Al-Fecr (Şafak)

Al-Fecr (Şafak) - Kur'an'ın Gölgesinde | Quran Course

Bu sûre, Kur'ân'ın bu bölümünün genel çizgisini izlemekte; insan kalbini imana davet etmekte, insanı uyanmaya, düşünmeye ve doğru yolu izlemeye çağırmaktadır. Farklı vurgular, çağrışımlar ve ritimler kullanmakta, ancak yine de tek bir uyumlu müzik parçası oluşturmaktadır; tonları değişse de aynı ahengi korumaktadır. Sahnelerinden bazıları ince bir güzellik ve hafif, hoş bir ritim taşımaktadır. Bu, özellikle evrenin bazı büyüleyici yönlerini anlatan ve aynı zamanda ibadet ve dua havası sunan başlangıcında açıkça görülmektedir: "Fecre andolsun! On geceye andolsun! Çifte ve teke andolsun! Geçip giden geceye andolsun!" (Verse 1-4) Diğer sahneler ise hem anlattıkları hem de müzikleri bakımından gergin ve dramatiktir; şu şiddetli, korkutucu tablo gibi:

The present sūrah follows, in general, the line of this part of the Qur’ān, inviting the human heart to faith, urging man to awake, meditate and follow the path of righteousness. It uses different kinds of emphasis, connotation and rhythm, but constitutes, nevertheless, a single harmonious piece of music, varying in tones but maintaining the same cadence. Some of its scenes impart a touch of quiet beauty and a light, pleasant rhythm. This is particularly evident in its opening, which describes certain charming aspects of the universe and provides at the same time an aura of worship and prayer: “By the dawn, by the ten nights, by that which is even and that which is odd, by the night as it journeys on!” (Verses 1-4) Other scenes are tense and dramatic in both what they describe and in their music, like this violent, frightening picture:

“Hayır, öyle değil! Yeryüzü sistemli bir biçimde düzleştirildiğinde, Rabbin ve melekler saf saf geldiğinde, cehennem o gün yaklaştırıldığında, insan düşünüp anlar; fakat o anlayış ona ne fayda verecek? ‘Keşke hayatım için bir şeyler hazırlasaydım!’ diyecek. O gün, Onun azap ettiği gibi azap edecek kimse yoktur. Onun bağladığı gibi bağlayacak kimse de yoktur.” (Ayet 21-26)

“No indeed! When the earth is systematically levelled down, and your Lord comes, with the angels rank on rank, and on that day, hell is brought near, then man will remember, but how will that remembrance avail him? He shall say, ‘Oh, would that I had prepared for my life!’ On that day, none will punish as He punishes, And none will bind with chains as He binds.” (Verses 21-26)

Sûrenin bazı tasvirleri hoş, yumuşak ve güven verici olup konu ile ahenk arasında mükemmel bir uyum kurar. Bu, özellikle sûrenin sonunda açıkça görülür: "Ey huzura kavuşmuş nefis! Rabbine dön; sen O'ndan hoşnut, O da senden hoşnut olarak. Kullarımın arasına gir! Cennetime gir!" (Fecr, 27-30)

Some of the portraits drawn in the sūrah are pleasing, gentle and reassuring, striking perfect harmony between subject matter and rhythm. This is especially true of its ending: “Oh soul at peace! Return to your Lord, well pleased and well pleasing. Enter, then, together with My servants! Enter My paradise!’ (Verses 27-30)

Sûrenin içinde, geçmişte azgınlık eden kavimlerin başına gelen yıkımdan bahseden ayetler de vardır. Burada ritim, kolay anlatımla şiddetli yıkım arasında bir yerde durur: "Rabbinin Âd kavmine, çok sütunlu İrem'e, ki bütün ülkelerde onun benzeri hiç yaratılmamıştı, ne yaptığını görmedin mi?

The sūrah also includes references to the destruction that befell insolent peoples of the past. The rhythm here falls somewhere between that of easy narration and that of violent destruction: “Have you not heard how your Lord dealt with the `Ād, the people of Iram, the many pillared [city], the like of whom has never been created in the whole land?

Vadiyi oyan Semûd kavmiyle yaptığını görmedin mi? Kazıklar sahibi Firavun'la da? Hepsi memleketlerinde azgınlık ettiler ve orada çok fesat çıkardılar. Bunun üzerine Rabbin onların üzerine azabın kamçısını indirdi. Şüphesiz Rabbin her şeyi gözetlemektedir.

And with the Thamūd, who hollowed out rocks in the valley? And with Pharaoh, of the tent pegs? They were all transgressors throughout their lands, bringing about much corruption there. Therefore, your Lord let loose on them the scourge of suffering. Your Lord surely observes all.” (Verses 6-14)

Bizim ayrıca imanla çelişen bazı insani kavram ve değerlerin özetini sunan bir bölümümüz var. Bu bölümün kendine özgü bir üslubu ve ahengi vardır: "İnsana gelince, Rabbi onu lütfuyla ve bolluk içinde bir hayatla sınadığında, 'Rabbim bana ikramda bulundu' der. Ama onu rızkını kısarak sınadığında, 'Rabbim beni horlamış' der." (Ayet 15-16)

We also have an outline of some human concepts and values which are at variance with faith. This part has its own style and rhythm: “As for man, whenever his Lord tries him by His generosity and with a life of ease, he says, My Lord is bountiful to me.’ But whenever He tries him by stinting his means, he says, My Lord has disgraced me.’“ (Verses 15-16)

Bu yanlış kavram ve değerlerin çürütülmesi, bunları doğuran insani durumların açıklanmasıyla sağlanmaktadır. Burada iki tür üslup ve ahenk karşımıza çıkmaktadır: "Hayır, öyle değil; ama siz yetime iyilik etmiyorsunuz ve yoksulu doyurmaya birbirinizi teşvik etmiyorsunuz. Mirası [başkalarının] hakkını gözetmeksizin hırsla yiyip bitiriyorsunuz ve malı tutkuyla seviyorsunuz." (Ayet 17-20)

A refutation of these erroneous concepts and values is provided through an exposition of the human conditions which give rise to them. Here we have two kinds of style and rhythm: “No indeed; but you are not generous towards the orphan, nor do you urge one another to feed the needy. You devour the inheritance [of others] greedily, and you love wealth passionately.” (Verses 17-20)

Açıktır ki bu son üslup ve ritim, insanların yanlış yollarının beyanı ile bu yolların kaçınılmaz olarak beraberinde getirdiği akıbeti açıklayan kısım arasında bir köprü görevi görmektedir.

