Bu sure, son derece önemli bazı ilkeleri ele almaktadır. İmgeleri ve bıraktığı etkiler bakımından eşsizdir. Ayrıca belirgin manevi etkisini üstün bir müzikal ahenkle birleştirmektedir.

This sūrah discusses certain principles of grave importance. It is unique in its images and the impressions it leaves. Furthermore, it combines its marked spiritual effect with superb musical rhythm.

Bu bölümün ilk kısmı, İslam'ın ilk dönemlerinde yaşanmış belirli bir olayı ele almaktadır.

Its first part treats a certain incident which took place in the early days of Islam.

Peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem), birkaç Kureyş ileri geleniyle meşgulken, onlara İslam davetini anlatıyordu. Tam o sırada fakir ve görme engelli İbn Ümmü Mektûm onun yanına geldi. Peygamberin meşgul olduğunu bilmeyen görme engelli adam, ondan Kur’ân’dan bazı ayetleri öğretmesini defalarca istedi. Peygamber bu kesintiden pek hoşnut olmadı. Kaşlarını çatıp İbn Ümmü Mektûm’dan yüz çevirdi. Bu sûre, Peygamberin bu olaydaki davranışını eleştirerek başlar. Ayrıca İslam toplumunun dayandığı değer ve ilkeleri açıkça ortaya koyar ve İslam davetinin gerçek doğasını belirtir. “Görme engelli adam kendisine geldiği zaman kaşlarını çatıp yüz çevirdi. Ne bileceksin, belki de arınmak isteyecekti. Ya da öğüt alacak, öğüt de ona fayda verecekti. Kendini kendine yeterli gören kimseye ise ilgi gösteriyorsun. Oysa arınmadığı takdirde üzerine bir sorumluluk yoktur. Gayretle ve kalbinde korkuyla sana gelene ise aldırmıyorsun. Hayır! Bu bir öğüttür. Dileyen onu aklında tutsun. O, şerefli sayfalarda, yüce ve temiz, değerli ve itaatkâr kâtiplerin elleriyle yazılmıştır.” ({Abese 1-16})

The Prophet (peace be upon him) was busy with a few Quraysh dignitaries, explaining to them the Islamic message, when Ibn Umm Maktūm, a poor blind man, interrupted him. Unaware that the Prophet was busy, the blind man asked him repeatedly to teach him some verses from the Qur’ān. The Prophet (peace be upon him) was not very pleased at this interruption. He frowned and turned away from Ibn Umm Maktūm. This sūrah opens by criticizing the Prophet’s behaviour in this incident. It lays down clearly the values and principles upon which Islamic society is founded and states the true nature of the message of Islam. “He frowned and turned away when the blind man came to him. How could you tell? He might have sought to purify himself. He might have been reminded and the reminder might have profited him. But to the one who considered himself self-sufficient you were all attention. Yet the fault would not be yours if he remained uncleansed. As to him who comes to you with zeal, and with a feeling of fear in his heart, him you ignore. No indeed! This is an admonition. Let him who will, bear it in mind. It is written on honoured pages, exalted, purified, by the hands of noble and devout scribes.” (Verses 1-16)

Kör adam ona geldiğinde kaşlarını çattı ve yüz çevirdi. Bunu nasıl anlayabildin?

He frowned and turned away when the blind man came to him. How could you tell?

Belki de arınmayı arıyordu. Belki de öğüt alacak ve öğüt ona fayda verecekti. Ama kendini kendine yeten kimseye sen dikkat gösteriyordun. Oysa onun arınmamış kalmasından sana bir sorumluluk düşmez. Gelip de gayretle ve kalbinde bir korku duygusuyla sana gelene ise ilgisiz kalıyorsun. Hayır, hayır! Bu bir öğüttür. Dileyen onu aklında tutsun. O, yüce, arınmış, değerli sahifelerde yazılıdır; onu asil ve takva sahibi katiplerin elleri yazmıştır. (Ayet 1-16)

He might have sought to purify himself. He might have been reminded and the reminder might have profited him. But to the one who considered himself self- sufficient you were all attention. Yet the fault would not be yours if he remained uncleansed. As to him who comes to you with zeal and with a feeling of fear in his heart, him you ignore. No indeed! This is an admonition. Let him who will, bear it in mind. It is written on honoured pages, exalted, purified, by the hands of noble and devout scribes. (Verses 1-16)

