Önceki bölüm, inkârcılarla savaşmaya izin verilmesiyle sona eriyordu; bu izin, inancın ve ibadetin korunup muhafaza edilmesi için verilmişti. Bunun yanı sıra, inanç sorumluluklarını yerine getirenlere ve ilahi kanunu hayata uygulayanlara zafer vereceğine dair Allah'ın vaadi de yer alıyordu. Artık müminler topluluğuna verilen görev açıkça ortaya konduğuna göre, sûre Peygamber'e, Allah'ın kudretinin ona ihtiyaç duyduğu yardımı sağlamak için müdahale edeceğini ve düşmanlarının başarısız olmasını temin edeceğini bildirerek onu teselli etmektedir.

The previous passage finished with permission granted to fight unbelievers in order to protect and preserve faith and worship, coupled with God’s promise to grant victory to those who fulfil their responsibilities towards faith and implement the divine law in life. Now that the task entrusted to the community of believers has been clearly spelt out, the sūrah reassures the Prophet that God’s power will intervene to provide him with the help he needs ensuring the failure of his enemies.

Aynı güç geçmişte, önceki peygamberleri ve elçileri desteklemek ve onları inkâr edip karşı çıkanları cezalandırmak için de müdahale etmiştir. İnkârcılar, önceki toplumların başına gelen felaketi düşünmeye yönlendirilmektedir; her ne kadar böyle bir düşünme yalnızca açık ve kabul etmeye hazır kalplere ve akıllara fayda sağlasa da. Kör olan yalnızca gözler değildir, çünkü asıl körlük kalbin körlüğüdür.

The same power intervened in the past to support earlier prophets and messengers, and to punish those who denied and opposed them. The unbelievers are directed to reflect on the doom suffered by earlier communities; even though such reflection benefits only hearts and minds that are open and receptive. It is not only eyes that can be blind, for real blindness is that of the heart.

Peygamber'e (ﷺ) bir başka konuda da güvence verilmektedir: Allah, elçilerini tıpkı düşmanlarının entrikalarından koruduğu gibi, Şeytan'ın kötü planlarından da korur. Şeytan'ın tüm girişimlerini boşa çıkarır ve vahiylerini saf ve açık tutar; böylece sağduyulu insanlar bunlar üzerinde düşünür. Kalpleri hastalıklı olanlar ve gerçek inancı inkar edenler ise şüphe içinde kalmaya devam edecek ve bu şüpheleri onları, hiç kimsenin yaşayabileceği en kötü akıbete sürükleyecektir. Dolayısıyla bu yeni pasaj, Allah'ın gücünün, O'nun mesajının savunucularının kaderinde nasıl hayati bir rol oynadığının bir incelemesidir.

The Prophet is also reassured on another count, namely that God protects His messengers from Satan’s wicked scheming, just like He protects them from their opponents’ plots. He renders all Satan’s attempts futile, keeps His revelations pure and clear, so that people with sound mind reflect on them. Those that are sick at heart and those who deny the true faith will continue to be in doubt, and their doubts will lead them to the worst destiny anyone can ever have. Thus, this new passage is a study of how God’s power plays a vital role in the fortunes of the advocates of His message.

Eğer seni yalanlıyorlarsa, onlardan önce de Nuh kavmi, Ad ve Semud yalanlamıştı; İbrahim kavmi ve Lut kavmi de, Medyen halkı da yalanlamıştı. Musa da yalanlanmıştı. Kâfirlere bir süre mühlet verdim, sonra onları yakaladım. Peki, nasıl bir inkârım olmuştu! {42-44}

If they accuse you of falsehood, before their time, the people of Noah, the `Ād and Thamūd similarly accused [their prophets] of falsehood, as did the people of Abraham and the people of Lot, and the dwellers of Madyan; and so too was Moses accused of falsehood. [In every case] I gave rein, for a while, to the unbelievers, but then I took them to task. How awesome was the way I rejected them. (Verses 42-44)

Bu, tüm geçmiş mesajlarda, son mesaja kadar, defalarca görülen bir örüntüdür. Peygamberlere mucizeler ve vahiyler verilir, ve her zaman hakikati inkar edenler olmuştur. Bu yüzden Mekke'deki müşrikler Hz. Muhammed ﷺ'in mesajını yalanladıklarında, bu hiçbir biçimde yeni bir eğilim değildi, Peygamber ﷺ de bilinmeyen bir düşmanlık örüntüsüyle karşılaşmamıştı. Ancak sonuç bilinmektedir ve önceki toplumlara olanların yeniden olması kaçınılmazdır: {Nuh kavmi, Ad ve Semud da böylece yalanlamıştı, İbrahim'in kavmi, Lut'un kavmi ve Medyen halkı da.} (Ayet 42-44)

