Ikinci metodoloji ise Ebû Hanîfe'nin takipçilerinin, mezheplerinin Usûlü'l-Fıkıh'ını ortaya koyarken izledikleri Fukahâ'nın yöntemidir. Bu yolu izleyenler, fürû'un (dallar) sonuçlarına bakarak, Usûlü'l-Fıkıh'ın fürûa hizmet etmek ve bunlardaki içtihadın sağlamlığını teyit etmek için var olduğunu açıklamışlardır. Bu yöntem, Kavâidü'l-Usûliyye'yi, imamlarından nakledilen fürû örneklerine dayandırarak kurar; bu örneklerin, o imamların Şer'î Ahkâm'ı temsil eden fürûu çıkarıp istinbat ederken gözettikleri kaideleri temsil ettiğini iddia eder. Dolayısıyla bu kaideler, Şer'î Ahkâm'ın varlığından sonra gelen ve fürûdan yapılan bir çıkarımın sonucunda ortaya çıkan Usûller niteliğindedir.

As for the second methodology then it is the Tareeqah of Al Fuqahaa’ which the followers of Al-Imaam Abu Haneefah followed when placing down the Usool ul-Fiqh of their Madh’hab. They proceeded upon this method by looking at the effects of the Furoo’ (branches) and by explaining that Usool ul-Fiqh is to serve the branches and to affirm the soundness of the Ijtihaad in them. This Tareeqah establish the Qawaa’id Al-Usooliyah in light of what has been transmitted from the branches from their A’immah (Imaams) whilst claiming that these represent the Qawaa’id (principles) which those A’immah paid regard to when they extracted and deduced the branches which represent the Ahkaam Ash-Shar’iyah. The principles therefore represent Usool which came after the presence of the Ahkaam Ash-Shar’iyah and which came as a result of deduction made from the branches.

Bu şekilde Hanefî usulü, Şafiî usulünden şöyle ayrılır: Şafiî usulü bir istinbât (çıkarım) metodolojisi idi ve bu çıkarımın üzerinde hâkimiyet kuruyordu. Hanefî yöntemine gelince ise, fürû' meseleleri kaydedildikten sonra bu meseleler üzerinde hâkimiyet kurmuyordu. Bu demektir ki Hanefîler, mezheplerinin üzerine inşa edildiği kaideleri (prensipleri) istinbât etmiş ve onları savunmuşlardır. Dolayısıyla bunlar, hâkim olan ölçüler (Hâkime) değil, belirlenmiş ölçüler (Makāyîs-i Muḳarrara) niteliğindedir.

The following was mentioned in the book of Usool ul-Fiqh by Al Imam Abu Zahrah: “In this way the Hanafiyah Usool differs from the Shaafi’iyah Usool as the Usool Ash-Shaafi’iyah was a methodology for Istinbaat (deduction) and was controlling over it. As for the method of the Hanafiyah then it was not controlling over the branches after it was were recorded. This means that they deduced the Qawaa’id (principles) upon which their Madh’hab had been built upon and defended them. They therefore represent measures (Maqaayees) that have been established (Muqarrarah) and not measures that are controlling (Haakimah)”.

Bu nedenle, kitaplarında Furû' (Dallar) konusuna çok yer verirler; çünkü çoğu durumda Usûlî Kaideleri, bu dallara uygun olanla uyum sağlayacak şekilde formüle ederler. Ancak daha sonra bu Kaideleri (prensipleri), ortaya çıkan yeni meseleler için yeni Ahkâm çıkarmada kullanmaya başladılar.

For this reason, they mention the Furoo’ (Branches) a lot in their books because in most cases they formulate the Usooliy Qawaa’id in accordance to what agrees to these branches. However, they then began to utilise these Qawaa’id (principles) to extract new Ahkaam for newly occurring problems.

