در مذاهبی که در اجتهاد وجود دارد، مانند مذهب شافعی، ابوحنیفه و مالکی و غیر ایشان، این‌ها مکاتب فقهی‌اند که نام خود را از ائمه مجتهدینی گرفته‌اند که اصول و روش‌های اجتهاد را برای آن‌ها وضع کردند. از میان این مذاهب، برخی هنوز باقی‌اند و پیروانی دارند، مانند چهار مذهب و مذهب امام جعفر. و برخی نیز از میان رفته‌اند و در زمان ما پیروی ندارند، مانند مذهب سفیان ثوری، مذهب امام طبری و مذهب امام اوزاعی و غیر ایشان.

The Madhaahib in Al-Ijtihaad, like the Madh’hab Ash-Shaafi’iy, Abu Hanifah and Al-Maalikiy amongst others, are schools of Fiqh that have taken the names of the A’immah Al-Mujtahideen who set down the principles and methodologies in relation to Ijtihaad for them. From amongst these Madhaahib are those which are still existing today and have followers like the four Madhaahib and the Madh’hab of Al-Imaam Ja’far. There are also those which have been blotted out and do not have followers in our current age like the Madh’hab of Sufyaan Ath-Thawri, the Madh’hab of Al-Imaam At-Tabari and the Madh’hab of Al-Imaam Al-Awzaa’i amongst others.

تمام این مذاهب، بدون استثنا، احکام خود را از متون شرعی استنباط کرده‌اند. بنابراین، آن‌ها خود حجتی برای شریعت اسلامی نیستند، بلکه این شریعت اسلامی است که بر آن‌ها حجت است. گفتار یا شعار معروفی که به هر یک از مذاهب نسبت داده شده چنین بود: «نظر من درست است، اما احتمال خطا در آن هست، و نظر دیگری نادرست است، اما احتمال درست بودن در آن هست». با توجه به این، بر مقلِّد هر مذهب لازم است که به موارد زیر آگاه باشد.