الأحکام التی یتضمنها القرآن الکریم
The Ahkaam that are encompassed by the Qur’aan Al Kareem
قرآن کریم شامل اصول الدین (بنیادهای دین، یعنی عقیدہ) و تمام انواع احکام است، از جمله آن احکام که به شکل عام (کلی) و مجمل (نیازمند تفصیل) آمده‌اند، و همچنین شامل آن احکامی است که به شکل مفصل بیان شده‌اند۔ الله تعالیٰ فرماید:
The Qur’aan encompasses Usool Ud-Deen (fundamentals of the Deen i.e. Aqeedah) and all types of Ahkaam including those which came in an ‘Aamm (general) and Mujmal (requiring detail) way and it also includes that which has come in a detailed manner. Allah Ta’Aalaa said:
وَنَزَّلْنَا عَلَيْكَ الْكِتَابَ تِبْيَانًا لِكُلِّ شَيْءٍ وَهُدًى وَرَحْمَةً وَبُشْرَىٰ لِلْمُسْلِمِينَ
And We have sent down to you the Book as clarification for all things and as guidance and mercy and good tidings for the Muslims (An-Nahl 89).
این شریعت این احکام را سازماندهی و تنظیم کرده است: رابطهٔ انسان با پروردگارش، رابطهٔ انسان با خودش، و رابطهٔ انسان با دیگران.
It has organised and regulated these Ahkaam (rulings): The relationship of the human with his Rabb, the relationship of the human with himself and the relationship of the human with others.
۱) احکامی که رابطه انسان با پروردگارش را تنظیم می‌کند:
1) The Ahkaam that regulate the relationship of the human with his Rabb:
- العقائد: لقد بيّنت آيات القرآن الكريم وأوضحت ما يجب على المسلم أن يؤمن به، كالإيمان بالله، وبملائكته، وكتبه، ورسله، واليوم الآخر، والجنة والنار، والجن، وغير ذلك من الأمور... قال الله تعالى: Note: the translation above is in Arabic script, as the target language here is Persian. Here is the correct Persian translation: - عقاید (باورها): آیات قرآن کریم آنچه را که بر مسلمان واجب است به آن ایمان بیاورد، همچون ایمان به الله، فرشتگان او، کتاب‌های او، پیامبران او، روز قیامت، بهشت و دوزخ، جن و امور دیگر، بیان کرده و روشن ساخته‌اند... خداوند متعال فرموده است:
- Al-Aqaa’id (beliefs): The Aayaat of the Qur’aan Al-Kareem have explained and made clear that which is obligatory for the Muslim to believe in like the Imaan in Allah, His Malaa’ikah (Angels), His Kutub (Books), His Rusul (Messengers), the Last Day, Jannah (paradise) and Naar (hellfire), Jinn and other matters... Allah Ta’Aalaa said:
ای کسانی که ایمان آورده‌اید، به الله و پیامبرش و کتابی که بر پیامبرش فرو فرستاده و به کتابی که پیش از این نازل کرده، ایمان بیاورید. و هرکس به الله و فرشتگان او و کتاب‌های او و پیامبرانش و روز قیامت کفر ورزد، قطعاً به گمراهی دوری افتاده است (النساء ۱۳۶).
O you who have believed, believe in Allah and His Messenger and the Book that He sent down upon His Messenger and the Scripture which He sent down before. And whoever disbelieves in Allah, His angels, His books, His messengers, and the Last Day has certainly gone far astray (An-Nisaa 136).
- العبادات (اعمال عبادی): مانند نماز، زکات، روزه، حج و جهاد که به صورت عام و مجمل آمده‌اند و سپس توسط رسول خدا ﷺ توضیح و تفصیل داده شده‌اند؛ آنجا که فرمود: «مناسک (آیین‌های) حج خود را از من بگیرید» (احمد) و فرمود: «همان‌گونه نماز بخوانید که مرا نماز خواندن دیدید» (احمد و البخاری).