Bu olayın ardından gelen ilahi talimatlar, ilk bakışta görünenden çok daha kapsamlıdır. Bunlar gerçekten bir mucizedir. Bu talimatlar, kurmayı amaçladıkları ilkeler ve insan toplumunda gerçekleştirmek istedikleri değişim, belki de İslam'ın en önemli mucizesidir. Ancak bu talimatlar burada tek bir olaya doğrudan bir yorum olarak verilmiştir. Kur'an'ın yöntemi, kalıcı ve temel ilkeleri ortaya koymak için tek tek olaylardan yararlanmaktır. Burada kurulan ilkeler ve erken İslam toplumunda görüldüğü üzere bunların pratik etkileri, gerçekten İslam'ın özüdür. Bunlar, İslam'ın ve ondan önce gelen bütün ilahi dinlerin insan hayatında ekmeye çalıştığı hakikati oluşturur.

The divine instructions which followed this incident are much more far reaching than appears at first sight. They are indeed a miracle. These instructions, the principles they seek to establish and the change they aim to accomplish in human society are, perhaps, the most important miracle of Islam. But the instructions are made here as a direct comment on a single incident. It is part of the Qur’ānic method to make use of isolated incidents in order to lay down fundamental and permanent principles. The principles established here and their practical effects, as seen in the early Islamic society, are indeed the essence of Islam. They constitute the truth which Islam, and all divine religions that preceded it, seek to plant in human life.

Mesele yalnızca bir bireyin ya da bir insan grubunun nasıl muamele görmesi gerektiği meselesi değildir. Olayın kendisi ele alındığında, Kur'an'ın bu olay üzerine yaptığı yorumun önemi de tam olarak budur. Ancak asıl mesele bundan çok daha önemli bir noktadadır: İnsanlar hayatlarındaki her şeyi nasıl değerlendirmelidir? Böyle bir değerlendirme için gerekli olan değer ve ölçütleri nereden almalıdırlar?

Şimdi olayın kendisini ele alalım. Yoksul ve kör bir adam olan İbn Ümmi Mektum, Peygamber (ﷺ), Mekke'nin en güçlü ve etkili kişilerinden bir grupla meşgulken yanına gelir. Bu gruptakiler arasında Rabîa'nın oğulları Utbe ve Şeybe, Ebû Cehil, Amr İbn Hişam, Ümeyye İbn Halef ve el-Velîd İbnü'l-Muğîre de vardır. Orada ayrıca Peygamber'in amcası Abbas İbn Abdulmuttalib de bulunmaktadır. Bu, çok kritik bir buluşmadır. Peygamber (ﷺ) onlara İslam'ın mesajını anlatır ve olumlu bir karşılık almayı umar. Böyle bir karşılığın İslam davasına büyük fayda sağlayacağını hisseder. İslam, Mekke'de zor bir dönemden geçmektedir. Bu insanlar, İslam'ın ilerlemesini engellemek ve insanların onu kabul etmesini önlemek için bütün servetlerini, güçlerini ve nüfuzlarını kullanmaktadırlar. Mekke'de İslam'ı adeta dondurup başka yerlerde ilerlemesini de engellemeyi başarmışlardır. Mekke dışındaki kabileler ise bekle-gör tavrı takınmışlardır; çünkü kabilenin tutumunun en önemli olduğu bir toplumda bunun en iyi duruş olduğunu düşünmektedirler. Kendi akrabalarının, teorik olarak en güçlü destekçileri olmaları gerekirken, İslam Peygamberi Muhammed'e karşı durduklarının da farkındadırlar.

