ثالثاً: المجمل (المبهم/غير المفصّل)
Thirdly: Al-mujmal (ambivalent/undetailed)
تعریف آن:
Its definition:
المُجمَل هو اللفظ الذي يتضمن معناه عدداً من الأحوال والأحكام التي جُمعت فيه، ولا يمكن معرفتها دون بيان (توضيح وتفصيل).
The Mujmal is the Lafzh the meaning of which contains a number of Ahwaal (circumstances) and Ahkaam that have been brought together within it, whilst it is not possible to know them without a Bayaan (explanation/elaboration).
البزدوی در کتاب «الأصول» خود آن را چنین تعریف کرده است:
Al-Bazdawi in his Usool defined it as:
«المجمَل آن است که معانیِ آن زیاد شده و مقصودِ آن در همان گفتار یا عبارت، بدان گونه مبهم گشته که قابل فهم نیست؛ بلکه (فهمِ آن) با بازگشت به جستجوی توضیح، و سپس با تلاش و تأمل یا اندیشهٔ ژرف حاصل میشود». جزئیاتِ مجمَل را نمیتوان از همان متن فهمید، بلکه باید مُبیِّنی (توضیحدهندهای) باشد که معنای آن را روشن کند یا جزئیات و بخشهای آن را تبیین نماید.