از نظر زبانی «المندوب» از «النَّدب» (ندب) گرفته شده است و آن دعا (درخواست یا التماس) برای چیزی مهم است.

Linguistically Al-Mandoob is from An-Nadb (دبْ َّالن (and it is the Du’aa (supplication or beseeching) for something important.

مندوب بر اساس اصطلاح شرعی عبارت است از:

The Mandoob according to the Shar’iy Istilaah (terminological convention) is:

آنچه شارع به‌صورت درخواست غیرقاطع (طلب غیر جازم) انجام آن را خواسته است.

That which the Shaari’ has requested to be done by way of a non-decisive request (Talab Ghair Jaazim).

گفته می‌شود: آن است که انجام‌دهنده‌اش پاداش داده می‌شود، و کسی که آن را انجام نمی‌دهد عقاب نمی‌شود. از جمله نمونه‌های آن، سخن الله تعالی است:

It is said: It is that which the performer is rewarded for undertaking it whilst the one who does not do it is not punished. Examples of this include the Qawl of Allah Ta’Aalaa:

امر به نوشتن قرض، امری استحبابی (الندب) است و نه وجوبی (الوجوب)، زیرا این درخواست، طلبی غیرجازم (غیر قاطع) است.

The command to write the debt is one of recommendation (An-Nadb) and not obligation (Al-Wujoob) because it is a Talab Ghair Jaazim (non-decisive request).

اصطلاح «نافلہ» می‌تواند برای برخی از مندوبات نیز به کار رود، مانند نماز تهجد در شب. خداوند (سبحانه و تعالی) فرموده است:

The term Naafilah can be used for some of the Mandoobaat like for the Tahajjud prayer during the night. Allah (swt) said:

اصطلاح «سنت» گاهی برای برخی از مستحبات نیز به کار می‌رود، مانند سنت نماز صبح (فجر)، ظهر، عصر، مغرب و عشا. این سنت‌ها می‌توانند «مؤکدہ» باشند، مانند سنت پیش از نماز فجر و سنت هر دو عید، و همچنین می‌توانند «غیرمؤکدہ» باشند، مانند سنت نماز عصر.

The term Sunnah can also be used for some of the Mandoobaat like the Sunnah of Salaat us-Subh (Fajr), Azh-Zhohr, Al-‘Asr, Al-Maghrib and Al-‘Ishaa. This Sunnah could be Mu’akkadah like the Sunnah before Fajr and the Sunnah of the two ‘Eids just as the Sunnah could be Ghair-Mu’akkadah like the Sunnah of Salat ul-‘Asr.

به همین ترتیب، مندوب می‌تواند برای اعمالی مانند صدقه، کمک به نیازمندان و نماز جماعت (صلاة الجماعة) به کار رود.

Similarly, Mandoob can be used for acts like the Sadaqah, helping those in need and the congregational prayer (Salaat ul-Jamaa’ah).

حکمِ مندوب این است که انجام‌دهنده‌ی آن مستحقِ پاداش (ثواب) از جانب الله است، و برای کسی که آن را ترک کند هیچ مجازات (عقاب) نیست. با این حال، برای مسلمان شایسته است که مستحبّات را فراوان انجام دهد تا پاداش الله را بجوید، حسنات خود را نزد الله بیفزاید و برای بخشیده شدنِ برخی از سیّئات (کارهای بد) که ممکن است در آن‌ها لغزیده باشد. الله (سبحانه و تعالی) فرموده است:

The Hukm of Al-Mandoob is that its performer is deserving of the reward (Thawaab) from Allah whilst there is no punishment (‘Iqaab) for the one who leaves it. However, it is appropriate for the Muslim to perform a lot of the Mandoobaat in order to seek the reward of Allah, to build up his store of Hasanaat with Allah and for some of his Sayyi’aat (bad acts) that he may have slipped in to be forgiven. Allah (swt) said:

و المندوب من الحسنات.

And the Mandoob is from the Hasanaat (good deeds).

پیامبر خدا ﷺ به مستحبات بسیار اهمیت می‌داد؛ چنان‌که شبها به نماز می‌ایستاد تا آنجا که پاهایش ورم می‌کرد. برخی مستحبات نیز هست که امت به‌طور جمعی نمی‌تواند آن‌ها را ترک کند، مانند ازدواج؛ زیرا ترک آن به نابودی امت می‌انجامد. پس نسبت به افراد مستحب است، اما نسبت به جماعت واجب. امام الشاطبی در کتاب «الموافقات» گفته است: «ترک مستحبات به‌طور کلی، اگر مستمر و دائمی باشد، بر وضعیت دین تأثیر می‌گذارد، اما اگر تنها گاه‌به‌گاه باشد، تأثیری ندارد». بنابراین، انجام مستحب بهتر و شایسته‌تر از ترک آن است.

The Messenger of Allah (saw) used to perform a lot in respect to the Mandoobaat and so for instance he would stand in the night in prayer until his feet would swell up. There are also Mandoobaat that are not valid to be left by the Ummah as a whole, such as marriage, because leaving it would mean the extinction of the Ummah. It is therefore Mandoob in relation to the individuals but Waajib in relation to the Jamaa’ah (collective). Al-Imaam Ash-Shaatibiy said in ‘Al-Muwaafaqaat’: “The leaving of the Mandoobaat as a whole has an effect upon the conditions of the Deen if the leaving was continuous (or permanent). If, however it was only on occasions then it would not affect it”. Therefore, undertaking the Mandoob is better and more appropriate than leaving it.

بدین نام «النّدب» نامیده شده است، زیرا شارع آن را فراخوانده و بدان ترغیب کرده است. و «نفل» نامیده شده است، زیرا فزونی‌ای بر فرض است و پاداش را افزایش می‌دهد. همچنین «التطوّع» (داوطلبانه) نامیده شده است، زیرا کسی که آن را انجام می‌دهد، با میل و اختیار خود انجام می‌دهد، نه از روی اجبار. انسان آن را به‌عنوان کمکی داوطلبانه فراتر از آنچه بر او واجب است (الفرض) انجام می‌دهد. و همچنین «السنّة» نامیده شده است، زیرا رسول خدا ﷺ آن را بنیان نهاد و بر آن عمل کرد.

It has been named with this naming ‘An-Nadb’ because the Shaari’ has called and beseeched him and it has been called ‘Nafl’ because it represents an increase upon the Fard and it increases the reward. It has also been called At-Tatawwu’ (voluntary) because the one who undertakes it does so voluntarily and not under compulsion. The person undertakes it as a voluntary contribution beyond what is obliged upon (Al-Fard). And it has also been named ‘As-Sunnah’ because the Messenger of Allah (saw) introduced it and proceeded upon it.