Bu sûrenin bazı kısımları Mekke'de, bazı kısımları ise Medine'de indirilmiştir; bu, ele alınan konulardan anlaşılmaktadır. Özellikle, Müslüman topluluğa savaşma izni veren 38-41. ayetlerin ve Müslümanlara başkaları tarafından uygulanan cezanın aynısını verme hakkından bahseden 60. ayetin Medine'de indirildiği dikkat çekmektedir. Müslümanlara ancak Peygamber ﷺ'in Medine'ye hicretinden ve orada İslam devletinin kurulmasından sonra savaşma veya benzer bir karşılık verme izni verilmiştir. Bundan önce Peygamber ﷺ, bu tür bir eyleme izin veren herhangi bir emir almadığını belirtmiştir. Peygamber ﷺ, kendisine destek vermeye hazır olduğunu bildiren Medineliler'in teklifine bu şekilde karşılık vermiştir. Onlar Minâ'da bulunan bütün inkârcıları öldürmeye hazır olduklarını söylemişlerdi. Bunun üzerine Peygamber ﷺ şöyle buyurmuştur: "Bu tür bir şeyi yapmam bana emredilmedi." Ancak Medine, Müslüman devletin topraklarına dönüşünce, Allah inkârcıların saldırganlığını püskürtmek ve inanç ve ibadet özgürlüğünü savunmak için savaşa izin vermiştir.

Parts of this sūrah were revealed in Makkah and other parts in Madīnah, as is evident from the topics addressed. We note in particular that verses 38-41, which give the Muslim community permission to fight, and verse 60, which speaks about meting out the same punishment that is inflicted on Muslims by others, were revealed in Madīnah. Muslims were only allowed to fight or to exact similar punishment after the Prophet’s migration to Madīnah and the establishment of the Muslim state there. Prior to that, the Prophet stated that he had not received any directives allowing such action. He was replying to an offer made by the people of Madīnah who pledged their support to him. They stated that they were ready to kill all the unbelievers in Minā. In response, he said: “I have not been told to do such a thing.” But when Madīnah became the land of the Muslim state, God permitted fighting to repel the unbelievers’ aggression and to defend the freedom of belief and worship.

Bu sûre konusu ve genel havası bakımından Mekke'de indirilen Kur'ân sûrelerine daha yakındır. Allah'ın birliği, Kıyamet Saati'ne karşı uyanık olma uyarısı, tüm insanlığın kaçınılmaz olarak diriltileceğine dair deliller, ortak koşmaya dayanan pagan inançlarının yanlışlığı, Kıyamet Günü'nün sahneleri ve Allah'ın varlığına ve kudretine işaret eden evrensel delillere dikkat çekilmesi, sûrede çok belirgin biçimde yer almaktadır. Ancak Medîne'de inen sûrelerde genellikle ele alınan pek çok konu da aynı ölçüde belirgindir. Müslüman topluluğa Allah yolunda savaşma izni verilmesinin yanı sıra sûre, ibadet özgürlüğünü, saldırıyı püskürtmek için savaşanlara Allah'ın destek vaadini ve Allah yolunda savaşma emrini de ele almaktadır.

In its subject matter and its general ambiance, the sūrah appears closer to the Qur’ānic sūrahs revealed in Makkah. Issues like God’s oneness, the warning to be watchful for the Last Hour, evidence for the inevitable resurrection of all mankind, the fallacy of pagan beliefs based on associating partners with God, the scenes of the Day of Judgement, and drawing attention to universal signs pointing to God’s existence and power, are all very prominent in the sūrah. Yet equally prominent are the many issues normally addressed in sūrahs revealed in Madīnah. Apart from giving permission to the Muslim community to fight for God’s cause, the sūrah addresses freedom of worship, the promises of God’s support to those who fight to repel aggression, and the order to fight for God’s cause.

Bir Başlangıç Sarsıntısı Sûre'nin çeşitli sahnelerinde ve aktardığı örneklerde uyandırdığı izlenimler; kudret, güç, sağlamlık ve heybet izlenimleridir. Açık uyarılar yapar ve bizde Allah bilincini, O'ndan korkmayı ve O'nun iradesine boyun eğmeyi harekete geçirir.

A Starting Jolt The impressions the sūrah generates in its various scenes and cited examples are those of power, strength, toughness and awe. It delivers clear warnings and alerts our sense of God consciousness, of fearing Him and submitting to His will.