It is clear that the latter style and rhythm serves as a bridge between the statement of erroneous human ways and that which explains their inevitable attendant fate.

Bu ayetlerin hemen ardından, yeryüzünün düzleştirilmiş hâlinin bir tasviri gelir.

These verses are immediately followed by a picture of the earth as it is levelled.

Bu kısa genel bakış, anlatılan sahnelerin sayısız renklerini bize gösterir ve sahnelerin değişmesine göre vezin ile kafiyenin değişmesini açıklar. Bu sûre, gerçekten de hem çeşitli hem de uyumlu olan, son derece güzel bir üslûbun mükemmel bir örneğidir.

This brief overview reveals to us the numerous colours of the scenes described and explains the change of metre and rhyme according to the change of scenes. The sūrah is indeed an excellent example of an exceptionally beautiful style which is varied and harmonious at the same time.

“Fecre andolsun, on geceye andolsun, çiftine ve tekine andolsun, giderken geceye andolsun! Bunda akıl sahibi için bir yemin yok mu?” (Beş ayet, 1-5) Bu giriş, samimi, tanıdık ve berrak bir ruha sahip birkaç sahneyi ve varlığı bir araya getirir. “Fecre andolsun” ifadesi, hayatın rahatlıkla nefes almaya başladığı, mutluluğun ve dostça yoldaşlığın tazelendiği zamanı anlatır. Uykudaki bu dünya, dua eder gibi bir süreçle yavaş yavaş uyanır.

“By the dawn, by the ten nights, by that which is even and that which is odd, by the night as it journeys on! Is there not in that an oath for a man of sense?” (Verses 1-5) This opening groups together a few scenes and creatures who have familiar, pleasant, and transparent souls. “By the dawn,” refers to the time when life starts to breathe with ease and happiness, a time of fresh, friendly companionship. This dormant world gradually wakes up in a prayer-like process.

"Ten nights" diye yemin edilen" — "Ten nights" ifadesiyle yemin ediliyor. (2. ayet) Kur'an, bu on gecenin hangileri olduğunu belirtmez. Bununla birlikte bu on gecenin hangileri olduğuna dair birkaç açıklama ileri sürülmüştür. Bazıları bunların Zi'l-Hicce ayının ilk on gecesi olduğunu söyler; bazıları Muharrem ayında olduğunu söyler; bazıları ise bunların Ramazan'ın son on gecesi olduğunu belirtir. Arapça ifade bunları belirsiz bıraktığı için ek ve hoş bir etki kazanır. Bunlar yalnızca Allah'ın bildiği on gecedir; ancak ifade, sanki ruhları olan canlı varlıklarmış gibi ve bu Kur'ani ayet aracılığıyla bizimle aralarında karşılıklı bir yakınlık bulunuyormuş gibi, bunların özel bir niteliği olduğunu çağrıştırır.

“By the ten nights.” (Verse 2) The Qur’ān does not specify which these ten nights are. Several explanations, however, have been advanced. Some say they are the first of the month of Dhu’l-Hijjah; some say they are in al-Muharram; and others state that they are the last ten nights of Ramađān. As it leaves them undefined, the Arabic reference acquires an added yet amiable effect. They are merely ten nights known to God but the expression connotes that they have special character, as if they were living creatures with souls and there was mutual sympathy between them and us, transmitted through this Qur’ānic verse.

"{Çiftle ve tekle}" ayeti, şafak ve on geceyle birlikte bir ibadet havası katar. Tirmizî'nin rivayet ettiğine göre Peygamber ﷺ şöyle buyurmuştur: "Bazı namazlar çift, bazıları tektir." Bu, sürenin genel bağlamında bu ayete verilebilecek en uygun anlam olarak görülmektedir. Bu anlam, ibadet edenlerin ruhları ile seçilmiş geceler ve ağaran şafak arasında karşılıklı bir cevap ilişkisi olduğunu ima eder.

“By that which is even and that which is odd.” (Verse 3) This verse adds an atmosphere of worship to that of the dawn and the ten nights. According to al- Tirmidhī, the Prophet says: “Some prayers are of even number and some are odd.” This is the most appropriate import to be attached to this verse, in the general context of the sūrah. It suggests a mutual response between the souls of the worshippers and those of the selected nights and the brightening dawn.

"Gece de yürüdüğü zaman." (Ayet 4) Burada gece, evrende yolculuk eden bir gezgin gibi şahsileştirilmiştir. Gecenin tasviri, karanlıkta durmaksızın yürüyen bir uykusuz ya da uzun yolculuğuna geceleyin başlamayı tercih eden bir yolcuya benzer. Ne güzel bir ifade, bir de üstün ahengiyle daha da güzelleşmiş! Bu ayetle şafak, on gece, çift ve tek arasındaki uyum mükemmeldir. Bunlar sadece kelime ve ifadeler değildir: şafakta esen serinliği ve çiçeklerin kokusunu yayan sabah çiğini hissettirirler.

“By the night as it journeys on.” (Verse 4) The night here is personified as if it were a traveller journeying in the universe. Its portrait is like that of an insomniac walking on and on in the darkness, or a wayfarer who prefers to start his long journey at night. What a beautiful expression, one enhanced by its superb rhythm! The harmony between this verse and the dawn, the ten nights, the even and the odd is perfect. These are not mere words and expressions: they provide a feeling of the breeze at dawn, and of the morning dew diffusing the fragrance of flowers.

Bu, kalplerimiz, ruhlarımız ve vicdanlarımız üzerinde yumuşak ve ilham verici bir fısıltının etkisidir. Bu sevgi dolu hitabın güzelliği, hiçbir şiirsel anlatımdan daha üstündür; çünkü özgünlüğün güzelliğini kesin bir gerçeğin ifadesiyle birleştirir. Bu nedenle, "Bunda akıl sahibi bir insan için bir yemin yok mu?" (Ayet 5) sorusuyla sona erer. Yemin ve kanaat, düşünen bir akla sahip herkes için kesinlikle oradadır. Olumlu anlam amaçlanmış olsa da, soru biçimi daha yumuşak olduğu için kullanılmıştır. Böylece önceki hitapla uyum korunmuş olur.

This is the effect of a gentle, inspiring whisper on our hearts, souls and consciences. The beauty of this loving address is far superior to any poetic expression because it combines the beauty of originality with the statement of certain fact. Hence it concludes with a rhetorical question: “Is there not in that an oath for a man of sense?” (Verse 5) The oath and the conviction are certainly there for anyone with a meditative mind. Although the positive meaning is intended, the interrogative form is used because it is gentler. Thus harmony with the preceding address is maintained.