- Al-Ibaadaat (Acts of worship): Like the Salaah, Zakaah, Siyaam, Hajj and Al-Jihaad which came in an ‘Aamm (general) and Mujmal manner and were then explained (and detailed) by the Messenger of Allah (saw) who said: “Take your rituals (Manaasik of Hajj) from me” (Ahmad) and said: “Pray as you have seen me pray” (Ahmad and Al-Bukhaari).
۲) احکامی که رابطهٔ انسان با خودش را سامان داده‌اند:
2) Ahkaam that have organised the relationship of the human or person with himself:
- المطعومات (خوراکی‌ها) و الملبوسات (پوشاک): خداوند تعالی فرمود:
- Al-Mat’oomaat (foodstuffs) and Malboosaat (clothing/dress): Allah Ta’Aalaa said:
ای مردم، از آنچه در زمین است، از آنچه حلال و پاکیزه است، بخورید (البقرہ: ۱۶۸).
O mankind, eat from that which is upon the earth (that is) lawful and good (Al Baqarah 168).
از این امور، برخی موارد مستثنا شده‌اند و حرام گردیده‌اند، مانند آنچه در آیهٔ زیر ذکر شده است:
From these things some matters have been exempted and have been made Haraam like that which is mentioned in the following Aayah:
حرام شده است بر شما: مردار، خون، گوشت خوک، و آنچه به غیر الله ذبح شده باشد... (المائدہ: ۳)
Prohibited to you are dead animals, blood, the flesh of swine, and that which has been dedicated to other than Allah... (Al-Maa’idah 3).
از این دو آیه و آیات دیگر، این قاعده استنباط شده است:
From the two Aayaat and others the following principle was deduced:
«اصل در اشیاء، اِباحه است، تا زمانی که دلیلی برای تحریم آن ذکر نشده باشد.»
‘The Asl (origin) in respect to things is Al-Ibaahah (permissibility) as long as no Daleel has been mentioned to prohibit it’.
- الأخلاق: لقد حثّ القرآن الكريم على التحلي بالأخلاق الفاضلة كالصدق والتواضع والخشوع في العبادة والصبر، ونهى عن الصفات المذمومة كالكذب والغش والكبر والعُجب، وربط عاقبة الاتصاف بهذه الصفات بالعقاب في الآخرة.
- Al-Akhlaaq (morals): The Qur’aan has urged the possession of the virtuous morals like truthfulness, humbleness, Khushoo’ (focus in worship) and Sabr (patience) and it has prohibited bad characteristics like lying, cheating, pride and arrogance whilst making the consequence of having these traits being linked to punishment in the hereafter:
وای در آن روز بر تکذیب‌کنندگان (المرسلات: ۱۹).
Woe, that Day to the deniers (Al-Mursalaat 19).
۳) الأحکام التي تنظّم علاقة الإنسان بغيره: Note: the source is English, so the translation below is from the English text. ۳) احکامی که رابطهٔ انسان با دیگران را سامان داده و تنظیم می‌کنند:
3) Al-Ahkaam that organise and regulate the relationship of the human with others:
نظام حکم:
- The Ruling System:
قرآن، رابطهٔ میان حاکم و مردم را تنظیم کرده و اصولی را بنیان نهاده که باید در ادلهٔ عمومی رعایت شود. مهم‌ترین آن‌ها عبارت‌اند از:
The Qur’aan regulated the relationship between the ruler and the ruled and placed down principles that must be observed by general Adillah. The most important of which are:
الف) الحُکم (حکمرانی) به آنچه الله تعالی نازل کرده است. الله تعالی فرموده است:
a) Al-Hukm (ruling) by what Allah Ta’Aalaa has revealed. Allah Ta’Aalaa said:
و میان آنان بدانچه خدا نازل کرده است حکم کن و از هوس‌های ایشان پیروی مکن (المائدة ۴۹).
And rule between them by what Allah has revealed and do not follow their desires (Al-Maa’idah 49).
ب) العدل (دادگری) در حل اختلافات و نزاعهای میان مردم. خداوند متعال فرموده است:
b) Al-‘Adl (justice) in resolving disagreements and disputes between the people. Allah Ta’Aalaa said:
و هنگامی که میان مردم داوری میکنید، باید با عدالت داوری کنید (النساء: ۵۸).
