مهم‌ترین کتاب‌های اصول که بر روش متکلمین نگاشته شده‌اند
The most significant books of Usool written upon the methodology of the Mutakallimeen
این طریقه نخستین بار توسط الإمام الشافعی (محمد بن ادریس الشافعی) ظاهر شد، کسی که در سال ۲۰۴ هجری در مصر درگذشت. این کار در «رسالهٔ» او در اصول فقه انجام شد، بی‌آنکه او هیچ پیوندی با متکلمان داشته باشد، هرچند با آنان در بهره‌گیری از داوری عقلی برای اثبات قواعدی که برای اصول فقه ارائه کرد، هم‌رأی بود.
This Tareeqah was first manifested by Al-Imaam Ash-Shaafi’iy (Muhammad Bin Idrees Ash-Shaafi’iy) who passed away in the year 204 AH in Egypt. That was in his ‘Risaalah’ in Usool and it happened without him having any connection to the Mutakallimoon although he agreed with them in respect to utilising the intellectual (‘Aqliy) judgement to establish the Qawaa’id (principles) that he provided for Usool ul-Fiqh.
مهم‌ترین کتاب‌هایی که در اصول الفقه بر روش متکلمین نوشته شده‌اند عبارت‌اند از:
The most significant books written in Usool ul-Fiqh upon the method of the Mutakallimeen are:
«المعتمد» از ابوالحسن البصری المعتزلی که در سال ۴۶۳ هجری درگذشت.
1) ‘Al-Mu’tamad’ of Abu-l-Hasan Al-Basriy Al-Mu’taziliy who passed away in the year 463 AH.
«البرهان» از امام الحرمین عبدالملک الجوینی که در سال ۴۸۷ هجری درگذشت.
2) ‘Al-Burhaan’ of Al-Imaam Al-Haramaini Abdul Malik Al-Juwainiy who passed away in the year 487 AH.
۳) «المستصفیٰ لحجۃ الإسلام» تألیفِ ابو حامد الغزالی که در سال ۵۰۵ هجری رحلت کرد.
3) ‘Al-Mustasfaa Li Hujjat il-Islaam’ by Abu Haamid Al-Ghazaaliy who passed away in the year 505 AH.
این سه کتاب مهم‌ترین منابعی هستند که همه آنچه پس از آن‌ها نوشته شد، چه در تدوین، چه در تلخیص و چه در مختصرسازی، گرد آن‌ها می‌چرخید.
These three books are the main references and all that came after them revolved around them whether in terms of compilation, summary or abridgment.
برخی از کتاب‌هایی که پیش از آن‌ها نوشته شده‌اند و برخی که پس از آن‌ها آمده‌اند، از این قرارند:
The following are some of the books that preceded them and some that came after them:
۱) «التعریف والإرشاد فی ترتیب طرق الاجتهاد» تألیف القاضی أبی بکر الباقلانی المالکی، که در سال ۴۰۳ هجری درگذشت.
1) ‘At-Ta’reef Wa-l-Irshaad Fee Tarteeb Turuq Al-Ijtihaad’ written by Al-Qaadiy Abu Bakr Al-Baaqilaaniy Al-Maalikiy who passed away in the year 403 AH.
۲) «اللَّمْع» تألیف ابوإسحاق ابراهیم الشیرازی که در سال ۴۷۶ هجری درگذشت.
2) ‘Al-Lam’u’ authored by Abu Ishaq Ibraheem Ash-Sheeraaziy who passed away in the year 476 AH.
3) کتاب: «الإحكام في أصول الفقه» از ابو الحسن الآمدی الشافعی که در سال ۷۳۱ هجری قمری درگذشت.
3) The book: ‘Al-Ihkaam Fee Usool ul-Fiqh’ by Abu Hasan Al Aamadiy Ash-Shaafi’iy who passed away in the year 731 AH.
۴) «المحصول» نوشتهٔ فخر الدین الرازی که در سال ۷۳۱ هجری قمری درگذشت.
4) ‘Al-Mahsool’ by Fakhr-ud-Deen Ar-Raaaziy who passed away in the year 731 AH.