Hanefiler, "Zaruretler yasak olan şeyleri mübah kılar" (Ad-Darooraat Tubeehu l-Mahzhooraat) kaidesini benimserler. Dolayısıyla müctehid bir meselede bir zaruret (darûrah) bulduğunda, bu kaideye uygun olarak kıyası bırakır ve "Zaruretler yasak olan şeyleri mübah kılar" ilkesini benimserdi. Bunun bir örneği, kıyası benimsediğimizde arazinin ve kuyuların temizlenmesidir; çünkü havuza veya kuyuya su dökerek bunları temizlemek mümkün değildir. Zira havuza veya kuyuya giren su, necasetle temas ettiği anda necis hâle gelir; tıpkı kovanın suyla temas edince necis olup necis olarak geri dönmesi gibi. Bu nedenle, ihtiyaç zarureti sebebiyle kıyasa göre hareket etmeyi bırakıp istihsanı kullanmışlardır.
The Hanafiyah adopt the Qaa’idah (principle): ‘Ad-Darooraat Tubeehu l-Mahzhooraat’ (The necessities make the prohibited matters permissible). So when or if the Mujtahid found a Daroorah (necessity) within a Mas’alah (issue) he would leave the Qiyaas and adopt in accordance to the dictates of the Qaa’idah: ‘The necessities make the prohibited matters permissible’. An example of this is the purifying of the land and the wells because it is not possible to purify them when we have adopted Qiyaas. That is because it is not possible to pour water upon the basin or well for it to be purified as the water entering the basin or well becomes impure upon coming into contact with the Najas just as the bucket becomes impure by coming into contact with the water and returns as being Najas (impure). Therefore, due to necessity of the need they utilised Istihsaan to abandon working in accordance to the dictates of the Qiyaas.
Fakihler, kuyunun ya da su havuzunun, necasetin miktarına karşılık gelen çok sayıda kova suyun çekilmesiyle temizleneceğini değerlendirdiler; çekme ve dökme (yani suyu yenileme) işlemi tekrarlandıkça necasetin oranı azalır, tamamen giderilmese bile.
The Fuqahaa’ evaluated that the well or water basin would be purified by scooping out a large number of bucketfuls of water corresponding to the (amount of) Najaasah (impurity) until, by repeating the scooping and pouring (i.e. replacing), the proportion of the Najaasah is lessened, even if it is not completely removed.
Bu, Hanefilerin Kıyas'ı terk ederek, necasetin tamamen giderilmesini gerektiren kıyası bırakıp, bir miktar necasetin kalmasını bağışlayan İstihsan ed-Daruri'yi benimsemeleri görüşüne uygundur. Hanefilere göre İstihsan'ın Kıyas'a karşı çıkışı, ilk iki türü olan "İstihsan es-Sünne" ve "İstihsan el-İcma" bakımından, Şer'i illet (sebep) içeren nasslar ile aynı mesele (mesele) hakkında Sünnet ve İcma'dan gelen diğer nasslar arasındaki bir çatışmayı temsil eder. Âlimler bu çatışmayı incelemiş ve bunun için kaideler (kavaid) koymuşlardır; Allah'ın izniyle bunları "El-Vadih fi Usul il-Fıkh" kitabının ikinci bölümünde ele alacağız. Bu kaideler arasında Umum ve Husus, İstisna ve Et-Taaruz ve Et-Teracih yer almaktadır.
This is accordance to the opinion of the Hanafiyah in respect to leaving the Qiyaas that dictates removing the Najaasah (completely) whilst adopting Istihsaan Ad-Daroorah that overlooks some of the Najaasah (impurity) remaining. The opposition of Istihsaan to Qiyaas according to the Hanafiyah in regards to the first two types: ‘Istihsaan As-Sunnah’ and ‘Istihsaan Al-Ijmaa’’, represents a conflict between texts which contain Shar’iyah ‘Ilal (reasons) and other texts within the same issue (Mas’alah) from the Sunnah and Ijmaa’. The ‘Ulamaa’ have examined this conflict and have placed down principles (Qawaa’id) for it, which we will discuss in the second part of ‘Al-Waadih Fee Usool ul-Fiqh’ Inshaa Allah. These principles are like of the ‘Umoom and the Khusoos, the Istithnaa’ and At-Ta’aadul and At-Taraaajeeh.
Istihsan ed-Darura ve el-Maslaha konusuna gelince, bu görüşü daha önce açıklamıştık.
As for Istihsaan Ad-Daroorah and Al-Maslahah then we have already explained this view previously