Yine müşriklerle, ilahi mesajın gerçekliği ve Elçinin doğası hakkında bir karşılaşma daha bu pasajda devam ediyor. Amaç, genel olarak insanlığın Allah'ın mesajları ve elçileri hakkındaki önyargılı düşüncelerini düzeltmektir. Bu tür düşünceler, Arapların ve diğer toplulukların cahiliye dönemlerinde daha da çarpıtılmış, öyle ki peygamberlik, vahiy ve elçilik gerçeğinden uzaklaşmışlardı. Meseleyi büyücülük, falcılık, cinler ve hatta delilikle karıştırmak için efsaneler, batıl inançlar, masallar ve benzeri şeyler bile eklemişlerdi. Böylece bir peygamberden geleceği önceden bildirmesi, mucizeler göstermesi ve normalde bir medyumun ya da bir büyücünün yaptığı şeyleri yapması istenirdi.

Yet another round of confrontation with the idolaters concerning the truth of the divine message and the nature of the Messenger gets underway in this passage. It seeks to rectify preconceived ideas among mankind generally about God’s messages and messengers. Such ideas had been further distorted during periods of ignorance among the Arabs and other communities, such that they had moved away from the truth of prophethood, revelation, and messengers. They had even added legends, superstitions, myths and the like to confuse the whole issue with sorcery, fortune- telling, the jinn and even with madness. Thus, a Prophet would be asked to predict the future, produce miracles and do what a medium or a sorcerer normally does.

İslam inancı bu saçmalıkların hepsine son verir ve ideolojisini açık, sade ve pratik terimlerle ortaya koyar. Peygamberlik kavramını, cahiliye toplumlarının neredeyse tamamında ve Yahudi ile Hristiyan mezheplerinin ortaya attığı efsane ve batıl inançlardan arındırır. Bunların hepsi peygamberlerin ve peygamberliğin imajını ciddi biçimde bozmuştu.

The Islamic faith does away with all this nonsense, presenting its ideology in clear, simple and practical terms. It purges the concept of prophethood of all the myths and superstitions that had been attached to it in practically all jāhiliyyah communities, including those introduced by different Jewish and Christian sects. All these had badly distorted the image of prophets and prophethood.

Kur'an, İslam inancını daha sonra insanlara, ona yabancı olan hiçbir çekicilik ya da süsten arınmış olarak sunar. Bu inancı savunan Elçi, sıradan bir insandır; Allah'ın hazinelerine erişimi yoktur, insan algısının ulaşamadığı şeyleri bilmez ve bir melek olduğunu iddia etmez. Mesajını yalnızca Rabbinden alır ve kendisine vahyedilenden başka hiçbir şeye uymaz. Note: the rules call for ﷺ after mentions of the Prophet Muhammad; this passage refers only to "the Messenger" in general terms, which the original does not name, so no ﷺ was added.

The Qur’ān then presents the Islamic faith to people free of all temptations or adornments that are alien to it. The Messenger advocating it is an ordinary human being, who has no access to God’s treasures, no knowledge of what lies beyond the reach of human perception, and who makes no claim to be an angel. He receives his message only from his Lord, and follows nothing other than what is revealed to him.

De ki: "Size Allah'ın hazineleri yanımdadır demiyorum; gaybı da bilmem; size, ben bir melekim de demiyorum. Ben yalnızca bana vahyedilene uyarım." De ki: "Kör ile gören bir olur mu? Hiç düşünmez misiniz?" (Ayet 50)

Say: I do not say to you that God’s treasures are with me; nor do I know what is beyond the reach of human perception; nor do I say to you that I am an angel. I only follow what is revealed to me. Say: Can the blind and the seeing be deemed equal? Will you not reflect? (Verse 50)

Kureyş halkı, İslam'ı reddetmekte inatçı davranarak, kabul etmeleri için Peygamber ﷺ'den bir mucize göstermesini istedi. Daha önce de belirttiğimiz gibi, onun doğru sözlü olduğundan emindiler.

Stubborn in their rejection of Islam, the people of the Quraysh demanded that the Prophet (peace be upon him) perform a miracle for them so as to win their acceptance. As we have already mentioned, they were certain that he was truthful.

Şüphesiz, onlar bu konuda hiçbir şüphe taşımıyorlardı. Buna rağmen zaman zaman, Safa ve Merve tepelerini altına dönüştürmesini talep ediyorlardı! Bazen de her iki tepenin de Mekke'den tamamen kaldırılmasını ve yerlerinde ürün ve meyve verebilecek verimli bir arazinin oluşmasını istiyorlardı. Başka zamanlarda ise gelecekte neler olacağının kendilerine bildirilmesini talep ediyorlardı. Ya da Peygamber'in (ﷺ) getirdiği mesajı doğrulamak üzere bir meleğin indirilmesini veya kendisine yukarıdan yazılı bir belgenin gönderilmesini istiyorlardı.

