Bu sûre, Kur'ân'ın Mekke'de Peygamber'e indirilen bölümüne aittir. Kur'ân'ın bu bölümü Peygamber ﷺ'e on üç yıl boyunca indirilmiş olsa da, yalnızca tek bir soruyu ele alır. Bu sorunun niteliği değişmemiştir; ancak sunuluş biçimi Kur'ân'ın üslubuna göre çeşitlenmiştir. Bu nedenle bu soruyu, sanki ilk kez ortaya konuluyormuş gibi, sürekli yeni bir ışık altında görürüz. Bu yeni dinin birincil ve en temel sorusu nedir? Esasen bu, iman sorusudur; iki temel yönüyle birlikte: Tanrılık ve O'nun kulları ve aralarındaki ilişki. Bu soru her insana, o özel sıfatıyla, yani insan olması itibarıyla yöneltilmektedir. Bu bakımdan, Kur'ân'ın indirildiği dönemde yaşayan bir Arap ya da sonraki herhangi bir kuşaktan bir Arap, ve her kuşaktan bir Arap olmayan, eşittir.

This sūrah belongs to the part of the Qur’ān revealed to the Prophet when he was in Makkah. Although this part of the Qur’ān was revealed to the Prophet (peace be upon him) over a period of thirteen years, it deals with only one question. The nature of this question did not change, although the manner of its presentation varied according to the style of the Qur’ān. We, therefore, see this question being constantly presented in a new light, just as if it were being raised for the first time. What is this primary and most fundamental question of this new religion? Essentially, it is the question of faith with its two main aspects, Godhead and His servants, and the relationship between them. It is addressed to every human being in that particular capacity, i.e. as a human being. In this respect, an Arab at the time of the revelation of the Qur’ān, or in any other subsequent generation, and a non-Arab of any generation, are equal.

Bu, insanın her zaman karşı karşıya kalması gereken bir sorudur; insanın evrendeki varoluşu, nihai amacı ve evren ile diğer varlıklarla olan ilişkisi sorusudur. Daha da önemlisi, evrenin ve tüm yaratılışın Yaratıcısı ile insan arasındaki ilişkiyi konu alan sorudur. Bu sorunun değişmediğini söylüyoruz, çünkü doğrudan insanın varlığının özüyle ilgilidir.

This is the ever-present question with which man must deal; it is the question of man’s existence in the universe, his ultimate goal, and his relationship with the universe and other creatures. More importantly, it is the question which deals with the relationship between man and the Creator of the universe and all creation. We say that this question does not change, because it relates to man’s very being.

Kur'an'ın Mekke'de inen kısmı, insana varlığının sırrını ve onu çevreleyen evrenin sırrını açıklar. Ona kim olduğunu, nereden geldiğini, hangi amaçla var edildiğini ve sonunda nereye gideceğini anlatır. Onu yokluktan var eden kimdir, onu alıp götüren kimdir ve hangi kadere?

The part of the Qur’ān revealed in Makkah explains to man the secret of his existence and the secret of the universe surrounding him. It tells him who he is, where he has come from, for what purpose and where he will go in the end. Who brings him from non-existence into being, who takes him away and to what destiny?

Ayrıca insana dokunabildiği ve görebildiği şeylerin doğası hakkında, görmeden duyabildiği ve kavrayabildiği şeyler hakkında da bilgi verir. Gizemlerle dolu olan bu evrenin Yaratıcısına ilişkin sorularını yanıtlar: Onu kim yönetir ve değişiklikleri kim meydana getirir? Benzer şekilde, Kur'an'ın bu bölümü insana Yaratıcısıyla, fiziksel dünyayla ve diğer insanlarla nasıl ilişki kuracağını öğretir.

It also informs man about the nature of the things he can touch and see and the things which he can sense and conceive without being able to see. It answers his questions concerning the Originator of this universe, which is full of mysteries: Who controls it and who brings about changes? Similarly, this part of the Qur’ān tells man how to relate to the Creator, to the physical world, and to other human beings.

Bu büyük soru, insan varlığının etrafında döndüğü eksendir. Zaman sona erene kadar bu konumunu korumaya devam edecektir. Mekke döneminin tam on üç yılı, bu temel sorunun açıklanmasına ve izah edilmesine adanmıştır. Nitekim insan hayatına ilişkin diğer bütün sorular, bu sorudan kaynaklandığı söylenebilir.

This great question is the pivot around which human existence turns. It will continue to occupy this position for the rest of time. The full thirteen years of the Makkan period were devoted to explaining and expounding this fundamental question. Indeed, all other questions concerning human life may be said to stem from it.

Kur'an, bu soruyu yalnızca kendi konusu olarak ele almış ve insan hayatına ilişkin yan konulara geçmemiştir. Bu durum, Tanrı'nın İslam inancını pratik bir insan ortamında kurmak üzere seçtiği topluluk tarafından temel iman meselesinin tamamen açıklanıp doğru biçimde anlaşılmasına kadar sürmüştür.

The Qur’ān made this question its only subject without moving on to discuss any subsidiary topics concerning human life. This continued to be the case until God had decided that the fundamental issue of faith had been fully explained and correctly understood by the community chosen by Him to establish the Islamic faith in a practical human environment.

İslam'ın gerçek hayatta kurulması için çalışan ilahi inancın davetçileri bu çok önemli gerçeği dikkatle düşünmelidir. Hiçbir İslami sistem ayrıntısını veya İslami bir toplumda uygulanacak hukuku tartışmadan, on üç tam yılı iman esasının ana konusunu açıklamaya ayırmanın sebeplerini üzerinde düşünmelidirler.

The advocates of the divine faith who work for the establishment of Islam in real life should carefully consider this most significant fact. They should reflect on the reasons for devoting thirteen full years to the expounding of the central issue of faith, without discussing any of the details of the Islamic system or the legislation to be implemented in an Islamic society.

Tanrı, sonsuz hikmetiyle, iman ve inanç meselesinin, daha ilk gününden itibaren mesajıyla ele alınmasını dilemiştir. Ayrıca Elçisinin (ﷺ) ilk davet adımlarına, insanları Tanrı'dan başka hiçbir ilahın bulunmadığına inanmaya çağırarak başlamasını dilemiştir. Elçisi, insanlara gerçek Rablerinin kim olduğunu açıklamaya tüm gücünü harcayacak, böylece yalnızca O'na teslim olmaları sağlanacaktı.

In His infinite wisdom, God willed that the issue of faith and belief should be the one addressed by His message right from its very first day. He also willed that His Messenger (peace be upon him) should start his first advocacy steps by calling on people to believe that there is no deity other than God. He was also to devote all efforts to explaining to people who their true Lord is, so that they may submit themselves to Him alone.

