الخفی هو اللفظ الذي تكون دلالته على معناه ظاهرة

The Khafiy is the Lafzh (wording) which its Dalaalah (implication/indication) upon its meaning is Zhaahir (apparent)

جز اینکه در مورد تطبیق معانی آن بر برخی از افراد آن (مصادیقی که در دایره آن قرار می‌گیرند) ابهام و عدم وضوح وجود دارد. از این رو، برای برطرف کردن این ابهام و عدم وضوح، این موارد نیازمند بررسی و تأمل هستند.

except that there is obscurity and lack of clarity in respect to the application of its meanings to some of its Afraad (individual matters falling within it). These then require some examination and deliberation in order to remove the obscurity and lack of clarity.

رفعِ ابهام یا نارسایی [ِ]ِ متن، از طریق اجتهاد انجام میشود؛ بدین صورت که واقعیتی را که متن قرار است بر آن اعمال شود، تحلیل میکنند.

The removal of the obscurity or lack of clarity would be undertaken by Ijtihaad in analysing the reality that the text is intended to be applied upon.

این اجتهاد مستلزم «تحقیق المناط» است، یعنی بررسی دقیق واقعیتی که نص برای تطبیق بر آن آمده است، تا معلوم شود آیا آن واقعیت در دلالت نص داخل است یا نه۔

This Ijtihaad requires the Tahqeeq Al-Manaat (ascertaining of the reality) i.e. studying the reality that the Nass (text) is intended to be applied upon in a precise manner, in order to know whether it is encompassed within the text or not.

مثال:

Example:

الله (سبحانه و تعالی) فرماید:

Allah (swt) said:

درباره‌ی لفظ «السارق» (دزد)، معنای آن روشن است؛ اما «السرقة» (دزدی) از نظر شرع عبارت است از: «گرفتنِ مالِ منقولِ دارای ارزشی که متعلّق به دیگری است، به‌صورت پنهانی، از محلِ نگهداری‌ای که معمولاً برای آن مال در نظر گرفته می‌شود (حِرز)».

In respect to the Lafzh ‘As-Saariq’ (thief), its meaning is clear whilst As-Saraqah (theft) in accordance to the Shar’a is: ‘The taking of a movable property of a (certain) value owned by someone else covertly from a normal place of safekeeping (Hirz)’.

و «حِرز» همان جایی است که مال معمولاً در آن گذاشته و محفوظ نگه داشته می‌شود.

And the Hirz is the place that property is normally put and kept safe in.

اما فقها در تطبیق این معنا بر صور مختلفِ سرقت که هر یک نام خاصی یافته‌اند، اختلاف کرده‌اند؛ مانند «النَّشْل» (جیب‌بری) برای نمونه، که عبارت است از ربودن مال از جیب مردم به سرعت و به شکلی بسیار پنهانی.

However, the Fuqahaa’ differed in respect to the application of this meaning upon different forms of theft which have been given different (specific) names like An-Nashl (pickpocketing) for instance which is the taking of property quickly and in a highly covert manner from the people’s pockets.

آیا نشّال (جیب‌بُر) سارق (دزد) است؟ پس اجتهاد لازم است تا دانسته شود که آیا سرقت بر نَشْل (جیب‌بُری) صدق می‌کند یا نه. اگر صدق کند، حکم سرقت جاری می‌شود و دست جیب‌بُر قطع می‌گردد، در صورتی که ارکان جرم سرقت محقق باشد. بنابراین برخی از فقها جیب‌بُر را سارق و سزاوار قطع دانستند، و برخی دیگر او را سارق ندانستند و بر او مجازات تعزیری طبق نظر قاضی یا امام اعمال می‌شود. آنان در مورد نَبّاش (قبرکَن) نیز اختلاف کردند؛ یعنی کسی که قبرها را می‌شکافد تا کفن یا آنچه بر میت است را بربايد. آیا چنین کسی سارق است یا نه؟ بنابراین لفظ «سارق» در ارتباط با وجوب قطع دست نسبت به هر سارق، ظاهر است. این در حالی است که در مورد جیب‌بُر و قبرکَن، در عین حال، خفی (نامعلوم) است، زیرا آنان به نامی متفاوت از دزد، در عرف اهل زبان، نامیده شده‌اند. زیرا نامیدن جیب‌بُر با نامی دیگر برای افزودن معنایی به سرقت صورت گرفته است؛ چرا که او از کسی می‌دزدد که هوشیار است و نه از راه پنهان‌کاری (وجه الخفیه). همچنین نامیدن قبرکَن به «نَبّاش» به سبب کاسته شدن از معنای دزدی (سرقت) است، زیرا او از میتی می‌دزدد که قصد حفظ و نگهداری مالش را ندارد. بنابراین همه این‌ها در مورد لفظ «سارق» خفی است. از این رو اجتهاد لازم است تا حکم سارق بر جیب‌بُر و قبرکَن جاری شود.