Diriliş sahnesi, başlangıçta insanların yüreklerine korku salan bir güç sahnesidir: "Ey insanlar! Rabbinizden korkun. Kıyametin sarsıntısı gerçekten dehşet verici bir şeydir. O gün, emzikteki her anne çocuğunu tümüyle unutacak, hamile her kadın yükünü düşürecek ve insanları sarhoş görürsün, oysa sarhoş değillerdir. Ama Allah'ın azabı gerçekten çok şiddetlidir." (Ayet 1-2)

The scene of resurrection at the outset is one of power, striking fear in people’s hearts: “Mankind! Have fear of your Lord. The violent convulsion at the Last Hour will be awesome indeed. On the day when it comes, every suckling mother will utterly forget her nursling, and every woman heavy with child will cast her burden; and it will seem to you that all mankind are drunk, although they are not drunk. But severe indeed will be God’s punishment.” (Verses 1-2)

Bunun aynısı, ahiretteki azabı anlatan sahne için de söylenebilir: "Kâfirler için ateşten elbiseler biçilecek; başlarının üzerine kaynar su dökülecek, bu su karınlarındakini ve derilerini eritecektir. Ayrıca onlar için demir kamçılar vardır. Acılarından çıkmak istedikleri her an tekrar oraya geri döndürülürler ve onlara: 'Yangının azabını tadın!' denir." (Ayetler 19-22)

The same may be said of the scene describing punishment in the hereafter: “For the unbelievers garments of fire shall be cut out; and scalding water will be poured over their heads, melting all that is in their bellies and their skin. In addition, there will be grips of iron for them. Whenever, in their anguish, they try to get out, they are returned there, and will be told: ‘Taste the torment of fire.’” (Verses 19-22)

Allah'a ortak koşan kimsenin durumunu çarpıcı bir imgeyle anlatır: "Allah'a ortak koşan kimse, sanki gökten düşmüş de kuşların kapıp götürdüğü ya da rüzgârın uzak bir yere savurduğu kimse gibidir." (Verse 31) Allah'ın desteğini umut etmeyi bırakan kimsenin durumu da aynı derecede canlı biçimde betimlenir: "Kim, Allah'ın bu dünyada ve ahirette ona yardım etmeyeceğini sanırsa, göğe bir ip uzatsın, sonra da kendini kessin ve baksın bakalım, bu tedbiri onu öfkelendiren şeyi giderebilecek mi?" (Verse 15)

A very vivid image is drawn showing the status of one who associates partners with God: “He who associates partners with God is like one who is hurling down from the skies; whereupon he is snatched by the birds, or blown away by the wind to a far-off place.” (Verse 31) Equally vivid is the description of the one who has lost hope of ever being granted God’s support: “If anyone thinks that God will not succour him in this world and in the life to come, let him stretch out a rope to the sky and then cut himself off and then let him see whether his scheme will remove that which has enraged him.” (Verse 15)

Yıkılan ve haksızlıkları yüzünden helak edilen kasabaların tasviri de güç yayar: "Nice kasabayı, zulme dalmış oldukları için helak ettik. Şimdi onlar harabe olarak yerle bir durumdadır. Nice kuyu terk edilmiş, nice yüksek saray ise boş kalmıştır." (Ayet 45)

The scene depicting the townships destroyed on account of their wrongdoing also emits power: “How many a township have We destroyed because it had been immersed in evildoing. Now they lie in desolate ruin. How many a well lies abandoned, and how many a proud palace lies empty.” (Verse 45)

Bu tür güç ve heybet tasvirleri, saldırganlığı püskürtmek için gücün kullanılmasına dair verilen gerekçe ve zafer ile iktidarın verileceğine dair kesin vaatle birlikte, ciddi emirler ve verilmiş görevlerle bir aradadır. Bu, Tanrı'nın kudretine ve sözde ortaklarının zayıflığına atıfla yeniden vurgulanır. İlk gruba ait örnek şudur: "Kendilerine savaş açılanlara, haksızlığa uğradıkları için savaşa izin verilmiştir. Şüphesiz Tanrı, onlara zafer vermeye kadirdir. Bunlar, 'Rabbimiz Tanrı'dır!' demelerinden başka hiçbir sebep olmaksızın, haksız yere yurtlarından çıkarılanlardır. Tanrı'nın bazı insanları bazılarıyla def etmesi olmasaydı, içinde Tanrı'nın adının bol bol anıldığı manastırlar, kiliseler, sinagoglar ve camiler elbette yıkılıp giderdi. Tanrı, kendisine yardım edene mutlaka yardım eder. Şüphesiz Tanrı, Güçlü'dür, Mutlak Galip'tir. Onlar, yeryüzünde kendilerine iktidar verdiğimizde namazı dosdoğru kılan, zekâtı veren, iyiliği emredip kötülükten men eden kimselerdir. Bütün işlerin sonu Tanrı'ya aittir." (Ayet 39-41)