İnsanın sınırlı anlayışı açısından bakıldığında, bu, o dönemde Arapların kalplerine ulaşmanın kolay bir yolu gibi görünmüyor. Araplar dillerini iyi biliyorlardı ve ilâh teriminin, yani tanrılığın, ve lâ ilâhe illallah ifadesinin, yani Allah'tan başka ilâh yoktur, anlamını açıkça kavrıyorlardı. Tanrılığın egemenlik anlamına geldiğini anlıyorlardı; egemenliğin yalnızca Allah'a ait olduğu kabul edildiğinde, bunun, rahiplerin, kabile reislerinin ve yöneticilerin kullandığı bütün otoritenin Allah'a geri döneceği anlamına geldiğini kavrıyorlardı. Böylece, hem ibadet konularında hem de ticaret, servetin dağıtımı ve adaletin sağlanması gibi pratik hayatta, insanların kalplerinde ve vicdanlarında yalnızca Allah'ın otoritesi hâkim olacaktı; kısacası, insanın bedeni ve ruhu üzerindeki otorite.

From the viewpoint of man’s limited understanding, this does not appear an easy way to reach the hearts of the Arabs at that time. The Arabs knew their language well and clearly understood the meaning of the term, ilāh, i.e. deity, and the phrase, lā ilāh illā Allāh, i.e. there is no deity other than God. They realized that Godhead signified sovereignty, and that when sovereignty was recognized to belong to God alone, this meant that all authority exercised by priests, tribal chiefs, and rulers would revert to God. Thus, only God’s authority would prevail in people’s hearts and consciences, in matters of both religious observance and practical life, such as business, the distribution of wealth and the dispensation of justice; in short, the authority over man’s body and soul.

Peygamber'in zamanındaki Araplar, "Allah'tan başka ilah yoktur" ifadesinin, Allah'ın en birincil ve en önemli sıfatı olan egemenliğe el koyan dünyevi otoriteye bir meydan okuma olduğunu çok iyi biliyordu. Bu, böyle bir gasp üzerine kurulmuş bütün düzenlere karşı bir isyandı; Yüce Allah'ın onaylamadığı, insan yapımı bir kanuna dayanarak yöneten her otoriteye karşı bir başkaldırıydı. Dillerini iyi bilen Araplar, "Allah'tan başka ilah yoktur" esasına dayanan mesajın, kendi gelenekleri ve elinde tuttukları güçler bakımından ne anlama geldiğinin farkındaydı. Bu yüzden bu mesaja karşı düşmanlıkları ve buna karşı savaşları, onu daha tomurcukken yok etmeye kararlı oldukları için böyle idi.

The Arabs at the time of the Prophet knew very well that the declaration that ‘there is no deity other than God’ was a challenge to the worldly authority that usurped the first and foremost attribute of God, namely, sovereignty. It was a rebellion against all situations established on the basis of such usurpation, a rebellion against any authority that ruled on the basis of a man-made law not sanctioned by God Almighty. The Arabs, who knew their language well, were well aware what the message based on `there is no deity other than God’ meant in relation to their traditions and the powers they exercised. Hence their hostility towards this message, and hence their war against it, determined as they were to nip it in the bud.

Peki, İslam daveti neden bu şekilde başladı? Bu kadar açık bir düşmanlıkla karşılaşmasına izin verilmesinin ardındaki ilahi hikmet neydi?

So why did the Islamic call begin in this manner? What was the divine wisdom behind allowing it to be faced with such brazen hostility?

Peygamber Muhammed ﷺ'e vahiy geldiğinde, Arap topraklarının en verimli ve en zengin bölgeleri Araplerin elinde değildi. Kuzeyde yer alan Suriye, Bizanslıların denetimindeydi; Bizanslılar, işlerini yürütmek üzere kukla Arap yöneticiler atamıştı. Benzer şekilde güneyde yer alan Yemen, Pers İmparatorluğu'nun vesayeti altındaydı; Persler de yerel Arap valileri atamıştı. Bağımsız olan tek Arap bölgeleri, burada şurada birkaç vahanın bulunduğu çorak çöller olan Hicaz ve Necd'di.

When the Prophet Muĥammad (peace be upon him) was given his message, the most fertile and wealthiest parts of the Arab lands were not in Arab hands. Syria, in the north, was under the control of the Byzantines who appointed puppet Arab rulers to conduct its affairs. Similarly, in the south, Yemen was under the tutelage of the Persian Empire who appointed local Arab governors. The only independent Arab parts were the Ĥijāz and Najd, barren deserts with a few oases dotted about here and there.

Muhammed (ona selam olsun), toplumu içinde dürüstlüğü, doğruluğu ve olgun muhakemesiyle öne çıkmıştı. Büyük bir savaşa yol açabilecek bir anlaşmazlıkta Kureyş'in ileri gelenleri onu daha önce hakem seçmiş ve onun hükmünden çok memnun kalmışlardı. Üstelik Kureyş'in en üst kabilesi olan Haşimoğulları'nın, yani en seçkin ailenin mensubuydu. Bu nedenle uzun süren kan davaları ve çekişmelerle zayıflamış Arap kabilelerini birleştirmeyi hedefleyen bir Arap milliyetçi hareketi başlatması onun için kolay olurdu. Bu kabileleri, kuzeydeki Bizanslıların ve güneydeki Farsların sömürge yönetimi altındaki topraklarını kurtarma hedefine yöneltebilirdi. Böylece Arap Yarımadası'nın tamamında güçlü ve birleşik bir Arap devleti kurabilecek bir konuma gelebilirdi.

Muĥammad (peace be upon him) was distinguished in his community for his honesty and truthfulness, and for his mature judgement. The leaders of the Quraysh, the major Arab tribe, had earlier made him the arbiter in a dispute that threatened to cause a major war, and were very pleased with his judgement. Moreover, he belonged to the leading family in the top Quraysh clan, the Hashimites. Hence, it would have been easy for him to launch an Arab nationalist movement aimed at uniting the Arabian tribes that had been weakened by long periods of feuding and disputation. He could then have directed them towards the goal of liberating their lands from the colonial rule of the Byzantines to the north and the Persians to the south. He could then have been in a position to establish a strong and united Arab state throughout the Arabian Peninsula.

Bu yaklaşımla çağrısını yapmış olsaydı, Arapların büyük çoğunluğunun muhtemelen ona olumlu karşılık vereceği ileri sürülebilir. Bu da kendisini, Arabistan'da iktidarı elinde tutanların yaptığı on üç yıllık işkenceli muhalefetten kurtarmış olurdu.