So is the Nash’shaal (pickpocket) a Saariq (thief)? Ijtihaad is therefore required to know whether the Saraqah (theft) applies to An-Nashl (pickpocketing). If it does apply, then the Hukm of Saraqah (thievery) would apply and the hand of the pickpocket would be cut if the Arkaan (pillars) of the crime of theft are met. Consequently, some of the Fuqahaa considered the pickpocket to be a Saariq (thief) and deserving of the cutting whilst others did not consider him to be so and as such a Ta’zeer (discretionary) punishment would be applied upon him as determined by the Qaadiy (judge) or the Imaam (ruler) would. They also differed in respect to the Nabbaash (grave robber) who is the one who robs the graves to take the shrouds or what is upon the dead. Is such a person a Saariq (thief) or not? Consequently, the Lafzh (wording) ‘Saariq’ is Zhaahir (apparent) in relation to the obligation of amputating the hand in regards to every Saariq. This is whilst it is, at the same time, Khafiy (unclear) in regards to the pickpocket and the grave robber because they have been specified with a name that is different to the thief within the ‘Urf (custom/tradition) of the people of the language. That is because specifying the pickpocket with another name has been done for the purpose of providing additional meaning to the Saraqah (theft). That is because he is stealing from the one who is alert and not upon the angle of hiddenness (Wajh Al-Khafiyah). In addition, the specifying of the name of the ‘Nabbaash’ (grave robber) is due to a decrease in respect to the meaning of the theft (Saraqah) because he is stealing from the dead who is not intending to safeguard or preserve his property. Consequently, all of this is Khafiy (unclear) in regards to the Lafzh (worded expression) of the ‘Saariq’ (thief). For that reason, Ijtihaad is required in order to apply the Hukm of the Saariq (thief) upon both the pickpocket and the grave robber.

۱ – نَصّ (متن) بر جزئیاتِ (افراد) آن‌چه که در شمولِ معنای عامِّ دلالت‌شده‌اش (المدلولُ العام) تردید وجود دارد، اِعمال نمی‌شود.

1 – The Nass (text) does not apply to the Afraad (individual matters) in which there is doubt in respect to them entering within its general indicated meaning (Al-Madlool Al-‘Aamm).

این حکم بر آن افرادی اعمال می‌شود که اجتهاد، تحقق معنای لفظ را در ایشان روشن کرده است، و در آن صورت حکم بر ایشان جاری می‌گردد.

2 – It is applied upon the Afraad which the Ijtihaad has shown the realisation of the meaning of the Lafzh (wording) within them and in that case the Hukm is applied upon them.

۳ – فقهاء میں اجتہادات کے نتیجے کے بارے میں اتفاق بھی ہو سکتا تھا اور اختلاف بھی، چنانچہ ان میں سے بعض نے نص کو افراد (انفرادی مصادیق) پر لاگو کیا جبکہ دوسروں نے انہی افراد پر لاگو نہیں کیا، جیسا کہ جیب کترے اور قبر کھودنے والے کے مسئلے میں ہوا۔ اس کی وجہ یہ ہے کہ بعض فقہاء نے سرقہ (چوری) کا حکم دونوں پر لاگو کیا، دوسروں نے دونوں کو نص کے معنی سے خارج کر دیا، جبکہ کچھ اور نے جیب کترے پر اسے لاگو کیا مگر قبر کھودنے والے پر نہیں۔

3 – The Fuqahaa could agree and they could disagree in respect to the result of their Ijtihaadaat and so some of them apply the text to the Afraad (individual elements) whilst others do not apply it upon the same Afraad, just as what happened in regards to the subject of the pickpocket and the grave robber. That is because some of the Fuqahaa applied the Hukm of Saraqah (theft) to both, others took them both outside of the meaning of the text whilst others still applied it upon the pickpocket but not the grave robber.