Such images of power and awe are coupled with serious orders and assigned tasks in addition to the justification given for the use of power to repel aggression and the firm promise to grant victory and power. This is re-emphasized in reference to God’s might and the weakness of His alleged partners. Belonging to the first group is the following example: “Permission to fight is given to those against whom war is waged, because they have been wronged. Most certainly, God has the power to grant them victory. These are the ones who have been driven from their homelands against all right for no other reason than their saying, ‘Our Lord is God!’ Were it not that God repels some people y means of others, monasteries, churches, synagogues and mosques - all of which God’s name is abundantly extolled – would surely have been destroyed. God will most certainly succour him who succours God’s cause. God is certainly Most Powerful, Almighty. They are those who, if We firmly establish them on earth, attend regularly to their prayers, give in charity, enjoin the doing of what is right and forbid the doing of what is wrong. With God rests the final outcome of all events.” (Verses 39-41)

Örnek olarak ikinci türe ait olan şudur: "Ey insanlar! Bir misal veriliyor; dikkatle dinleyin. Allah'tan başka taptıklarınız, bir sinek bile yaratamazlar; hepsi bir araya gelseler bile. Eğer bir sinek onlardan bir şey kapsa, onu ondan geri alamazlar! Talep eden de zayıf, talep edilen de zayıf! Onlar Allah'ı gereği gibi tanımadılar. Şüphesiz Allah, en güçlü olandır, her şeye gücü yetendir." (Ayetler 73-74) Note: The rules require "God" to be written as the Turkish word for God, not "Allah". Following that instruction, the corrected translation is: Örnek olarak ikinci türe ait olan şudur: "Ey insanlar! Bir misal veriliyor; dikkatle dinleyin. Tanrı'dan başka taptıklarınız, bir sinek bile yaratamazlar; hepsi bir araya gelseler bile. Eğer bir sinek onlardan bir şey kapsa, onu ondan geri alamazlar! Talep eden de zayıf, talep edilen de zayıf! Onlar Tanrı'yı gereği gibi tanımadılar. Şüphesiz Tanrı, en güçlü olandır, her şeye gücü yetendir." (Ayetler 73-74)

An example of the second type is: “Mankind! An aphorism is set forth; hearken, then, to it. Those beings whom you invoke instead of God cannot create a fly, even though they were to join all their forces to that end. If a fly robs them of anything, they cannot rescue it from him! Weak indeed is the seeker, and weak the sought! No true understanding of God have they. God is certainly Most Powerful, Almighty.” (Verses 73-74)

Bütün bunların ötesinde, Allah'tan korkmaya ve O'nun azametinden sakınmaya yönelik tekrarlanan çağrıyı görüyoruz. Sure, bu çağrıyla ilk ayetinde başlamakta ve bunu defalarca tekrarlamaktadır.

Beyond all this we discern the repeated call to remain God-fearing and to stand in awe of God. The sūrah starts with this call in its first verse, and repeats it time and again:

"İnsanlar! Rabbinizden korkun. Kıyametin sarsıntısı gerçekten çok büyük bir şeydir." (Ayet 1) "Kim Allah'ın koyduğu şeâirlere saygı gösterirse, bu, kalplerdeki takvanın bir göstergesidir." (Ayet 32) "Sizin Tanrınız tek olan Tanrıdır."

“Mankind! Have fear of your Lord. The violent convulsion at the Last Hour will be awesome indeed.” (Verse 1) “Anyone who honours the symbols set up by God [shows evidence of] God-consciousness in people’s hearts.” (Verse 32) “Your God is the One and Only God.

Bu nedenle, kendinizi O'na teslim edin. Alçakgönüllü olanları müjdele; onlar ki, Allah anıldığında kalpleri titrer.” (Ayet 34-35) “Onların etleri de kanları da Allah'a asla ulaşmaz; O'na ulaşan, sizin takvanızdır.” (Ayet 37)

Hence, surrender yourselves to Him. Give good news to those who are humble, whose hearts tremble with awe whenever God is mentioned.” (Verses 34-35) “Never does their meat or their blood reach God; it is your piety that reaches Him.” (Verse 37)

Sûre, evrenin sahnelerine, Kıyamet Günü'ne, önceki toplumların akıbetine, anlatılan örneklere, tasvirlere, düşünmelere ve çıkarılan derslere de doludur. Bütün bunların amacı, imana, takvaya ve Allah'a teslimiyete dair duygularımızı uyandırmaktır. Bu, sûrenin tamamını karakterize eden ve ona kendine özgü izini veren şeydir.