It could be argued that had the Prophet (peace be upon him) directed his call in this way, all the Arabs would most probably have responded positively to him. In turn, this would have spared him thirteen years of tortuous opposition by those who wielded power in Arabia.

Peygamberin Allah'tan (c.c.) aldığı vahyi tebliğ ettiği dönemde, Arap toplumu servetin dağılımı ve toplumsal adalet bakımından çok kötü bir durumdaydı. Avuç dolusu insan bütün servete ve ticarete el koymuştu. Üstelik faizli muamelelerle kaynaklarını katlayabiliyorlardı. Buna karşılık insanların büyük çoğunluğu yoksul ve açtı. Ayrıca zenginler itibar ve üstünlük mevkiine sahipken, çoğunluk bütün bunlardan yoksun bırakılmıştı. Note: The original uses "God" and "the Prophet", so the translation should have "Tanrı" and the Prophet's name with ﷺ. Corrected version follows. At the time when the Prophet ﷺ received the message God entrusted to him, Arabian society was in a very bad way with regard to the distribution of wealth and social justice. A handful of people monopolized all wealth and commerce. Moreover, they were able to multiply their resources through usurious transactions. The great majority of people, on the other hand, were poor and hungry. Besides, the wealthy ones also enjoyed a position of honour and distinction, while the majority were deprived of all that. Peygamber ﷺ'in Tanrı'nın kendisine emanet ettiği mesajı aldığı dönemde, Arap toplumu servetin dağılımı ve toplumsal adalet bakımından çok kötü bir durumdaydı. Avuç dolusu insan bütün servete ve ticarete el koymuştu. Üstelik faizli muamelelerle kaynaklarını katlayabiliyorlardı. Buna karşılık insanların büyük çoğunluğu yoksul ve açtı. Ayrıca zenginler itibar ve üstünlük mevkiine sahipken, çoğunluk bütün bunlardan yoksun bırakılmıştı.

At the time when the Prophet received the message God entrusted to him, Arabian society was in a very bad way with regard to the distribution of wealth and social justice. A handful of people monopolized all wealth and commerce. Moreover, they were able to multiply their resources through usurious transactions. The great majority of people, on the other hand, were poor and hungry. Besides, the wealthy ones also enjoyed a position of honour and distinction, while the majority were deprived of all that.

Muhammed'in (sallallahu aleyhi ve sellem) ﷺ toplumsal bir hareket başlatması, aristokrasiye karşı savaş ilan etmesi ve servetin yeniden dağıtımı yoluyla toplumsal adaleti talep etmesi onun için kolay olurdu. Bunu yapmış olsaydı, Arap toplumu ikiye bölünürdü: çoğunluk, servet ve soyluluk zulmüne karşı onu desteklerdi. Bu, onun "Tanrı'dan başka ilah yoktur" dediğinde bütün toplumdan karşılaştığı muhalefetten daha iyi olurdu. Çünkü bunu söylediğinde, yalnızca birkaç soylu ruh onun çağrısının yüceliğine yükselebildi.

It would have been easy for Muĥammad (peace be upon him) to start a social movement, declaring war against the aristocracy, and calling for social justice through the redistribution of wealth. Had he done so, Arab society would have been split into two: the great majority would have supported him against the tyranny of wealth and nobility. This would have been better than the opposition he faced from the whole of society when he declared that `there is no deity other than God’. For when he did so, only a few noble souls were able to rise to the sublimity of his call.

Peygamber'e risalet verildiği dönemde Arabistan'da hüküm süren ahlak ölçüleri çok düşük bir seviyedeydeydi; buna rağmen bozulmamış Bedevi hayatının bazı doğal erdemleri hâlâ korunuyordu.

The standards of morality that prevailed in Arabia at the time when the Prophet was given his message were at a very low ebb, even though some natural virtues of uncorrupted Bedouin life were still retained.

Zulüm o dönemin hâkim kuralıydı. Bu durum, dönemin şiirlerinde özellikle açık görülmektedir; örneğin Züheyr İbn Ebî Sülmâ şöyle yazar: “Malını silahla korumayan, onun yağmalandığını görür; başkalarına zulmetmeyen ise kendisi zulme uğrar.” Câhiliye dönemi Arabistan'ında yaygın olarak benimsenen bir slogan şuydu: “Kardeşine yardım et, ister zulmetsin ister zulme uğrasın.” İçki içmek ve kumar oynamak, kabul görmüş toplumsal gelenekler arasındaydı. Nitekim insanlar bu tür alışkanlıklarla övünürdü. Cahiliye dönemi Arap şiirinin tamamı bunu çok açık biçimde yansıtır. Bunun bir örneğini Ṭarafe İbnü'l-Abd'ın bir şiirinden almak mümkündür:

Oppression was the rule of the day. This is especially clear in the poetry of the time, such as that of Zuhayr ibn Abī Sulmā who writes: “Whoever does not defend his property with arms will find it plundered, and whoever does not oppress others will himself be oppressed.” A motto that was commonly held in pre-Islamic Arabia was: “Help your brother, whether he inflicts or suffers injustice.” Drinking and gambling were recognized social traditions. Indeed, people took pride in such habits. All Arab poetry of the pre-Islamic days of ignorance reflects this very clearly. An example may be taken from a poem by Ţarfah ibn al-`Abd:

Üç şeyi yapabildiği sürece genç bir adamın hoşlandığı şeyler olmasaydı, ölümle karşılaştığımda umursamazdım.

Had it not been for three practices a young man enjoys, I would not have cared when I meet my death.

Bunlardan biri de, ılımlılığı öğütleyenlere, suyla karıştırıldığında köpüren kadar güçlü bir şarabı içirmem olmuştur.

One of these is that I beat those who counsel moderation to a drink of wine which is so potent that it bubbles when it is mixed with water.

İçki içmek, zevk peşinde koşmak ve eline geçen her şeyi harcamak benim hayatım oldu.

Drinking, the pursuit of pleasure and spending whatever I lay my hands on have been my life.

Bu yüzden bütün kabilem beni terk etti, tıpkı korkunç bir kaşıntısı olan bir deve gibi.

And because of that my whole clan has abandoned me, like a camel with a terrible itch.

Mücadelenin ardından iman insanların kalplerine yerleşip arkasındaki otorite gereği gibi kabul edildiğinde; insanlar Rablerini tanıyıp yalnızca O'na kulluk ettiklerinde; insanlar başka otoritelerin baskısından ve kendi nefislerinin arzularının baskısından kurtulduklarında; "Allah'tan başka ilah yoktur" anlayışı insanların kalplerine nakşedildiğinde, Allah bununla ve buna inananlarla, insanların ıslah yönünde öne sürebilecekleri her şeyi gerçekleştirmiştir.

