Bu yeni dalga ya da tur, bizi Kur'ân'ın gerçekliğini inkâr eden ve diriliş ile ahiret hayatına inanmayı reddeden inkârcılarla yapılan mücadeleye geri götürüyor. Ancak bu sefer onların inatçı reddedişini anlatmıyor; önlerinden geçmiş, aynı tutumu takınmış önceki nesillerin helâk edilişini de hatırlatmıyor. Bunun yerine, inkâr ettikleri Kıyamet Günü'ndeki akıbetlerini ve kabul etmeyi reddettikleri öteki hayatta çekecekleri cezayı, her ikisini de en canlı sahnelerle gözlerinin önüne seriyor.

This new wave or round takes us back to the confrontation with the unbelievers who deny the truth of the Qur’ān and refuse to believe in resurrection and life after death. This time, however, it does not describe their stubborn rejection; nor does it remind them of the destruction of earlier generations who took the same attitude before them. Instead, it holds before their eyes their destiny on the Day of Resurrection which they deny, and the recompense they will be made to suffer in their next life which they refuse to accept, both described in the most vivid of scenes.

Bu, onlar bir araya toplandıklarında, onlara bütün bunları hatırlatır; tutumlarına duyulan hayretle yüklü, azarlayıcı sorular yönelterek şöyle der: "Şimdi nerede o iddia ettiğiniz ortaklar?" (Ayet 22) Güçsüzlüklerinin farkına varıp çaresiz ve şaşkın bir halde, korkuya kapılırlar. Tek Rab'bin O olduğunu kabul ederek Allah'a yemin ederler: "Rabbimiz Allah'a yemin ederiz ki, biz O'na asla ortak koşmadık." (Ayet 23)

It confronts them with all this when they are gathered together, putting to them questions full of reproach, and loaded with amazement at their attitude: “Where, now, are those partners which you have been claiming?” (Verse 22) They are overwhelmed by fear, realising their weakness, helpless and bewildered. They swear by God, acknowledging that He is the only Lord: “By God, our Lord, we have never associated partners with Him.” (Verse 23)

Bir kez daha, ateşin başında dururken geçmiş tutumlarıyla yüzleşmek zorunda kalıyorlar. Endişeli, korkmuş, pişman ve derin bir keder içinde şöyle diyorlar: "Keşke geri döndürülsek! O zaman Rabbimizin ayetlerini yalanlamaz, mü'minlerden olurduk." (Ayet 27) Aynı yüzleşme, Rabblerinin huzurunda utanç, keder ve korkuyla bunaldıkları anda yeniden yaşanıyor. O, azametiyle onlara soracak: "Bu gerçek değil mi?" (Ayet 30) Onlar alçakgönüllülükle cevap verecekler: "Evet, vallahi Rabbimize yemin ederiz ki (gerçektir)!" (Ayet 30) Ancak bu itiraf, kendilerine herhangi bir fayda sağlamayacak kadar geç gelmiş olacak; çünkü God onlara şöyle diyecek: "Öyleyse inanmayı reddetmenizin sonucu olan azabı tadın." (Ayet 30)

Once again they are confronted with their past attitude as they stand before the fire. Worried, afraid, repentant and full of sorrow, they say: “Would that we could return! Then we would not deny our Lord’s revelations, but would be among the believers.” (Verse 27) The same confrontation is repeated again as they stand before their Lord, overwhelmed by shame, sorrow and fear. He, in His majesty, will ask them: “Is this not the truth?” (Verse 30) They will humbly answer: “Yes, indeed, by our Lord!” (Verse 30) But this admission will have come too late to be of any benefit to them, for God will say to them: “Taste, then, the suffering in consequence of your having refused to believe.” (Verse 30)

“Kendilerine kitap verdiğimiz kimseler, onu kendi oğullarını tanıdıkları gibi tanırlar. Ama kendi nefislerini heba edenler ise iman etmezler.” (Ayet 20) Kur'an, birçok yerde, daha önce vahiy almış olan kimselerin, yani

“Those to whom We had given revelations know this as they know their own sons. But those who have squandered their own souls will never have faith.” (Verse 20) The Qur’ān mentions on several occasions that the people who received earlier revelations, i.e.

