Taklidin Hükmü
The Hukm Of At-taqleed
Müslümanın asıl durumu şudur: Ahkâmü'ş-Şer'iyye'yi (şer'î hükümleri) doğrudan Şer'î nasslardan, yani âyetlerden ve hadislerden kendisi alır. Bunun sebebi, Allah Teâlâ'nın bu nasslarla kendisine hitap etmiş olması ve ilim dışında bir şeye uymamasını istemesidir. Allah Teâlâ şöyle buyurmuştur:
The original position in regards to the Muslim is that he takes what he requires in terms of Ahkaam Ash-Shar’iyah (directly) from the Shar’iyah texts himself i.e. from the Aayaat and the Ahaadeeth. That is because Allah Ta’Aalaa has addressed him with these texts and requested that he does not follow other than ‘Ilm (knowledge). Allah Ta’Aalaa said:
Ve bilmediğin şeyin ardınca gitme. Çünkü kulak, göz ve kalp -bunların hepsinden- sorumlu tutulacaksın. (el-İsrâ, 36)
And do not pursue that of which you have no knowledge. Indeed, the hearing, the sight and the heart - about all those [one] will be questioned (Al-Israa’ 36).
Bu âyet, bizi şer'î hükümlerin bilgisine ulaşmak için duyularımızı ve akıllarımızı kullanmaya emreder; eğer bunu yapamazsak, ğalip zann (en kuvvetli ihtimal olarak kabul edilen) yoluyla şer'î hükme ulaşabilmek için incelemek ve içtihat yapmak bize farz olur.
This Aayah commands us to utilise our senses and our minds to arrive at the knowledge of the Ahkaam Ash-Shar’iyah and if we are unable then it is obligatory for us to examine and undertake Ijtihaad in order to arrive, by way of the preponderant Zhann (what is believed to be most likely), to the Hukm Ash-Shar’iy.
Taklit, kişiyi şer'i hükümler (el-Ahkâmü'ş-şer'iyye) hakkında ilme veya ez-zannü'l-gālib (galip zan) olarak adlandırılan kuvvetli kanıya ulaştırır; bu nedenle âlimler taklidin hükmü hakkında çeşitli görüşler ileri sürmüşlerdir. Bunlar şöyledir:
The Taqleed does make a person arrive at knowledge (‘Ilm) or to the Zhann Al-Ghaalib (the preponderant view) of the Ahkaam Ash-Shar’iyah and as such the ‘Ulamaa held a variety of opinions in respect to the Hukm of Taqleed as follows:
1 – Bazı âlimler, taklidin hiçbir şekilde caiz olmadığını ve mükellef için içtihadın farz kılındığını, onun araç ve gereçlerinin de öğrenilmesi gerektiğini düşünmüşlerdir.
1 – Some of the ‘Ulamaa viewed that At-Taqleed is not permissible at all and made Al-Ijtihaad obligatory upon the Mukallaf and to learn its means and tools.
2 – Diğerleri, taklidin hem içtihat yapabilecek durumda olan kişi, hem de bunu yapamayan kişi için mutlak olarak caiz olduğunu görmüşlerdir.
2 – Others viewed that At-Taqleed is absolutely permitted for the one who is capable of performing Ijtihaad and for the one who is incapable.
3 – Diğerleri ise İctihad'a güç yetirmeyen kimse için taklidi caiz görürken, İctihad'a güç yetiren kimse için bunu yasaklamışlardır.
3 – Others still permitted Taqleed for the one who is incapable of undertaking Ijtihaad whilst prohibiting it for the one who is capable of undertaking it.