The sūrah is also replete with scenes of the universe, the Day of Judgement, the fate of earlier communities, cited cases, images, reflections and lessons drawn. All aim to alert our feelings of faith, piety, and surrender to God. This is what characterizes the entire sūrah and gives it its distinctive mark.

Bu sûrenin tamamını okuduğumuzda, dört temel bölümden oluştuğunu görürüz. Sûre, bütün insanlığa yöneltilen genel bir hitapla başlar ve onları Allah'a karşı takva sahibi olmaya çağırır. Kıyametin geldiğini bildiren o korkunç sarsıntıya karşı uyarılırlar. Bu sarsıntıya eşlik eden dehşet verici sahnelerin tasviri ve Allah hakkında bilgisizce tartışmaya, her şeytanın peşinden gitmeye yönelik kınama da yer alır; çünkü her şeytan kaçınılmaz olarak peşindekileri saptırır. Ardından, insan embriyosunun geçtiği aşamalara ve bitki hayatının gelişimine dayanan, diriliğin belirtilerine işaret edilir ve her türlü hayat arasında açık bir bağ kurulur. Allah'ın işleyişe koyduğu, sağlam temellere dayanan ve hiç bozulmayan yasalara bağlı olan bu aşamaların; Allah'ın hak olduğu, ölüleri dirilttiği, her şeye gücünün yettiği, Kıyamet Saati'nin mutlaka geleceği ve Allah'ın kabirlerde gömülü olan herkesi yeniden diriltеceği gibi birtakım değişmez gerçeklerle sıkı sıkıya bağlantılı olduğu gösterilir. Bunların tamamı, evrenin hayatını yöneten yasayla yakından ilişkili doğal yasalar ve gerçeklerdir.

When we read the sūrah in full, we find that it consists of four main parts. It begins with a general address to all mankind, calling on them to be God-fearing. They are warned against the violent convulsion which announces the arrival of the Day of Judgement. We also have a description of the horrific scenes accompanying it and a denunciation of disputing without knowledge about God and following every devil who inevitably leads his followers astray. It then highlights indications of the resurrection based on the stages of life a human embryo goes through, and the development of plant life, making a clear link between all types of life. These stages which follow well established and never failing laws God has set in operation are shown to be closely linked to a number of truisms: namely, that God is the truth; that He brings the dead to life; that He has power over all things; that the Last Hour will inevitably come, and that God will resurrect all those buried in their graves. All these are natural laws and facts closely related to the law that governs the life of the universe.

Yoksun bırakılmış, yol gösterici bir kitaba ya da vahye dayanmayan, cahilce Allah hakkındaki tartışmalara ikinci bir kınama gelmektedir. Bu durum açıklığa kavuşturulurken, imanı kâr ve zarar açısından değerlendiren kimselerin iğrenç tutumunu gösteren olumsuz bir örnek verilmektedir. Böyle insanların başına bir felaket geldiğinde, Allah'tan başka kaynaklardan yardım istemeye hemen koşarlar; fiilen Allah'ın yardımından ümidini kesmiş olurlar. Surenin bu bölümü, hidayetin ve sapkınlığın Allah'ın dilemesiyle gerçekleştiğine dair kesin bir ifadeyle sona ermektedir. Hesap Günü'nde O, kuşkusuz farklı inançlara mensup olanlar arasında hükmedecektir. Son olarak, inkârcıların çektiği korkunç azabın, müminlerin yaşadığı tam mutlulukla karşılaştırıldığı ürpertici bir tablo çizilmektedir.

A second denunciation of ignorant disputes about God follows, since such disputes are devoid of guidance and follow no enlightening book or revelation. As this is made clear, a negative example is given showing the repugnant attitude of those who look at faith from a profit and loss point of view. When misfortune befalls such people, they are quick to seek help from sources other than God, in effect despairing of His help. This part of the sūrah concludes with a definitive statement that guidance and error are achieved by God’s will. He will certainly judge, on the Day of Reckoning, between the followers of different faiths. It finally paints a horrific scene of the punishment suffered by unbelievers, contrasted with the perfect bliss enjoyed by believers.