Let us now consider the incident itself. Ibn Umm Maktūm, a poor blind man, comes to the Prophet (peace be upon him) at a time when he is busy with a group of the most powerful and influential personalities in Makkah, including ‘Utbah and Shaybah, sons of Rabī`ah, Abū Jahl, `Amr ibn Hishām, Umayyah ibn Khalaf, al- Walīd ibn al-Mughīrah. Also present is al-`Abbās ibn `Abd al-Muţţalib, the Prophet’s uncle. It is a crucial meeting. The Prophet explains the message of Islam to them and hopes for a favourable response. He feels that the cause of Islam stands to gain much by such a response. Islam is facing a hard time in Makkah. Those very people have been using all their wealth, power and influence to check its advancement, and stop people from accepting it. They have managed to freeze Islam in Makkah and hinder its progress elsewhere. Outside Makkah, the other tribes have adopted an attitude of wait and see. For they feel this to be their best stand in a society which gives paramount importance to the tribe’s attitude. They are aware that against Muĥammad, the Prophet of Islam, stand his own kinsmen, who, theoretically speaking, should be his most ardent supporters.

Peygamber'in bu insanlarla meşgul olduğunu söylediğimizde, onların kendisi için kişisel bir çıkarı olmadığının vurgulanması gerekir. O, yalnızca İslam için çalışmaktadır.

It must be emphasized that when we say that the Prophet is busy with these people, he has no personal interest in them. He is simply working for Islam.

Bu etkili ve güçlü kişilerin İslam'ı kabul etmesi, Mekke'de İslam'ın yolundaki tüm engellerin kaldırılması anlamına gelir. Aynı zamanda İslam'a Arabistan'ın geri kalanında ilerleme özgürlüğünü de güvence altına alır.

Peygamber, bu ilahi talimatlardan ve Tanrı'nın uyarısından derinden etkilendi. Hayatı boyunca bu büyük ilkenin İslam toplumunda yerleşmesi için yorulmadan çalıştı.ﷺ

The Prophet was deeply touched by these divine instructions and by God’s reproof. Throughout his life, he worked tirelessly for the establishment of this great principle in Islamic society.

İlk olarak yaptığı şey, bu talimatları ve azarlamayı herkesin önünde duyurmak oldu. Bu bile başlı başına çok büyük bir şeydir. Hangi açıdan bakılırsa bakılsın, Allah'ın elçisi dışında hiçbir insan, küçük bir hatası için bu kadar sert bir uyarı aldığını halka açıkça ilan etmezdi. Başka bir büyük insan için hatasını fark edip bir daha tekrarlamamak yeterli olurdu. Ancak Allah'ın Resulü ﷺ söz konusu olduğunda işler farklı bir boyut kazanır. İslam'ın içinde bulunduğu koşullarda, soylarıyla, güçleriyle ve servetleriyle gurur duyan Kureyş ileri gelenlerine meydan okuyarak bu açıklamayı yapacak cesareti, Allah'ın Resulü ﷺ'den başkası gösteremezdi.

The first action he took was to announce these instructions and the reproof in public. This in itself is something very great. Taken from any point of view, no person other than a messenger from God would have announced in public that he had been censured so strongly for his slip. It would have been enough for any other great man to recognize his mistake and to avoid any repetition in the future. With God’s Messenger however, things acquire different proportions. No person other than God’s Messenger could have had the courage, in such circumstances as Islam was facing, to make this declaration, challenging with it the masters of the Quraysh, who were very proud of their lineage, power and wealth.

Makkah toplumunda o dönemde bunlar, önem taşıyan tek hususlardı; insanlar şöyle diyordu: "Bu Kur'ân neden iki şehirden birinin büyük bir adamına indirilmedi?" (43: 31) Elbette Muhammed ﷺ'in soyunu biliyorlardı ve onun Arabistan'ın en soylu ailesinin bir soyundan geldiğinin farkındaydılar. Onun atalarından bazıları Mekke'nin efendileriydi. Yine de bu soruyu sordular, çünkü Muhammed ﷺ, peygamberliğinden önce Mekke'de herhangi bir güç mevkii işgal etmiyordu.

These were, at the time, the only considerations of any importance in Makkan society, where people wondered: “Why was this Qur’ān not revealed to some great man from the two towns?” (43: 31) They were, of course, aware of Muĥammad’s lineage, and that he was a descendant of the noblest family in Arabia. His ancestors were masters of Makkah. They nonetheless asked the question because Muĥammad himself did not occupy a position of power in Makkah before his prophethood.