When, after strenuous efforts, the faith was established in people’s hearts and the authority behind it was properly acknowledged; when people recognized their Lord and worshipped Him alone; when people were free of the pressures of other authorities and the pressures of their own desires; when the concept of `no deity other than God’ was imprinted on people’s hearts, God accomplished with it, and with those who believed in it, all that people might have suggested in the way of reform.

Topraklar artık Bizans ve Pers egemenliğinden kurtulmuştu, ancak onların sömürgeci yönetimi bir Arap gücüyle değiştirilmemişti. Bunun yerine, onların yerini Tanrı'nın otoritesi almıştı. Topraklar artık her türlü zulümden arınmıştı.

The land was now free of Byzantium and Persia, but their colonial rule had not been replaced by an Arab power. Instead God’s authority took their place. The land was now free of all tyranny.

Toplum, her türlü toplumsal adaletsizlikten kurtarıldı; çünkü İslami sistem, Tanrı'nın adaletini, Tanrı'nın kendisinin onayladığı ilkelere göre uygulamak üzere kuruldu.

Society was freed of all social injustice, because the Islamic system was established to administer God’s justice, according to the principles approved by God Himself.

Toplumsal adalet bayrağı Tanrı'nın adına kaldırıldı, ancak bu bayrak İslam bayrağı olarak adlandırıldı; üzerinde şu yazılıydı: "Tanrı'dan başka ilah yoktur."

The banner of social justice was raised in God’s name, but it was called the banner of Islam, on which was written, `there is no deity other than God’.

İnsanların ahlakı yükselmiş, kalpleri ve ruhları arınmıştı; denetim aracı ise insanların kendi vicdanlarıydı. Bu nedenle Allah'ın koyduğu hadd cezaları ve ta'zir cezaları yalnızca çok az durumda gerekli oldu. İnsanlar Allah'ın sevabını kazanmaya istekliydi. O'nun emirlerini çiğnerken O'nun tarafından görülmekten utanıyorlar, O'nun cezasına uğramaktan korkuyorlardı. Bu duygular, her türlü polis yönetiminin ve onun uygulayabileceği çeşitli cezaların yerini almıştı.

People’s morals were elevated; hearts and souls were purified; and the medium of control was people’s own consciences. Hence, the mandatory and discretionary punishments prescribed by God were not needed, except in very few cases. People were eager to earn God’s reward. They were ashamed to be seen by Him violating His orders, feared to incur His punishment. Such feelings took the place of any police administration and the various punishments it could impose.

Artık Mekke'de inen Kur'ân bölümlerinin, diğer yollara kıyasla zor görünmesine rağmen, 'Allah'tan başka ilah yoktur' temel ilkesini insanların kalp ve zihinlerine yerleştirmeye yoğunlaşmasının sebepleri hakkında açık bir fikrimiz var.

We now have a clear idea of the reasons behind the fact that the parts of the Qur’ān revealed in Makkah concentrated on imprinting the fundamental principle of ‘there is no deity other than God’ on people’s hearts and minds, even though it appeared difficult in comparison to other ways.

Ayrıca İslam'ın davetçilerinin, Kur'an'ın bu Mekke bölümlerinin, bu bölümlere dayanacak sistemin ayrıntılarına ya da bu sistem altındaki muamelâtı düzenleyen hükümlere girmeksizin, yalnızca iman meselesine yoğunlaştığı gerçeği üzerinde ciddi biçimde düşünmeleri önemliydi.

Moreover, it was important that the advocates of Islam should seriously reflect on the fact that these Makkan parts of the Qur’ān concentrated on the issue of faith, without discussing the details of the system to be based on it or the laws governing transactions under this system.

Doğası gereği İslam inancı bu yaklaşımı zorunlu kılmıştır. İslam bütünüyle Tanrı'nın birliğine olan inanca dayanır: bütün sistemleri ve hükümleri bu temel ilkeden dallanıp budaklanır. Yüksek ve büyük, kalın ve geniş dallara sahip bir ağaç, boyutuyla orantılı olarak köklerini toprağın derinliklerine salmak ve geniş bir alana yaymak zorundadır. Benzer şekilde İslam sistemi hayatın tüm yönlerine uzanır, insanın büyük küçük bütün işlerini ele alır. İnsan hayatını yalnızca bu dünyada değil, ahirette de düzenler; yalnızca etrafımızda gördüğümüz dünyayla olan ilişkilerimizde değil, hissettiğimiz ama göremediğimiz öteki dünyayla ilişkilerimizde de yol gösterir. Hükümleri yalnızca maddi alışverişleri kapsamaz, aynı zamanda insanın kalbinde gizli tutulanlarla, niyetlerle ve düşüncelerle de ilgilenir. Böylece onun, büyük ve geniş kapsamlı boyutlara sahip devasa bir kurum olduğunu görüyoruz.

It is the nature of the Islamic faith that has necessitated this approach. Islam in its entirety is based on the belief in God’s oneness: all its systems and laws branch out of this essential principle. A high, great tree, with thick and wide branches, must establish its roots deep into the earth and spread them over a wide area, in proportion to its size. Similarly, the Islamic system extends into all aspects of life, dealing with all human affairs, large and small. It regulates human life, not only in this present world but also in the life to come, and not merely in our dealings with the world we see around us, but with the one beyond, which we sense but cannot see. Its legal provisions do not cover only material transactions, but deal also with what is kept deep at heart, as well as intentions and ideas. Thus, we see that it represents a huge institution with great and far-reaching dimensions.

Bu dinin doğasının bir başka yönü, benimsediği eylem yöntemiyle kendini gösterir: İslam denen bu din hem pratik hem de ciddidir; gündelik işleri düzenlemeyi ve denetlemeyi amaçlar. Pratik meselelere bakar ve bunları onaylayıp onaylamamaya, değiştirmeye ya da tamamen değiştirmeye karar verir. Bu nedenle onun hükümleri, öncelikle Tanrı'nın egemenliğini kabul eden bir toplumdaki mevcut koşullara uygulanır.

Another aspect of the nature of this religion is reflected by the method of action it adopts: this religion of Islam is both practical and serious, aiming to regulate and control everyday affairs. It looks at practical matters and determines whether to approve, modify or change them altogether. Therefore, its legislation applies only to existing conditions in a community that recognizes God’s sovereignty in the first place.