Yahudiler ve Hristiyanlar, Kur'an'ı ve Peygamber Muhammed'in (ﷺ) mesajının doğruluğunu, ayrıca Kur'an'ın kendisine God tarafından indirildiğini kabul ederler. Bazen önceki vahiylerin mensupları, Peygamber'e ve İslam'a karşı düşmanca tutumları nedeniyle bu gerçekle yüzleştirilirler. Bazen de Arap putperestlerine bunun söylenmesinin amacı, önceki vahiylerin mensuplarının vahyin doğasını tamamen bildiklerini, Kur'an'ı tanıdıklarını ve Peygamber Muhammed'in (ﷺ), God'un onu, önceki peygamberlere yukarıdan gönderdiği mesajları verdiği gibi vahyettiğini söylediğinde yalnızca doğruyu söylediğini anlamalarını sağlamaktır.

the Jews and the Christians, recognize the Qur’ān and the truthfulness of the Prophet Muĥammad’s message as well as the fact that the Qur’ān was revealed to him by God. At times, the people of these earlier revelations are confronted by this fact because of their hostile attitude towards the Prophet and Islam. At other times, the Arab idolaters are told this so that they realize that the people of earlier revelations, are fully aware of the nature of revelation, recognize the Qur’ān and that the Prophet Muĥammad (peace be upon him) tells only the truth when he states that God revealed it to him in the same way as He bestowed messages from on high to earlier prophets.

Bu ayetin büyük ihtimalle Mekke'de indirildiği göz önüne alındığında, önceki vahiylerin sahiplerine yapılan atıf, ayetin müşriklere hitap ettiğini göstermektedir; önceki vahiylerin sahipleri, Kur'an'ı tıpkı kendi oğullarını tanıdıkları gibi tanıdıklarını vurgulamaktadır. Doğrudur ki onların çoğu buna iman etmemektedir, ama bu yalnızca kendi nefislerini heba etmiş olmalarından kaynaklanmaktadır. Bu bakımdan onlar, bu imanı reddederek aynı şekilde nefislerini heba eden Arap müşriklerle aynıdır. Hem öncesindeki hem de sonrasındaki ayetler de müşriklerden söz etmektedir; bu durum, ayetin Mekke'de indirilmiş bir vahiy olduğu görüşünü güçlendirmektedir.

Since this verse was most probably revealed in Makkah, its reference to the people of earlier revelations suggests that it was addressed to the idolaters, emphasizing that the people of earlier revelations recognize the Qur’ān as they recognize their own sons. It is true that the majority of them do not believe in it but this is only because they have squandered their own souls. In this, they are the same as the pagan Arabs who rejected this faith and, thereby, also squandered their souls. Both the preceding and following verses also speak of the idolaters, a fact which lends weight to the view that it is a Makkan revelation.

Allah'a karşı yalan uyduran veya O'nun ayetlerini yalanlayandan daha zalim kim olabilir? Zalimler asla kurtuluşa eremezler. Bir gün onların hepsini bir araya toplayacağız, sonra da Allah'a ortak koşanlara diyeceğiz ki:

Who is more wicked than one who invents a falsehood about God or denies His revelations? The wrongdoers shall never achieve success. One day We shall gather them all together, then We shall say to those who associate partners with God:

“Nerede şimdi, iddia ettiğiniz o ortaklar?” Onların o zaman söyleyecekleri tek şey şu olacaktır: “Rabbimiz olan Allah’a andolsun ki, biz hiçbir zaman O’na ortak koşmadık.” Bakın, kendilerine nasıl yalan söylediler ve uydurdukları şeylerin onları nasıl terk ettiğine.” (Âyet 21-24)

“Where, now, are those partners which you have been claiming?” They will have no contention then other than to say, `By God, our Lord, we have never associated partners with Him. “Behold how they have lied to themselves and how they have been forsaken by whatever they have fabricated. (Verses 21-4)