Fakihlerin yöntemi olgunlaşıp tamamlandıktan sonra, diğer mezheplerin mensupları da Usûlü'l-Fıkıh konusunda onların yolunu izlemeye başladılar ve hükümlerin istinbatı için bu usulü benimsediler. Hatta Şia İmâmiyye ve Zeydiyye de Usûlü'l-Fıkıh'larını kaleme alırken, Hanefiyye'den sonra Fakihlerin yöntemini takip ettiler. Şihâbüddîn ez-Zencânî eş-Şâfiî, 656 H. yılında vefat etmiş olup, bu yöntemin metoduna dair "Takhrîcü'l-Furû' Alâ'l-Usûl" adını verdiği bir kitap yazmıştır. Örnek:

After the Tareeqah of the Fuqahaa’ matured and became complete the followers of the other Madhaahib began to proceed in accordance to them in respect to their Usool ul-Fiqh and began to adopt this Usool for the deduction of the Ahkaam. Even the Shee’ah Al Imaamiyah and Zaidiyah followed the ‘Fuqahaa’ method after the Hanafiyah in respect to putting down the Usool of their Fiqh. Shihaab ud-Deen Az-Zanjaani Ash-Shaafi’iy who passed away in the year 656 AH wrote a book upon the methodology of this Tareeqah which he called: ‘Takhreej Al-Furoo’ ‘Alaa l-Usool’ Example:

Aşağıdakisi, bir Usûlî ilkenin Fukahâ'nın yöntemine, yani 'Hanefiyye'nin yöntemine göre nasıl ortaya konulduğuna dair bir örnektir:

The following is an example of how an Usooliy principle is put down upon the Tareeqah of the Fuqahaa ‘The Tareeqah of the Hanafiyah’:

Fakihler, ayrıntılı delillerinden şu Şer'î hükümlere ulaşmışlardır: 1) Ölü hayvanın (leşin) derisi tabaklandığında temizlenir. Bu hüküm, Resûlullah'ın (ﷺ) şu hadisinden çıkarılmıştır: "Resûlullah (ﷺ) ölü bir koyunun yanından geçti ve şöyle buyurdu: 'Bu deri tabaklanırsa temizlenmiştir.'" Bu hadisi İmam Muslim, Sahîh'inde rivayet etmiştir.

The Fuqahaa arrived at the following Ahkaam Ash-Shar’iyah from their detailed evidences: 1) The skin of the dead animal (carrion) is purified if it is tanned. This Hukm was extracted from the Hadeeth of the Messenger (saw): “The Messenger of Allah (saw) passed by a dead sheep and then said: “If this hide is tanned (then) it has been purified” as related by Al Imaam Muslim in his Saheeh.

2) Allah Teâlâ'nın şu kavlinden çıkarılan, hırsızın elinin kesilmesinin hükmü:

2) The Hukm of cutting the hand of the thief which was deduced from the Qawl of Allah Ta’Aalaa:

Bu ayet, Safvan'ın kalkanının veya hırkasının çalınması olayıyla ilgili olarak indirildi.

And this was revealed in relation to the incident of the theft of the shield or cloak of Safwaan.

3) Azh-Zhihaar'ın kaffâreti, bir kölenin azat edilmesidir; bunu bulamayan kişi için ise art arda iki ay oruç tutmaktır. Bu hüküm, Allah Teâlâ'nın şu kavlinden alınmıştır:

3) The Kaffaarah (expiation) of Azh-Zhihaar being the freeing of a slave and for the one who does not have that at his disposal, then fasting for two consecutive months. The Hukm for this was taken from the Qawl of Allah Ta’Aalaa:

Mücadele Suresi'nin dördüncü ayetine kadar. Ve bu, Maslama bin Sahr ile ilgili olarak indirilmiştir.

Until Aayah four from Soorah Al-Mujaadalah. And this was revealed in relation to Maslamah Bin Sakhr.

