دو دلیل یعنی قطعیُّ الثبوت و قطعیُّ الدلالة (قطعی در نقل و قطعی در معنا).
- The two evidences are Qat’iy Ath-Thuboot and Qat’iy Ad-Dalaalah (definite in transmission and meaning).
- آیه‌ی اول بیان می‌کند که هر زنی که شوهرش فوت کند، باید عدّه‌ای به مدت چهار ماه و ده روز نگه دارد، چه باردار باشد و چه باردار نباشد.
- The first Aayah indicates that every woman whose husband passes away has a waiting period (‘Iddah) of four months and ten days, whether she was pregnant or not pregnant.
- آیهٔ دوم بیان می‌کند که عدهٔ هر زن باردار تا زمان وضع حمل ادامه می‌یابد، چه شوهرش فوت کرده باشد و چه طلاق داده شده باشد.
- The second Aayah indicates that the waiting period of every pregnant woman lasts until she gives birth, whether her husband died or she was divorced.
التعارض الظاهري بين الدليلين هو:
The apparent conflict between the two evidences is:
- برای زنی که شوهرش در حالی که او باردار است فوت کرده، متن نخست عدّت او را چهار ماه و ده روز تعیین می‌کند. این به آن دلیل است که الفاظ متن عام‌اند و هم زن باردار و هم زن غیرباردار را در بر می‌گیرند.
- For the one whose husband has died whilst she is pregnant the first text dictates that her waiting period (‘Iddah) is four months and ten days. That is because the Alfaazh (wordings) of the text are ‘Aammah (general), encompassing the pregnant and non-pregnant.
- برای زنی که شوهرش در حالی که او باردار است وفات می‌کند، متن دوم حکم می‌کند که عِدّه‌اش تا زمان زایمان است، و این مدت ممکن است تنها یک هفته یا حتی کمتر باشد، که به این معناست که عِدّه (دوره انتظار یا سوگ) او می‌تواند کمتر از چهار ماه و ده روز باشد (که در آیه نخست ذکر شده است).
- For the one whose husband has died whilst she is pregnant the second text dictates that her waiting period (‘Iddah) is until she gives birth and that period of time could be as little as a single week or even less which means that her ‘Iddah (waiting period or mourning) could well be less than the four months and ten days (mentioned in the first Aayah).
بنابراین، حکم العِدّه در متن اول با حکم آن در متن دوم در ارتباط با زن حامله‌ای که شوهرش فوت کرده است، در تعارض قرار می‌گیرد. آیا عِدّه او چهار ماه و ده روز است یا تا زمانی که وضع حمل کند؟
Consequently, the Hukm of Al-‘Iddah in the first text conflicts with its Hukm in the second text in relation to the pregnant woman whose husband has died. Is her waiting period four months and ten days or until she has given birth?
- این تعارض میان دو متن قطعی، تعارضی ظاهری است (یعنی به نظر می‌رسد که با هم ناسازگارند)، و دلیل آن این است که، همان‌گونه که توضیح دادیم، میان دو دلیل قطعی یا دو دلیل ظنی هم‌قوت، هیچ تعارض حقیقی وجود ندارد. بنابراین می‌توان این تعارض ظاهری میان دو متن را از راه الجمع (گرد آوردن آن‌ها)، و التوفیق (تطبیق و سازگار ساختن) میان آن‌ها برطرف کرد، و نیز از راه آنکه مکلف به هر دو عمل کند و هر دو را به کار بندد.
- The conflict in these two Qat’iy (definite) texts is an apparent conflict (i.e. seems to be conflicting) and that is because as we have explained, there is no real conflict between two Qat’iy or two Zhanniy evidences of the same strength. It is therefore possible to remove this apparent conflict between the two texts by way of Al-Jam’u (bringing them together), At-Tawfeeq (reconciling) between them and by the Mukallaf working with or acting by them both.
از میان راه‌های جمع و توفیق (تطبیق) میان دو نصی که پیش‌تر بحث شد، این است که عِدّهٔ زنِ باردارِ شوهرمرده، بر اساس دورترین آن دو زمان قرار گیرد. پس اگر پیش از سپریshدن چهار ماه و ده روز پس از مرگ شوهرش وضع حمل کند، همچنان منتظر می‌ماند تا چهار ماه و ده روز کامل شود. و اگر چهار ماه و ده روز پیش از وضع حمل بگذرد، تا زمانی که وضع حمل کند منتظر می‌ماند تا عِدّهٔ او تمام شود. بدین‌ترتیب، آنچه در هر دو نص آمده، به کار بسته و عمل شده است، و تعارضی که گمان می‌رفت میان آن دو وجود دارد، برطرف می‌گردد.
- From amongst the paths of bringing together (Al-Jam’u) and reconciling (At-Tawfeeq) between the two texts discussed above is that the ‘Iddah (waiting period) of the pregnant woman whose husband has died be in accordance to the furthest of the two times. So if she was to give birth before the passing of the four months and ten days following the death of her husband, she would continue to wait until the four months and ten days had been completed. If, on the other hand, the four months and ten days passes before she gives birth, she would wait until she gives birth for her ‘Iddah to be completed. In this way what is included within both texts has been worked and acted in accordance with, whilst the conflict which was imagined to exist between them has been removed.