دلیلِ ناسخ (دلیلِ نَسخ‌کننده)، چه آیه باشد و چه حدیث، باید برای نسخ‌کننده بودنِ خود دلیلی شرعی داشته باشد؛ وگرنه نسخ‌کننده به شمار نمی‌آید. صرفِ به نظر رسیدنِ تعارض یا تناقض میان دو دلیل به این معنا نیست که یکی ناسخِ دیگری است، زیرا ممکن است میانِ آن دو جمع کرد، و در آن صورت در حقیقت میانشان تناقضی وجود نخواهد داشت.

The Daleel An-Naasikh (Abrogating evidence), whether it is an Aayah or a Hadeeth, must have a Shar’iyah proof to indicate that it is abrogating, otherwise it would not be considered to be as such. The mere appearance of a clash or contradiction between two evidences does not mean that one is abrogating the other as it could be possible to reconcile between them in which case there would not actually be a contradiction between them.

دلیلِ شرعی برای شناختِ ناسخ و منسوخ به این شرح است:

The Shar’iyah Hujjah (proof) to identify the Naasikh and the Mansookh is as follows:

۱ – آن‌که دلیلِ متأخر صراحتاً بیان کند که ناسخِ دلیلِ پیشین است، خواه در لفظ و خواه در معنا، مانندِ گفتۀ پیامبر ﷺ: «من شما را از زیارتِ قبرها بازداشته بودم، اکنون آن‌ها را زیارت کنید» ([الدارقطنی ۲۵۹/۴]) یا مانندِ گفتۀ خداوندِ متعال:

1 – That the later evidence states that it is a Naasikh for the previous evidence in its Lafzh (wording) or in its meaning like the statement of the Messenger (saw): “I had forbidden you from visiting the graves but (now) visit them” (Ad-Daaru Qutniy 259/4) or like the Qawl of Allah Ta’Aalaa:

۲ – اگر دو دلیل از هر جهت با یکدیگر متعارض باشند و جمع میان آن دو ممکن نباشد، آنگاه دلیل متأخر، دلیل متقدم را نسخ می‌کند. این در صورتی است که دلیل متأخر هم‌قوت (یا هم‌وزن) با دلیل متقدم باشد، یا از آن قوی‌تر باشد.

2 – If two evidences are contradictory from every angle and it is not possible to reconcile between them, then the latter of them abrogates the former. That is in the case where the latter is of the same strength (or weight) as the former or stronger than it.

۳ – ناسخ را می‌توان از طریق عمل پیامبر خدا ﷺ شناخت، و نمونه‌ی آن این است که ایشان ﷺ ماعز را که زنا کرده بود سنگسار کرد و او را صد تازیانه نزد. این عمل ایشان ﷺ نسخ سخن ایشان را ثابت می‌کند: «ثَیِّب با ثَیِّب، صد تازیانه و سنگسار با سنگ». در اینجا، عمل ایشان ﷺ (فعل) سخن ایشان (قول) را نسخ کرده است.

3 – The Naasikh can be identified by the action of the Messenger of Allah (saw) and an example of that is when he (saw) stoned Maa’iz who had committed Zinaa and did not lash him with one hundred lashes. This action of his (saw) establishes the abrogation of his speech: “The Thayyib (married) with the Thayyib (married), one hundred lashes and stoning with rocks”. Here, his action (F’il) abrogated his speech (Qawl).

بنابراین، ادعای وقوع النَّسخ (نسخ) پذیرفته نمی‌شود، مگر آنکه دلیل شرعی از میان یکی از آن دلایلی باشد که در بالا ذکر شد. اگر هیچ‌یک از این سه حجت

Therefore, the claim of the occurrence of An-Naskh (abrogation) is not accepted unless the Shar’iyah proof was from amongst one of those proofs mentioned above. If none of these three Hujaj (proofs)

پس نسخ وجود ندارد۔

then there is no abrogation.