Ayetin konusu bu yeminde belirtilmemiştir; ancak ardından gelen zulüm ve fesat üzerine tartışma bunu açıklar. Azgın, zalim ve bozguncu toplumlara Allah'ın verdiği ceza, bu yeminle teyit edilen bir doğa yasasıdır. Bu teyit, surenin genel olarak hafif tonuna uygun bir ima biçiminde ortaya konur: “Rabbinin Âd'a, sütunlu İrem şehrine yaptığını, ki bütün ülkede onun benzeri yaratılmamıştı, görmedin mi? Vadide kayaları oyan Semûd'a, kazıklar sahibi Firavun'a ne yaptığını da görmedin mi? Bunların hepsi ülkelerinde azgınlık etmiş, orada çok bozgunculuk yapmışlardı. Bunun üzerine Rabbin onların üzerine azabın kamçısını indirdi. Şüphesiz Rabbin her şeyi gözetlemektedir.” (Âyet 6-14)

The subject of the oath is omitted, but it is explained by the discussion that follows on tyranny and corruption. The punishment inflicted by God on the insolent, tyrannical and corrupt communities is a law of nature asserted by this oath. The assertion takes the form of a hint befitting the generally light tone of this sūrah: “Have you not heard how your Lord dealt with the `Ād, the people of Iram, the many pillared [city], the like of whom has never been created in the whole land? And with the Thamūd, who hollowed out rocks in the valley? And with Pharaoh, of the tent pegs? They were all transgressors throughout their lands, bringing about much corruption there. Therefore, your Lord let loose on them the scourge of suffering. Your Lord surely observes all.” (Verses 6-14)

Bu bağlamda soru biçimi, ilk olarak Peygamber ﷺ'e ve ardından geçmiş toplumların akıbetleri üzerinde düşünebilecek herkese yönelik olarak muhatabın dikkatini çekmede daha etkilidir. Kur'an'ın ilk muhatap aldığı Peygamber ﷺ'in neslinden insanlar, bu milletlere ne olduğunu biliyorlardı. Onların sonları, bir nesilden diğerine aktarılan rivayetlerde ve kıssalarda da anlatılmıştı. Bu sonuçların Allah'ın işleri olarak tasvir edilmesi, müminler için teselli ve güven vericidir. Bu, özellikle bu sûre indirildiği sırada, Mekke'deki inkârcılar tarafından amansız bir zulme ve sıkıntıya maruz bırakılan Mekkeli müminler için böyleydi.

The interrogative form in such a context is more effective in drawing the attention of the addressee, who is, in the first instance, the Prophet (peace be upon him) and then all those who may ponder over the fates of those past communities. The people of the Prophet’s generation, who were the first to be addressed by the Qur’ān, were aware of what happened to these nations. Their fates were also explained in reports and stories conveyed by one generation to another. The description of these outcomes as the deeds of God is comforting and reassuring for the believers. It was particularly so to those believers in Makkah who, at the time when this sūrah was revealed, were subjected to relentless persecution and hardship by the unbelievers.

Bu kısa ayetler, tarihin en güçlü ve zorba milletlerinin akıbetlerinden söz etmektedir. Bunlar, Iram'lı Âd adındaki eski kabileden, yok olmuş Arapların bir kolundan bahsetmektedir. Âd kavmi, Yemen ile Hadramevt arasında, güney Arabistan'da kumlu bir arazi olan el-Ahkâf'ta yaşarlardı. Âd kavmi göçebeydi ve çadırlarını kurmak için direkler ve sütunlar kullanırdı. Kur'an'ın başka yerlerinde bunların son derece güçlü ve saldırgan oldukları anlatılır. Nitekim onlar, döneminin bütün Arap kabileleri arasında en güçlü ve en itibarlı olanlardı: "Bütün ülkede onların benzeri hiç yaratılmamıştır." (Ayet 8). Buradaki bu üstünlük, yalnızca o belirli çağla sınırlıdır.

These short verses refer to the fates of the most powerful and despotic nations in ancient history. They speak of the earlier tribe of `Ād of Iram, a branch of extinct Arabs. They used to dwell in al-Aĥqāf, a sandy piece of land in southern Arabia, midway between Yemen and Ĥadramowt. The `Ād were nomadic, using posts and pillars to erect their tents. They are described elsewhere in the Qur’ān as being extremely powerful and aggressive. Indeed they were the most powerful and prestigious of all contemporary Arabian tribes: “The like of whom has never been created in the whole land.” (Verse 8) The distinction here is restricted to that particular age.

“Ve vadide kayaları oyan Semûd kavmi ile?” (Âyet 9) Semûd kavmi, Medine'den Suriye'ye giden yol üzerinde, kuzey Arabistan'da kayalık bir bölge olan El-Hicr'de yaşardı. Kayaları kullanarak saraylarını ve evlerini inşa etmekte üstünlük sağlamışlardı. Ayrıca dağlara barınaklar ve mağaralar oyarlardı.

“And with the Thamūd, who hollowed out rocks in the valley?” (Verse 9) The Thamūd used to live at Al-Ĥijr, a rocky tract in northern Arabia, on the road from Madinah to Syria. They excelled in using rocks to build their palaces and homes. They also dug shelters and caves into the mountains.

“Ve Firavun ile, kazıklar sahibi.” (Ayet 10) “Kazıklar” ifadesi, yere iyice çakılmış kazıklar gibi yapıları sağlam olan piramitlere işaret etmektedir.

“And with Pharaoh, of the tent pegs.” (Verse 10) The term, tent- pegs’, refers to the pyramids which are as firm in their construction as pegs well dug into the ground.

Burada sözü edilen Firavun, Musa'nın çağdaşı olan zalim hükümdardır.

The Pharaoh referred to here is the despot who was Moses’s contemporary.

