Bu sûrenin ilk birkaç âyeti, Fars'ın Bizans İmparatorluğu'nu, onun hâkimiyetindeki Arap bölgelerinde yendiği dönemde indirilmiştir. Bu aynı zamanda Mekke'de ilk Müslümanlarla Arap putperestleri arasında tartışmaların alevlendiği bir dönemdi.

The first few verses of this sūrah were revealed when Persia overpowered the Byzantine Empire in the Arab areas that were under its rule. This was also a time when arguments in Makkah raged between the early Muslims and Arab idolaters.

Bizanslılar o dönemde Hristiyan, Farslılar ise Mecusi olduğundan, Mekke'deki kâfirler bu olayı istismar ederek, şirkin tevhid üzerindeki zaferini dile getirdiler ve Pers zaferini, kendi müminlere karşı kazanacakları zafer için bir alamet olarak gördüler.

Since the Byzantines at that time were Christians, and the Persians were Magians, the unbelievers in Makkah exploited the event, drumming up the victory of polytheism over monotheism, and seeing in this Persian victory an omen for their own victory over the believers.

Bu nedenle bu sûrenin başlangıcı, birkaç yıl içinde Kitap ehlinin, yani Bizanslıların bir zafer kazanacağını müjdelemektedir. Sûre, bu zaferin müminlere de büyük bir sevinç getireceğini bildirmektedir; çünkü onlar, herhangi bir ilahi dinin mensuplarının üstünlük kazanmasını severler.

Therefore, the opening of this sūrah heralds a victory for the people of the Scriptures, the Byzantines, within a few years. It says that this victory will bring much rejoicing to the believers for they love for believers of any divine religion to gain the upper hand.

Kur’ân, ancak bu vaadde durmaz; bahsedilen olayla da sınırlı kalmaz. Aksine, olayı inananlara ve karşıtlarına daha geniş ufuklar göstermek için kullanır; özünde, onlarla evren arasında bir bağ kurar. Ayrıca Allah'ın ilahi imanı desteklemeye ilişkin hükmünü, gökleri, yeryüzünü ve aralarında bulunan her şeyi, ayrıca insanlığın geçmişini, bugününü ve geleceğini düzenleyen büyük hakikatle ilişkilendirir. Sonra ahiret hayatına ve bu dünyanın ötesindeki âleme geçer. Gerçekten Kur’ân, bizi evrenin harikalarını, insan ruhunu, insanların durumlarını ve tabiatın mucizelerini gördüğümüz büyük bir dolaşıma götürür. Böylece bilginin daha geniş ufuklarına bakabiliriz, çünkü hayatlarımız yükseltilmiş ve genişletilmiştir. Üstelik zamanın, mekânın ve olayın katı sınırlarından kurtulur, evrene, onun işleyen kurallarına, tarihe, bugüne ve geleceğe bakabiliriz.

The Qur’ān does not, however, stop at making this promise, nor does it confine itself to the event mentioned. In fact, it uses the event to show the believers and their opponents wider horizons; in essence, it establishes a link between them and the universe. It also relates God’s rule to support divine faith to the great truth that regulates the heavens, the earth and all that is between them, as well as to the past, present and future of humanity. It then moves on to the life to come and the world beyond this earth. Indeed, the Qur’ān takes us on a great round in which we see the marvels of the universe, the human soul, people’s situations and the wonders of nature. We are, thus, able to look at the wider horizons of knowledge, for our lives have been elevated and broadened. Furthermore, we are released from the strict confines of time, place and event, and are able to look at the universe, its operative rules, history, present and future.

Böylece insanların, bu büyük evrendeki bağların ve ilişkilerin gerçek doğasına dair anlayışı daha yüksek bir seviyeye yükselir. Evreni ve insan doğasını yöneten yasaların gerçek büyüklüğünü hissetmeye başlarlar ve insan hayatını ve olaylarını düzenleyen yasalara değer verirler. Bu sayede zafer ve yenilgi konumları belirlenir ve insanların bu dünyadaki eylem ve faaliyetlerini değerlendirmek için adil ölçüler konulur; böylece onlara hem bu hayatta hem de ahiret hayatında hak ettikleri karşılık verilir.

Thus, people’s concept of the true nature of the bonds and relations in this great universe is set on a higher platform. They begin to feel the real greatness of the laws that govern the universe and human nature, and appreciate those that regulate human life and its events. In this way, positions of victory and defeat are defined, and fair measures to judge people’s actions and activities in this life are set, so as to give them just reward both in the present life and in the life to come.