İslam bir varsayımlarla ilgilenen bir teori değildir. Mevcut durumlarla ilgilenen bir yaşam biçimidir. Bu nedenle, "Allah'tan başka ilah yoktur" diye inanan ve egemenliğin yalnızca Allah'a ait olduğunu kabul eden bir Müslüman toplumda hayata geçirilmelidir. İslam, başkalarının otoritesini reddeder ve bu temel ilkeye dayanmayan hiçbir durumun meşruiyetini kabul etmez.

Islam is not a theory dealing with assumptions. It is a way of life dealing with existing situations. Hence, it must be established in a Muslim community which believes that `there is no deity other than God’, and acknowledges that sovereignty belongs to God alone. It denies the authority of anyone else and refuses legitimacy of any situation that is not based on this fundamental principle.

Yalnızca böyle bir topluluk ortaya çıktığında ve kendi pratik sorunlarıyla yüzleşmeye başladığında bu din kendi sistemlerini kurmaya ve hukukunu oluşturmaya başlar. Bunlar, ilkesel olarak kendilerini bunlara teslim etmiş ve diğer bütün sistemleri ve hukukları reddetmiş insanlar tarafından uygulanacaktır. Ayrıca İslam inancına sahip olanların, İslami sistemleri ve hukuku uygulayabilmelerini sağlayacak kadar kendi üzerlerinde ve kendi toplumlarında yeterli güce sahip olmaları gerekir. Ancak bu şekilde İslam sistemi saygı görebilir ve İslam hukuku ciddi bir görünüm kazanabilir.

Only when such a community comes into existence, and it begins to face its own practical problems does this religion begin to establish its systems and formulate its laws. These will be implemented by people who in principle have already submitted themselves to them and rejected all other systems and laws. It is also necessary that those who believe in the Islamic faith should have sufficient power over themselves and in their society to enable them to implement Islamic systems and laws. Only in this way can the Islamic system be respected and Islamic law appear serious.

Kur'ān'ın Mekke dönemindeki on üç yıl boyunca imana dair meseleyi nasıl ele aldığını tartışmamız gerekiyor. Elbette bunu bir teori ya da teolojik bir inceleme biçiminde sunmadı. Daha sonra `ilm al-kalām adıyla bilinecek olan, esas olarak Allah'ın birliği kavramını ele alan skolastik söylem türünde de sunmadı.

We need to discuss how the Qur’ān addressed the issue of faith during the thirteen years of the Makkan period. Certainly it did not present it in the form of a theory or a theological study. Nor was it presented in the form of a scholastic discourse of the type which was later to be known as `ilm al-kalām, which dealt mainly with the concept of God’s oneness.

Bunların hiçbiri değil! Kur'an, insan fıtratına doğrudan hitap eder; insanın kendi nefsindeki ve geniş evrendeki bütün işaretlerden, göstergelerden ve yönlendirmelerden yararlanır. Böylece insan fıtratını, onun algılama yetisini bulandıran bütün baskılardan kurtarır ve dünyaya açılan pencereler aralar. Bu sayede insan fıtratı doğru ve uygun tepkiyi verebilir. Bu cildde ele aldığımız sure, bu eşsiz yöntemin mükemmel bir örneğini sunmaktadır.

None of this! The Qur’ān simply addresses human nature, utilizing all the signs, indicators and pointers within man’s own soul and in the universe at large. Thus it liberates human nature from all the pressures that have beclouded its receptive faculties and opens up windows to the world. Thus is human nature able to make the right and proper response. The sūrah we are discussing in this volume provides a perfect example of this unique method.

Daha somut olarak, Kur'an, insan fıtratının doğru işleyişini bozan baskılara karşı pratik bir mücadele başlattı. Savaş alanı canlı insan ruhlarıydı. Bu başarı, insanların kalp ve akıllarına inen perdeleri yırtmayı ve insanla hakikat arasında duran duvarları ve psikolojik engelleri ortadan kaldırmayı amaçlayan doğrudan bir yüzleşme olmadan elde edilemezdi.

More specifically, the Qur’ān launched a practical campaign against the pressures disrupting the proper functioning of human nature. The field of battle was living human souls. Success could not have been achieved without a direct confrontation which aimed to rend the curtains that had fallen on people’s hearts and minds and to remove the walls and psychological blocks that stood between man and the truth.

Ne de sonraki dönemlerin skolastik kelamının ayırt edici özelliği olan, sözel mantığa dayanan entelektüel tartışma bu amaca uygun değildi. Kur'an, tüm koşulları ve şartlarıyla bütün bir insan çevresiyle yüzleşti ve bu çevre içindeki bütün insan varlığına hitap etti. Benzer şekilde, salt "teolojik" bir hitap da uygun değildi. İslam bir iman olmakla birlikte, pratik hayatta uygulanacak bir kanunu da içerir. Kendisini teolojik söylemin dar alanlarıyla sınırlamaz.

İslami açıdan bakıldığında, imanın salt akademik inceleme için soyut bir teoriye dönüşmesi büyük bir hata, hatta ciddi bir tehlikedir.

From the Islamic point of view, it is a great error, indeed a serious danger, that the faith should simply evolve into an abstract theory for academic study.

Kur'an'ın ilk kez indiriliyor olması nedeniyle inancın inşasının on üç yıl sürmesi değildir. Allah dileseydi Kur'an'ı başlangıçta bütünüyle indirebilir ve yeni Müslümanlara, "İslami teoriyi" tam olarak kavrayana kadar onu inceleyecekleri uzun bir süre tanıyabilirdi.

It is not because the Qur’ān was being revealed for the first time that it took thirteen years to build its faith. Had He so willed, God could have revealed the Qur’ān in full at the beginning and allowed the new Muslims a lengthy period to study it, until they had fully grasped the `Islamic theory’.

Ancak Allah, sonsuz hikmetiyle, farklı bir şey istedi. İman, topluluk ve hareketin hepsinin temelini aynı anda atan benzersiz bir işleyiş yöntemi kurmak istedi. Topluluğun ve hareketin imana dayanmasını, imanın ise topluluğun dinamik ilerlemesiyle birlikte büyümesini diledi. Bu topluluğun pratik hayatının imanın bir aynası olmasını istedi. Yüceliği sınırsız olan Allah, ruhların arındırılmasının ve toplulukların inşasının bir gecede gerçekleşemeyeceğini biliyordu. Bu nedenle imanın yapısının yükseltilmesi, topluluğun inşası ve mü'minlerin ruhlarının arındırılması ile aynı süreyi almalıydı. Böylece iman tam şeklini aldığında, topluluk da olgunluğunu pratikte yansıttı.