Indeed, they had no doubt about that. Nevertheless, they demanded, on occasion, that he transform the two hills of al-Şafā and al-Marwah into gold! At times, they demanded that both hills be removed from Makkah altogether so as to have in their place a fertile area which could yield crops and fruits. At other times, they demanded that they be informed of what would happen in the future. Alternatively, they demanded that an angel be sent down to endorse the Prophet’s message, or that a written statement be sent down to him from on high.

Bu taleplerin tümü, onların inatçı reddedişlerinin yalnızca bir örtüsüydü. Bunlar, cahiliyye toplumlarının bir peygamberin statüsü ve rolü hakkında oluşturdukları efsane, batıl inanç ve hikâyelerden doğmuştu. Bunların onlara en yakın olanları, Tanrı'nın elçilerinin kendilerine vaaz ettiği hakikatten saptıktan sonra Yahudilerin ve Hristiyanların sahip olduğu efsane ve hikâyelerdi.

All these demands were simply a cover-up for their stubborn rejection. They were born out of the myths, superstitions and legends which were associated with the status and role of a prophet, as conceived by jāhiliyyah societies. The closest of these to them were the myths and legends held by the Jews and Christians after they had deviated from the truth preached to them by God’s messengers.

Bu nedenle Peygamber'e (ﷺ) bu mesajı insanlara süs ve baştan çıkarıcılık olmadan, olduğu gibi sunması emredilmektedir. Bunların hiçbirine ihtiyaç duymaz. Bu mesajı benimseyenler, bundan herhangi bir maddi servet ya da makam kazanmayacaklarını bilmelidirler. Diğer insanlar üzerinde, ancak iyi amelleri sayesinde bir üstünlüğe sahip olabilirler. Onlar yalnızca servetten, makamdan ve üstünlükten çok daha değerli olan ilahi hidayeti tercih etmektedirler. “De ki: ‘Size, Allah'ın hazineleri bende var demiyorum; gaybı da bilmem demiyorum; sizden bir melek olduğumu da söylemiyorum. Ben yalnızca bana vahyolunana uyarım.’” (Enam, 50)

The Prophet is, therefore, ordered to present it to people as it is, without adornment or temptation. It requires none of these. Those who adopt it should know that they are not going to gain any material wealth or position by it. They shall have no distinction over other people except through their good actions. They are only opting for divine guidance which is much more valuable than wealth, position or distinction. “Say: ‘I do not say to you that God’s treasures are with me; nor do I know what is beyond the reach of human perception; nor do I say to you that I am an angel. I only follow what is revealed to me.’” (Verse 50)

Bunu kabul edip benimsediklerinde, kendilerini karanlıktan ve körlükten nura ve aydınlanmaya çıkardıklarını bilmelidirler: "De ki: Kör ile gören bir olur mu? Hiç düşünmez misiniz?" (Enam, 50) Ayrıca ilahi vahiylere uymak, başlı başına doğru yola uymaktır. Böyle bir rehberlikten yoksun bırakılan insan körlük içinde kalır. Bu ayette bu açıkça belirtilmektedir. Peki o halde insan aklına hangi rol kalmaktadır?

When they accept and adopt this, they should know that they bring themselves out of darkness and blindness into light and enlightenment: “Say: Can the blind and the seeing be deemed equal? Will you not reflect?” (Verse 50) Besides, following divine revelations is, in itself, following proper guidance. A person who is left without such guidance remains blind. This is stated plainly in this verse. What role, then, is left to the human mind?

İslami bakış açısından bu sorunun cevabı çok basittir. Allah'ın insana verdiği akıl, O'nun vahyini alabilme ve onu kavrayabilme yetisine sahiptir. Aklın görevi budur. Ayrıca akıl, insanın Tanrı'nın rehberliğine uyabilmesi ve doğru, yanılmaz ölçüye sahip olabilmesi için elindeki fırsattır.

From the Islamic point of view, the answer to this question is very simple. The mind with which God has endowed man is able to receive His revelation and comprehend it. This is its role. Moreover, it is the opportunity available to man to follow God’s guidance and to be equipped with the proper, infallible criterion.

Akıl, ilahi rehberlikten yalıtılmış olarak kendi haline bırakıldığında, sapmaya, bulanık görüşe, yanlış hesaplamaya ve hataya açık hale gelir. Bu durum, aklın doğasından kaynaklanır; çünkü akıl evreni bütün bir bütün olarak değil, küçük ve birbirinden ayrı parçalar halinde görme eğilimindedir. Bakışını tek tek olaylarla, deneyimlerle ve durumlarla sınırlar.