Bu ayetler, müşriklerin tutum ve uygulamalarının Yüce Allah katındaki gerçek yüzünü onların gözleri önüne serer. Önce, Allah'a karşı yalan uydurdukları gerçeğini ortaya koymak için bir soru sorularak başlanır. Onlar, Hz. İbrahim'in tebliğ ettiği dine bağlı olduklarını iddia ederler. Ayrıca, 136-140. ayetlerde ayrıntılarıyla anlatılacak olan et, yiyecek ve ibadet ritüelleri konusunda helal ya da haram saydıklarının Allah tarafından emredildiğini ileri sürerler; oysa bunlar Allah'ın emri değildir. Benzer şekilde, bugün kendilerini Müslüman olarak niteleyen bazı kimseler de Hz. Muhammed ﷺ'in tebliğ ettiği ilahi dine bağlı olduklarını yalan yere iddia ederler. Gerçek şu ki, bunlar, Allah'ın otoritesini kendilerine mal ederek kurallar ve yasalar koyar, durumlar oluşturur ve değerler belirlerler. Bütün bu uydurmaların ilahi dinden başka bir şey olmadığını iddia ederler. Cehennemde bir yer karşılığında dinlerini satmış olan bazı insanlar da bu yalan iddialarını onaylarlar. Ayrıca, Peygamber ﷺ'in onlara getirdiği ilahi vahyleri reddederler, gerçekliklerini inkar ederek bunların yukarıdan indirilmediğini söylerler. Buna karşılık, cahiliyye içinde batmış kendi uygulamalarının Allah tarafından onaylandığını öne sürerler. Bütün bunlar bugün de birçok toplumda hâlâ olmaktadır.

These verses place in front of the idolaters’ eyes the truth of their attitudes and practices, as they are viewed by God Almighty. It begins with a rhetorical question to establish the fact of their wrongdoing as they fabricate lies against God. They profess to follow His faith, as preached by the Prophet Abraham. They further allege that what they make lawful or forbidden of meat, food and worship rituals, which will be detailed in Verses 136-40, have been ordered by God, when they have not. Similarly, some of those who describe themselves as Muslims today falsely claim to follow the Divine faith preached by the Prophet Muĥammad (peace be upon him). The fact is that they enact rules and laws, bring about situations and establish values by which they claim for themselves God’s authority. They allege that all these inventions are nothing other than the divine faith. Some people who have bartered away their faith for a dwelling in hell also endorse their false claims. They also reject the divine revelations which the Prophet brought them, deny their truth, claiming that they have not been bestowed from on high. Conversely, they claim that their own practices, immersed in jāhiliyyah, have been sanctioned by God. All this still happens today in many societies.

Bu sözde Kur'ân'ın değerini düşürmek ve insanları ondan uzaklaştırmak amacıyla, Rüstem ve diğer Fars efsanevi kahramanları hakkında bazı destanlar öğrenmiş olan Mâlik ibn en-Nadr adında biri, Peygamber ﷺ Kur'ân okuduğunda kısa bir mesafede oturuyordu. Peygamber Muhammed ﷺ okumayı bitirdikten sonra Mâlik ibn en-Nadr dinleyicilerine şöyle derdi: "Muhammed size eskilerin bazı masallarını anlatabiliyorsa, ben size daha güzellerini anlatabilirim." Ardından öğrendiği destan ve tarihlerden bazılarını onlara anlatır, böylece insanların Kur'ân'ı dinlemesini engelleyebileceğini umardı.

In order to give more credence to their false description of the Qur’ān and to turn people away from it, a man like Mālik ibn al-Nađr, who had learnt some Persian epics about Rustom and other Persian legendary heroes, used to sit at a short distance from the Prophet when he recited the Qur’ān. After the Prophet Muĥammad (peace be upon him) had finished, Mālik ibn al-Nađr used to say to his audience: “If Muĥammad could tell you some fables of the ancients, I can tell you better ones.” He would then relate to them some of the epics and histories he had learnt, hoping that in this way, he could prevent them from listening to the Qur’ān.

