Bu uyarı, insanların duyularını ve vicdanlarını uyandırmasının ardından, sure, hafif bir azarlama ile örtük bir tehdidi birleştirerek, önemsiz şeylerle meşgul olan insanların kalplerine dokunur. İnsana, Allah'ın ona yaptığı ilk lütfu, yani onun bu kadar dik ve kusursuz orantılı bir biçimde yaratılmasını hatırlatır.
After this opening which alerts men’s senses and consciences, the sūrah, by means of gentle remonstrance coupled with an implicit threat, touches the hearts of men who busy themselves with trivialities. It reminds man of God’s very first act of grace towards him, namely, his moulding in such an upright, perfectly proportioned form.
Tanrı, ona dilediği herhangi bir biçimi kolayca verebilirdi. Yine de insan nankördür: "Ey insan, seni cömert Rabbinden, seni yaratıp şekillendiren ve sana dengeli bir yapı veren Rabbinden seni ne aldattı? O, dilediği şekilde seni oluşturabilir." (Ayet 6-8) Bu hitap, insanın en değerli niteliğine, insanlığına seslenir; insanı diğer tüm yaratıklardan ayırır ve onlar arasında ona en yüksek konumu kazandırır. Bu nitelik, Tanrı'nın insana olan lütuf dolu nimetini ve bol cömertliğini temsil eder.
God could have easily given him any form He wished. Yet man is ungrateful: “O man, what has lured you away from your gracious Lord, who created and moulded you and gave you an upright form? He can give you whatever shape He wills.” (Verses 6-8) The address appeals to man’s most noble quality, his humanity, which distinguishes him from all other creatures and assigns to him the highest position among them. This quality represents God’s gracious blessing to man and His abundant generosity.
Bu çağrının hemen ardından nazik bir uyarı gelir: "Seni cömert Rabbinden alıkoyan nedir?" (Ayet 6) Rabbinin haklarını ihmal etmene, O'na karşı küstahça davranmana ne sebep oluyor; oysa seni insan kılmış, seni bütün yaratılmışların üstüne çıkaran ve iyiyi kötüden ayırt etme yeteneğini sana vermiş. Ardından Allah'ın cömertliğine dair birkaç ayrıntı eklenir: "Ey insan! Seni cömert Rabbinden alıkoyan nedir? O ki seni yaratmış, şekil vermiş ve sana düzgün bir biçim vermiştir." (Ayet 6-7) Bu hitap doğrudan insanın kalbine seslenir. İnsan, Rabbinin lütfunu hatırlatarak yaptığı uyarıyı dinler; oysa o, hâlâ yanlış yolunda ve O'na karşı küstahça davranışlarına devam etmektedir.
Note: The original says "God", so I've used "Allah" only inside the Qur'an verse quotes where it appears in the Qur'an itself... however, following your rule strictly, the Turkish translation should use the word for God throughout. Corrected version:
Bu çağrının hemen ardından nazik bir uyarı gelir: "Seni cömert Rabbinden alıkoyan nedir?" (Ayet 6) Rabbinin haklarını ihmal etmene, O'na karşı küstahça davranmana ne sebep oluyor; oysa seni insan kılmış, seni bütün yaratılmışların üstüne çıkaran ve iyiyi kötüden ayırt etme yeteneğini sana vermiş. Ardından Tanrı'nın cömertliğine dair birkaç ayrıntı eklenir: "Ey insan! Seni cömert Rabbinden alıkoyan nedir? O ki seni yaratmış, şekil vermiş ve sana düzgün bir biçim vermiştir." (Ayet 6-7) Bu hitap doğrudan insanın kalbine seslenir. İnsan, Rabbinin lütfunu hatırlatarak yaptığı uyarıyı dinler; oysa o, hâlâ yanlış yolunda ve O'na karşı küstahça davranışlarına devam etmektedir.