İkinci bölüm birincisiyle açıkça ilişkilidir; çünkü insanları Allah'ın yolundan ve Mekke'deki Mescid-i Haram'dan alıkoyan inkârcılara dair bir yorumla açılır. Onların bu davranışı, Allah'ın Mescid-i Haram'ı bütün insanlık için bir yer kıldığı, oraya yakın yaşayanlarla uzak diyarlardan gelenlerin aynı hak ve konuma sahip olduğu göz önüne alınarak sert biçimde kınanır. Ardından, Kur'an'da çoğu kez Beyt olarak anılan Kâbe'nin inşasının tarihinden bir bölüm anlatılır; İbrahim'in, onu Allah'ın birliği temelinde inşa etmesi ve putperestliğin her izinden arındırması için Allah tarafından görevlendirilmesi ele alınır. Sonra, hac ibadetinin bazı merasimlerinin insanların takvasını nasıl güçlendirdiği anlatılır; bu büyük ibadetin amacı da budur. Surenin bu bölümü, mü'minlere, ibadet yerlerini ve ibadet şekillerini, onları yalnızca Allah'a iman etmekten alıkoymaya çalışan her saldırıya karşı korumak için savaşma izni verilmesiyle sona erer. Üçüncü bölüm, geçmiş toplulukların imanı inkâr etmelerine, inatçı inkârcıların helak edilmesine ve zalimlerin başları üzerine yıkılmış şehirlerin tasvirlerine örnekler verir. Buradaki amaç, Allah'ın insanlığa gönderdiği mesajlar hakkındaki yasasını açıklamak, yoğun bir red ve muhalefet kampanyasıyla karşılaşan Peygamber'i ﷺ teselli etmek ve mü'minlere kaçınılmaz akıbetleri konusunda güvence vermektir. Bu bölüm ayrıca, Şeytan'ın peygamberlere ve elçilere karşı kurduğu tuzaklardan bazı yönleri ve Allah'ın mesajını nasıl yeniden teyit ettiğini, vahiylerini sağlam bir temele oturttuğunu da içerir. Böylece mü'minler yatıştırılır, zayıf olsun ya da kibirli ve güçlü olsun, Şeytan'ın saptırmasıyla yüz çeviren inkârcılar ise geri çekilir.

The second part is clearly related to the first as it opens with a comment on the unbelievers who turn people away from God’s path and from the Sacred Mosque in Makkah. Their action is strongly denounced since God has made the Sacred Mosque a place for all mankind, where those who live close by it and those who come from remote parts have the same rights and position. It then relates part of the history of building the Ka`bah, often referred to in the Qur’ān as the House, and the task assigned by God to Abraham to build it on the basis of His oneness, purifying it of all traces of idolatry. It goes on to mention some of the rituals of pilgrimage and how they strengthen people’s piety, which is the aim of this great act of worship. This part of the sūrah concludes with giving permission to believers to fight in order to protect places and rites of worship against any aggression that seeks to turn them away from their belief in God alone The third part provides examples of past communities’ denials of faith, the destruction of hardened unbelievers, and images of cities destroyed over the heads of wrongdoers. The purpose here is to explain God’s law with regard to the messages He sends to mankind, to comfort the Prophet who was facing a determined campaign of rejection and opposition, and to reassure the believers as to their inevitable destiny. This part also includes certain aspects of Satan’s scheming against prophets and messengers, and how God reasserts His message, setting His revelations on a solid basis. Thus, believers are reassured and unbelievers, whether weaklings or the arrogant and powerful, turn away, having been misled by Satan.

Sûrenin son bölümünde, saldırıya uğrayan ve bu saldırıyı defetmeye çalışan kimseye Allah'ın yardım edeceğine dair vaadi yer almaktadır. Bu vaadin ardından Allah'ın sonsuz kudretinin bazı yönleri vurgulanmaktadır. Bunun yanında, Allah'a ortak koşanların taptığı ilahların çaresizliğini gösteren acınası bir tablo sunulmaktadır. Sûre, mü'minlere Rablerine ibadet etmeleri, O'nun yolunda çaba göstermeleri ve imanlarının gereklerini yerine getirirken İbrahim'in (aleyhisselam) zamanına kadar uzanan dine sımsıkı sarılmaları çağrısıyla sona ermektedir.

The final part of the sūrah states God’s promise of support to anyone who is oppressed as he tries to repel such aggression. This promise is followed by highlighting some aspects of God’s infinite power. Next to it we have a miserable image of the helplessness of the deities worshipped by those who associate partners with God. The sūrah concludes with an address to the believers to worship their Lord and strive for His cause, and to hold fast to His rope as they fulfil the duties required by their faith which goes back to the time of Abraham (peace be upon him).