Gerçekten, Mekke'nin itibar ve saygınlık sahibi olan ileri gelenleri, başkalarının Kur'an'ı dinlemesini yasaklar ve onun okunmasından uzak durmaya çalışırlardı; onun güçlü mantığına ve çürütülemez delillerine boyun eğmemek için. Başka bir deyişle, ondan etkilenmekten korkarlardı: "Onu dinlemeyi yasaklarlar ve ondan uzaklaşırlar. Ancak kendilerini helak ederler, farkında olmasalar da." (26. ayet)

Indeed, the chiefs of Makkah who commanded a position of authority and respect used to forbid others to listen to the Qur’ān, and they tried to stay away from its reading so that they did not submit to its powerful logic and irrefutable argument. In other words, they feared to be influenced by it: “They forbid [others] to listen to it and go far away from it. They ruin none but themselves, though they do not perceive it.” (Verse 26)

Bu süregelen mücadelede, hakikatin güçlü otoritesi ile batılın zayıf yapısı arasında, Mālik ibn al-Nađr gibi bir adamın oturup eski zamanların destanlarını ve tarihlerini anlatması yeterli olmadı. Bunun yerine Kureyş ileri gelenleri, tabiilerinin Kur'ân dinlemesini yasakladılar ve onun etkisine karşı koyamayacaklarından korktukları için kendilerini de oyalamaya çalıştılar. Peygamber ﷺ'in tarihinde geçen, al-Akhnas ibn Sharīq, Ebû Süfyân ibn Harb ve `Amr ibn Hişâm'ın Kur'ân'ı gizlice dinlemeleriyle ilgili anlatı çok bilinmektedir. 4

In this battle between the powerful authority of truth and the feeble structure of falsehood, it was not enough that a man like Mālik ibn al-Nađr sat down to relate the epics and histories of the ancients. Instead, the Quraysh chiefs forbade their followers from listening to the Qur’ān and they also distracted themselves lest they too be unable to resist its influence. A story mentioned in the history of the Prophet about al-Akhnas ibn Sharīq, Abū Sufyān ibn Ĥarb and `Amr ibn Hishām, and their secret listening to the Qur’ān is well known. 4

Eğer çabalarının nihai sonucunu bilmek istiyorsak, yalnızca sonuca bakmamız yeterlidir: "Onlar ateşin önüne getirildiklerinde bir görseydin! 'Keşke geri döndürülsek de Rabbimizin ayetlerini yalanlamasak ve mü'minlerden olsak' derler." (Ayet 27)

If we want to know the ultimate end of their efforts, we need only look at the result: “If you could but see them when they will be made to stand before the Fire! They will say: ‘Would that we could return! Then we would not deny our Lord’s revelations, but would be among the believers.’“ (Verse 27)

Bu sahne, onların bu dünyadaki durumlarıyla tezat oluşturmaktadır. Şimdi ise pişmanlık, alçakgönüllülük ve tam bir kayıp içindedirler. Bu durum, onların hidayetten yüz çevirdikleri, güçlerini kullanarak başkalarını da yüz çevirmeye zorladıkları ve kendi güçleriyle nüfuzlarıyla övündükleri zamanki tutumlarıyla karşılaştırılmaktadır.

This is the scene which contrasts with their situation in this life. Now they are in a state of regret, humility and total loss. This is compared with their attitude when they turned away from guidance, using their power to force others to also turn away, and boasting about their own strength and influence.

"Ah, bir görseydin onları Ateş'in karşısına dikildikleri zaman!" (Enam Suresi, 27. ayet)

“If you could but see them when they will be made to stand before the Fire!” (Verse 27)

Şimdi ise geri dönemezler, delillerini ileri süremezler ya da yalanlarını tekrarlayamazlar. Eğer onları böyle bir durumda kendimiz görseydik, mutlaka korkunç bir şey görürdük. En büyük arzuları şöyle olurdu: “Keşke geri döndürülsek! O zaman Rabbimizin ayetlerini yalanlamaz, mümin olanlardan olurduk.” (Ayet 27) Onlar Kur'an'ın Tanrı'nın vahyi olduğunu bilirler ve dünyaya geri dönme arzuları, artık bu ayetleri yalanlamadıkları ikinci bir şansa kavuşabilmek içindir. Mümin olanlardan olacaklarını garanti edeceklerini iddia ederler.