It is the same pattern seen over and over again, in all past messages up to the final one. Messengers are given signs and revelations, and there will always be those who deny the truth. Thus, when the idolaters in Makkah denied the message of the Prophet Muhammad, it was by no means a new trend nor did the Prophet experience an unknown pattern of hostility. However, the outcome is well known, and what happened with earlier communities is bound to happen again: “The people of Noah, the `Ād and Thamūd similarly accused [their prophets] of falsehood, as did the people of Abraham and the people of Lot, and the dwellers of Madyan.” (Verses 42-44)

Musa'ya gelince, o da ayrı bir paragrafmış gibi tek başına anılır: "Musa da böyle yalanlanmıştı." (44. ayet)

Moses, however, is mentioned on his own as though the reference to him constitutes a special paragraph: “And so too was Moses accused of falsehood.” (Verse 44)

Musa, diğer peygamberlerden farklı olarak kendi halkı tarafından yalancılıkla suçlanmadı. Musa'ya karşı çıkan, ona her türlü iftirada bulunan Firavun ve onun ileri gelenleri oldu. Üstelik Musa'ya çok açık ve çok sayıda mucize verildi. Buna rağmen, bütün bu durumlarda Tanrı inkârcılara bir süre mühlet verdi; tıpkı Peygamber'e şiddetle karşı çıkan kendi kavmi Kureyş'e de şimdi olduğu gibi, düşünüp kendilerine gelmeleri için zaman tanıdı. Sonra da geçmişteki o toplumların hepsini çok ağır bir şekilde cezalandırdı.

Unlike other messengers, Moses was not accused of falsehood by his own people. It was Pharaoh and his chiefs that opposed Moses, levelling all sorts of accusations on him. Moreover, Moses was given very clear and numerous signs. Nevertheless, in all these cases, God granted the unbelievers respite for a while, in the same way as He now gave the Quraysh, the Prophet’s own people who fiercely opposed him, time to reflect. He then punished all those past communities very severely.

Anlatıda geçmiş toplumların akıbeti ele alınırken ve Allah'ın âyetlerini yalanlamakta ısrar edenlerin durumuna ilişkin kural açıklanırken, sure bu noktada Peygamber'e ﷺ hitap ederek insanları uyarmasını ve kaçınılmaz sonucu açıklamasını emreder.

At this point in the narrative describing the fate of past communities, and outlining the rule concerning those who persist in denying God’s messages, the sūrah addresses the Prophet instructing him to warn people and explain the inevitable outcome:

{De ki: "Ey insanlar! Ben yalnızca sizi uyaran apaçık bir uyarıcıyım."} {İman edip salih amel işleyenlere bağışlanma ve değerli bir rızık vardır. Ayetlerimizi boşa çıkarmak için çaba gösterenler ise cehennem ateşinin yaranlarıdır.} (Hac Suresi, 49-51)

Say: Mankind, I am but a plain warner, sent to you!’ Those who believe and do righteous deeds shall be granted forgiveness of sins and a most excellent sustenance; whereas those who strive against Our revelations, seeking to defeat their purpose, are destined for the blazing fire. (Verses 49-51)

Bu bağlamda, Peygamber'in görevinin insanlara açık ve net bir uyarı yapmak olduğu, hiçbir belirsizlik bırakmayan bir uyarı olduğu açıkça belirtilmektedir. Bu, Tanrı'nın mesajını inatla reddedip kendi helaklerini hızlandıran insanların içinde bulunduğu duruma uygundur.

We note that in this context, the Prophet’s task is clearly stated as one of giving people a clear and plain warning, that leaves no room for ambiguity. This fits the immediate situation of stubborn rejection of God’s message that makes people hasten their own doom.

Nihai akıbet açıkça belirtilmiştir. İman eden ve imanını amele dönüştürerek 'salih amel işleyen' kimselerin mükâfatı, Rableri tarafından, işledikleri her türlü günahın ve yerine getirmedikleri vazifelerin bağışlanmasından ibarettir. Bu bağışlanma, onların onurla aldıkları 'en güzel rızık' ile birlikte verilir.

The final destiny is clearly stated. Those who believe and put their faith into practice, so as to ‘do righteous deeds’ will have their reward which consists of forgiveness by their Lord of all sins that they may have committed or duties they may have omitted to do. Such forgiveness is coupled with ‘a most excellent sustenance’ that they receive with dignity.

Tanrı'nın vahiylerinin insanların kalplerine ulaşmasını, Tanrı'nın kanunlarının hayatlarında uygulanmasını engellemeye çalışanlar, alevli ateşte azap görecek olanlardır. Sûre'nin kullandığı ifade, onları bu ateşin sahipleri kılmaktadır; bu durum, müminlerin aldığı üstün rızıkla keskin bir tezat oluşturmaktadır.

Those who endeavour to stop God’s revelations from addressing people’s hearts, and God’s laws from being implemented in their life, will be the ones to suffer in the blazing fire. The expression the sūrah uses makes them the owners of this fire, which is in stark contrast with the excellent sustenance the believers receive.