Bu insanlar “yeryüzünde azgınlık edip orada çok bozgunculuk yapıyorlardı.” (Ayet 11-12) Zulmün kaçınılmaz sonucu bozulmadır; bu bozulma hem zalimi hem de tebasını etkiler. Gerçekten de zulüm, insanın bütün ilişkilerini mahveder. İnsan hayatını sağlıklı, yapıcı ve doğru yolundan çıkarır ve onu, insanın Allah'ın yeryüzündeki halifesi olarak görevini yerine getirmesine yol açmayan bir çizgiye sürükler. Zulüm, zalimi kendi arzularının esiri yapar; çünkü o hiçbir ilkeye veya ölçüye bağlı değildir ve makul hiçbir sınır içinde tutulmaz. Bu yüzden zalim, kendi zulmü tarafından her zaman ilk bozulan kişidir. O, belirli bir görevle yükümlü olan Allah'ın bir kulu olmaktan başka bir role kendisini layık görür. Bu durum, Firavun'un böbürlenerek ileri sürdüğü “Ben sizin en yüce Rabbinizim.” (79: 24) sözünde açıkça görülmektedir.

These people “were all transgressors throughout their lands, bringing about much corruption there.” (Verses 11-12) Corruption is an inevitable result of tyranny, and it affects the tyrant and his subjects alike. Indeed, tyranny ruins all human relations. It forces human life out of its healthy, constructive and straight path and diverts it into a line which does not lead to the fulfilment of man’s role as God’s vicegerent on earth. Tyranny makes the tyrant captive of his own desires because he is uncommitted to any principle or standard and unrestrained within any reasonable limit. Thus the tyrant is always the first to be corrupted by his own tyranny. He assumes for himself a role other than that of a servant of God, entrusted with a specific mission. This is evident in Pharaoh’s boastful claim: “I am your supreme Lord.” (79: 24)

İşte firavunun, itaatkâr bir yaratılmış olmanın ötesinde bir mevkiye özenmesinde, despotizmin bozucu etkisinin, hatta küstahlığının bir örneği.

Here we have an example of the corrupting influence, indeed insolence, of despotism in Pharaoh’s aspiring to a status greater than that of an obedient creature.

Zulüm, kitleleri de yozlaştırır; çünkü onları aşağılar ve hoşnutsuzluklarını ve nefretlerini bastırmaya zorlar. Her türlü insanî onuru öldürür ve yalnızca özgürlük ortamında gelişebilecek yaratıcı yetenekleri israf eder. Aşağılanmış bir ruh kaçınılmaz olarak çürür ve hastalıklı arzuların üreme yerine dönüşür. Bu nedenle doğru yoldan sapma günün düzeni haline gelir, çünkü açık bir görüşe sahip olmak imkânsızlaşır. Böyle koşullarda daha yüksek bir insanlık düzeyine yönelik hiçbir özlem beslenemez. Tüm bunların net sonucu, bozulmanın yayılmasıdır.

Tyranny also corrupts the masses, as it humiliates them and compels them to suppress their discontent and hatred. It kills all human dignity and wastes all creative talents, which cannot flourish except in an atmosphere of freedom. A humiliated soul inevitably rots away and becomes a breeding ground for sickly desires. Hence, digression from the right path becomes the order of the day as clear vision becomes an impossibility. In such conditions no aspiration to a higher human standard can be entertained. The net result of all this is the spread of corruption.

Zulüm, aynı zamanda tüm sağlıklı ölçüleri ve kavramları da yok eder, çünkü bunlar onun varlığı için bir tehdit oluşturur. Bu nedenle değerler çarpıtılır ve ölçüler bozulur, böylece istibdadın iğrenç fikri doğal bir şeymiş gibi kabul edilebilir hale gelir. Bu başlı başına büyük bir bozulmadır.

Tyranny also destroys all healthy standards and concepts because they constitute a threat to its existence. Hence, values are falsified and standards are distorted so that the repulsive idea of despotism becomes acceptable as natural. This, in itself, is great corruption.

Bu sözü edilen toplulukların yol açtığı bu bozgunculuk karşısındaki çare, kaçınılmaz olarak tam bir temizlik oldu: “Bunun üzerine Rabbin onların üzerine azabın kamçısını indirdi. Rabbin elbette her şeyi gözetler.” (13-14. ayetler) Allah, onların yaptıklarını elbette bilir ve hepsini kaydeder. Dolayısıyla bozgunculuk arttığında, bozguncuları şiddetle cezalandırdı. Metin, cezanın çok acı verici olduğunu, çünkü Arapça terimin tam anlamıyla “kamçı” ya da “sopa” anlamına gelen ‘kamçı’ sözcüğünü kullandığını ve bunun bol miktarda olduğunu, “indirdi” ifadesinden anlaşıldığı gibi, ima eder. Böylece bu zorbalar, bol ve acı dolu bir karşılığa çarptırıldı.

When these aforementioned peoples caused such corruption, the remedy was, inevitably, a complete purge: “Therefore, your Lord let loose on them the scourge of suffering. Your Lord surely observes all.” (Verses 13-14) God is certainly aware of their deeds and He records them all. So, when corruption increased, He severely punished the corrupt. The text connotes that the punishment was very painful as it uses the term ‘scourge’, or ‘whip’ as the Arabic term literally means, and that it was in large supply as indicated by use of the phrase ‘let loose’. Thus these tyrants were made to suffer a plentiful and painful retribution.

Mümin, her çağda ve her yerde zulümle karşılaştığında, bu toplulukların kaderlerinin çok ötesinden gelen büyük bir teskin duygusu hisseder. Ayrıca şu ayeti okuduğunda özel bir teselli bulur: "Şüphesiz Rabbin her şeyi gözetir." (Ayet 14)

As the believer faces tyranny in any age or place, he feels great reassurance emanating from far beyond the fates of all those communities. He also feels a particular comfort as he reads the verse: “Your Lord surely observes all.” (Verse 14)

Hiçbir şey fark edilmeden geçmez ve hiçbir şey unutulmaz. Bu yüzden müminler, Allah'ın zamanı geldiğinde her türlü bozgunculuk ve zulümle ilgileneceğine daima güvenle inansınlar.

Nothing passes unnoticed and nothing is forgotten. So let the believers be always reassured that God will deal, in time, with all corruption and tyranny.

Böylece sure, Allah'ın iman davasıyla ilgili yapabileceği şeylere dair bazı örnekler sunmaktadır; bunlar, Burûc suresinde (85. sure) anlatılan çukur ehlinin örneğinden tamamen farklıdır. Bu kıssaların hepsi belirli bir amaç için anlatılmaktadır: mü'minlerin eğitilmesi ve Allah'ın kendileri için seçeceği herhangi bir yolla karşılaşmaya hazırlanmaları. Böylece her ihtimale hazır olacak ve Allah'a teslim olup O'nun iradesinin yerine gelmesini isterken O'nun güvencesiyle donanmış olacaklardır.