Tuhaf değil ki bu büyük ilkeye bağlı değerler o zamandan beri en üstün konuma yükselmiştir. Ancak bu değerlerin egemen olması, ne Arap toplumunda ne de Müslümanların kendi zihinlerinde hiç de kolay olmamıştır. Peygamber ﷺ, bu sûredeki ilahi talimatların üzerinde derin bir etki bırakmasıyla renklenen eylemleri ve yönlendirmeleriyle, bu temel İslami ilkeyi Ashâbının vicdanlarına ve kurduğu İslam toplumunun hayatına yerleştirebilmiştir. Yeni diktiği fidanı, derin kökler salıp dallarını geniş bir şekilde yayana kadar, kusursuz bir özenle yetiştirmiştir.

Since then the values attached to this great principle have become supreme. Their ascendancy, however, was by no means easy, neither in the Arabian society, nor in the minds of the Muslims themselves. Through his actions and directives, coloured by the profound effect the divine instructions in this sūrah left on him, the Prophet was able to implant this basic Islamic principle into his Companions’ consciences and into the life of the Islamic society he had established. He looked after his new plant with unfailing care until it had established deep roots and spread its branches wide.

Bu nedenle bu ilke, yüzyıllar boyunca Müslüman toplumun yol gösterici ilkesi olarak kaldı.

Hence why this principle remained for centuries the guiding principle of the Muslim community.

Bu olaydan sonra Peygamber ﷺ, İbn Ümmü Mektûm'u her zaman sıcak bir şekilde karşılardı.

After this incident the Prophet always welcomed Ibn Umm Maktūm warmly.

Onunla her karşılaştığında şöyle derdi: “Rabbimin beni azarlamasına sebep olan adama hoş geldin.” Medine'de bulunmadığı zamanlarda, iki kez onu kendi yerine vekil vali olarak atadı.

Whenever he met him, he said: “Welcome to the man for whose sake my Lord reproved me.” Twice, he appointed him as his deputy governor in Madinah when he himself had to be away.

Peygamber, kendi amca oğlu olan Zeynep bint Cahş'ı, Esed kabilesinden, eski kölesi Zeyd bin Hârise ile evlendirdi. Evlilik her zaman çok hassas bir konu olmuştur ve o dönemde Arabistan Yarımadası'nda bu durum özellikle böyleydi. Peygamberin ﷺ bu evlilikteki amacı, dünyevi mülahazalara dayanan bütün toplumsal değer ve ölçülere ölümcül bir darbe indirmekti.

The Prophet married his own cousin Zaynab bint Jaĥsh of the Asad clan to his former slave Zayd ibn Ĥārithah. Marriage has always been a very delicate issue, and it was particularly so in the Arabian Peninsula at that time. The Prophet’s motive was to deal a deadly blow to all the social values and standards based on worldly considerations.

Bu ilahi talimat ve Peygamber’in rehberliğiyle insanlığın yeniden doğuşu eşsiz bir biçimde gerçekleşti. Böylece değerlerini ve ölçülerini gökten alan, dünyevi kısıtlamalara takılmadan dünyada yaşayan yeni bir toplum ortaya çıktı. Bu, İslam’ın en büyük mucizesidir; Allah’ın izni olmadan ve Peygamber ﷺ’in eylemleri aracılığıyla gerçekleşmesi mümkün olmayan bir mucize. Bu mucize, başlı başına İslam’ın Tanrı tarafından vahyedilmiş bir din olduğunun ve bunu bize ulaştıran kişinin O’nun Elçisi olduğunun kanıtıdır.

With this divine instruction and the Prophet’s guidance, the rebirth of humanity was accomplished in a unique manner. Thus a new society came into existence, which imported its values and standards from heaven, and lived on earth, unhampered by earthly restrictions. This is the greatest miracle of Islam; a miracle which could not have happened except by God’s will, and through the Prophet’s actions. This miracle is, in itself, proof that Islam is a religion revealed by God, and that the man who conveyed it to us was His Messenger.

