انواعِ «المحكوم فيه» از نظرِ جهتی که به آن نسبت داده می‌شود
The Types Of Al-mahkoom Feehi From The Angle Of The Direction That It Is Attributed To
کنش مُکلّف، از نظر ارتباطش با حقّ الله و با حقّ بندگان (عباد)، به چهار دسته تقسیم می‌شود:
The action of the Mukallaf in respect to its connection to the Haqq (right) of Allah and to the right of the ‘Ibaad (servants/people) is divided into four categories:
حق خداوند:
1 – Haqq of Allah:
این همان کاری است که خیر و منفعت عمومی بر آن بنا می‌شود، و از این رو، به سبب فراگیری نفعش، به پروردگار جهانیان نسبت داده می‌شود.
This is the action upon which a general benefit/good is built and for this reason it is attributed to the Lord of the worlds due to the comprehensiveness of its benefit.
این حق را نمی‌توان سلب کرد، و برای هیچ‌کس روا نیست که از آن صرف‌نظر کند (در آن سازش نماید) یا با آن مخالفت ورزد. از جمله این گونه حقوق عبارت‌اند از:
It is not permitted to remove this right and it is not right for anyone to give it up (compromise in respect to it) or go against it. These types of Huqooq (rights) include:
- العبادات (أفعال العبادة): مثل الصلاة، والزكاة، والصيام، والحج، والجهاد، وحمل الدعوة، وصدقة الفطر، والزكاة على ما يُزرع في الأرض العُشرية.
- The ‘Ibaadaat (acts of worship): Like the Salaah, Zakaah, Siyaam, Hajj, Al-Jihaad, carrying the Da’wah, Sadaqat ul-Fitr and the Zakaah upon the what is cultivated upon the ‘Ushri land.
- الخراج: این مالیاتی است که بر زمین‌های خراجیه تعلق می‌گیرد، یعنی زمین‌هایی که با جنگ گشوده شدند و در دست مالکان غیرمسلمان آن باقی ماندند. همچنین جزیه وجود دارد که از اتباع غیرمسلمان (الرعایا) دولت اسلامی گرفته می‌شود.
- Al-Kharaaj: This represents the taxes upon the Kharaajiyah lands and these are the lands which were opened up by force and were left in the hands of its non-Muslim owners. There is also the Jizyah that is taken from the non-Muslim subjects (Ri’aayaa) of the Islamic State.
- الکفارات (کفاره‌ها) در تمام شکل‌هایشان، مانند کفارهٔ شکستن سوگندی که به نام الله خورده شده، و همچنین انواع دیگر. و نیز خُمُس غنائم جنگی (یک‌پنجم غنیمت جنگی) و خُمُس رِکاز. رِکاز گنجی است که زیر زمین دفن شده و کسی که آن را پیدا کند، باید یک‌پنجم ارزش آن را به دولت بدهد تا به درآمدهای بیت‌المال (خزانهٔ عمومی) افزوده شود. - برپاداشتن مجازات‌هایی که شرع آن‌ها را معین و تعیین کرده است؛ و اینان حدود هستند، مانند حدّ زنا، حدّ سرقت (دزدی)، حدّ نوشیدن شراب و حدّ کسی که راه را می‌بندد تا دزدی کند (راهزن) ... رسول الله ﷺ فرمود:
- Al-Kaffaaraat (expiations) in all of their forms like the Kaffaarah of breaking the oath sworn in Allah’s name amongst other types. There is also the Khumus of the Ghanaa’im (fifth of the war booty) and the fifth of the Rikaaz. This is treasure buried under the ground and the one who finds it must give a fifth of its value to the State to be added to the revenues of the Bait ul-Maal (treasury). - Establishment of the punishments that have been specified and set by the Shar’a and these are the Hudood like the Hadd of Zinaa, the Hadd of Saraqah (theft), the Hadd of drinking alcohol and the Hadd of the one who blocks the road to steal (highway robber) … The Messenger of Allah (saw) said:
پیشینیان تنها از آن رو نابود شدند که هرگاه مردی شریف و سرشناس در میانشان دزدی می‌کرد، او را رها می‌کردند، و هرگاه فردی ناتوان دزدی می‌کرد، دستش را می‌بریدند. سوگند به آنکه جانم در دست اوست، اگر فاطمه دختر محمد ﷺ دزدی می‌کرد، دستش را می‌بریدم. [تیسیر الوصول إلى جامع الأصول من حديث الرسول، ج ۲، ص ۱۴]
Those who came before were indeed destroyed because when a nobleman stole amongst them he was let go and when a weak person stole amongst them they cut his hand. By the one in whose hand is my soul, had it been Faatimah the daughter of Muhammad (who had stolen) I would have cut off her hand (Ref: Tayseer Al-Wusool Ilaa Jaami’i il-Usool Min Hadeeth Ar-Rasool Vol 2, p 14).