In His infinite wisdom, however, God wanted something different. He wanted to put in place a unique method of operation that laid the foundation of the faith, the community and the movement all at the same time. He wanted the community and the movement to be founded on faith, and He wanted the faith to grow with the dynamic progress of the community. He wanted the practical life of that community to be a mirror of the faith. God, limitless is He in His glory, knew that the refinement of souls and the building of communities could not be achieved overnight. Hence, it was necessary that raising the structure of the faith should take the same length of time as the building of the community and the refinement of believers’ souls. Thus, when faith had taken its full shape, the community reflected its maturity in practice.

Bu din, Mekke'de inen Kur'an vahiyleri ışığında tanımlanan tabiatıdır. Bu tabiatı anlamamız ve sabırsız, yenilgiye meyilli bir zihniyetin etkisiyle, insan yapımı teori ve doktrinlerin baskısı altında onu değiştirmeye çalışmamamız gerekir. İlk Müslüman topluluğunu meydana getirebilmesi, işte bu özel tabiatı ve bu özel niteliklerle olmuştur.

This is the nature of this religion as defined in the light of the Qur’ānic revelations in Makkah. We need to understand its nature and not try to change it under the influence of an impatient, defeatist mentality, brought under pressure from man- made theories and doctrines. It is with this particular nature and with its particular qualities that Islam was able to bring the first Muslim community into existence.

İslam'ın savunucuları şunu iyi bilmelidir: Bu din ilahi bir vahiy olduğu gibi, onun doğasıyla uyumlu olan işleyiş yöntemi de Tanrı tarafından verilmiştir. İslam'ın hakikati ile onun eylem yöntemini birbirinden ayırmak mümkün değildir. Ayrıca şunu da fark etmelidirler: İslam, insanların inançlarını ve uygulamalarını değiştirmek istediği gibi, inanç kavramlarını oluşturan ve toplumsal değişimi meydana getiren zihinsel ve işleyişsel yöntemlerini de değiştirmek ister. İslam, bir toplum ve bir ulus inşa ettiği anda bir iman da inşa etmeyi amaçlar. Kendi kavramlarını ve yaşam tarzını ortaya koyduğu gibi, kendine özgü bağımsız bir düşünce biçimini de başlatır. Bunların hepsi bütünün birbirinden ayrılmaz parçalarıdır.

The advocates of Islam must be well aware that just as this religion is a divine revelation, its method of operation, which is harmonious with its nature, is also God- given. It is not possible to separate the truth of Islam and its method of action. They must also realize that just like Islam wants to change people’s beliefs and practices, it also wants to change their intellectual and operational methods which formulate concepts of belief and bring about social change. Islam aims to build a faith at the same time as it builds a community and a nation. It also initiates its own independent mode of thinking, in the same way as it initiates its own concepts and way of life. All are parts of a complete whole.

Şimdi İslam'ın benimsediği eylem yönteminin ne olduğunu bildiğimize göre, bu yöntemin kalıcı olduğunu da bilmemiz gerekir: yalnızca belli bir aşamaya, belli bir ortama ya da ilk Müslüman topluluğun ortaya çıktığı dönemdeki özel koşullara uygulanabilir değildir. İslami dirilişin vazgeçilmez bir eylem yöntemidir. İslam hiçbir zaman amacını yalnızca insanların inançlarını ve durumlarını değiştirmekle sınırlamamıştır; onların bakış açılarını ve düşünce tarzlarını da değiştirmeyi hedefler. Bir eylem yöntemi olarak İslam ilahidir ve tüm beşeri yöntemlerden temelde farklıdır. Bu ilahi dinin kurmak istediği yaşam biçimine, insan düşüncesini ve uygulamasını yeniden biçimlendirmek üzere Tanrı'nın belirlediği ilahi yöntemi benimsemeden ulaşamayız.

Now that we know what method of action Islam adopts, we should also know that this method is permanent: it is not applicable to just a certain stage, environment or the special circumstances that pertained when the first Muslim community came into existence. It is a method of action which is indispensable for Islamic revival. Islam has never confined its objective to changing people’s beliefs and conditions; it also aims to change their outlook and way of thinking. As a method of action, Islam is divine and fundamentally different from all human methods. We cannot achieve the type of life this divine religion wants to establish unless we adopt its divinely- ordained method, intended by God to reform human thought and practice.

Bu sûre, bu çalışmada ele aldığımız ilk Mekkî sûre olup, Mekke'de indirilen Kur'ân bölümlerinin eksiksiz bir örneğini sunmaktadır. Bu bölümlerin mahiyetini, özelliklerini ve yöntemini yukarıda açıklamıştık. Bunların hepsini bu sûrede görüyoruz: ana konusunda, bu konunun ele alınış biçiminde ve sunuluş tarzında. Aynı zamanda sûre, Kur'ân'ın her bir sûresi gibi, dikkatli hiçbir okuyucunun fark edemeyeceği kendine özgü bir karaktere sahiptir. Gerçekten de her sûrenin kendine özgü bir karakteri, nitelikleri, merkezî fikri ve ana konusunu sunma yöntemi vardır. Bunun da ötesinde her sûre, kendine ait ilham kaynağını, imgelerini, anlam inceliklerini ve genel havasını kullanır. Bunların hepsi, konusunu sunuşunda kendini gösterir. Ayrıca her sûre, bir tek konuyu veya birbiriyle ilgili birkaç konuyu işlese bile, aralıklarla tekrar edilebilen kendine özgü ifadeler kullanır. Bir sûrenin karakterini belirleyen konusu değil, kendine has ve ayırt edici özellikleridir.

This sūrah, the first Makkan sūrah we discuss in this work, provides a complete sample of the parts of the Qur’ān revealed in Makkah. We have outlined above the nature, characteristics and method of these parts. We see all these in this sūrah, its main theme, the way it is approached and how it is presented. At the same time, the sūrah has, like every individual sūrah of the Qur’ān, its distinctive character which no attentive reader can fail to recognize. Indeed, every sūrah has its own character, features, central idea, and method of presenting its main theme. Not only so, but each sūrah uses its own inspiration, images, subtleties of meaning, and general ambience. These are all featured in its presentation of its subject matter. Moreover, each sūrah uses its own special expressions that may be repeated at intervals, even when it tackles one theme or several related themes. It is not the theme that delineates the character of a sūrah, but its special and distinctive features.