Peygamberin vefatının ardından İslam toplumunun liderliğinin sırasıyla Ebû Bekir ve Ömer'e verilmesi ilahi takdirdi. Bu ikisi, İslam'ın gerçek mahiyetini en derinden kavrayan ve Peygamberin rehberliğinden en canlı biçimde etkilenen kişilerdi. Nitekim Ebû Bekir ve Ömer, Peygamber'e olan sevgileri ve onun izinden çok yakından gitme kararlılıkları bakımından herkesten üstündü. Note: The Prophet's mention ("the Prophet's death", "the Prophet's guidance", "the Prophet's footsteps") each gets ﷺ after it per the rules. Correction to the above, applying the rules exactly: Peygamberin ﷺ vefatının ardından İslam toplumunun liderliğinin sırasıyla Ebû Bekir ve Ömer'e verilmesi ilahi takdirdi. Bu ikisi, İslam'ın gerçek mahiyetini en derinden kavrayan ve Peygamberin ﷺ rehberliğinden en canlı biçimde etkilenen kişilerdi. Nitekim Ebû Bekir ve Ömer, Peygamber'e ﷺ olan sevgileri ve onun ﷺ izinden çok yakından gitme kararlılıkları bakımından herkesten üstündü.

It was divine will that leadership of the Islamic society, after the Prophet’s death, should be assigned successively to Abū Bakr and `Umar, the two who were most keenly aware of the true nature of Islam and most vividly impressed by the Prophet’s guidance. Indeed, Abū Bakr and `Umar surpassed everyone else in their love for the Prophet and determination to follow very closely in his footsteps.

Abū Bakr was well aware of the Prophet’s ﷺ object in assigning the army’s command to Usāmah. His first action after he became Caliph was to send the army raised by the Prophet ﷺ and commanded by Usāmah on its original mission. Abū Bakr, the Caliph, went along with the army to the outskirts of Madinah to bid it farewell. It was a strange scene: Usāmah on his horse while Abū Bakr walked. Usāmah, the young commander, felt embarrassed that he should ride while the Caliph, an old man, should walk. He begged Abū Bakr to ride, or else he would walk alongside him. Abū Bakr refused, saying: “You shall not walk and I shall not ride. It will do me no harm to walk for an hour if my walking is for God’s cause.” Abū Bakr felt that he needed `Umar to help him shoulder the responsibilities of government. `Umar, however, was a soldier in Usāmah’s army, so he had to ask Usāmah’s permission to discharge him. Hence, the Caliph, the Head of State, said to his army commander: “If you think you can spare `Umar to help me, then please do so!” What a request! It is the height of magnanimity, attainable only with God’s will, by individuals well taught by God’s Messenger ﷺ.

The second part of the sūrah wonders at man's conceit as he turns his back on the true faith. It wonders at how man forgets his humble origins, and how he remains totally oblivious of the care God has taken of him and His complete power over every stage of his existence, both in this life and in the hereafter. In his ingratitude man fulfils nothing of his duties towards his Lord, who has created and sustained him and who will hold him to account for his actions: "Perish man! How ungrateful he is! Of what did God create him? Of a drop of sperm. He created him and proportioned him.

The second part of the sūrah wonders at man’s conceit as he turns his back on the true faith. It wonders at how man forgets his humble origins, and how he remains totally oblivious of the care God has taken of him and His complete power over every stage of his existence, both in this life and in the hereafter. In his ingratitude man fulfils nothing of his duties towards his Lord, who has created and sustained him and who will hold him to account for his actions: “Perish man! How ungrateful he is! Of what did God create him? Of a drop of sperm. He created him and proportioned him.

Ona yolunu kolaylaştırır. Sonra onu öldürür ve kabrine koyar. Dilediği zaman onu mutlaka yeniden diriltecektir. Ama insan, O'nun emrini hiçbir zaman yerine getirmemiştir." (Ayet 17-23)

He makes his path smooth for him. He then causes him to die and puts him in his grave. He will surely bring him back to life when He pleases. But by no means has man fulfilled His bidding.” (Verses 17-23)

“Kahrolsun insan!” O, ölmeyi hak ediyor. Kullanılan anlatım tarzı da bu iğrenç tavrın uyandırdığı dehşet hissini artırıyor. “Ne kadar nankör!” Yaratılışının hakkını açıkça inkâr ediyor. Bu haklara dikkat etseydi, kendisini yaratan Rabbine karşı alçakgönüllü bir şükür içinde olurdu. Böylesine bir kibir göstermezdi ve kesinlikle karşılaşacağı sonu hatırlardı.