4) Karşılıklı lanetleşme (El-Mula'ane veya Li'an) kocayla karısı arasında, hükmü Allah Teâlâ'nın şu sözünden alınır:

4) Mutual cursing (Al-Mulaa’anah or Li’aan) between a husband and wife, the Hukm of which is taken from the Qawl of Allah Ta’Aalaa:

"Ayet 9'a kadar" — Nur Suresi. Bu, Hilal bin Ümeyye hakkında nazil olmuştur.

Until Aayah 9 of Soorah An-Noor. This was revealed in relation to Hilaal Bin Umayyah.

Bu hükümlerin delilleri, genel lafızlar halinde şu sırayla gelmiştir: "Deri tabaklandığında..." ... "Hırsızlık yapan erkek ve hırsızlık yapan kadın..." ... "Zıhar yapanlar..." ... "Eşlerine zina isnat edenler..." Ancak her bir delil belirli bir sebep (sebeb) için inmiştir ve bu sebepler şu sırayla gelmiştir: "Meymûne'nin (r.a.) koyunu..." ... "Safvân'ın abası..." ... "Maslama bin Sahr..." ... "Hilâl binÜmeyye..." Ancak Sahâbe ve onlardan sonra gelen Tâbiîn, bu hükümlerin hepsini Müslümanların yaptığı her fiile uygulamışlardır. Nitekim şu Usûlî kaideyi ortaya koymuşlardır:

The Adillah (evidences) for these Ahkaam came in general Alfaazh (worded expressions) in the order of: If the hide is tanned... And the male thief and female thief... Those who do Zhihaar... Those who accuse their wives...’ However, each Daleel (evidence) was revealed for a specific Sabab (cause) and these Asbaab (causes) were in the order of: ‘The sheep of Maymoonah (ra)... The cloak of Safwaan... Maslamah Bin Sakhr... Hilaal Bin Umayyah...’ However, the Sahaabah and the Taabi’een who came after them applied all of these Ahkaam upon every action (of these) that the Muslims did. As such they put down the Qaa’idah Al-Usooliyah (Usooli principle) of:

Âlimler bu kaideye (ilkeye), fakihlerin yöntemi (tarîkası) ile ulaşmışlardır; bunu, delilleri belirli bir sebep için indirilmiş olan, ancak delilin lafzî ifadelerinin genelliğe işaret ettiği Ahkâm-ı Şer'iyye'yi inceleyerek yapmışlardır.

The ‘Ulamaa arrived at this Qaa’idah (principle) through the Tareeqah (method) of the Fuqahaa by examining the Ahkaam Ash Shar’iyah, the detailed evidences of which, were revealed for a specific cause but the worded expressions of the Daleel indicated generality.

Bu nedenle, Allah'ın Resûlü ﷺ'in hadisi hakkında:

Therefore, in relation to the Hadeeth of the Messenger of Allah (saw):

Eğer biri şöyle derse: "Bu hüküm, Kisra'nın kızına özgüdür; o, Peygamber (sav) zamanında babasından sonra Pers yönetimini devralmıştı" - buna şöyle cevap veririz: "Dikkate alınan şey (El-'İbre) ifadelerin genelliğidir, sebebin özgüllüğü değildir." Çünkü "Hiçbir topluluk asla felaha ermez" ifadesi, olumsuzlama (Nefy) bağlamında nekre (belirsiz) olduğu için genelliği gösterir. Bu nedenle, İslam'da bir kadının halife ya da vali olmak üzere herhangi bir yönetici makamını üstlenmesi caiz değildir.

If someone was to say that this is specific to the daughter of Kisraa who took over the Persian rule after her father in the time of the Messenger (saw) then we would say in response that: ‘The consideration (Al-‘Ibrah) is in the generality of the expressions and not the specificity of the cause’. That is because the expression: ‘Never will a nation succeed’ indicates generality because it is Nakirah (indefinite) in the context of negation (Nafy). Therefore, it is not permissible for a woman to assume any position of ruling in Islaam so as to become the Khalifah or a Waali.