This appeal is immediately followed by a gentle remonstrance: “What has lured you away from your gracious Lord?” (Verse 6) What makes you neglect your duties to your Lord and behave impudently towards Him when He has given you your humanity which raises you above all His creation and provides you with the ability to distinguish between right and wrong. A few details of God’s generosity are then added: “man, what has lured you away from your gracious Lord, who created and moulded you and gave you an upright form.” (Verses 6-7) It is an address which appeals straight to man’s heart. He listens to God’s remonstrance as He reminds him of His grace while he continues with his erring ways and impudent behaviour towards Him.
Gerçekten de insan, yaratılışı üzerinde derinlemesine düşünmeli ve fiziksel ve fizyolojik olarak kusursuz bir yapıya sahip kılındığını fark etmelidir. Bu düşünce, onu kendisine böylesine mükemmel, dengeli ve güzel bir yapı bahşeden, lütufkâr Rabbi olan Allah'a karşı gerçek sevgisini, derin saygısını ve samimi şükranını göstermeye sevk etmelidir. Ancak "God" kuralı gereği burada "Allah" yerine Tanrı yazılmalıdır.
Düzeltilmiş çeviri:
Gerçekten de insan, yaratılışı üzerinde derinlemesine düşünmeli ve kendisine fiziksel ve fizyolojik olarak kusursuz bir yapının verilmiş olduğunu fark etmelidir. Bu düşünce, onu kendisine böylesine mükemmel, dengeli ve güzel bir yapı bahşeden, lütufkâr Rabbi Tanrı'ya karşı gerçek sevgisini, derin saygısını ve samimi şükranını göstermeye sevk etmelidir. İnsanın yapısındaki mucizevi yönler, etrafında gördüklerinden ve hayal edebildiklerinden çok daha büyüktür. Mükemmellik ve doğru denge, insanın fiziksel, zihinsel ve manevi yapısında kolayca görülebilmektedir. İnsanda kanıtlanan yaratılış mükemmelliği üzerine ciltler dolusu eserler yazılmıştır. Bu tür eserlerden bir veya iki alıntıyı burada aktarmak belki yararlı olacaktır.
Indeed, man should reflect deeply over his creation, and the fact that he has been given a physically and physiologically perfect constitution. Reflection should prompt him to show his real love, deep respect and genuine gratitude towards God, his gracious Lord, who has blessed him with such constitution: perfect, upright and handsome. The miraculous aspects of man’s constitution are far greater than what he sees all around him and what he can imagine. Perfection and right balance are easily evident in man’s physical, mental and spiritual constitution. Full volumes have been written on the perfection of creation as evidenced by man. It is perhaps useful to include here one or two quotations from such works.
İnsan vücudu, bir dizi uzmanlaşmış sistemden oluşur: iskelet sistemi, kas sistemi, deri, sindirim sistemi, kan dolaşımı, solunum sistemi, üreme sistemi, lenf sistemi, sinir sistemi, idrar sistemi ile tat, koku, işitme ve görme duyuları. Bu sistemlerin her biri mucizevidir ve herhangi bir bilimsel başarıdan çok daha harikadır. Yine de insan, kendi yapısındaki harikalara çoğu zaman gözünü kapatır! İngiliz Bilim Dergisi'nin bir katkıda bulunanı şöyle yazar:6
The human body is composed of a number of specialized systems: the skeleton, muscular system, skin, digestive system, blood circulation, respiratory system, procreative system, lymphatic system, nervous system, the urinal system and the senses of taste, smell, hearing and sight. Every one of these systems is miraculous and far more wonderful than any scientific achievement. Yet man tends to overlook the wonders of his own constitution! A contributor to the British Scientific Journal writes:6
İnsan elinin, doğanın en dikkat çekici harikalarından biridir. İnsan eliyle sadelik, verimlilik, yetenek ve anında uyum sağlama açısından boy ölçüşebilecek bir cihaz icat etmek son derece zor, hatta imkânsızdır. Bir kitap okuduğunuzda, onu elinize alır, okumanız için en uygun konumda tutarsınız. Kitabın konumunda bir düzeltme gerektiğinde aynı el, bunu otomatik olarak yapar. Bir sayfayı çevirdiğinizde, parmağınızı kağıdın altına yerleştirir ve sayfayı çevirmek için gereken basıncı uygularsınız. Sayfa çevrildiğinde artık hiçbir basınç uygulanmaz. Ayrıca kalem tutmak ve yazmak için de elinizi kullanırsınız.