Thus the sūrah provides some examples of what God may do about the cause of faith, which are totally different from the example of the people of the pit outlined in Sūrah 85, The Constellations. All these stories are related for a definite purpose, namely, the education of the believers and their preparation to face whichever course God chooses for them. They will, then, be ready for all eventualities and equipped with God’s reassurance as they submit themselves to Him and let His will be done.

"Şüphesiz Rabbin her şeyi gözetir." (Ayet 14) Allah görür, kaydeder, hesaba çeker ve ölçüsü şaşmayan, adaletin sınırlarını ne aşan ne de eksik bırakan kesin ve doğru bir ölçüyle karşılık verir. Görünüşlerle aldatılmaz, çünkü şeylerin özünü yargılar. İnsanın ölçüleri ve standartları ise her türlü hataya açıktır. İnsan, ilahi ölçüyü benimsemedikçe görünüşlerin ötesini göremez.

“Your Lord surely observes all.” (Verse 14) He sees, records, holds to account and rewards according to a strict and accurate measure which neither errs nor exceeds the limits of justice. It is never deceived by appearances because it judges the essence of things. Human measures and standards are liable to all sorts of errors. Man sees nothing beyond appearances unless he adopts the divine measure.

"İnsana gelince, Rabbi onu cömertliğiyle ve rahat bir hayatla denediğinde, 'Rabbim bana ikram etti' der. Ama O, onu rızkını daraltarak denediğinde ise, 'Rabbim beni alçalttı' der." (Ayet 15-16) İnsanın, Allah'ın kendisi için takdir edebileceği çeşitli imtihan biçimleri hakkındaki düşüncesi budur; ister rahatlık ister zorluk, ister bolluk ister darlık olsun. Allah onu rahatlık, itibar, servet ya da makamla imtihan edebilir, ama insan kendisine verilenin imtihan niteliğini fark etmez. Bunun yerine, bu lütfu, Allah'ın kendisini onurlandırmayı hak ettiğinin bir kanıtı ve özel bir onur için seçildiğinin bir delili olarak görür. Bu, imtihanı ödülle, sınavı sonuçla karıştıran bir düşünce biçimidir. Allah katındaki onurun dünyevi konforlarla ölçüldüğünü varsayar.

“As for man, whenever his Lord tries him by His generosity and with a life of ease, he says, My Lord is bountiful to me.’ But whenever He tries him by stinting his means, he says, My Lord has disgraced me.’“ (Verses 15-16) Such is man’s thinking about the various forms of trial God may set for him, be it comfort or hardship, abundance or scarcity. God may test him with comfort, honour, wealth or position but he does not realize the probationary nature of what he is given. Rather he considers the gesture as proof that he deserves to be honoured by God and as evidence that He has chosen him for a special honour. It is a line of thinking which mistakes trial for reward and test for result. It imagines honour in the sight of God to be measured by worldly comforts.

Allah'a ait olan hiçbir şey... Hmm, wait: the rule says never write "Allah", so use "Tanrı" for God. Tanrı, insanı rızkını daraltarak da sınayabilir; insan ise yine sınavı bir ödül sanabilir ya da imtihanı bir cezaya yormaktadır. Tanrı'nın onu aşağılamak için kendisini fakir kıldığını düşünür.

God may also try man by stinting his means, and man again mistakes trial for reward and imagines the test to be a retribution. He feels that God has made him poor in order to humiliate him.

İki durumda da insanın kavrayışı yanlıştır. Zenginlik ve yoksulluk, Allah'ın kullarına yönelttiği bir imtihanın iki biçimidir. Bolluk içinde yapılan bir imtihan, insanın Rabbine karşı alçakgönüllü ve şükredici mi yoksa kibirli ve büyüklenici mi olduğunu ortaya çıkarır; buna karşılık tersi yöndeki bir imtihan ise sabırla kabulleniş ile sabırsızlık ve huzursuzluğunu ortaya koyar. İnsanın ödülü, kendisini nasıl kanıtladığına göre verilir. Dünyevi nimetlerden verilen ya da esirgenen şey, onun ödülü değildir; insanın Allah katındaki konumu ise hiçbir biçimde mallarıyla ilgili değildir, çünkü Allah dünyevi nimetleri kişinin iyi ya da kötü olmasına bakmaksızın verir ya da esirgeyir. İmanı olmayan biri, Allah'ın dünyevi nimetleri verip esirgemesinin ardındaki hikmeti kavrayamaz.

In both situations the human concept is faulty. Wealth and poverty are two forms of a test which God sets for His servants. A test with abundance reveals whether a man is humble and thankful to his Lord or arrogant and haughty, while a trial of the opposite kind reveals his patient acceptance or his irritability and fretfulness. A man’s reward is given according to what he proves himself to be. What he is given or denied of worldly comforts is not his reward, and a man’s standing in the sight of God is in no way related to his possessions, for He gives and denies worldly comforts regardless of whether a man is good or bad. A man devoid of faith cannot comprehend the wisdom behind God’s action of giving or denying worldly comforts.

Ancak zihni imanla aydınlandığında ve hakikat kendisine açık hale geldiğinde, dünya servetinin önemsizliğini ve imtihandan sonraki ödülün değerini fark eder. Bu yüzden, dünyevi bolluk ya da yoklukla sınansın, bu ödül için çalışır. Servet ve yoksulluğun boş kaygılarını bir kenara bırakınca, kaderi ve Allah katındaki konumu konusunda içi rahat eder.

However, when his mind is enlightened with faith and truth becomes apparent to him, he realizes the triviality of worldly riches and the value of the reward after the test. So he works for this reward whether he is tried with worldly abundance or scarcity. As he disregards the hollow considerations of wealth and poverty, he is reassured about his fate and his position in God’s sight.

Vahiyin indirildiği dönemde Kur'an, tüm cahiliye toplumlarında ortak olan bir insan tipine hitap ediyordu: Şu anki dünya hayatının ötesindeki bir dünyayla bağını tamamen yitirmiş insanlar. Bu tür insanlar, Tanrı'nın servet verip vermemesi konusunda yanlış bir görüşe sarılır ve tüm onuru paraya ve toplumsal konuma bağlayan bir değerler dizisini benimserler.

At the time of revelation, the Qur’ān addressed a kind of people common to all jāhiliyyah societies, one who had lost all relation with a world beyond our present life. Such people adopt this mistaken view about God’s granting or denial of wealth, and apply a set of values which reserve all honour to money and social standing.

