Istishab Hakkındaki Görüşüm
My Opinion In Respect To Al-istishaab
Gerçek şu ki, el-İstishab, hüküm üzerine bir delil teşkil etmez; çünkü delil, bir mesele veya fiil için hükmün alındığı şeydir. Hüküm ya farz, mendub, mubah, mekruh ya da haram olur ve İstishab'tan hiçbir hüküm alınmaz. Bilakis İstishab, daha önce başka bir delille sabit olmuş ve kökeninde İstishab olmayan hükmün devam etmesi veya sürmesi anlamına gelir. Çünkü İstishab yeni bir hüküm sabit etmez; bunun yerine, geçerli olarak kabul edilen (Mu'tabar) delille önceden sabit olmuş hüküm, İstishab yoluyla devam eder.
The truth is that Al-Istishaab does not represent a Daleel upon the Hukm because the Daleel is that which the Hukm for a matter or an action is taken from. The Hukm is either Fard, Mandoob, Mubaah, Makrooh or Haraam and no Hukm is taken from Al-Istishaab. Rather Al-Istishaab means the remaining or continuance of the Hukm that had been established by an evidence previously which was not in origin Al-Istishaab. That is because Al-Istishaab doesn’t establish a new Hukm but rather the previous Hukm established by its legitimately recognised (Mu’tabar) Daleel continues by way of Istishaab.
Bu nedenle, bu durum kendi başına bir fıkıh delili ya da ahkâmın çıkarıldığı bir kaynak (masdar) teşkil etmez. Bunun yerine, yalnızca daha önce bir delil ile sabit kılınmış olan önceki hükmün devamı için bir karine (bağlam ilişkisi) niteliği taşır.
Therefore, it doesn’t in itself represent a Daleel for Fiqh or a Masdar (source) from which Ahkaam are extracted. It rather only represents a Qareenah (linkage) for the continuation of the previous Hukm that had (already) been established by the Daleel.
Binaenaleyh, İstishab bir Delil-i Şer'î, yani İslam şeriatının kaynaklarından (Masadir) biri değildir. Bilakis o, müctehidin bazı Ahkâm-ı Şer'iyye'yi istinbat ederken kullandığı ve dayandığı bir Kaide-i Şer'iyye'dir; tıpkı "Zarar yoktur ve karşılık olarak zarar verilmez" kaidesi gibi.
Consequently, Al-Istishaab is not a Daleel Shar’iy; meaning a Masdar (source) from the Masaadir of the legislation in Islaam. Rather, it is a Qaa’idah Shar’iyah (principle) that the Mujtahid utilises and relies upon when deducing some of the Ahkaam Ash-Shar’iyah just like the principle: ‘There is no harming and no reciprocation of harm’.
Ve bu ilke, "Kaidetü'l-İstishâb", İstishâb'ın hüccîyyeti (geçerlilik delili olması) bölümünde zikrettiğimiz Şer'î Delillerden çıkarılmaktadır.
And this principle: ‘Qaa’idah Al-Istishaab’ is deduced from the Adillah Ash-Shar’iyah that we have mentioned in the section related to the Hujjiyah (proof of validity) of Al-Istishaab.
El-İstıshâb'ı İcmâ‘-i Sahâbe veya El-Kıyâs gibi bir delil saymak, bunun için hiçbir gerekçe bulunmayan bir sınırı aşmaktır; çünkü Kitap'ta da Sünnet'te de bir Delil-i Şer‘î (şer‘î delil kaynağı) olduğu ispatlanmamış ve kesinleştirilmemiştir.
Considering Al-Istishaab to be a Daleel like Ijmaa’ As-Sahaabah or Al-Qiyaas represents an overstepping of bounds that has no justification for it as it has not been proven or established to be a Daleel Shar’iy (i.e. source of evidence) by the Kitaab nor the Sunnah.