Man’s hand is one of the most remarkable wonders of nature. It is extremely difficult, indeed impossible, to invent a device which can match the human hand for simplicity, efficiency, ability and instant adaptability. When you read a book you take it in your hand, then you hold it in the position most suitable for your reading. The same hand will automatically correct the position of your book whenever a correction of position is necessary. When you turn a page you place your finger underneath the paper and apply the amount of pressure needed for turning the page. When the page is turned no more pressure is applied. You also use your hand to hold a pen and to write.
Elinizle, kaşık, bıçak ya da kalem gibi ihtiyaç duyduğunuz tüm aletleri kullanırsınız. Elinizi pencereyi açmak ya da kapatmak ve taşımak istediğiniz her şeyi taşımak için kullanırsınız. Her elde 19 kas grubuna ek olarak 27 kemik parçası bulunur.7
With your hand you use all the tools you need such as a spoon, a knife or a pen. You use it to open or close the window and to carry anything you wish to carry. Each hand has 27 pieces of bone in addition to 19 groups of muscles.7
İnsan kulağının bir bölümü, boyut ve şekil bakımından şaşırtıcı bir düzenlilikle sıralanmış, yaklaşık dört bin küçük ama karmaşık kemerden oluşan bir dizidir. Bunlar bir müzik aletine benzetilebilir ve gök gürültüsünden çamların fısıltısına, bir orkestradaki her çalgının birbiriyle karışan tını ve armonilerine kadar her ses ritmini ve gürültüyü yakalayıp bir şekilde beyne iletecek biçimde ayarlanmış gibidir. Eğer kulağı oluştururken hücreler yalnızca insanın hayatta kalabilmesi için katı bir verimlilik kazanmaya yönlendirilmiş olsaydı, neden işitme aralığını genişletmediler ve olağanüstü bir keskinlik geliştirmediler? Belki de bu hücrelerin etkinliğinin arkasındaki güç, insanın ileride ihtiyaç duyacağı zihinsel hazzı önceden görmüştü ya da hücreler farkında olmadan, kendilerinin bildiğinden daha iyi bir yapı mı inşa ettiler?8
A part of the human ear is a series of some four thousand minute but complex arches graduated with exquisite regularity in size and shape. These may be said to resemble a musical instrument, and they seem adjusted to catch, and transmit in some manner to the brain, every cadence of sound or noise, from the thunderclap to the whisper of the pines and the exquisite blending of the tones and harmonies of every instrument in the orchestra. If in forming the ear the cells were impelled to evolve strict efficiency only that man might survive, why did they not extend the range and develop a superacutness? Perhaps the power behind these cells’ activities anticipated man’s coming need of intellectual enjoyment, or did they by accident build better than they knew?8
Görme işlevleri başlıca, 130 milyon retina ışık reseptörüne sahip olan göz tarafından yerine getirilir. Uçlarında kirpikler bulunan göz kapakları gözleri gece gündüz korur. İradi olmayan hareketleri, toz zerreciklerinin ve diğer yabancı cisimlerin girmesini engeller. Kirpikler, ışığın şiddetini azaltmak için gözün üzerine gölgelerini düşürür. Ayrıca göz kapaklarının hareketi, gözlerin kurumasını önler. Gözün etrafındaki, gözyaşı dediğimiz sıvı, son derece etkili, en güçlü bir dezenfektandır ...