Now they cannot turn away, use their argumentation, or repeat their falsehoods. If we were to see them ourselves in such a position, we would be sure to see something fearful. Their dearest wish would be: “Would that we could return! Then we would not deny our Lord’s revelations, but would be among the believers.” (Verse 27) They know that the Qur’ān is God’s revelation, and their desire to return to earth is such that they may have a second chance when they no longer deny these revelations. They claim that they would make sure that they would be among the believers.

Bunların hepsi gerçekleşmesi mümkün olmayan arzulardır. Kendi doğalarını bilmiyorlar; bu doğa her zaman imanı reddedecektir. Geri dönebilseler inanan olacaklarını söylemeleri ise yalandan başka bir şey değildir, çünkü bu sözleri, dilekleri yerine getirilseydi yapacaklarıyla uyuşmaz. Bu iddiaları yalnızca ne kadar kötü ve kötücül olduklarını fark ettikleri için ileri sürerler. Başkalarına kendilerini başarılı ve refah içinde gösterebilmek için takipçilerinden gizledikleri şeyler artık ortaya çıkmıştır: "Doğrusu, daha önce gizledikleri şey kendilerine açığa çıkacaktır; eğer tekrar dünyaya döndürülseler, yine yasaklandıkları şeye geri dönerler. Onlar gerçekten yalancılardır." (Ayet 28)

Sûre şimdi iki yeni sayfa açarak birbiriyle tezat oluşturan iki sahneyi çiziyor. Birincisi, kâfirlerin diriliş, hesap ve karşılığın olmayacağına dair iddialarda bulunduğu bu dünya hayatına bakıyor. Diğeri ise onların Rableri huzurunda durdurulduğu ve İlahi Rabbinin onlara ilk hayatlarında benimsedikleri tutumlar hakkında sorduğu ahiret sahnesidir: “Bu hak değil mi?” (Âyet 30). Bu soru onları derinden sarsar.

The sūrah now opens two new pages to draw two contrasting scenes. The first looks at this present life where the unbelievers make their assertions that there will be no resurrection, accountability or reward. The other is in the hereafter when they are stood before their Lord, and He asks them about the positions they adopted in their first life: “Is this not the truth?” (Verse 30) The very question jolts them violently.

Onlar tam bir alçakgönüllülükle cevap verirler: "Evet, gerçekten de, Rabbimiz adına!" (Ayet 30) Ardından, onları bekleyen acı dolu azabla yüz yüze getirilirler. Sure, kıyamet saatinde, Rablerine kavuşmayı inkar ettikleri için, habersiz yakalandıklarında ne kadar bunalıma düştüklerini anlatmaya devam eder. Onlar kederle doludur, sırtlarında yüklerini taşırlar. Bu bölüm, bu dünya hayatının, Allah'ın gerçek ölçüsüne göre, ahiret hayatına kıyasla gerçek değerini gösteren bir ifadeyle sona erer.

They answer in complete humility: “Yes, indeed, by our Lord!” (Verse 30) They are then put face to face with what awaits them of painful suffering. The sūrah goes on to portray how overwhelmed they are in the Last Hour, caught unawares, after they disbelieved in the meeting with their Lord. They are full of sorrow, carrying their burdens on their backs. This is concluded with a statement showing the real value of this life as opposed to the life to come, according to God’s true measure.

Dediler ki: "Bu dünya hayatımızdan başka bir şey yoktur ve biz asla diriltilmeyeceğiz." Rablerinin huzurunda durdurulduklarında onları bir görseydin! O şöyle buyurur: "Bu gerçek değil mi?" Onlar derler ki: "Evet, Rabbimize andolsun ki gerçektir!" O da şöyle buyurur: "Öyleyse inkâr etmenizin sonucu olarak azabı tadın." Gerçekten, Allah'a kavuşacaklarını yalanlayanlar ziyana uğramışlardır. Kıyamet ansızın başlarına geldiğinde, "Vah bize! Dünya hayatımızda pek çok şeyi ihmal ettik!" diye feryat ederler. Oysa sırtlarında günahlarının yükünü taşıyacaklardır. Ne kötüdür taşıdıkları o yük! Dünya hayatı, ancak bir oyun ve geçici bir eğlenceden ibarettir. Şüphesiz ahiret yurdu, Allah'tan korkanlar için elbette daha hayırlıdır. Hâlâ akıl erdirmeyecek misiniz?

