مواضع علمای اسلام درباره‌ی قیاس بر «الحکمة»
The stances of the ‘Ulamaa’ in respect to making Qiyaas upon the Hikmah
اکثریت (جمهور) فقها بر این باورند که قیاس بر اساس علت صورت می‌گیرد، نه بر اساس حکمت.
The majority (Jumhoor) of the Fuqahaa have viewed that the Qiyaas takes place with the ‘Illah and not with the Hikmah.
برخی از علما اجازه دادند که حکمت بدون بررسی این‌که آیا وصفی منضبط (وصفی دارای ضابطه و قابل تعیین) است یا منضبط نیست، علت قیاس قرار گیرد.
Some of the ‘Ulamaa permitted for the Hikmah to be an ‘Illah for Qiyaas without examination whether it was a Wasf Mundabit (a consistent/controlling description) or not Mundabit.
اکثر کسانی که این قیاس بر پایه حکمت را به کار بردند از مذهب حنبلی بودند، و مشهورترین ایشان ابن تیمیه و ابن القیم الجوزیه بودند.
Those majority of those who utilised this Qiyaas upon the Hikmah were from the Hanbali Madh’hab and the most well-known of those who did that were Ibn Taymiyyah and Ibn ul-Qayyim Al-Jawziyah.