The visual functions are carried out mainly by the eye with its 130 million retinal light receptors. The eyelids with the eyelashes at their tips protect the eyes day and night. Their movement, which is involuntary, keeps out dust particles and other alien bodies. The eyelashes throw their shades over the eye to lessen the intensity of light. Furthermore, by their movement the eyelids prevent the eyes from becoming dry. The fluid around the eye, which we call tears, is a highly effective, most powerful disinfectant ...
İnsanlarda tat alma işlevi, dilin mukozal yüzeyindeki tat tomurcuklarında bulunan tat hücresi gruplarıyla dil tarafından yerine getirilir. Bu tomurcuklar farklı şekillerdedir: Bazıları filamentöz, bazıları mantar şeklinde, bazıları ise mercimek biçimindedir. Bunlar, glossofaringeal sinirin ince dalları ile tat duyusunu taşıyan sinir tarafından beslenir. Yemek yediğimizde, tat sinirinin bu ince dalları uyarılır ve tat duyusunun uyarılarını beyne iletir. Bu sistem, zararlı olduğunu hissettiğimiz şeyleri reddedebilmemiz için dilin ön kısmında yer alır. Yediğimiz şeyin acı mı, tatlı mı, sıcak mı, soğuk mu, ekşi mi, tuzlu mu vb. olduğunu hissetmemize yardımcı olan da bu sistemdir. Dilde dokuz bin adet bu ince tat tomurcuğu bulunur ve bunların her biri birden fazla sinirle beyne bağlıdır. Dolayısıyla şunu merak edebiliriz: Kaç sinirimiz var? Boyutları nedir? Tek tek nasıl işlev görürler ve beyne çeşitli duyumları vermek için nasıl bir araya gelirler?
In human beings, the taste function is carried out by the tongue, through groups of the taste cells which are located in the taste buds of the mucosal surface of the tongue. These buds are of different shapes: some are filamentary, some mushroom-shaped and others are lenticular. They are supplied by fine branches of the glosso-pharangeal nerve as well as the nerve which carries the taste sense. When we eat, these fine branches of the taste nerve are stimulated and convey the impulses of the taste sensation to the brain. This system is located at the front of the tongue, so that we may reject what we sense to be harmful. It is this system which helps us sense whether what we eat is bitter or sweet, hot or cold, sour or salty, etc. The tongue contains nine thousand of these fine taste buds, each of which is linked with the brain by more than one nerve. Hence we may wonder: How many nerves have we? What are their sizes? How do they function individually and how do they combine to give the brain their various types of sensation?
Vücudu etkili bir biçimde kontrol eden sinir sistemi, vücudun her bölümünü kaplayan ince nöronlardan oluşur. Nöronlar, daha büyük sinirlere bağlıdır; bu sinirler de merkezi sinir sistemine bağlanır. Vücudun herhangi bir bölümü, en küçük bir sıcaklık değişimi bile olsa, herhangi bir duyum hissettiğinde, nöronlar bu duyumu çevresel sinirlere iletir; çevresel sinirler de onu beyne iletir, böylece beyin gerekli eylemi emredebilir.
The nervous system, which effectively controls the body, is composed of fine neurons which cover every part of the body. The neurons are linked to larger nerves which are, in turn, linked to the central nervous system. Whenever any part of the body feels any sensation, even the slightest change of temperature, the neurons convey this sensation to the peripheral nerves which, in turn, convey it to the brain so that it may order the necessary action.
Sinyaller sinirler aracılığıyla saniyede 100 metre hızla iletilir.9
The signals are carried through the nerves at the speed of 100 metres per second.9
Sindirimi kimyasal bir laboratuvardaki bir süreç olarak düşünürsek ve yediğimiz yiyecekleri hammaddeler olarak ele alırsak, hemen şunu fark ederiz: Bu, midenin kendisi dışında yenilebilir olan her şeyi sindiren harika bir süreçtir.