Bununla birlikte bu sûre, konusunu kendine özgü bir biçimde ele alır. Her aşamada, her durumda ve her sahnede, tasvir ettiği şeyin korkunç derecede heybetli görkemini çarpıcı biçimde ortaya koyar; okurken ve sahnelerini takip ederken bizi büyülenmiş ve soluksuz bırakır, değişen, güçlü ahengini duyururcasına. Bu kesinlikle doğrudur! Sûrenin akışını, sahnelerini ve vuruşlarını takip ederken bunu yüreğimde hissediyorum. Herhangi bir derecede akıl sahibi hiçbir okuyucunun veya dinleyicinin, bu heybetli görkemin bir kısmını takdir etmekten geri kalamayacağını düşünüyorum.

Nevertheless, this sūrah tackles its subject matter in a unique way. At every turn, in every situation or scene, it brings out in sharp relief all the awesome splendour of what is being portrayed, keeping us spellbound, breathless as we follow its scenes and hear its changing, powerful rhythm. This is certainly true! I feel it in my heart as I follow the flow of the sūrah, its scenes and beats. I think that no reader or listener of any degree of intelligence could fail to appreciate something of its awesome splendour.

Bu sure, iman, ilâhlık ve kulluk gibi temel bir konuyu ele almaktadır. Yaklaşımı, insanlara gerçek Rablerinin kim olduğunu bildirmek ve şu sorulara cevap vermektir: O kimdir? Bu varlığın kaynağı nedir? Onun ötesindeki sırlar nelerdir? Bu yaratıklar kimdir? Onları kim var eder; onlara rızıklarını kim verir ve işlerini kim yönetir? Kalplerini ve gözlerini kim çevirir? Gündüzlerinin ve gecelerinin sırasını kim kontrol eder? Onları kim ilk kez yaratır, sonra da yeniden yaratır?

This sūrah tackles the main issue of faith, Godhead and servitude. Its approach is to make known to people who their true Lord is, answering questions like: Who is He? What is the origin of this existence? What are the secrets beyond it? Who are these creatures? Who brings them into being; and who gives them their provisions and controls their affairs? Who turns their hearts and sights? Who controls the sequence of their days and nights? Who initiates them; and then re-initiates them?

Onları hangi amaçla yaratmıştır? Onlar için hangi süreyi belirlemiştir? Onları hangi kadere ulaştırır? Sonra, buradan oraya yeşeren bu hayata gelince: bu kadar cansız bir ortamda onu kim başlatır? Ya dökülen yağmur, açılan tomurcuklar, sıkıca istiflenmiş tahıl, delici yıldız, doğan şafak, geceyi her şeyi kaplayarak örten karanlık ve ötesindeki evren? Bütün bunların kontrolünü kim elinde tutar? Ne sırlar saklarlar ve ne haberler getirirler? Yine, gelip geçen, refaha eren ve yok olan bütün bu nesiller: onlara yeryüzünde iktidarı kim verir, kim alır ve onları yok olmaya terk eder? Neden dünyanın yönetimine yerleştirilirler, neden harap olmaya bırakılırlar? Ve ölümün ötesinde hesap ve karşılığın ne kalır?

For what purpose has He created them? What term has He appointed for them? To what destiny does He deliver them? And then, as regards this life springing up here and there: who initiates it in such a lifeless environment? What about the pouring rain, the opening buds, the tightly piled grain, the piercing star, the breaking dawn, the darkness of the night as it covers all, and the cosmos beyond: who controls all this? What secrets do they hide and what news do they bring? Then again, all these generations that come and go, prosper and perish: who gives them power on earth and who takes it away and leaves them to perish? Why are they placed in control of the world, and why are they left to be ruined? And what remains beyond death of reckoning and reward?

Sûre, kalplerimizi ve akıllarımızı böylesine sonsuz ufuklara ve böylesine derin katmanlara götürüyor. Sûre, bir iman teorisi ortaya koymaya ya da bir kelâm tartışması başlatmaya çalışmıyor. Sûre yalnızca insanlara gerçek Rablerinin kim olduğunu bildirmeyi amaçlıyor; böylece insanlar kendilerini yalnızca O'na teslim etsin, vicdanlarını, ruhlarını, çabalarını, geleneklerini, ibadetlerini ve bütün hayatlarını evrendeki tek ilâh olan Yüce Allah'a adasın.

İbn ʿAbbās, Esmâ bint Yezîd, Câbir, Enes bin Mâlik ve Abdullâh bin Mesʿûd'dan gelen birkaç rivayet, bu sûrenin Mekke'de bir seferde indiğini doğrulamaktadır.

Several reports by Ibn `Abbās, Asmā’ bint Yazīd, Jābir, Anas ibn Mālik and `Abdullāh ibn Mas`ūd confirm that this sūrah was revealed in Makkah on one occasion.

Bu rivayetlerde ya da surenin konusunda, surenin Mekke döneminde tam olarak hangi zamanda indirildiğine dair bir işaret yoktur. En muhtemel indirilme sırasına göre bu sure, 15. sure El-Hicr'den sonra gelir ve bu sıralamada 55. sure olarak yer alır. Ancak Cilt I'deki Önsöz'de Sure 2 için söylediğimiz gibi, bu bilgiye dayanarak farklı surelerin indirilme zamanı hakkında kesin bir hüküm veremeyiz. Bu konudaki rivayetler çoğunlukla bir surenin tamamının değil, başlangıcının indirilmesinden söz eder. Daha önceki bir surenin bazı sonraki bölümlerinin, daha sonraki bir surenin bölümlerinden sonra indirilmiş olması da mümkündür. Bu ciltte ele aldığımız sure bir bütün olarak tek seferde indirilmiştir; ancak indirilme tarihini kesin olarak belirleyemeyiz. Yine de, İslam davetinin ilk yıllarından sonra, belki beşinci ya da altıncı yılda indirilmiş olabileceğini düşünüyoruz. Bu olasılığı ileri sürerken yalnızca surenin indirilme sırasındaki numarasına ve geniş bir yelpazede uzun uzadıya ele aldığı konulara dayanıyoruz. Bütün bunlar, inkârcılarla uzun süren bir tartışmaya işaret etmektedir; onlar Peygamber'in (ﷺ) davetini reddetmekte ısrar etmişlerdir. Bu da, muhtemelen, burada yaptığımız gibi konuların ayrıntılı biçimde tartışılmasını gerektirmekte ve Allah'ın Elçisi'nin (ﷺ), mesajına karşı uzun ve kararlı bir muhalefetin etkilerini gidermek amacıyla teselli edilmesini zorunlu kılmaktadır.