They say: “There is nothing beyond our life in this world, and we shall never be raised to life again.” If you could but see them when they are made to stand before their Lord! He will say: “Is this not the truth?” They will say: “Yes, indeed, by our Lord!” He will then say, “Taste, then, the suffering in consequence of your having refused to believe.” Lost indeed are they who deny that they will have to meet God. When the Last Hour comes suddenly upon them, they cry, Alas for us! We have neglected much in our lifetime!” And they will be carrying their burdens on their backs. Evil indeed is that with which they are burdened. The life of this world is nothing but a sport and a passing delight. Surely the life in the hereafter is by far the better for those who are God-fearing. Will you not, then, use your reason?” (Verses 29-32)

Tarihte, insanların kötülüğe, bozulmaya, adaletsizliğe, zulme, cahilliğe ve geri kalmışlığa hayatlarında yer vermelerine göz yumduğu, bunu yaparken de kendilerinin Müslüman olduklarını iddia ettiği dönemler olmuştur. Bunu yalnızca İslam anlayışlarının yanlış olması ve ahirete olan inançlarının sarsılıp zayıflaması nedeniyle yapmışlardır. Bu olumsuz tutum, bu dinin gerçek anlamını kavramanın ya da Kıyamet Günü Allah'la yüzleşmek zorunda olduklarına inanmanın sonucu olamazdı. Allah ile kaçınılmaz bu buluşmaya inanan ve bu dinin mahiyetini anlayan hiç kimse hayata karşı olumsuz bir tutum takınamaz, geri kalmasına izin veremez ya da kötülüğü, bozulmayı ve zulmü kabullenemez.

There were periods of time when people adopted a negative attitude allowing corruption, evil, injustice, tyranny, ignorance and backwardness to prevail in their life while claiming at the same time that they were Muslims. They did this only because their understanding of Islam was faulty and their belief in the hereafter was shaken and weakened. Their negative attitude could not be the result of a true understanding of this faith or the belief that they have to face God on the Day of Judgement. No one who believes in this inevitable meeting with God and understands the nature of this religion can adopt a negative attitude towards life or allow himself to remain backward or to accept evil, corruption and tyranny.

Hayatın içinde ilerlerken gerçek bir Müslüman, kendisinin hayatın kendisinden daha büyük ve daha yüce olduğunu hisseder. Hayatın konforlarından yararlanabilir ya da onlara aldırış etmeyebilir; çünkü bilir ki bunlar bu dünyada kendisine helal ve mübahtır ve Kıyamet Günü'nde, başkasının hiçbir şekilde talep edemeyeceği bir biçimde, kendi emrine verilmiştir. Bu hayatı geliştirmeye ve iyileştirmeye, onun imkânlarını ve yeteneklerini kullanmaya çalışır; Allah'ın onu yeryüzüne halife kıldığında kendisine yüklediği görevin bu olduğunu bilmekten mutluluk duyar. Kötülüğe, bozgunculuğa ve haksızlığa isteyerek karşı durur; her türlü zorluğa katlanır ve kendi canı dahil her fedakârlığı yapar, çünkü bunun ahirette kendi hesabına eklenmekte olduğunu bilir. Dinini iyi anlayan biri olarak, bu hayatın ahirette biçilecek ürünlerin tohumlarının ekildiği yer olduğunu bilir. Bu dünya hayatından geçmeden ahiret hayatında başarıya ulaşmanın hiçbir yolu yoktur.

While going through life, a true Muslim feels that he is bigger and more sublime than life itself. He may enjoy its comforts or ignore them, knowing that they are lawful and permissible to him in this life, placed at his disposal on the Day of Judgement when no one else can claim them. He strives to promote and improve this life and to use its potentials and abilities, happy in the knowledge that this is the duty assigned to him by God when He placed him in charge of the earth. He fights evil, corruption and injustice willingly, bearing any hardship and making every sacrifice, including his own life, knowing that he is simply adding to his credit in the hereafter. Understanding his religion well, he knows that this life is the one in which the seeds are planted, for the fruits to be reaped in the hereafter. There is simply no way to success in the life to come which does not go through this world of ours.

Sonunda Allah'ın takdir ettiği akıbeti tasvir eden sahneye, bu akıbetin sebeplerinin gerçekliğine dair bir ifade eklenmektedir: "Gerçekten de Tanrı'ya kavuşacaklarını inkâr edenler kaybetmiştir. Kıyamet onlara ansızın geldiğinde, 'Vah bize! Dünya hayatımızda pek çok şeyi ihmal ettik!' diye feryat ederler. Sırtlarında günahlarının yükünü taşıyacaklardır."

The scene portraying the final outcome decreed by God is now complemented with a statement of the truth of its causes: “Lost indeed are they who deny that they will have to meet God. When the Last Hour comes suddenly upon them, they cry, Alas for us! We have neglected much in our lifetime!’ And they will be carrying their burdens on their backs.

"Gerçekten, yükledikleri şey ne kötüdür." (Ayet 31)

Evil indeed is that with which they are burdened.” (Verse 31)

Bu, gerçekten de tam bir kayıptır; çünkü bu kayıp dünyayı da kapsar, zira ömürlerini yalnızca önemsiz, değersiz ve dünyevi olan şeylere harcamışlardır; ahiretin kaybı ise daha önce de gördüğümüz gibidir. Aldanmış, cahil bu insanlar, kendilerine ani bir şok gibi gelecek olana karşı hiçbir tedbir almamışlardır: “Kıyamet ansızın başlarına gelince, ‘Ah bize! Ömrümüzde ne çok ihmal ettik!’ derler.” (Verse 31) Ardından onlar, sırtlarında yükler taşıyan yorgun eşeklere benzetilirler: “Ve yüklerini sırtlarında taşıyacaklardır.” (Verse 31) Doğrusu hayvanlar daha iyi durumdadır; çünkü onlar sıradan yükler taşır, bunlar ise günah yükü taşır. Hayvanların yükü indirilir ve dinlensin diye serbest bırakılır; bunlar ise yüklerini sırtlarında taşıyarak cehenneme doğru yürürler; ardından şu kınama gelir: “Sırtlarında taşıdıkları ne kötüdür!” (Verse 31)

It is indeed an utter loss because it includes the loss of this world, since they have spent their lifetime caring only for what is petty, low and profane, and the loss of the hereafter as we have already seen. Those deluded, ignorant people have not taken any precautions against what comes to them as a sudden shock: “When the Last Hour comes suddenly upon them, they cry, Alas for us! We have neglected much in our lifetime!’“ (Verse 31) They are then portrayed as overladen donkeys: “And they will be carrying their burdens on their backs.” (Verse 31) Indeed, animals are in a better situation because they carry ordinary loads, while these have loads of sin. Animals are unloaded and set free to relax, while these march with their loads to hell, followed by the rebuke: “Evil indeed is that with which they are burdened.” (Verse 31)

Ardından pasaj, dinleyicinin kalbinde korku uyandıran korkunç bir sahneyi tasvir eder; bunu tam ve mutlak bir kayıp sahnesi izler. Bu iki sahneden sonra, bu hayatın ve ahiret hayatının Allah'ın ölçüsüne göre gerçek ağırlığı ve değeri beyan edilir: "Bu dünya hayatı, bir oyun ve geçici bir eğlenceden başka bir şey değildir. Ama Allah'a karşı gelmekten sakınanlar için ahiret yurdu elbette daha hayırlıdır. Hâlâ akıllanmayacak mısınız?" (Ayet 32) İki hayatın nihai değeri budur. Bu küçük gezegendeki bir günlük işin bir saatini, Allah'ın sonsuz mülkündeki ebediyetle karşılaştırdığımızda, bunun başka türlü olması mümkün değildir. Büyük ahiret dünyasının ciddiyeti karşısında tutulduğunda, bu hayattaki bir saatlik işe eğlenceden başka hangi değer biçilebilir?