Bu geniş kavram ışığında, İslam mesajının evrenselliği açıkça ortaya çıkmaktadır. Henüz başlangıç aşamasında olup yalnızca Mekke ve çevresindeki vadiyle sınırlı kaldığı dönemde bile, bu mesajın olaylarla ve dünya durumlarıyla kurduğu ilişki son derece olumlu görünmektedir. Kapsamı, bu dünyanın ötesine uzanacak şekilde genişletilmiştir; böylece evrenin doğasına ve temel kanunlarına, insan tabiatına ve onun derin katmanlarına, ayrıca hem bu dünyadaki hem de öteki dünyadaki insan hayatının geçmişi ve bugünüyle bağlantılı hale getirilmiştir.

In the light of this broad concept, the universality of the Islamic message is clearly shown. Its interaction with events and world situations, even when it is still in its infancy and confined to Makkah and the surrounding valley, appears to be very positive. Its scope is broadened beyond this earth so as to link it to the nature of the universe and its major rules, human nature and its profound depths, as well as to the past and present of human life both in this world and in the world beyond.

Böylece bir Müslümanın kalbi ve zihni bu ufuklara bağlanır; bu bağlılık onun duygularını, hayata bakışını ve genel olarak değerlere yaklaşımını etkiler. Gökyüzüne ve ahiret hayatına yönelir, evrenin harikalarını ve mucizelerini düşünür. Bu geniş alandaki kendi konumunu ve topluluğunun konumunu takdir eder. Hem insanların ölçüsünde hem de Allah'ın ölçüsünde kendi değerini ve imanının değerini fark eder. Böylece görevini yerine getirir, sorumluluklarını berrak bir zihinle, özgüven ve huzurla yerine getirir.

Thus, a Muslim’s heart and mind are linked to these horizons, so as to influence his feelings and the way he looks at life and values generally. He looks up to heaven and the life to come and contemplates the wonders and marvels of the universe. He appreciates his own position, and that of his community, in this great expanse. He realizes his own value and the value of his faith both in people’s and God’s measures. He thus fulfils his role and does his duties with a clear mind and with confidence and reassurance.

Sûrenin bu bağlantıları ve evrendeki sistemdeki önemlerini, ayrıca insanların kalpleri üzerindeki etkilerini ortaya koyma yöntemi açısından, sûre birbirine bağlı iki bölümden oluşuyor sayılabilir. Birinci bölümde, müminlere verilen zafer ile evrenin üzerine kurulduğu ve bu dünya ile ahiretin yakından ilgili olduğu sağlam temeli oluşturan hakikat arasında bir bağlantı kurulur. İnsanların dikkatini, Allah'ın önceki topluluklar ve nesiller hakkındaki yasalarına çevirir ve bu bağlamda diriliş konusunda bir benzetmeden yararlanır. Burada sûre, Kıyamet Günü'nden bir sahneyi ve o gün mü'minlerin ve inkârcıların başına gelecekleri anlatır. Bunu, evrenden ve Allah'ın onda yerleştirdiği delillerden başka sahneler izler ve bu sahnelerin insanların kalpleri üzerindeki etkisini vurgular. Sûre daha sonra, insanın kendisinden ve köleleriyle ilişkisinden alınmış bir örnekle, birden fazla ilah düşüncesinin ne kadar akılsızca olduğunu gösterir ve bunun hakikatten ve bilgiden yoksun heveslere dayandığını ispatlar. Bu bölüm, Peygamber'e hakikatin açık yolunu, yani ne arzulara göre değişen ne de mezheplere ya da ayrışmış gruplara bölünen dosdoğru fıtrat yolunu izlemesi yönünde bir emirle sona erer.

In the method it follows in outlining these links and their significances in the overall system of the universe, as well as their effects on people’s hearts, the sūrah may be thought of as consisting of two interlinked sections. In the first, it establishes a link between the victory granted to the believers and the truth that provides the firm basis on which the universe is established and with which this life as well as the next are closely associated. It directs people’s attention to God’s laws as they applied to earlier communities and generations, and in this context makes use of an analogy about resurrection. Here the sūrah depicts a scene from the Day of Judgement and what happens then to believers and unbelievers. This is followed with further scenes of the universe and the signs God has placed in it, highlighting the effects these scenes have on people’s hearts. The sūrah then gives an example drawn from themselves and their relations with their slaves to show the stupidity of the idea of multiple deities, proving that it is based on whims and desires that are devoid of truth and knowledge. This section concludes with a directive to the Prophet to follow the clear path of truth, which is the path of an upright nature that neither alters to suit desires nor divides into sects or divergent groups.