حق العبد (حقِّ بنده یا حقِّ انسان)
2 – Haqq ul-‘Abd (the right of the servant/person):
این عملی است که در آن مصلحتی مشخص برای فرد وجود دارد؛ مانند ادای دین یا دیه، ضمان چیز آسیب‌دیده یا شکسته‌شده، و هدایا. اگر عبد (بنده یا فرد) بخواهد، این نوع حق را می‌تواند ساقط کند و رها سازد، و اگر بخواهد می‌تواند آن را ادا کند؛ زیرا الشارع (شارع، یعنی خداوند) به انسان حق داده است که در حقِ خود، در چارچوب احکام شرعی، هرگونه که بخواهد آزادانه رفتار کند.
This is the action that has within it a specific Maslahah (interest/benefit) for the individual. This is like the settling of the debt or blood money, guaranteeing the damaged or broken item and gifts. If the ‘Abd (servant/person) wishes, this type of right can be dropped or let go and if he wills he can fulfil it because the Shaari’ has given the human the right to conduct himself freely in his right as he wishes within the remits of the Ahkaam Ash-Shar’iy.
۳ – آنچه که در آن حق خدا و حق بنده با هم جمع می‌شوند، در حالی که حق خدا غالب است. مثال: حد قذف (تهمت زدن به ناموس زن) از آن جهت که در بر دارنده بازدارندگی برای جنایتکاران و حفظ آبروی مردم است. این مجازات از جمله حقوق خداوند به شمار می‌رود.
3 – That in which the Haqq of Allah and the Haqq of the ‘Abd come together whilst the Haqq of Allah dominates. Example: The Hadd of Al-Qadhf (slanderous accusation against a woman’s honour) as it contains within it a deterrent for criminals and the preservation of the peoples’ honours. This punishment falls under that which is from the Huqooq (rights) of Allah.
از زاویهای دیگر، در اجرای این مجازات یک مصلحت خاصه برای کسی که مورد قذف (تهمت زنا) قرار گرفته وجود دارد، زیرا این کار نام و آبرو و عفت او را پاک میکند و لکه ننگ یا بیآبرویی را از او دور میسازد. بنابراین، این مجازات شامل حقی برای بنده (انسان) نیز هست و برای او یا برای او مصلحتی در بر دارد.
From another angle, in the occurrence of this punishment there exists a Maslahah Khaassah (specific benefit or interest) for the one who has been slandered as it clears the name, integrity and repels the taint or dishonour. Therefore, this punishment also includes a right for the ‘Abd and a Maslahah for him or her.
با اینکه حق الله غالب است، به همین دلیل برای کسی که مورد تهمت یا قذف قرار گرفته (المقذوف) جایز نیست که مجازات را از قاذف (تهمت‌زننده) ساقط کند؛ و این به آن دلیل است که حق الله با خواست بنده برای ساقط شدن آن، ساقط نمی‌شود.
Despite that the Haqq of Allah is dominant and for that reason it is not permissible for the one who has been accused or slandered (Al-Maqdhoof) to drop the punishment from the Qaadhif (slanderer) and that is because the Haqq of Allah does not fall as a result of the servant’s wish for it to be dropped.