And when (if) you judge (rule) amongst the people you must judge with justice (An-Nisaa’ 58).
ج) اطاعت از صاحبان امر (اولو الامر) تا زمانی که آنان به حکم خداوند متعال، بر اساس آنچه خداوند نازل کرده است، پایبند باشند. خداوند متعال می‌فرماید:
c) Obedience to those entrusted with authority (Uoli-l-Amr) as long as they adhere to the Hukm (ruling) by what Allah Ta’Aalaa has revealed. Allah Ta’Aalaa said:
ای کسانی که ایمان آورده‌اید، از الله اطاعت کنید و از پیامبر و از اولی‌الامر میان خود فرمان برید. و اگر در چیزی با یکدیگر نزاع کردید، آن را به الله و پیامبر ارجاع دهید.
O you who have believed, obey Allah and obey the Messenger and those in authority among you. And if you disagree over anything, refer it back to Allah and the Messenger (An-Nisaa’ 59).
د) الشّورى (مشاورت): خداوند متعال فرمود:
d) Ash-Shouraa (consultation): Allah Ta’Aalaa said:
و با ایشان در کار مشورت کن (آل عمران ۱۵۹).
And consult them in the matter/affair (Aali ‘Imraan 159).
و فرمود خداوند متعال:
And He Ta’Aalaa said:
و کارشان [به صورت] شورا در میانشان است (الشوریٰ: ۳۸).
And whose affair is Shooraa (consultation) between them (Ash-Shouraa 38).
ه) التَّعاوُن (همکاری): خداوند متعال فرمود:
e) At-Ta’aawun (cooperation): Allah Ta’Aalaa said:
وَتَعَاوَنُوا عَلَى الْبِرِّ وَالتَّقْوَىٰ ۖ وَلَا تَعَاوَنُوا عَلَى الْإِثْمِ وَالْعُدْوَانِ (المائدہ: ۲)
And cooperate in righteousness and piety, but do not cooperate in sin and aggression (Al-Maa’idah 2).
- نظام اقتصادی:
- The Economic System:
این بحث به تنظیم و قاعده‌مند ساختن مالکیت، اسباب آن، و چگونگی عمل و تصرف در آن مربوط می‌شود. این بحث توضیح داده است که مال در اصل به خداوند تعلق دارد.
This relates to the organisation and regulation of ownership, its causes and how to act or dispose in regards to it. It has explained that the property in origin belongs to Allah:
و به آنان از مالِ خدا بدهید که او به شما داده است (النور: ۳۳).
And give them from the wealth of Allah which He has given you (An-Noor 33).
و الله تعالى قد استخلف الإنسان في هذا المال. قال الله تعالى: Note: the source contains no Latin-script names requiring transliteration, and the Qur'an verse introduced here is not quoted in the input, so I've translated only the given text.
And Allah Ta’Aalaa has entrusted the human with this property (Maal). Allah Ta’Aalaa said:
و از آنچه شما را در آن جانشین (امین) قرار داده، انفاق کنید (الحدید: ۷).
And spend of that whereof He has made you trustees (Al-Hadeed 7).
و اس نے خرچ کرنے کے لیے ایک عمومی اصول (قاعدۂ عامّہ) مقرر کیا، اور وہ اللہ تعالیٰ کا یہ قول ہے:
And it placed down a general principle (Qaa’idah ‘Aammah) for the spending and this is the Qawl of Allah Ta’Aalaa:
و در آنچه خدا به تو عطا کرده، سرای آخرت را بجوی؛ و [در عین حال] بهره‌ات از دنیا را فراموش مکن (القصص: ۷۷).
But seek, through that which Allah has given you, the home of the Hereafter; and [yet], do not forget your share of the world (Al-Qasas 77).