Bununla [Kur'an'la] Rablerine kavuşacaklarından, O'nun karşısında ne bir koruyucuları ne de bir şefaatçileri olmayacağından korkanları uyar; belki Allah'a karşı gelmekten sakınırlar. Sabah akşam, yalnızca Rablerinin hoşnutluğunu isteyerek O'na dua edenleri kovma. Onların hesabından sana hiçbir şey düşmez, senin hesabından da onlara hiçbir şey düşmez. Onları kovarsan zalimlerden olursun. İşte Biz, bazılarını bazılarıyla imtihan ediyoruz ki, "Aramızdan Allah'ın lütfettiği kimseler bunlar mı?" desinler. Allah, şükredenleri en iyi bilen değil midir? Ayetlerimize iman edenler sana geldiğinde de: "Selam size!" de. Rabbiniz kendi üzerine rahmeti yazmıştır. Sizden kim bilmeyerek bir kötülük yapar, sonra tövbe edip ıslah ederse, şüphesiz O, bağışlayıcı ve merhamet sahibidir.

Warn with this [Qur’ān] those who fear that they will be gathered to their Lord, when they shall have none to protect them from Him or to intercede with Him, so that they may be God-fearing. Do not drive away those who call on their Lord morning and evening, seeking only to win His pleasure. You are in no way accountable for them, just as they are in no way accountable for you. Should you drive them away, you would be among the wrongdoers. It is in this way that We try some of them by means of others, so that they may say: ‘Are these the ones upon whom God has bestowed His favour from among us?” Does not God know best as to who is truly grateful? When those who believe in God’s revelations come to you, say: Peace be upon you. Your Lord has committed Himself to bestow grace and mercy: if any of you does a bad deed out of ignorance, and then repents and mends his ways, He will be much forgiving, merciful.

(Ayetler 51-4)

(Verses 51-4)

İslam'ın bir özelliği, dünyevi değerlere ve küçük insani kaygılara pek önem vermemesidir. Allah'ın Elçisi ﷺ, İslam'ı insanlara süssüz, bezeksiz ve cazip vaatlerde bulunmadan olduğu gibi sunmakla emrolunmuştur. Ayrıca çağrısına olumlu karşılık verme ihtimali yüksek olanlara özel önem göstermesi, bu çağrıyı güzel karşılayanlarla ittifak kurması ve Allah'ın rızasını kazanmak için samimi bir çaba göstermeye istekli olanlarla birlikte olması emredilmiştir. Cahiliye toplumunun değerlerine hiçbir ağırlık vermemesi gerekiyordu. Görevi, Rableri huzuruna toplanacakları, kendilerini destekleyecek ya da onlar adına şefaatte bulunacak kimsenin olmayacağı Kıyamet Günü'nde başlarına gelecekleri korkanları uyarmaktı. Gerçek şu ki, Allah'a kimse şefaat edemez; ancak buna izin verilen kimse edebilir.

It is a mark of the Islamic faith that it pays little regard to worldly values and petty human considerations. God’s Messenger (peace be upon him) has been commanded to present it to human beings as it is, without decoration, adornment or tempting promises. He was also commanded to pay particular attention to those who are likely to respond positively to his call and to ally himself with those who receive it well, willing to make a sincere effort to win God’s pleasure. He was not to attach any weight to the values of a jāhiliyyah society. His task was to warn those who fear what may happen to them when they are gathered to their Lord, on the Day of Resurrection, when they shall have none to support or intercede for them. The fact remains that no one can intercede with God unless he is given permission to do so.

"Böylece Biz, kimini kimin aracılığıyla imtihan ediyoruz ki, 'Aramızdan Allah'ın lütfuna mazhar kılınanlar bunlar mı?' desinler." (Âyet 53) Bu, kibirli Arap ileri gelenlerinin sorduğu retorik bir sorudur. Kur'an mükemmel bir cevap verir: "Allah, şükredenleri en iyi bilmez mi?" (Âyet 53) Bu cevap, derin ve keskin çağrışımlar taşıyan bir cevaptır. Doğru yola iletilmenin, Allah'ın gerçekten şükredici olduğunu bildiği kullarına verdiği bir ödül olduğunu açıkça ima eder. Bu şekilde onlar, ilahi lutfun bu özel yönüyle lütfa mazhar kılınırlar. Bu lütfun karşılığı olarak ne kadar şükür edilse yeterli olmaz. Ancak Allah, kullarının yapabileceği en iyi şeyi kabul eder ve bunun karşılığını verir. Onun ödülü her zaman son derece cömerttir.

