فقهاء در مورد پذیرش یا بهره‌گیری از المصالح المرسلہ به سه گروه تقسیم شده‌اند:

The Fuqahaa have divided in respect to the adoption or utilisation of Al-Masaalih Al-Mursalah into three groups:

۱ – گروهی که هیچ مصلحتی بیرون از نصوص شریعت نمی‌بیند، و اینان همان کسانی‌اند که قیاس را انکار می‌کنند. از این رو مدعی‌اند که جز آنچه نص آورده هیچ مصلحتی وجود ندارد، و ما حکمی را جز از آن نمی‌جوییم.

1 – A group that does not see any Maslahah outside of the Nusoos As-Sharee’ah and these are those who deny Qiyaas. They therefore assert that there is no Maslahah except for what the text has brought and that we do not seek a Hukm from other than that.

دومین گروه، مصلحت‌ها را از متون می‌جویند؛ بنابراین هر موضوعی را که مصلحت در آن محقق می‌شود، با موضوعی قیاس می‌کنند که متنی دارد و آن متن مصلحت را در بر دارد. در این صورت، همان حکمِ مصلحتی را که در متن ذکر شده است به آن موضوع می‌دهند. بنابراین، تا زمانی که برای آن مصلحت دلیلی از دلیل شرعیِ خاص نداشته باشند، به مصلحت نمی‌نگرند. آنان ضابطه‌هایی را که این مصلحت در بیشتر موارد در آن‌ها تحقق می‌یابد، علتِ قیاس می‌دانند.

2 – The second group seeks the Masaalih from the texts and so they make analogy with every subject in which the Maslahah is realised upon the subject that has a text including the Maslahah. It would take the same Hukm of the Maslahah mentioned within the text. They therefore do not look to the Maslahah unless it has a proof for it from a Daleel Shar’iy Khaass (specific). They consider the regulators in which this Maslahah is realised in most cases to be an ‘Illah of Al-Qiyaas.

۳ – گروه سوم بر این باور است که مصالح مرسلہ عبارت از آن مصالحی است که با مقاصد شارع هماهنگ است و از نظر اعتبار یا الغا، اصل خاصی ندارد۔ اگر اصل خاصی که بر اعتبار آن دلالت کند ثابت شود، آنگاه مصلحت داخل در عمومیت قیاس می‌شود، و اگر اصل خاصی ثابت شود که بر الغای آن دلالت دارد، آنگاه آن مصلحت باطل بوده و از مصالح ملغاة (مصالحی که نادیده گرفته شده‌اند) شمرده می‌شود، و اخذ به آن مخالفت و تعارض با مقاصد شریعت خواهد بود۔

3 – The third group view that the Masaalih Al-Mursalah are the Masaalih that are in line with the Maqaasid of the Shaari’ and do not have a specific origin in terms of consideration or cancellation (Al-Ilghaa). If there was a specific origin evidenced, then it would enter within the generalness of Al-Qiyaas and if there was a specific origin evidenced with Al-Ilghaa’ (cancellation), then it (the Maslahah) would be Baatil (invalid) and considered to be from the Masaalih Al-Mulghaah (Cancelled out interests) and taking them would be in violation and contrary to the Maqaasid of the Sharee’ah.

امام مالک بزرگترین پرچمدار در پذیرش و بهکارگیری «المصالح المرسلة» بود، و برای آنکه به آن استناد یا به آن عمل شود، چهار شرط (شروط) تعیین کرد:

Al-Imaam Maalik was the main flag bearer in respect to taking and utilising Al-Masaalih Al-Mursalah and he stipulated four conditions (Shuroot) for it to be employed or referred to:

الف – أن المصلحة المرسلة تكون مناسبة وموافقة لمقاصد الشارع، فلا تعارض أصلاً من أصول دليل قطعي من أدلته القطعية، بل تكون موافقة للمصالح التي قصد الشارع تحقيقها، كحفظ النفس، والدين، والمال، والنسل، والعقل.

A – That the Maslahah Al-Mursalah is fitting and in line with the Maqaasid of the Shaari’ and so it does not oppose an Asl (origin) from its Usool (origins/fundamentals) of a Daleel from its Qat’iy Adillah (evidences). Rather it in agreement to the Masaalih that the legislator has intended to be achieved like the preservation of the life, the Deen, the wealth, the progeny and the mind.

ب – اینکه المصلحة المرسلة معقولة فی ذاتها، بحیث لو عُرضت على أهل العقول لتلقّتها بالقبول.

B – That the Maslahah Al-Mursalah is Ma’qoolah (reasonable/rationally acceptable) in its self so that if it was presented to the people of intellect it would be received with acceptance.

ج – که اخذ آن، حرج (سختی و مشقت) را برطرف می‌کند، در صورتی که اگر در بافت یا جایگاه خود اخذ نمی‌شد، مردم در سختی و مشقت قرار می‌گرفتند. این در حالی است که الله تعالی فرموده است:

C – That taking it removes the Haraj (difficulty/hardship) in the case where if it was not to be taken, in its context or place, the people would then be left (or find themselves) in difficulty or hardship. This is whilst Allah Ta’Aalaa has said:

ب ـ آنکه مصلحت «عامّه» باشد، یعنی منفعت را به مردم برساند و زیان را از ایشان دور کند، و مختص به گروه، جناح یا شخص معینی نباشد.

D – That the Maslahah (benefit/interest) is ‘Aammah (for general public good) bringing the benefit to the people and repelling the harm from them and that it is not for a certain group, faction or person.

Understood. Please send the English text you would like translated into Persian.

Additional points:

مصالحِ مُرسَلہ ایک ایسا اصل ہے جس میں مسلمان فقہاء کے درمیان اختلاف پایا جاتا ہے؛ چنانچہ حنفیہ اور شافعیہ اسے اپنے طور پر مستقل اصل شمار نہیں کرتے، بلکہ اسے باب قیاس کے تحت شامل کرتے ہیں۔ لہٰذا اگر مصلحت کے لیے کوئی نص موجود نہ ہو جو اس کی طرف اشارہ کرے، تو وہ مردود اور مُلغاۃ (کالعدم) سمجھی جائے گی۔ اس کے برعکس مالکیہ اور حنابلہ کے نزدیک مصالحِ مرسلہ کا اعتبار کیا جاتا ہے اور اسے اختیار کیا جاتا ہے، بشرطیکہ وہ پہلے ذکر کی گئی چار شرائط پوری کرے۔ ان کے نزدیک یہ شارع کے مقاصد کی تحقیق ہے، اگرچہ اس کے لیے کوئی خاص نص (نصِ خاص) موجود نہ ہو۔

The Masaalih Al-Mursalah represent an Asl (origin) that is differed upon amongst the Muslim Fuqahaa and so the Hanafiyah and the Shaafi’iyah do not consider it to be an origin (Asl) in its own right whilst they include it within the Baab (chapter/area) of Al-Qiyaas. Consequently, if there doesn’t exist a Nass (text) for the Maslahah to indicate it, it would be rejected and be considered to be Mulghaah (cancelled). - As for the Masaalih Al-Mursalah in the view of the Maalikiyah and the Hanaabilah then it is considered and is taken as long as it fulfils the four conditions mentioned previously. It (in their view) represents the realisation of the Maqaasid of the Shaari’ and even if it doesn’t have a specific text for it (Nass Khaass).