نظام اجتماعی:
- The Social System:
«نظام خانواده» و این نظامی است که رابطهٔ میان مرد و زن و آنچه از این رابطه پدید می‌آید، مانند ازدواج (زواج)، طلاق، عدّه و نفقه را سامان می‌دهد. و رابطهٔ زن و شوهر را بر پایهٔ مودّت (محبت) و رحمت قرار داده است. خداوند متعال می‌فرماید:
‘The Family System’ and this is the system that treats the relationship between the man and the woman and what arises from this relationship like Zawaaj (marriage), Talaaq (divorce), ‘Iddah (waiting period) and Nafaqah (spending). And it established the relationship between the husband and wife upon Mawaddah (affection) and Rahmah (mercy). Allah Ta’Aalaa said:
و از نشانه‌های او این است که از خودتان همسرانی برای شما آفرید تا در کنار آنان آرامش یابید، و میان شما دوستی و مهربانی قرار داد۔ (الروم: ۲۱)
And He placed between you (male and female) affection and mercy (Ar-Room 21).
- سیستم مجازات
- Punishment System:
این همانند حَدِّ قتل، حَدِّ سرقت، حَدِّ زنا و حَدِّ حِرابه (راهزنی مسلحانه) است. این‌ها مجازات‌هایی بازدارنده‌اند که در آن‌ها حفظ و صیانت جان‌ها، عقل‌ها، نسل (نَسَب) و اموال (دارایی‌ها) مورد توجه قرار گرفته است. برای نمونه، توضیح داده شده که در قِصاص (قانون مجازات برابر) حیات و زندگی نهفته است، چنان‌که خداوند متعال فرموده است:
This is like the Hadd (set prescribed punishment) for Al-Qatl (murder), the Hadd for Saraqah (thievery), the Hadd for Az-Zinaa (fornication and adultery) and the Hadd for Al-Huraabah (highway robbery). They are punishments which act as a deterrence in which the preservation and safeguarding of the lives, minds, offspring (lineage) and wealth (properties) is observed. For example, it has been explained that there is life (Hayaat) in Al-Qisaas (law of retribution) as Allah Ta’Aalaa said:
و برای شما در قصاص حیات است (البقرہ ۱۷۹).
And there is for you in legal retribution [saving of] life (Al-Baqarah 179).
- رابطهٔ مسلمانان با دیگران:
- The relationship of Muslims with others:
مسلمانان به وفای به پیمان خود با دیگران فرمان داده شده‌اند: قرآن کریم مسلمانان را به وفای به پیمان خود با دیگران، از جمله دولت‌ها، ملت‌ها و امت‌ها فرمان داده است. خداوند تعالی می‌فرماید:
The Muslims have been directed to fulfil their covenant with others: The Qur’aan directed the Muslims to fulfil their covenant with others including the States, peoples and nations. Allah Ta’Aalaa said:
و به عهد خدا وفا کنید، هرگاه که پیمان بستید (النحل ۹۱).
And fulfil the covenant of Allah when you have convened it (An-Nahl 91).
و اسلام ما را به رفتار نیکو و بخشندگی با اسیر فرمان داده است، چنان‌که الله تعالی می‌فرماید:
And it instructed us to act kindly and generously with the captive as Allah Ta’Aalaa said:
و به خاطر دوست داشتنش، غذا را به نیازمند، یتیم و اسیر می‌دهند. (الإنسان: ۸)
And they give food in spite of love for it to the needy, the orphan, and the captive (Al-Insaan 8).
و قرآن کریم دستور داده است که با دشمن بر اساس مقابله به مثل رفتار شود. خداوند تعالی فرمود:
And the Qur’aan directed treating the enemy in a like for like manner. Allah Ta’Aalaa said:
فَمَنِ اعْتَدَىٰ عَلَيْكُمْ فَاعْتَدُوا عَلَيْهِ بِمِثْلِ مَا اعْتَدَىٰ عَلَيْكُمْ Note: the text in the original is a Qur'an verse, so I've kept it as given in Arabic script, which is the form Persian readers recognise. Here is the Persian translation of the sentence: هر کس به شما تعدی کرد، همان‌گونه که به شما تعدی کرده است، به او تعدی کنید (البقرہ: ۱۹۴).
So whoever has assaulted you, then assault him in the same way that he has assaulted you (Al-Baqarah 194).