“It is in this way that We try some of them by means of others, so that they may say: Are these the ones upon whom God has bestowed His favour from among us?’“ (Verse 53) This is a rhetorical question asked by the arrogant Arab chiefs. The Qur’ān provides the perfect answer: “Does not God know best as to who is truly grateful?” (Verse 53) It is an answer loaded with pointed connotations. It clearly suggests that following right guidance is a reward given by God to those whom He knows to be truly grateful. In this way, they are favoured with this particular aspect of divine grace. No amount of gratitude is sufficient in return for this act of grace. God, however, accepts the best that His servants can do and rewards them for it. His reward is always exceedingly generous.

Cevap ayrıca şunu ima etmektedir: İmanın kabul edilmesi, insan yapımı sistemlerle yönetilen herhangi bir toplumda geçerli olabilecek değerlerle ilgisi olmayan bir nimettir. Allah, şükredeceğini bildiği kimselere bunu bahşeder; fakir olsalar ve bir etkileri bulunmasa bile. İnsani değerlerin Allah'ın terazisinde hiçbir ağırlığı yoktur.

The answer also suggests that accepting faith is a blessing that has nothing to do with the values that may prevail in any society following man-made systems. God bestows it on those whom He knows to be grateful for it, even though they may be poor and have no influence. Human values have no weight on God’s scales.

Tanrı'nın o küstahça soruya verdiği cevaptan açıkça anlaşılıyor ki, lütfettiği kimselerin seçilmesine itiraz etmelerine yol açan şey, bu insanların düpedüz cahilliğidir. Soruyu soranlar, Tanrı'nın bu lütfu kusursuz ilmine dayanarak verdiğini fark etmiyorlar. Kulları arasında böyle bir lütfu hak edenleri bilen O'dur. Bu tür cahilce itirazlar, itiraz edenlerin kötü adabını da ortaya koyar.

It is clear from God’s answer to that arrogant question that it is those people’s sheer ignorance that gives rise to their objection to the selection of people on whom God bestows His grace. Those who raise the question do not realise that God bestows this favour on the basis of His perfect knowledge. It is He who knows those who deserve such a favour from among His servants. Such ignorant objections also betray the objectors’ bad manners.

Bu pasajın tamamını bir kez daha dikkatle ele almamız gerekiyor, çünkü bütün insanlık için son derece büyük bir öneme sahip. Ayetlerinin anlamı, insan haklarına dair değerlerin ve teorik ilkelerin sıralanmasından çok daha büyüktür. Bu ayetler, bu dinin insanlığın elinden tutup çok geniş bir uçurumu aştığı, insan hayatında gerçekleşmiş büyük bir başarıyı temsil eder. Tarihin yalnızca tek bir evresinde insanlık en parlak zirveye ulaşmıştır. Bu zirveden uzun süre geri çekilmiş olsa da, bu başarının büyüklüğü ve gerçekliği hafife alınamaz. İnsanlık bir kez o zirveye ulaşmışsa, aynı başarıyı yeniden gösterebilir. Zirve hâlâ oradadır. İnsan ve İslam dini değişmemiştir. Gereken şey, yeniden denemek için kararlı bir azim ve zirvenin yeniden ulaşılabilir olduğuna dair güvendir.

We need to cast another long look at this whole passage, as it is of exceeding importance to humanity as a whole. Its verses have a much greater significance than the listing of values and theoretical principles on human rights. They represent something great that has been achieved in human life when this faith took humanity by the hand to bridge a very wide gulf. In just one stage of history, humanity attained the brightest summit. Despite its long retreat from that summit, the greatness and reality of that achievement cannot be taken lightly. Since humanity has reached that summit once, it can certainly repeat its performance. The summit remains there. Human beings and the religion of Islam remain the same. What is needed is the determined resolution to try again and the confidence that the summit is once again attainable.

Bu ayetler, insanlığın yükselen eğrisini çizer; her aşamayı sırasıyla işaretleyerek, İslam'ın onları en yüce zirveye ulaştırmasından önce Araplar'ın içinde bulunduğu cahiliyye düzeyinin ne kadar alçak olduğunu gösterir. Onlar bu zirveye ulaştıklarında, insanlığın geri kalanını da beraberlerinde yükselttiler.

These verses draw for humanity the rising curve, marking each stage in order to show the low level of ignorance at which the Arabs were situated before Islam took them to the highest summit. When they attained it, they took the rest of mankind with them.