If we think of digestion as a process in a chemical laboratory and of the food that we eat as raw materials, we immediately discover that it is a wonderful process which will digest anything edible except the stomach itself.
Bu laboratuvara ilk olarak, laboratuvara ya da sindirimin kimyasının bunu nasıl işleyeceğine hiç aldırmadan, çeşitli yiyecekleri ham madde olarak koyarız. Biftek, lahana, mısır ve kızarmış balık yeriz, bunların üzerine istediğimiz kadar su içeriz ve alkol, ekmek ve fasulye ile tamamlarız. Bahar ilacı olarak kükürt ve pekmez de ekleyebiliriz. Bu karışımdan mide, faydalı olanları seçer; her yiyecek maddesini kimyasal moleküllerine ayırır, atıkları atar ve kalan kısmı çeşitli hücrelerin besini olacak yeni proteinlere yeniden yapılandırır. Sindirim sistemi kalsiyumu, kükürdü, iyodu, demiri ve gerekli olan diğer maddeleri seçer; temel moleküllerin kaybolmamasını sağlar, hormonların üretilebilmesini gözetir ve hayatın tüm geçerli ihtiyaçlarının düzenlenmiş miktarlarda, her ihtiyaca hazır halde bulunmasını sağlar. Açlık gibi bir acil durum için yağ ve diğer rezervleri depolar ve bütün bunları insanın düşüncesine ya da aklına rağmen yapar. Bu sonsuz çeşitlilikteki maddeleri, neyi aldığımızla neredeyse hiç ilgilenmeden bu kimyasal laboratuvara döküyoruz; hayatta kalmamızı sağlayan otomatik sürece güvenerek. Bu yiyecekler parçalandıktan ve yeniden hazırlandıktan sonra, dünyadaki tüm insanlardan daha fazla sayıda olan milyarlarca hücremizin her birine sürekli olarak iletilir. Her bir hücreye iletim sürekli olmalıdır ve yalnızca belirli bir hücrenin onları kemiğe, tırnağa, ete, saça, göze ve dişe dönüştürmek için ihtiyaç duyduğu maddeler, uygun hücre tarafından alınır. İşte insan becerisinin tasarladığı herhangi bir laboratuvardan daha fazla madde üreten bir kimyasal laboratuvar. İşte dünyanın bugüne kadar bildiği herhangi bir ulaşım ya da dağıtım yönteminden daha büyük bir iletim sistemi; tümü mükemmel bir düzen içinde yürütülüyor. 10
First into this laboratory we put a variety of food as a raw material without the slightest regard for the laboratory or how the chemistry of digestion will handle it. We eat steak, cabbage, corn and fried fish, wash it down with any quantity of water, and top it off with alcohol, bread, and beans. We may add sulfur and molasses as spring medicine. Out of this mixture the stomach selects those things which are useful by breaking down into its chemical molecules every item of food, discarding the waste, and reconstructs the residue into new proteins, which become the food of the various cells. The digestive tract selects calcium, sulphur, iodine, iron and any other substances which are necessary, takes care that the essential molecules are not lost, that the hormones can be produced and that all of the valid necessities of life are on hand in regulated quantities, ready to meet every necessity. It stores fat and other reserves to meet such an emergency as starvation, and does all this in spite of human thought or reason. We pour this infinite variety of substances into this chemical laboratory with almost total disregard of what we take in, depending on what we consider the automatic process to keep us alive. When these foods have been broken down and are again prepared, they are delivered constantly to each of our billions of cells, a greater number than all the human beings on earth. The delivery to each individual cell must be constant, and only those substances which the particular cell needs to transform them into bones, nails, flesh, hair, eyes, and teeth are taken up by the proper cell. Here is a chemical laboratory producing more substances than any laboratory which human ingenuity has devised. Here is a delivery system greater than any method of transportation or distribution the world has ever known, all being conducted in perfect order. 10