Nothing in these reports or in the subject matter of the sūrah indicates the particular time of its revelation in the Makkan period. According to the most likely chronological order of revelation, this sūrah comes after Sūrah 15, Al-Ĥijr, which gives it number 55 in that order. But as we said in the Prologue to Sūrah 2 (Vol. I), we cannot, on the basis of this information, make any definitive judgement as to the time of revelation of different sūrahs. The reports we have on this particular point speak mainly of the revelation of the beginning, not the whole, of any particular sūrah. It may be that some later parts of an earlier sūrah are revealed after parts of a later sūrah. The sūrah we are discussing in this volume was revealed in its entirety at one go, but we cannot define the exact date of its revelation, although we feel it likely that it was after the early years of the Islamic message, maybe in the fifth or sixth year. In stating this probability we rely only on its number in the order of revelation and the wide variety of subjects it tackles at length. All this suggests a long ongoing argument with the unbelievers, who persisted in their rejection of the Prophet’s message. This is, perhaps, what requires a detailed discussion of issues on the lines we have here, and necessitates comforting God’s Messenger so as to remove the effects of long and determined opposition to his message.

Surenin ana konusunu ve genel özelliklerini kısaca ele aldık.

We have referred briefly to the main theme and overall characteristics of the sūrah.

Bunlara dair kısa bir not eklemek gerekiyor.

We need to add here a brief word on them.

Enes b. Malik, Peygamberin şöyle buyurduğunu rivayet eder: "En'am suresi, etrafını kaplayan, ufku dolduran, Allah'ı tesbih ederken sesleri yükselen ve ayakları altında yer sarsılan pek çok melekle birlikte indirildi." Allah'ın Elçisi ﷺ şunu tekrar ediyordu: "Yüceler yücesi Allah, her türlü noksanlıktan münezzehtir." Meleklerin bu büyük alayı ve yerin bu sarsıntısı, sureye açık bir heybet kazandırır. Gerçekten de sure, kalplerimizi ve bütün evreni titreten bir alay gibidir. Birbirini izleyen dalgalar gibi akan sayısız durum, sahne, ilham ve ritim sunar.

Anas ibn Mālik quotes the Prophet as saying: “The sūrah al-An`ām was bestowed from on high, with a great many angels in attendance, blocking the horizon, raising their voices with God’s glorification, and the earth shaking under them.” God’s Messenger was repeating: “Limitless in His glory is God Almighty.” This great procession of angels and this shaking of the earth impart a clear impression to the sūrah. Indeed, the sūrah itself may be described as a procession which makes our hearts and the whole universe shake. It provides multitudes of situations, scenes, inspirations and rhythms, which flow like waves one after another.

Bir dalga kırılma noktasına ulaştığında, bir sonraki dalga hemen arkasından gelir, neredeyse önündekine uzanırcasına yaklaşır. Akış kesintisiz, bitmek bilmez biçimde sürer.

As one wave reaches its breaking place, the next one follows very closely on its heels, almost reaching out to the one that precedes it. The flow remains continuous, unending.

Bütün olarak ele alındığında surenin merkezi teması bir bütündür. Sureyi, ana temanın belirli bir yönünü ele alan bölümlere ayırmak mümkün değildir. Karşımızda, bir öncekinin kaldığı yerden devam eden ve onu tamamlayan, dalgalar ya da turlar halinde ilerleyen bir dizi vardır. Bu nedenle giriş notlarında surenin değindiği konuları tartışmayacağız; yalnızca onun art arda gelen dalgalarından örnekler vereceğiz.

Its central theme is seen as a whole. It is not possible to break the sūrah into sections, each dealing with a particular aspect of the main theme. What we have is a succession of waves, or rounds, each picking up where the previous one left off and complementing it. Hence, we are not going to discuss in these introductory remarks the topics the sūrah touches on. We will only give samples of its successive waves.

Bu sûrenin konusunu çok özgün bir biçimde ele aldığını daha önce söylemiştik. Her durumda, her sahnede ya da her manzarada, tasvir edilen şeyin korkunç ihtişamını gözler önüne serer ve bizi büyülenmiş, takip ederken nefesimiz kesilmiş halde tutar. Şimdi bunu doğrulayan belirli ayetlere değineceğiz ve okuyucunun tam olarak takdir edebilmesi için bunları dikkatle düşünmesi gerekir. Bu etkiyi ne kadar çabalarsak çabalayalım anlatmaya çalışalım, ona dair ancak belirsiz bir his verebiliriz.

We have already said that this sūrah deals with its subject matter in a very unique way. At every turn, in every situation or scene, it brings out in sharp relief all the awesome splendour of what is being portrayed, keeping us spellbound, breathless as we follow it. Now we will refer to particular verses confirming this, and the reader needs to carefully consider these for full appreciation. No matter how hard we try to describe this effect, we cannot give more than a vague feeling of it.

Sûrenin temel konusu, ilâhlığın hakikatini ortaya koymak ve insanlara gerçek Rablerini tanımaları ve yalnızca O'na teslim olmaları için yeterli bilgiyi vermektir. Bu nedenle sûre, doğru şahitlerin getirilmesi ve inananlarla inkâr edenleri birbirinden ayıran sınırların çizilmesi üzerine çok şey söyler. Böylece bu hakikat müminin zihninde açıklık kazanır ve karşıt tutum takınanlara karşı onu güçlü ve kararlı bir biçimde ilan edebilir. (Âyetler 14-19)

The central theme of the sūrah is to state the truth of Godhead and to give human beings sufficient knowledge about their true Lord so that they submit themselves to Him alone. Thus, it has much to say about providing proper witnesses and demarcating the lines that separate the believers from the unbelievers. Thus, this truth becomes clear in a believer’s mind and he is able to declare it with power and firmness in the face of those who take the opposite attitude. (Verses 14-19)

Uyarılar konusunda, bu sure Allah'ın gücünün her şeyi kuşattığını gösterir. İnsan fıtratı, Allah'ın gücüyle karşılaştığında, onu boğan tüm baskılardan kurtulur ve gerçek Rabbine yönelir; insanların O'na ortak koştukları sahte ilahları unutur. (40-47. ayetler)

On warnings, the sūrah shows how God’s power encompasses all. When confronted with God’s power, human nature is freed of all stifling pressures and turns to its true Lord, forgetting the false deities people associate with Him. (Verses 40-7)

Bu sûre, Allah'ın gizli ve saklı olan her şeyi bildiğine ve her canlının ölümü için belirlenmiş bir vaktin bulunduğuna dair pek çok şey söylemektedir. Karada ve denizde, gece ve gündüz, bu dünyada ve ahiret hayatında her şey üzerinde tam bir kudrete sahiptir. (Âyetler 59-62)

The sūrah has much to say about God’s knowledge of all that is secret or concealed, and the time appointed for the death of every living thing. He has full power over everything on land and sea, day and night, in this life and in the life to come. (Verses 59-62)