Arapların ve bütün insanlığın Cahiliye günlerinde içinde yaşadığı çöküntü, Kureyş ileri gelenlerinin Peygamber'e kınamalı bir tonla söylediği sözlerle gözlerimizin önüne serilir: “Muhammed, sana topluluğumuzdan refakatçi olarak seçtiğin kişiler bunlar mı? Aramızdan Allah'ın lütfettiği kişiler bunlar mı? Biz bunların ardından mı gideceğiz? Bunları uzaklaştır, o zaman sana uymayı düşünebiliriz.” Benzer bir tutum, el-Akra ile Uyeyne'nin Bilâl, Suheyb, Ammâr, Habbâb ve diğer görünüşte uygun olmayan kişiler gibi Peygamber'in erken dönem Sahabilerine küçümseyerek bakışında da görülür. İki ileri gelen Peygamber'e şöyle dedi: “Arapların yüksek konumumuzu tanıyabilmesi için bizim için özel bir zaman belirlemeni istiyoruz. Arap yarımadasının her yerinden heyetler sana geliyor, biz de bu tür insanlarla birlikte görülmekten utanıyoruz. Yanına geldiğimizde onlara gitmelerini söyle. Biz ayrıldıktan sonra istersen onlarla oturabilirsin.” Bu, Cahiliyenin daha çirkin yüzü ve toplumsal statüye, zenginliğe ve sınıfa önem veren küçük değerleridir. Arap ileri gelenlerinin hor gördüğü bu kişiler ya Arap olmayanlar ya da mal ve toplumsal statüden yoksun olanlardı. Aynı değerler, modern olanlar da dahil olmak üzere bütün cahiliye toplumlarında hâkimdir.

Şimdi bu pasajın sonuna geliyoruz; pasaj, Allah'ın son olarak indirdiği mesajın doğasını ve son Elçisine verilen görevi çok açık biçimde ortaya koymuştur. Ayrıca imanın esaslarını süslemeden, olduğu gibi ortaya koymuş; İslam'ın insan hayatında yerleştirmek istediği değerlere ve ilkelere, ortadan kaldırmak istediklerine dair bize bir bakış açısı kazandırmıştır. Pasajın sonunda, bu ayrıntılı özetin her şeyi çok açık bir biçimde ortaya koymak ve hiçbir karışıklığa yer bırakmamak amacıyla verildiği hatırlatılmaktadır. Böylece hakikat, mucizevi delillere ihtiyaç duyulmadan herkes tarafından bilinecektir. Bu açıklık, bu pasajın da bir örneği olduğu Kur'an'ın yaklaşımıyla sağlanmaktadır.

Now we come to the conclusion of this passage which has outlined very clearly the nature of the last message revealed by God and the task assigned to His last Messenger. It has further outlined the essentials of faith as they are, unadorned, giving us an insight into the values and principles Islam wants to establish in human life and those it wants to abolish. At the conclusion of this passage we are reminded that this detailed outline is given on purpose in order to lay down everything very clearly and to leave no room for confusion. Thus, the truth will be known to everyone, without any need for miraculous proofs. Such clarity is provided by the Qur’ānic approach, of which this passage is an example.

Bu pasajın son ayeti iki kısa cümleden oluşmaktadır. Birincisi, bu sûrede şimdiye kadar verilmiş olan bütün hidayet işaretlerini, imana yönelten delilleri ve hakikatin beyanlarını ifade eder: “İşte Biz ayetlerimizi böyle açıklarız.” İkinci cümle ise insanı hayrete düşürür: “Böylece suçlu yolu da iyice belli olsun.” (55. ayet)

The final verse in this passage is expressed in two short clauses: the first refers to all signs of guidance, pointers to faith and statements of the truth that have been given so far in this sūrah: “Thus do We make plain Our revelations”. The second clause in this short verse fills us with wonder: “So that the path of the evildoers may be clearly distinct.” (Verse 55)

Bu ifade, Kur'ân'ın yaklaşımının hakikati açıklığa kavuşturmaya ve çok açık bir biçimde ortaya koymaya çalıştığını, ancak amacının yalnızca mü'minlerin yolunu açıkça ayırt edilir kılmak olmadığını göstermektedir. Aynı zamanda batılı da açık ve apaçık bir biçimde betimleyerek zalimlerin yolunun da açıkça ayırt edilmesini hedefler. Birinin açıklığı, diğerinin açıklığını zorunlu kılar.

This statement tells us that the Qur’ānic approach endeavours to clarify the truth and states it very plainly, but its purpose is not merely to make the path of the believers clearly distinct. It also endeavours to clearly and plainly portray falsehood so that the path of the evildoers is also clearly distinct. Clarity of the one necessitates clarity of the other.