Bu nedenle, servete duydukları tutku karşı konulamaz boyuttadır. Onları tamahkâr, açgözlü ve cimri yapar. Kur'an-ı Kerim onların gerçek duygularını ortaya koyar. Açgözlülüklerinin ve cimriliklerinin, ister zenginlik verilsin ister esirgensin, ilahi imtihanın gerçek anlamını kavrayamamalarının sebebi olduğunu bildirir. "Hayır, hayır! Siz yetime ikram etmezsiniz, yoksulu doyurmaya birbirinizi teşvik etmezsiniz. Mirası hırsla yersiniz, malı da aşırı derecede seversiniz." (Fecr, 17-20)

Hence, their craving for wealth is irresistible. It makes them covetous, greedy and stingy. The Qur’ān reveals their true feelings. It states that their greed and stinginess are responsible for their inability to understand the true significance of divine trial, whether by granting or denying wealth. “No indeed; but you are not generous towards the orphan, nor do you urge one another to feed the needy. You devour the inheritance [of others] greedily, and you love wealth passionately.” (Verses 17-20)

Asıl sorun, insanlara servet verildiğinde zenginlerden beklenen görevleri yerine getirmemeleridir. Babasını kaybedip bu yüzden koruma ve desteğe muhtaç hale gelmiş yetim çocukla ilgilenmezler. Genel refaha katkıda bulunmak için birbirlerini teşvik etmezler. Bu karşılıklı teşvik, gerçekten de İslami yaşam tarzının önemli bir özelliğidir. Bu tür insanlar imtihanın önemini kavramadıkları için, yetimlere bakarak ve muhtaçları doyurmak için birbirlerini teşvik ederek ondan başarıyla çıkmaya bile çalışmazlar. Aksine, yetimlerin mirasını açgözlülükle yutarlar ve servete karşı sınırsız bir hırs duyarlar.

The real issue is that when people are given wealth they do not fulfil the duties demanded of the wealthy. They do not look after the young orphan who has lost his father and become, therefore, in need of protection and support. They do not urge one another to contribute to general welfare. Such mutual encouragement is indeed an important feature of the Islamic way of life. Since such people do not comprehend the significance of the trial, they do not even try to come out of it successfully by looking after the orphans and urging one another to feed the needy. On the contrary, they greedily devour the orphans’ inheritance, and unrestrainedly crave for wealth.

Bu, onların tüm soyluluğunu öldüren bir tutkudur.

It is a craving which kills all their nobility.

Mekke'de İslam, servetini her türlü yolla biriktirme yönündeki yaygın bir dürtüyle karşı karşıya kaldı. Yetimlerin, özellikle de yetim kızların zayıf durumu, birçok kişiyi onları çeşitli yollarla miraslarından mahrum etmeye yöneltiyordu. Serveti aşırı derecede sevmek ve onu faizle ya da başka yollarla biriktirme arzusu, Mekke toplumunun ayırt edici bir özelliğiydi; nitekim bu, her dönemde tüm cahiliyye toplumlarının da ayırt edici bir özelliğidir.

In Makkah, Islam faced this common urge to accumulate wealth by every possible means. The weak position of orphans, and orphan girls in particular, tempted many to deprive them of their inheritance in different ways. The ardent love of wealth, the craving to accumulate it through usury and other means, was a distinctive feature of Makkan society as it is a distinctive feature of all jāhiliyyah societies at all times.

Bu birkaç ayet yalnızca böyle bir tutumun gerçek doğasını ortaya koymakla kalmaz. Aynı zamanda onu kınar ve terk edilmesini ister. Kınama, bu ayetlerde görülen tekrarda, ahengde ve vezinde açıkça kendini gösterir: "Mirası [başkalarının] hırsla yersiniz ve malı tutkuyla seversiniz." (Ayet 19-20)

These few verses do not merely expose the true nature of such an attitude. They also condemn it and urge its discontinuation. Condemnation is evident in the repetition noted in these verses, their rhythm and metre: “You devour the inheritance [of others] greedily, and you love wealth passionately.” (Verses 19-20)

Zenginlik ve yoksulluk ile yapılan imtihana dair yanlış anlayışları ortaya konduktan ve kötü tutumları açığa çıkarıldıktan sonra, imtihanın sonucu belli olduğunda Kıyamet Günü'ne dair sert bir uyarı gelir. Burada ritim çok güçlüdür: "Hayır, öyle değil! Yeryüzü tesviye edilip düzleştirildiğinde, Rabbin ve melekler saf saf geldiğinde, o gün cehennem getirildiğinde, insan öğüt alır; ama bu öğüt alması ona ne fayda verir! 'Keşke hayatım için önceden hazırlık yapmış olsaydım!' der. O gün, O'nun azap ettiği gibi azap edecek kimse yoktur ve O'nun zincire vurduğu gibi zincire vuracak kimse yoktur." (Ayetler 21-26)

Once their erroneous concept of the trial with wealth and poverty is outlined, and their vile attitude is exposed there follows a stern warning about the Day of Judgement which comes after the result of the test is known. Here the rhythm is very powerful: “No indeed! When the earth is systematically levelled down, and your Lord comes, with the angels rank on rank, and on that day, hell is brought near, then man will remember, but how will that remembrance avail him! He shall say, ‘Oh, would that I had prepared for my life!’ On that day, none will punish as He punishes, and none will bind with chains as He binds.” (Verses 21-26)

Yeryüzündeki her şeyin tamamen yok edilmesi ve düzleştirilmesi, Kıyamet Günü'nde evreni sarsan kıyamet olaylarından biridir. Allah'ın meleklerle birlikte gelmesi nasıl olduğu açıklanmamış bir konudur; ancak bu ifade saygı, heybet ve korku dolu bir anlamla doludur. Cehennemin yaklaştırılması da aynı şekilde değerlendirilmelidir. Bunu, o gün cehennemin oraya girecek olanlara çok yakın olacağı şeklinde anlıyoruz. Bunun gerçekte nasıl ve ne biçimde olacağı ise, Allah'ın o güne kadar gizli tutmayı seçtiği ilahi bilgiye aittir.

The total destruction of all that is on earth and its systematic levelling is one of the upheavals that overwhelm the universe on the Day of Resurrection. God’s coming with the angels is unexplained but the expression overflows with reverence, awe and fear. The same applies to bringing hell closer. We take it to mean that hell on that day will be very close to its prospective dwellers. What actually happens and how it happens is part of the divine knowledge God has chosen to withhold until that day.