Bu surenin ikinci bölümünde sure, insanların kaygı ve ilgi alanlarının değişken oluşunu ve bunların insan hayatını kurmak için bir temel olarak uygun olmadığını anlatır. İnsanların bunun yerine bakması gereken, kötü niyetli çıkarlara göre eğilip bükülmeyen sabit bir ölçüdür. Sure, böyle insanları Allah'ın rahmetinden nasiplendikleri zaman ve sıkıntıya uğradıkları zaman, bolluk ve yoksulluk durumlarında tasvir eder. Ardından rızıkların nasıl kullanılması ve nasıl artırılması gerektisi konusuna geçer. Sonra bu açıdan Allah'ın iddia edilen ortakları meselesini ele alır ve bu sözde ilahların hiçbir zaman rızık veremeyeceğini, hayatı başlatamayacağını ya da sona erdiremeyeceğini gösterir. Karada ve denizde yayılan bozgunculuğu insanların yaptıklarıyla ilişkilendirir ve onları, Allah'a ortak koşan geçmiş inkârcı toplumların akıbetini düşünmek üzere yeryüzünde dolaşmaya yöneltir. Sonra Peygamber'e, herkesin yaptıklarının karşılığını alacağı bir gün gelmeden önce, saf insan fıtratının dinine uymasını emreder. Birinci bölümde olduğu gibi sure, ardından evrenden bazı manzaralar sunar ve gerçek hidayetin Allah'ın verdiği hidayet olduğunu, Peygamber'in görevinin yalnızca mesajı iletmek olduğunu belirtir. Körleri gördürmek ya da sağırları duyurmak onun gücünde değildir. Sonra sure, insanın yapısı içinde yeni bir dolaşıma çıkarır; çocukluktaki tam bir güçsüzlükten başlayarak insanın baştan sona gelişim aşamalarını hatırlatır, ardından ölümü, diriltilmeyi ve hesabı anar ve o günün yeni bir sahnesini sunar. Bu bölüm ve ssurenin kendisi, Peygamber'e sıkıntılar karşısında sabretmesi ve karşılaştığı zorluklara katlanması yönünde bir emirle sona erer. Allah'ın vaadinin mutlaka yerine geleceğine her zaman güvenmesi gerekir. Bu nedenle inanmayanların onu rahatsız etmesine izin vermemelidir.

In the second section the sūrah depicts the fickleness of people’s cares and interests and how these are unsuitable as a basis for building human life. What people should look to instead is a constant measure that does not bend to suit nefarious interests. It describes such people when they enjoy God’s mercy and when they are afflicted by hardship, as well as in situations of affluence and poverty. It moves on to speak of how provisions should be used and increased. It then discusses the question of God’s alleged partners from this angle, showing how such alleged deities can never provide sustenance, initiate or terminate life. It links the spread of corruption on land and sea with what people do, and directs them to go about the earth reflecting on the ends met by past communities of unbelievers who associated partners with God. It then directs the Prophet to follow the religion of pure human nature before a day comes when everyone will be rewarded for what they do. Like it did in the first section, the sūrah then provides some scenes of the universe, commenting that true guidance is that given by God, while the Prophet’s task is only to deliver his message. It is not in his power to make the blind see or the deaf hear. The sūrah then takes us on a new round within the human constitution, reminding us of the stages of man’s development from beginning to end, starting with utter weakness in childhood, before it mentions death, resurrection and judgement, giving us a new scene of that day. This section and the sūrah itself conclude with a directive to the Prophet to remain patient in adversity and to bear whatever difficulties he meets. He should always remain confident that God’s promise will be fulfilled. Hence, he must not let himself be disturbed by those who lack faith.

Hem sûrenin atmosferi hem de genel akışı, temel konusuna katkıda bulunur; bu konu, insanların durumları ile hayat olayları arasındaki yakın ilişkidir; insan hayatındaki geçmiş, şimdiki zaman ve gelecek ile evrensel yasalar arasındaki ilişkidir. Bu, her küçük eylemin, olayın, gelişmenin, sonucun, geriye düşüşün ve zaferin birbiriyle yakından bağlantılı olduğunu ve kesin bir yasaya tabi olduğunu göstermektedir. Bütün bunlarda son karar Allah'a aittir değil, Tanrı'ya aittir: "Emir, önce de sonra da Tanrı'nındır." (Ayet 4) Bu gerçek, Kur'an'da defalarca teyit edilmektedir; çünkü o, bütün kavramları, değerleri ve ölçüleri doğuran İslam inancındaki temel gerçektir.

Both the ambience of the sūrah and its general flow contribute to its main theme, namely the close relation between people’s situations and life’s events; the past, present and future in human life and universal laws. This shows that every little action, event, growth, consequence, setback and victory are all closely linked, and subject to an accurate law. In all these, the final decision rests with God: “All power of decision belongs to God before and after.” (Verse 4) This truth is confirmed time after time in the Qur’ān, because it is the basic truth in the Islamic faith which gives rise to all concepts, values and standards.