“Perish man!” He deserves to die. The mode of expression employed also adds to the sense of horror excited by this abominable attitude. “How ungrateful he is!” He strongly denies the claims of his creation. Had he been mindful of these claims he would have been humbly grateful to his Lord who created him. He would not have shown such conceit and he would have remembered the end he is certain to meet.

Gerçekten, insan nasıl bu kadar kibirli ve kendini beğenmiş olabilir? Onun kökeni nedir: "Allah onu neyden yaratmıştır?" (Âyet 18) Onun çok alçak bir kökeni vardır; Allah'ın lütfu olmasa, gerçekten değersizdir. "Bir nutfeden. Onu yaratmış ve ona bir ölçü takdir etmiştir." (Âyet 19) Önemi olmayan bir nutfe; insanın başlangıcı budur. Yaratıcı olan Allah, sonra onu ölçülü bir biçimde düzenlemiştir. Buradaki Arapça fiil qaddara, hassas ve titiz bir biçimde ölçüp biçmeyi ifade eder. Aynı zamanda ağırlık ve değer vermeyi de ifade eder. İnsan böylece yaratılmış, onurlandırılmış ve alçak kökenlerinden yükseltilerek bütün dünyanın emrine verildiği yüce bir konuma çıkarılmıştır.

Ardından sûre, insanı kendi yiyeceği ve hayvanlarının yiyeceği üzerinde düşünmeye davet eder; bu, Allah'ın ona verdiği pek çok nimetten biridir: "İnsan yediği yiyeceğe bir baksın: Biz yağmuru bol bol yağdırdık, sonra yeryüzünü yarıp çatlattık; orada buğday, üzüm ve taze bitkiler, zeytin ve hurma, yoğun ağaçlı bahçeler, meyve ağaçları ve yeşil otlaklar bitirdik; bunlar sizin ve hayvanlarınızın yararlanması içindir." (Âyetler 24-32)

Next, the sūrah invites man to reflect upon his food and that of his cattle, which is one of the great many things God has provided for him: “Let man reflect on the food he eats: how We pour down the rain in torrents, and cleave the earth in fissures; how We bring forth the corn, the grapes, and the fresh vegetation, the olive and the palm, the dense-treed gardens, the fruit trees and the green pastures, for you and your cattle to delight in.” (Verses 24-32)

Bu, insanın yiyeceğinin tüm hikâyesidir; burada aşama aşama anlatılmaktadır. İnsan bir düşünsün:

This is the full story of man’s food, related here stage by stage. Let man reflect:

Bu cümlenin Türkçesi: Ona bu süreçte önemli bir rol düşüyor mu? Bu süreci belirleyebilir veya değiştirebilir mi?

does he play any significant role in it? Can he determine or change its course?

Şüphesiz, onu hayata döndüren el, onu besleyen yiyeceği de meydana getirmiştir.

Indeed, the same hand which has brought him to life has brought forth the food which sustains him.

"İnsan yediği yiyeceğe bir düşünsün." (Ayet 24) Yiyecek, insan hayatının birinci ihtiyacı olarak birkaç düşünceyi hak ediyor. Her gün kolayca temin edilip sunuluyor. Ancak bütün bunların ardında basit ve harika bir hikâye yatıyor. Oysa bu sadelik, insanın onun harikalığını unutmasına yol açıyor. Buna rağmen tıpkı insanın kendi yaratılışı kadar mucizevidir. Her bir aşama, insanı yaratan Yüce İradeyle belirlenmektedir.

“Let man reflect on the food he eats.” (Verse 24) Food, the first necessity of human life, deserves a few thoughts. It is made readily available day after day. But behind all this is a simple and wonderful story. Yet such simplicity makes man forget its wonder. Nevertheless, it is as miraculous as man’s own creation. Every step is determined by the Supreme Will that creates man.