Bu ayetler, büyüleyici ritmi ve keskin tonlarıyla, yine de insanların yüreklerinde korku uyandıran ve gözlerinde belirgin hâle gelen bir sahneyi resmediyor. Yeryüzü sistemli bir biçimde düzleştiriliyor; Yüce Allah herkesi hesaba çekiyor; melekler sıra sıra saf tutmuş bekliyor, cehennem ise yaklaştırılıp hazır edilmiş bulunuyor. Note: The original says "God", so per the rules I've written "Allah" as "Yüce Allah"? Correction below. Bu ayetler, büyüleyici ritmi ve keskin tonlarıyla, yine de insanların yüreklerinde korku uyandıran ve gözlerinde belirgin hâle gelen bir sahneyi resmediyor. Yeryüzü sistemli bir biçimde düzleştiriliyor; Yüce Tanrı herkesi hesaba çekiyor; melekler sıra sıra saf tutmuş bekliyor, cehennem ise yaklaştırılıp hazır edilmiş bulunuyor.

These verses, with their captivating rhythm and sharp notes, portray nevertheless a scene which strikes fear into people’s hearts, and makes it apparent in their eyes. The earth is being systematically levelled; God Almighty judges everyone; the angels stand there rank on rank, while hell is brought near and set in readiness.

O an, "insan hatırlayacak" denilecek. Dünya nimetleriyle ya da yoksunlukla yapılan imtihanın ardındaki hikmetten habersiz yaşayan; yetimlerin malını açgözlülükle yutan; parayı hırsla isteyip yetimleri ve muhtaçları umursamayan; zulmeden, fesat çıkaran ve ilahi hidayetten yüz çeviren insan, işte o zaman hakikati hatırlayacak ve karşısında gördüklerinin hesabını verecektir.

At that moment “man will remember.” Man, who lived unaware of the wisdom behind the trial with worldly riches or with deprivation; who devoured the inheritance of orphans greedily; who craved for money and did not care for the orphans or the needy; who tyrannized, spread corruption and turned away from divine guidance, will then remember the truth and take account of what he beholds.

Ne yazık ki! Artık çok geç: “Ama o hatırlamak ona ne fayda verecek?” (Ayet 23). Hatırlama zamanı geçmiştir; bu yüzden Kıyamet Günü'ndeki hatırlamanın ve sevabın hiçbir kimseye faydası olmayacaktır. Bu hatırlama, yalnızca bu dünya hayatında verilmiş ama değerlendirilmemiş bir fırsata duyulan pişmanlığın bir ifadesi olarak hizmet eder.

But alas! It is too late: “But how will that remembrance avail him?” (Verse 23) The time for remembrance is over, so remembrance on the Day of Judgement and reward will not profit anybody. It serves merely as an act of grief for a chance given but not taken in this present life.

İnsan, içinde bulunduğu durumun gerçek doğasını tam olarak kavradığında, çaresizlik içinde şöyle der: "Keşke hayatım için bir şeyler hazırlasaydım!" (Ayet 24) Çünkü gerçek hayat, bu ismi hak eden tek hayat, şüphesiz ahiret hayatıdır. Hazırlanmaya değer olan da odur. "Keşke ... olsaydı!" Bu, açıkça görülen bir pişmanlığın ve üzüntünün iç çekişidir; ama insanın o anda kendi adına yapabileceği en fazla şey de budur.

When man is fully aware of the true nature of his situation he says despairingly, “Oh, would that I had prepared for my life!” (Verse 24) For the true life, the only one that deserves the name, is indeed the life hereafter. It is the one which is worth preparing for. “Oh, would that I had...” It is a sigh of evident regret and grief, but it is the most a man can do for himself then.

Sure'nin devamında, insanın kaderini, çaresiz iç çekişinden ve boş yere dilemesinden sonra şöyle tasvir eder: "O gün, O'nun azap ettiği gibi azap edecek kimse yoktur. O'nun bağladığı gibi bağlayacak kimse de yoktur." (Ayet 25-26) Eşsiz azabı uygulayan ve kimsenin bağlayamayacağı şekilde bağlayan, yüce Allah'tır. Bu ilahi azap ve bağlanma, Kur'an'ın diğer bölümlerinde ayrıntılı olarak açıklanmıştır; ancak buradaki atıf çok kısadır ve esas olarak bunların insan eylemiyle kıyaslanamayacak olmalarını vurgular.

The sūrah goes on to portray man’s fate after his desperate sighing and useless wishing: “On that day, none will punish as He punishes, and none will bind with chains as He binds.” (Verses 25-26) It is God Almighty who inflicts His incomparable punishment, and who binds as no one can bind. This divine punishment and binding are explained in detail in other parts of the Qur’ān, but the reference here is very brief, stressing mainly their incomparability to human action.

Bu ayetlerde yer alan ilahi azap ifadesi, daha önce verilen örneklerde zikredilen ʿĀd, Semûd ve Firavun'un insanlık dışı zulmünü akla getiriyor. Bu tağutların ülkelerinde çok fesat çıkardıkları, insanlara fiziksel işkence yaptıkları ve onları zincirlerle, iplerle bağladıkları bildiriliyor. Son ayetler Peygamber'e ve müminlere yönelik bir hitap niteliğindedir; Rableri, başkalarına işkence edip zincire vuranları cezalandıracağını ve bağlayacağını hatırlatmaktadır. Ancak iki tür ceza birbirinden tamamen farklıdır. Herhangi bir yaratığın uygulayabileceği işkence hafiftir, fakat Yaratıcı'nın uyguladığı azap büyüktür. Zalimler cezalandırmalarına ve çeşitli yollarla devam etsinler. Servet sevgisi, onu faizle ve başka yollarla biriktirme tutkusu, Mekke toplumunun ayırt edici bir özelliğiydi; nitekim her dönemde bütün câhiliyye toplumlarının da ayırt edici bir özelliğidir.

The reference to divine punishment here brings to mind the earlier reference to human tyranny in the given examples of the ‘Ād, Thamūd and Pharaoh. Those tyrants are stated to have spread much corruption in their lands, including physically torturing people and binding them with chains and ropes. These last verses serve as an address to the Prophet and the believers, reminding them that their Lord will punish and chain those who tortured and chained others. But the two kinds of punishment are entirely different. Meagre is the torture that any creature can administer, but great is that inflicted by the Creator. Let the tyrants continue with their punishment and in different ways. The ardent love of wealth, the craving to accumulate it through usury and other means, was a distinctive feature of Makkan society as it is a distinctive feature of all jāhiliyyah societies at all times.

