این بحث به آن می‌پردازد که اهل زبان، معنای نخستین و تعیین‌شده‌ی یک لفظ را به معنای دیگری منتقل کرده‌اند که رایج و شناخته‌شده شده است؛ به‌گونه‌ای که معنای اولیه‌ی آن کنار گذاشته شده است. نمونه‌ی آن لفظ «دابّة» است؛ عرب در آغاز آن را برای دلالت بر هر چیزی که بر روی زمین حرکت می‌کند (آهسته یا نزدیک به زمین) از جمله انسان و حیوان وضع کرد. سپس این لفظ را به معنای آن جانورانی منتقل کرد که تنها بر چهار پا حرکت می‌کنند، و معنای نخستین را کنار نهاد. به این ترتیب لفظ «دابّة»
This relates to what the people of the language have transferred the originally provided and set meaning to another meaning that became widespread and widely known. That is whilst the initial indicated meaning was disregarded. An example of this is the Lafzh (Daabbah) as the Arabs first placed it down to indicate everything that moves (slowly or close to the ground) upon the land including the human and the animal. Then they transferred this Lafzh to indicate those creatures which move on four legs alone whilst they cast aside the original meaning. In this way the Lafzh Daabbah)
به معنای جدیدی که بر آن اطلاق شد، نمایانگر یک حقیقت لغوی عرفی (حقیقة لغویة عرفیة) است.
came to be applied upon its new meaning which represents a Haqeeqah Lughawiyah ‘Urfiyah (customary linguistic reality).
همچنین «حقیقتِ عُرفیّهٔ خاصّه» وجود دارد که ویژهٔ اهلِ فنون و مهارت‌های معیّن است. این شامل اصطلاحاتِ علمای اصولِ فقه نیز می‌شود. برای نمونه، لفظِ «علّت» در زبان برای نشان دادنِ بیماری یا نقص وضع شده بود، اما علما آن را در اصطلاحِ خود برای اشاره به اموری به کار بردند که سببِ یا انگیزهٔ حکمِ شرعی هستند. همچنین اصطلاحاتی که در علمِ نجوم، پزشکی، جغرافیا و دیگر حوزه‌های مشابه پذیرفته شده‌اند نیز در همین دسته از حقیقتِ عُرفیّهٔ خاصّه قرار می‌گیرند.
There is also a Haqeeqah ‘Urfiyah Khaassah (specific or specialised customary literal usage or application) for the people of specific arts or skills. This includes the terminological conventions (Istilaahaat) of the ‘Ulamaa of Usool ul-Fiqh. So for instance, the Lafzh (Illah) was set and provided in the language to indicate an illness (or defect). The ‘Ulamaa then used it in their terminology to indicate the matter that is the reason or motivating factor for the Hukm (legal ruling). Also within this category of the specific or specialised Haqeeqah Al- ‘Urfiyah are the terminological conventions that are adopted in astronomy, medicine, geography and other such areas.
الحقیقة العرفیة الخاصة تختلف عن الحقیقة العرفیة اللغویة في أمرین:
The Haqeeqah Al-‘Urfiyah Al-Khaassah (The specific customary Haqeeqah) differs from the Haqeeqah Al-‘Urfiyah Al-Lughawiyah (The linguistcic customary Haqeeqah) in two matters:
۱ - برای مردمِ هر مهارت، هنر یا تخصصِ خاص و در هر دورهٔ زمانی ممکن است قراردادهای اصطلاحی وضع کنند که با بهره‌گیری از الفاظِ زبان، آنها را به معانیِ ویژهٔ مرتبط با حوزهٔ خود منتقل کنند. این در حالی است که حقیقتِ عُرفیِ لغوی مختصِّ مردمِ اصلیِ زبان است که زبانشان برای استدلال و اقامهٔ دلیل مورد اعتماد است. و از این رو امروزه جایز نیست که واژهٔ عربی‌ای را که در اصل یا در آغاز برای معنایی وضع شده بود، به‌سوی معنایی دیگر منتقل کنیم. ۵۵۶
1 - It is possible for the people of any particular skill, art or expertise and in any time period to set terminological conventions utilising the Alfaazh (worded expressions) of the language and transfer them to specific meanings associated to their field. That is whilst the Haqeeqah Al-‘Urfiyah Al-Lughawiyah is specific to the (original) people of the language upon whose language is relied upon for proof or evidence. And so it is not permissible today to transfer an Arabic word that had been originally or initially been 556
در اصل برای معنایی خاص وضع شده و سپس برای معنایی جدید وضع گردیده، تا از آن یک حقیقت عرفیه لغویه پدید آید.
placed down and set down for a specific meaning, to a new meaning, so as to make a Haqeeqah ‘Urfiyah Lughawiyah from it.
۲ – در مورد الحقیقۃ العرفیۃ الخاصۃ (حقیقت عرفی خاص)، معنای نخستین یا اصلیِ لفظ نادیده گرفته یا کنار گذاشته نمی‌شود، بلکه همچنان در نوشتار و گفتار به همان صورت که عرب آن را وضع و تعیین کرده، به کار می‌رود. برای نمونه، لفظ «فاعل» که دانشمندان علم نحو برای اشاره به کلمه‌ای که کار به آن نسبت داده می‌شود، اصطلاحی یا تعریفی خاص برای آن قرار داده‌اند، همچنان در همان معنای نخستینی که عرب ابتدا برای آن وضع کرده بود، به کار می‌رود.
2 – In respect to the Haqeeqah Al-‘Urfiyah Al-Khaassah (The specific customary Haqeeqah) the first (or original) meaning of the Lafzh is not disregarded or cast away but rather remains utilised in writing and speech just as it was provided and set by the Arabs. So for example, the Lafzh ‘Faa’il) which has been given a terminological convention or definition by the scholars of Arabic grammar to indicate the word that the action is attributed to, remains utilised in its originally meaning that the Arabs provided for it initially.
در حالی که در مورد الحقیقۃ العرفیۃ اللغویۃ، معنای نخستینی که لفظ برای دلالت بر آن به کار می‌رفت، کنار گذاشته شده و نادیده گرفته می‌شود. برای نمونه، لفظی که معنای اصلی آن زمین پست و هموار بود، به معنای جدیدی منتقل شده که فضلهٔ انسان است. سپس (تنها) در معنای دوم خود به کار می‌رود و نه در معنای نخستین.
That is whilst in regards to the Haqeeqah Al-‘Urfiyah Al-Lughawiyah, the first meaning which the Lafzh was used to indicate is cast aside and disregarded. So for instance, the Lafzh which held the original meaning of the low lying land or ground was transferred to a new meaning which is the human excrement. It is then (only) utilised in its second meaning and not in its first meaning.