"Biz gökten şiddetli bir yağmur indirdik." (25. ayet) Yağmur yağması, nerede yaşarsa yaşasın, deneyim ve bilgi düzeyi ne olursa olsun her insanın bildiği bir olgudur. Bu nedenle bu hitapta bütün insanlara yönelik olarak ele alınmıştır. İnsanın bilgisi arttıkça, artık bu ayetin anlamını daha tam olarak kavrayabilmektedir. Yağmurun günlük bir olgu olarak yerleşmesinden çok önce bir şeylerin meydana geldiğini bilmektedir. Belki de gerçeğe en yakın olan kuram, buharlaşıp sonra yağmur olarak geri dönen okyanusların nasıl oluştuğu konusunda, bunların yerkürenin üzerinde bir yerde oluşup sonra şiddetli bir şekilde aşağı boşaltıldığını ileri sürmektedir. Çağdaş bir bilim insanı bu konuda şunu söylemektedir:

Ama o çarpıcı ses (sûr) üflendiğinde, o gün kişi kardeşinden, annesinden ve babasından, eşinden ve çocuklarından kaçar. Çünkü o gün herkesin kendine yetecek kadar derdi vardır. O gün bazı yüzler parlayacak, gülümseyecek ve sevinçli olacaktır. O gün bazı başka yüzlerse toz toprakla kaplı olacak, karanlık bürüyecektir. Bunlar inkârcıların, günahta sertleşmiş olanların yüzleridir.

But when the stunning blast is sounded, on that day everyone will forsake his brother, his mother and his father, his wife and his children: for each one of them will on that day have enough preoccupations of his own. Some faces on that day shall be beaming, smiling and joyful. Some other faces on that day shall be covered with dust, veiled with darkness. These shall be the faces of the unbelievers, the hardened in sin. (Verses 33-42)

Bu, her türlü zevk ve eğlencenin sonudur. İnsanın gelişiminin her aşamasını kapsayan planlama ve tasarımla tam olarak uyum içindedir. Burada anlatılan son, surenin başındaki sahneyle tam olarak örtüşür; orada biri gayret ve kalbinde korku ile yaklaşırken, bir diğeri kendini yeterli görür ve ilahi rehberlikten yüz çevirir. Burada ise onların Allah'ın katındaki durumlarının bir açıklaması vardır.

This is the end of all delight and enjoyment. It fits perfectly with the planning and designing which included every stage of man’s development. The end portrayed here fits perfectly with the scene at the beginning of the sūrah which shows someone coming forward with zeal and with a feeling of fear in his heart, and another considers himself self-sufficient and turns away from divine guidance. Here we have an exposition of their standing in God’s view.

"Çarpıcı patlama" ifadesi, Arapça "eṣ-ṣākhkhah" teriminin en yakın çevirisidir; bu terim çok keskin bir tona sahiptir, neredeyse kulakları deler. Bu etki, bizi şu sahneye hazırlar: "Herkes kardeşinden, annesinden ve babasından, eşinden ve çocuklarından kaçar." (Ayet 34-36) Bir insanın en yakın akrabalarıyla arasındaki bu bağlar, olağan seyri içinde kopamaz. Oysa çarpıcı patlama, tam da bu bağları yok eder ve onları havaya savurur.

‘The stunning blast’ is the nearest translation of an Arabic term, al-şākhkhah, which carries a very sharp tone; it almost pierces the ears. This effect simply prepares us for the following scene in which we see “everyone will forsake his brother, his mother and his father, his wife and his children.” (Verses 34-36) Such ties between a person and his nearest relations cannot be severed in the normal course of events. Yet the stunning blast destroys these very links and throws them up into the air.

Bu sahnede tasvir edilen dehşet tamamen psikolojiktir. Ruha çarpar, onu yalnızlaştırır ve kendi pençesinde tutar. Sonuç olarak her birimiz yalnızca kendini düşünecektir. Hiçbirinin başkalarını düşünecek vakti ya da gücü olmayacaktır: “Çünkü o gün onlardan herkesin kendine yetecek bir uğraşısı vardır.” (Âyet 37) Tasvir canlıdır; ancak kaygılı zihinlerin ve ruhların genel durumunu anlatmak için bundan daha kısa ve aynı zamanda daha kapsamlı bir ifade bulunamaz.