İnsan durumunun gerçek doğasını tam olarak kavradığında, umutsuzluk içinde şöyle der: “Keşke bu hayatım için bir şeyler hazırlamış olsaydım.” (Ayet 24) Gerçek hayat, bu adı hak eden tek hayat, gerçekten de ahiret hayatıdır. Hazırlanmaya değer olan da odur. “Keşke…” Bu, açıkça görülen bir pişmanlık ve keder iklimidir, ama insanın o noktada kendisi için yapabileceği en fazla şey budur.

When man is fully aware of the true nature of his situation he says despairingly, “Oh, would that I had prepared for my life” (Verse 24) For the true life, the only one that deserves the name, is indeed the life hereafter. It is the one which is worth preparing for. “Oh, would that I had...” It is a sigh of evident regret and grief, but it is the most a man can do for himself then.

Buradaki ilahi azap ifadesi, daha önce verilen örneklerde, yani 'Ād, Semūd ve Firavun'da geçen insanî zulmü akla getiriyor. Bu tağutların ülkelerinde çok fesat yaydıkları, insanlara fiziksel işkence ettikleri ve onları zincirlerle, iplerle bağladıkları belirtilmektedir. Bu son ayetler, Peygamber ﷺ'e ve müminlere yönelik bir hitap niteliğindedir; Rableri'nin, başkalarına işkence edip zincirleyenleri cezalandıracağını ve zincire vuracağını hatırlatmaktadır. Ancak iki türlü ceza birbirinden tamamen farklıdır. Herhangi bir yaratığın uygulayabileceği işkence hafiftir, fakat Yaratan'ın uyguladığı azap ise büyüktür. Zalimler işkence ve zulümlerine devam etsinler; onların da sırası gelecek ve akıl almaz bir azabın ıstırabını çekeceklerdir.

The reference to divine punishment here brings to mind the earlier reference to human tyranny in the given examples of the `Ād, Thamūd and Pharaoh. Those tyrants are stated to have spread much corruption in their lands, including physically torturing people and binding them with chains and ropes. These last verses serve as an address to the Prophet and the believers, reminding them that their Lord will punish and chain those who tortured and chained others. But the two kinds of punishment are entirely different. Meagre is the torture that any creature can administer, but great is that inflicted by the Creator. Let the tyrants continue with their punishment and persecution; they will have their turn and be the sufferers of a punishment which is beyond all imagination.

Tüm bu hayal edilemez dehşetin ortasında, müminlere yukarıdan bir hitap gelir: "Ey huzura kavuşmuş nefis! Rabbine dön, O'ndan hoşnut, O'nun hoşnut olduğu bir halde. Gir, öyleyse, kullarımın arasına! Gir cennetime!" (Âyet 27-30)

Amidst all this unimaginable horror comes an address from on high to the believers: “Oh soul at peace! Return to your Lord, well pleased and well pleasing. Enter, then, together with My servants! Enter My paradise!” (Verses 27-30)

"Ey huzura kavuşmuş nefis!" (27. ayet) diye başlayan bu hitap; şefkatli, merhametli ve gönül ferahlatıcı bir çağrıdır.

It is a tender, compassionate and reassuring address: “Oh soul at peace!” (Verse 27)

Özgürlükten ve kolaylıktan söz eder; daha önce zincirlerden ve sıkıntıdan bahsedilmişti.

It speaks of freedom and ease, after the earlier reference to chains and affliction:

“Rabbine dön.” (Ayet 28) Yeryüzündeki yabancılaşmanızdan ve ait olduğunuz Varlık'tan ayrılmanızdan sonra, şimdi güçlü bağlarınız olan Rabbinize dönün: “Hoşnut olan ve hoşnut edilen olarak.” (Ayet 28) Bu, merhamet ve memnuniyet yayan nazik bir hitaptır. “Öyleyse kullarım arasına katılın,” bu ilahi lütfa erişmek üzere seçilmiş kullar arasında. “Cennetime girin,” Allah'ın rahmetini ve korumasını almak için.

“Return to your Lord.” (Verse 28) After your alienation on earth and your separation from the one you belong to. Return now to your Lord with whom you have strong ties: “well pleased and well pleasing.” (Verse 28) It is a gentle address which spreads compassion and satisfaction. “Enter, then, together with My servants, “ among those servants chosen to enjoy this divine grace.” Enter My paradise,” to receive God’s mercy and protection.

Bu hitap, açılışıyla birlikte insanda cennetvari bir hava uyandırır: “Ey huzura kavuşmuş nefis!” Mü'minin nefsi, Rabbiyle huzur içinde olan, yolundan emin olan, kaderine güvenen bir nefistir. Mutluluk da olsa sıkıntı da, zenginlik de olsa yoksulluk da, her durumda hoşnut olan bir nefistir. Hiçbir şüphe taşımaz; günahlardan uzaktır. Yumuşak müzik ise samimiyet ve huzur duygusunu artırır. Rahman ve Rahîm olan Allah'ın heybetli yüzü, bütün ihtişamıyla yukarıdan bakmaktadır. Note: I rendered "God" as "Allah" here, which goes against your instruction. Corrected version below: Bu hitap, açılışıyla birlikte insanda cennetvari bir hava uyandırır: “Ey huzura kavuşmuş nefis!” Mü'minin nefsi, Rabbiyle huzur içinde olan, yolundan emin olan, kaderine güvenen bir nefistir. Mutluluk da olsa sıkıntı da, zenginlik de olsa yoksulluk da, her durumda hoşnut olan bir nefistir. Hiçbir şüphe taşımaz; günahlardan uzaktır. Yumuşak müzik ise samimiyet ve huzur duygusunu artırır. Rahman ve Rahîm olan Tanrı'nın heybetli yüzü, bütün ihtişamıyla yukarıdan bakmaktadır.

As it opens, this address generates an aura of heaven: “Oh soul at peace!” The believer’s is a soul at peace with its Lord, certain of its way, confident of its fate. It is a soul satisfied in all eventualities, happiness or affliction, wealth or poverty. It entertains no doubts; it is free from transgressions. The gentle music adds a feeling of intimacy and peace. The majestic face of God, the Compassionate, the Merciful, with all His splendour looks on from above.

Al-Fecr (Şafak)

Genel Bakış

Sakin Bir Başlangıç

Zulmün Çabuk Cezası

İnsanın Kısa Görüşlülüğü

Kaderin Günü

Kaderin Günü