۴ – آنچه در آن حقِّ خداوند و حقِّ بنده با هم جمع می‌شوند، در حالی که حقِّ بنده غلبه دارد. مثال: القصاص (قانون قصاص) در برابر قاتلِ عمدی یا باقصد. در قصاص، حیات و امنیتی برای جان مردم و حفظ آن امنیت وجود دارد. پس این، نماینده‌ی مصلحت عامّه (منفعت همگانی) است که حقِّ خداوند در آن منعکس می‌شود.
4 – That in which the Haqq of Allah and the Haqq of the ‘Abd come together whilst the Haqq of the ‘Abd (servant) dominates. Example: Al-Qisaas (law of retribution) against the intentional or deliberate killer. Within the Qisaas there exists life and a security for the life of the people and the preservation of that security. This then is representative of the Maslahah Al-‘Aammah (the general interest and benefit) which the Haqq of Allah is reflected in.
قصاص، از زاویهٔ دیگر، دل‌های خانوادهٔ کسی را که کشته شده شفا می‌دهد و خشم و کینهٔ آنان را نسبت به قاتل از بین می‌برد. از این زاویه، قصاص نمایندهٔ حقّ «عبد» (بنده/انسان) است. با این حال، شارع (قانون‌گذار) به ولیّ (سرپرست) مقتول حق داده است که قاتل را ببخشد یا دریافت دیهٔ خون را کافی بداند. این نشان می‌دهد که حقّ عبد در برابر حکم قصاص غالب‌تر است.
Al-Qisaas, from another angle, heals the hearts of the family of the one who was killed and removes their anger and hatred towards the killer. From this angle it represents a Haqq (right) of the ‘Abd (servant/person). However, the Shaari’ (Legislator) has provided the Waliy (guardian) of the killed person the right to pardon the killer or to find the receipt of blood money sufficient. This indicates that that the Haqq of the ‘Abd is more dominant in respect to the ruling of Al-Qisaas.
Additional follow-on comment Note: this is the label "Additional follow-on comment" in English, to be translated into Persian as a heading.
Additional follow-on comment
آن قوانین ساختهٔ بشر که در غیبت دولت اسلامی بر مسلمانان اجرا می‌شد، راهی مخالف آنچه پیش‌تر گفته شد در پیش گرفت. بدین‌ترتیب، قصاص قاتل را حقّ جامعه قرار دادند و کار قاتل را به حاکم واگذار کردند. اگر می‌خواست او را می‌کشت و اگر می‌خواست او را می‌بخشید، بی‌آنکه به ولیّ مقتول در بخشیدن یا نبخشیدن قاتل توجهی شود. قانون ساختهٔ بشر همچنین مجازات زنا را حقّ شخصی قرار داد؛ از این رو زنا بر پایهٔ این قوانین جرم شمرده نمی‌شود، مگر آنکه با اجبار یا زور صورت گرفته باشد، و آنگاه مجازات آن از حقّ شخصی خواهد بود. دعوا جز از جانب شوهر طرح نمی‌شود و او حق دارد روند آن را متوقّف کند. سپس اگر حکمی علیه زن صادر شود، شوهر حق دارد اجرای حکم را متوقّف یا مانع شود.
The man-made laws that were applied over the Muslims in the absence of the Islamic State followed a path opposing what was mentioned above. So they made Al-Qisaas (retaliatory punishment) of the killer a right belonging to the society and the affair of the killer was delegated to the ruler. If he wished, he would kill him and if he wished he would pardon him without any consideration being given to the Waliy of the killed person, in respect to him pardoning the killer or not pardoning him. The man-made law also made the punishment of Az-Zinaa a private Haqq (right) and so the Zinaa in accordance to these laws is not considered to be a crime unless it was by way of compulsion or force and then the punishment in respect to it would be from the private right. The claim is not raised except from her husband and he has the right to stop its procedures. Then if judgment is passed against her, he has the right to stop or prevent the implementation of the ruling.
بنابراین میان حکمِ الله و حکمِ مردم فاصله‌ای وسیع و تفاوتی بزرگ وجود دارد
There is therefore a wide gap and difference between the Hukm of Allah and the Hukm of people