وضعیت اصلی این است که میان متون شریعت اسلامی هیچ تعارض حقیقی وجود ندارد، زیرا این شریعت از جانب الله است و او (سبحانه و تعالی) می‌فرماید:

The original situation is for there to be no real conflict between the Islamic Sharee’ah texts because this Sharee’ah is from Allah and He (swt) says:

التَّعارُض (تضاد) در معنای الاختلاف (اختلاف یا ناسازگاری) گنجانده شده است.

At-Ta’aarud (conflict) is included within the meaning of Al-Ikhtilaaf (difference or contradiction).

اما کسی که شواهد شرعی را در نگاه اول بررسی می‌کند، چنین به نظر می‌رسد که میان برخی از آن‌ها تعارض یا تضادی وجود دارد. به همین دلیل، علمای اصول قواعد و اصولی وضع کردند تا این تعارض پنداری را برطرف سازند، و آن از دو راه است:

However, it appears to the person examining the Shar’iyah evidences at first glance that amongst some of them there is some conflict or opposition. For that reason, the scholars of Usool placed down and set principles in order to remove this imagined conflict. And that is by two methods:

۱ – روشِ ترجیح (التَّرجِیح) میان دلیل‌ها۔ ۲ – روشِ به‌کارگیریِ هر دو دلیل؛ زیرا بهره‌گیری از هر دو دلیلی که ظاهراً با یکدیگر تعارض دارند، بهتر (أولی) است از رها کردن یا نادیده گرفتنِ یکی از آن دو۔

1 – The method of outweighing (At-Tarjeeh) between the evidences. 2 – The method of making both evidences work and that is because utilising both evidences which appear to be in conflict with each other is Awlaa (more appropriate) than abandoning or neglecting one of them.

ما پیش‌تر نمونه‌ای از چگونگی برخورد با دو دلیل متعارض در مورد عدّت زنی که شوهرش در حالی که باردار است درگذشته، ذکر کرده‌ایم. این مطلب در پژوهش زیر عنوان «توهّم تعادل میان دو دلیل قطعی» بحث شد.

We have mentioned earlier an example of how to work with two conflicting evidences in respect to the ‘Iddah (waiting or mourning period) of the woman whose husband has passed away whilst she is pregnant. That was discussed in the study under the heading: ‘The delusion of At-Ta’aadul between two Qat’iy evidences’.

Please send the English text you would like me to translate into Persian.

A further example:

این سخن پیامبر خدا ﷺ است که در مسند احمد بن حنبل روایت شده است:

The following speech of the Messenger of Allah (saw) was related in the Musnad of Ahmad Bin Hanbal:

طبرانی روایت کرده است که رسول خدا ﷺ هنگام ورود به مکه با زنی کشته‌شده برخورد کرد و فرمود: «این زن نباید کشته می‌شد». و از او ﷺ روایت شده است که فرمود:

At-Tabaraaniy related that the Messenger of Allah (saw) came across a killed woman upon entering Makkah and so he said: “This one wasn’t to be fought” and it was related from him (saw) that he said:

حدیث اول حکم مُرتد (کسی که از دین برمی‌گردد) را بیان می‌کند، یعنی کشته شدن او، چه مرد باشد و چه زن. در حالی که حدیث دوم کشتن زنان را به‌طور کلی منع می‌کند.

The first Hadeeth explains the Hukm (ruling) of the Murtadd (apostate), which is to kill, whether the apostate is a man or a woman. That is whilst the second Hadeeth forbids the killing of the women in general.

در نتیجه، به نظر می‌رسد میان حکم زن مرتدّ تعارضی وجود دارد؛ زیرا حدیث نخست فرمان می‌دهد که او کشته شود، در حالی که حدیث دوم کشتن زن را منع می‌کند. آیا هر دو دلیلی که ظاهراً با یکدیگر در تعارض‌اند، به کار گرفته می‌شوند و از هر دو بهره برده می‌شود؟

Consequently, a conflict appears to exist in respect to the Hukm of the female apostate, as the first Hadeeth commands that she be killed whilst the second forbids the killing of woman. So are both of these evidences which appear to be in conflict with each other worked with and utilised?

جواب: موضوع (مَوضوع) دو حدیث متفاوت است، زیرا حدیث نخست به حکم مُرتد (کسی که از اسلام برمی‌گردد) مربوط است، در حالی که حدیث دوم حکم زنی را بیان می‌کند که در جنگ نمی‌جنگد و حکم آن کشته نشدن است. بنابراین این دو دلیل در این صورت با هم جمع می‌شوند که حدیث نخست بر کشته شدن مُرتد، چه مرد باشد و چه زن، اعمال می‌شود، و حدیث دوم بر کشته نشدن زنی اعمال می‌شود که در جنگ شرکت نمی‌کند. یعنی گفته نمی‌شود که نهی از کشتن زنان شامل زنی می‌شود که از دین خود برمی‌گردد (یعنی مُرتد می‌شود)، و این به سبب تفاوت موضوع هر یک از این دو دلیل است. و به خاطر دلیل‌هایی از این دست که گمان می‌رود با یکدیگر مخالف یا متعارض هستند، علمای اصول این قاعده را وضع کرده‌اند: «عمل کردن به هر دو دلیل، حتی اگر از یک جهت باشد، بهتر است از رها کردن یا کنار گذاشتن یکی از آن دو».

The answer: The subject area (Mawdoo’) of the two Hadeeth is different as the first relates to the Hukm of the Murtadd (apostate) whilst the second explains the Hukm of the woman who does not fight (in battle) and that Hukm is not to kill. The two evidences are therefore brought together in the case where the first Hadeeth is applied upon the killing of the apostate whether male or female whilst the second is applied upon the non-killing of the woman who does not fight during the war. That is whilst it is not said that the forbiddance from killing women encompasses the woman who changes (i.e. apostatizes) from her Deen and that is because of the difference of the subject area for each of the two evidences. And due to evidences like this which are thought to be contrary to one another or conflicting the scholars of Usool placed down the Qaa’idah (principle): “Working with the two evidences – and even if from one aspect – is Awlaa (better or more appropriate) than neglecting or abandoning one of them”.

Another example of applying the principle:

Another example for the application of the principle: