Bu sure, bütün ayetlerinde aynı kafiyeyi korur ve baştan sona aynı müzikal ritmi sürdürür. Sure, çevresindeki evrenden ve onun olaylarından doğup gelir gibi görünen birkaç estetik unsurla başlar. Bu olaylar, surenin konusu olan büyük hakikati çevreleyen çerçeveyi oluşturur; bu hakikat de insanın yaradılışı, doğuştan gelen yetenekleri, eylem tercihi ve kendi kaderini belirlemedeki sorumluluğudur.

This sūrah, which maintains the same rhyme in all its verses and keeps the same musical beat throughout, starts with several aesthetic touches which seem to spring out from the surrounding universe and its phenomena. These phenomena form the framework which encompasses the great truth which is the subject matter of the sūrah, namely, the nature of man, his inherent abilities, choice of action, and responsibility in determining his own fate.

Bu sûre aynı zamanda Semûd kavminin kıssasını ve onların Allah'ın elçisinden gelen uyarılara karşı takındıkları olumsuz tutumu, dişi devenin öldürülmesini ve nihayet tamamen yok edilmelerini anlatır. Bu, nefislerini arındırmak yerine kirletenlerin ve takvânın sınırları içinde kalmayanların önlerinde bekleyen umutsuz akıbete bir örnektir. "Onu arındıran kimse kurtuluşa ermiştir, onu kirleten kimse ise hüsrana uğramıştır." (Ayet 9-10)

This sūrah also refers to the story of the Thamūd and their negative attitude to the warnings they received from God’s messenger, to their killing of the she-camel, and finally their complete annihilation. This provides an example of the unpromising prospects which await those who corrupt their souls instead of keeping them pure and who do not confine themselves within the limits of piety. “Successful is the one who keeps it pure, and ruined is the one who corrupts it.” (Verses 9-10)

Güneşe ve onun aydınlık kuşluğuna, onu izleyen aya, onun görkemini ortaya çıkaran gündüze, onu örten geceye andolsun. Göğe ve onu inşa edene, yere ve onu yayana, nefse ve onu biçimlendirene, ona kötülük ve takvâ bilgisini ilham edene andolsun. Onu arındıran kimse kurtuluşa ermiştir, onu kirleten kimse ise hüsrana uğramıştır. (Âyet 1-10)

By the sun and his morning brightness, by the moon as she follows him, by the day, which reveals his splendour, by the night, which veils him. By the heaven and its construction, by the earth and its spreading, by the soul and its moulding and inspiration with knowledge of wickedness and righteousness. Successful is the one who keeps it pure, and ruined is the one who corrupts it. (Verses 1-10)

Allah ile yemin etmek yerine, bu kuruluşun dikkate değer özelliğine dikkat çekmek için şunu söyleyebiliriz: Tanrı, bu nesnelere ve evrensel olaylara, insan nefsine, nasıl biçimlendirildiğine ve aldığı ilhama yemin ettiği gibi yemin eder. Yemin, bu varlıklara ek bir önem kazandırır ve insanın dikkatini onlara çeker. İnsan bu olguları düşünmeli ve değerlerini ve yaratılış amaçlarını takdir etmeye çalışmalıdır.

God swears by these objects and universal phenomena as He swears by the human soul, how it is fashioned and the inspiration it receives. The oath gives these creatures an added significance and draws man’s attention to them. Man ought to contemplate these phenomena and try to appreciate their value and the purpose of their creation.

Gerçekte, insan kalbinin evrenle iletişim kurduğu, bir tür özel dil vardır. Bu dil insan fıtratının bir parçasıdır. Sesleri ve harf telaffuzunu kullanmayan bir dildir. Bu, kalplere yapılan bir iletişim ve insan ruhuna ilham veren bir haberleşmedir; insan ilham verici ya da neşelendirici bir manzara için evrene baktığında bu ruhlar canlanır. Bu nedenle Kur'an, insanı çevresini düşünmeye sık sık çağırır. Bunu çeşitli yollarla yapar: bazen doğrudan, bazen ima yoluyla, dolaylı değinmeler ve uyarılarla. Örneğin bu durumda evrendeki bazı olaylar, Allah'ın yemininin konusu yapılır; böylece sûrenin devamındaki konu için bir çerçeve oluşturulur. Bu açık yönlendirmeler ve dolaylı ipuçları, bu cildin sûrelerinde çok sıktır. Neredeyse hiçbir sûre yoksa ki insanı bir biçimde evrenle bu gizli dil aracılığıyla iletişim kurmaya, onun ayetlerini takdir etmeye ve onun hitabını anlamaya teşvik etmesin.

There exists in fact, some kind of a special language through which the human heart communicates with the universe. This language is part of human nature. It is a language which does not use sounds and articulation. It is a communication to hearts and an inspiration to souls which come alive whenever man looks up to the universe for an inspiring or cheerful sight. Hence, the Qur’ān frequently urges man to reflect upon his surroundings. It does this in various ways, sometimes directly and sometimes with hints, incidental touches and stimuli. In this case, for example, some phenomena of the universe are made the subject of God’s oath, in order to serve as a framework for what follows in the sūrah. These explicit directives and indirect hints are very frequent in the sūrahs of the present volume. There is hardly any sūrah which does not encourage man, in one way or another, to communicate with the universe, in secret language, so that he may appreciate its signs and understand its address.

Sûre, insanın temel gerçeğine geçerek bu gerçeği evrenin çeşitli olgularıyla ilişkilendirir; çünkü insan, bu uyumlu yaratılış içindeki en olağanüstü harikalardan biridir: "Nefse ve onu düzenleyene, ona kötülüğünü ve takvâsını ilham edene andolsun ki, onu arındıran kurtuluşa ermiştir, onu kirletip değersizleştiren ise ziyana uğramıştır." (Şems, 7-10)

The sūrah moves on to state the basic truth about man, and relates this truth to the various phenomena of the universe, for man is one of the most remarkable wonders in this harmonious creation: “By the soul and its moulding and inspiration with knowledge of wickedness and righteousness. Successful is the one who keeps it pure, and ruined is the one who corrupts it.” (Verses 7-10)

Bu dört âyet, önceki sûre olan Beled'in 10. âyeti olan "Ve ona iki yolu da gösterdik" ifadesiyle ve Sûre 76, İnsan'ın 3. âyeti olan "Biz ona doğru yolu gösterdik; ister şükredici olsun ister nankör" sözüyle birlikte, İslami insan psikolojisi kavramının temelini ortaya koyar. Bunlar, Sûre 38, Sâd'daki insanın yapısındaki ikiliğe işaret eden âyetleri tamamlar: "Rabbin meleklere demişti ki: 'Ben çamurdan bir insan yaratacağım. Onu biçimlendirip ona ruhumdan üfürdüğüm zaman, ona secde ederek kapanın.'" (38: 71-72) Bu âyetler ayrıca insanın eylemlerinden sorumlu ve hesap verebilir olduğunu belirten âyetlerle de ilişkilidir ve onları tamamlar; örneğin Sûre 74, Müddessir'deki "Herkes kazandığının karşılığı olarak rehin tutulmuştur" âyeti ile Sûre 13, Ra'd'daki, Tanrı'nın insana karşı tutumunun doğrudan insanın kendi davranışına bağlı olduğunu bildiren "Tanrı, bir toplumdaki kişiler kalplerindekini değiştirmedikçe, onların durumunu değiştirmez" âyeti. (13: 11) Bu ve benzeri âyetler, İslami insan görüşünü tam bir açıklıkla tanımlar.

The basis of the Islamic concept of human psychology is outlined in these four verses, along with verse 10 of the preceding sūrah, The City, “And [We have] shown him the two paths,” and verse 3 in Sūrah 76, Man, which says: “We have shown him the right path, be he grateful or ungrateful.” They supplement the verses which point out the duality in man’s make-up in Sūrah 38, Şād, which says: “Your Lord said to the angels, ‘I am creating man from clay. When I have fashioned him, and breathed of My spirit into him, kneel down and prostrate yourselves before him.’“ (38: 7172) These verses also supplement and relate to the verses which define man’s responsibility and accountability for his actions, such as the one in Sūrah 74, The Cloaked One, which reads: “Everyone is held in pledge for whatever he has wrought,” and the verse in Sūrah 13, Thunder, which states that God’s attitude to man is directly related to man’s own behaviour: “God does not change a people’s lot until they change what is in their hearts.” (13: 11) These and similar verses define the Islamic view of man with perfect clarity.

Sure'nin ardından, kendilerini bozanların ve kendileri ile ilahi hidayet arasına bir engel koyanların uğradığı başarısızlığa bir örnek verir: {Semud kavmi, azgınlıklarıyla hakikati yalanladı; içlerinin en bedbahtı ortaya çıktığında, Allah'ın Resulü onlara şöyle dedi: "Bu, Allah'ın bir dişi devesidir; bırakın da suyunu içsin." Ama onu yalanladılar ve zalimce kestiler. İşledikleri bu günah yüzünden Rableri üzerlerine azabını indirdi ve şehirlerini yerle bir etti. Sonrasında ne olacağından korkmaz.} (11-15. ayetler) Note: Here "Allah'ın Resulü" stands for the Messenger of God in the Qur'an verse, which refers to Salih, not the Prophet Muhammad; per the rules, the ﷺ mark is therefore not added there.

The sūrah then gives an example of the failure which befalls those who corrupt themselves, and erect a barrier between themselves and divine guidance: “In their overweening arrogance the people of Thamūd denied the truth, when their most hapless wretch broke forth. God’s Messenger said to them: ‘It is a she-camel belonging to God, so let her have her drink.’ But they rejected him, and cruelly slaughtered her. For this their sin their Lord let loose His scourge upon them, and razed their city to the ground. He does not fear what may follow.” (Verses 11-15)

Sâlih ile Semûd kavminin kıssası Kur’ân’da birkaç kez anılmıştır. Bu anlatılan her defasında bir tartışma verilmiştir. Daha fazla ayrıntı için okuyucu bu ciltteki, 89. sûre Fecr’in tefsirine başvurabilir. Ancak bu sûre, Semûd halkının peygamberlerini reddettiğini ve onu yalancılıkla suçladığını, bunu yalnızca kibirli ve küstah oldukları için yaptıklarını belirtir. Onların taşkınlığı, aralarındaki en talihsiz, en bahtsız adamın dişi deveyi kesmek için acele etmesiyle temsil edilmektedir. Yaptığı suç nedeniyle en bahtsız olan odur. Peygamberleri, onlara önceden uyarıda bulunmuş ve şöyle demişti: “Bu, Allah’ın dişi devesidir; onun içmesine izin verin.” Bu, kendilerinden bir mucize istediklerinde ortaya koyduğu şarttı. Mucize şuydu: Dişi deve bir gün kendisi için suyu alır, ertesi gün ise suyu diğer hayvanların kullanmasına bırakırdı. Dişi devenin başka bazı özel yönleri de olmalıdır; ancak Allah bunlar hakkında bize bilgi vermediği için biz ayrıntıya girmeyeceğiz. Semûd halkı ise peygamberlerinin uyarılarına kulak vermedi ve dişi deveyi öldürdü. Suçu işleyen kişi, bu azgın günahkâr, en bahtsız olandır; ama onu sorgulamadıkları için hepsi sorumlu tutuldu. Aksine, yaptığı işi alkışladılar. İslâm’ın temel ilkelerinden biri, toplumun bu dünyada ortak bir sorumluluk taşıdığıdır. Bu, herkesin kendi amellerinden hesaba çekileceği ahiretteki bireysel sorumluluk ilkesiyle çelişmez. Ancak birbirini iyiliğe davet edip teşvik etmemek ve kötülüğü ve taşkınlığı engellememek bir günahtır.

The story of the Thamūd and their messenger, Şāliĥ, is mentioned several times in the Qur’ān. A discussion of it is given every time it occurs. The reader may refer for further details to the commentary on Sūrah 89, The Dawn, in this volume. The present sūrah, however, states that the people of Thamūd rejected their prophet and accused him of lying simply because they were arrogant and insolent. Their transgression is represented here by the most hapless wretch among them rushing to slaughter the she-camel. He is the most wretched as a result of his crime. Their messenger had warned them in advance, saying, “It is a she-camel belonging to God, so let her have her drink.” This was his condition when they asked him for a sign. The sign was that the she-camel had the water for herself one day and left it for the rest of the cattle the next day. The she-camel must have had something else peculiar to her, but we shall not go into detail because God has not told us about it. The Thamūd, however, did not heed their messenger’s warnings but killed the she-camel. The person who perpetrated the crime, the arch sinner, is the most- wretched, but they were all held responsible because they did not take him to task. On the contrary, they applauded what he did. A basic principle of Islam is that society bears a collective responsibility in this life. This does not conflict with the principle of individual responsibility in the hereafter when everyone is answerable for his own deeds. It is a sin, however, not to counsel and urge one another to adhere to what is good and not to punish evil and transgression.