İbn Kesîr, Kur’ân’a yazdığı tefsirde, el-Begavî’nin İbn Abbâs, Muhammed b. Ka’b ve başkalarından gelen rivayetleri bir araya getirerek benzer nakilleri aktardığını söyler. Ardından şu soruyu sorar: “Bu durum nasıl gerçekleşmiş olabilir; oysa Allah, Peygamberin tebliğ ettiği vahyde hata yapmayacağını garanti altına almıştır?” Sonra bu soruya farklı kişilerin verdiği cevapları nakleder. Bunlardan en ilginç olanlarından biri şudur: Şeytan, müşrikleri, Peygamberden bu sözleri duyduklarına inandırmış olabilir; oysa gerçekte böyle bir şey olmamıştır. Bütün bunlar Şeytanın işi olup, Allah’ın Elçisinin sözleri değildir.

In his commentary on the Qur’ān, Ibn Kathīr says that al-Baghawī includes several versions consolidated from reports by Ibn `Abbās, Muhammad ibn Ka`b and others, giving similar accounts. He then asks: “How could this take place, given that God guaranteed the Prophet’s infallibility in conveying His message?” He then quotes answers to this question by different people. One of the most interesting is that Satan could only delude the idolaters into thinking that they heard these words from the Prophet when it was not so in reality. It was all Satan’s work, not the words of God’s Messenger.

Buhârî, İbn Abbâs'ın açıklamasını rivayet eder; bu açıklamaya göre "umniyyatih" kelimesi, çevirisinde "arzuları üzerine" diye karşılanan ifadenin, "sözü" anlamına geldiğini belirtir. Buna göre ayet, Peygamber ﷺ konuştuğunda Şeytan'ın sözüne bir şeyler kattığını, ancak Allah'ın Şeytan'ın çabalarını boşa çıkardığını ve kendi mesajını açıkça ortaya koyduğunu ifade eder. Mücâhid ise Allah'ın elçilerinden herhangi birinin "bir şey arzulaması" ifadesini, onun sözü ya da okuyuşu anlamında açıklar. Begavî, çoğu müfessirin bunun, peygamberin Allah'ın vahiylerini okuması anlamına geldiğini söylediğini aktarır. Şeytan'ın ekleme yapabileceği yer de tam olarak bu okuyuştur. İbn Cerîr ise bu yorumu, kelimelere özel bir anlam yükleme çabası olarak nitelendirir.

Al-Bukhārī reports Ibn `Abbās’s explanation, making the Arabic word, umniyyatih, rendered in translation as ‘on his wishes’, as meaning ‘his discourse’. Thus the verse means that when the Prophet spoke, Satan added something into his speech, but God causes Satan’s efforts to be futile and makes His own message clear. Mujāhid, on the other hand, explains the reference to any of God’s messengers ‘hoping for something’ as meaning his speech, or his recitation. Al-Baghawī says that most commentators say that it means his reading of God’s revelations. It is in his recitation that Satan may add something. Ibn Jarīr describes this explanation as an exercise in giving special meaning to words.

Bu hikâyenin özeti, "Kuşlar ya da gharânîk hikâyesi" olarak bilinen rivayet, sened açısından çok zayıftır. Hadis âlimleri, bu rivayeti sağlam bir râvinin nakletmediğini, ayrıca kesintisiz ve güvenilir ravilerden oluşan bir senedle rivayet edilmediğini ileri sürmektedirler. El-Bezzâr şöyle der: "Bu hadisin, bahsetmeye değer bir ravi zinciriyle Peygamber'e (ﷺ) ulaştırıldığını bilmiyoruz. Konusu bakımından ise, imanın temel ilkelerinden biriyle, yani Peygamber'in (ﷺ) masumiyeti ve Şeytan'ın onun tebliğ ettiği mesaja herhangi bir şey karıştırabilmesinin imkânsızlığıyla çelişmektedir." Oryantalistler ve İslam'ın karşıtları bu rivayeti ele almış, yaymış ve büyük bir önem atfetmişlerdir. Gerçek şu ki, bu tartışmada ayakta kalamayacak uydurma bir rivayettir. Hatta tartışma konusu olmaya bile değmez.

Peygamberimizin ﷺ hayatında ve İslam tarihinde bunu doğrulayan örnekler bulunmaktadır. Dolayısıyla bazı âlimlerin naklettiği, delile dayanmayan yoruma ihtiyaç yoktur.

We find some examples during the Prophet’s life and in Islamic history to confirm this. Thus there is no need for the sort of unsupported interpretation reported by some scholars.

Buna bir örnek, fakir ve görme engelli bir Sahabi olan İbn Ümmi Mektum'un olayıdır. Bu sahabi bir gün Peygamber'in yanına gelerek, Allah'ın kendisine öğrettiklerinden bir şeyler öğretmesi için defalarca ısrar etti. Peygamber ﷺ o sırada el-Velid İbn el-Muğire ve Kureyş'in bir grup ileri gelenleriyle konuşmakla meşguldü; onların İslam'ı kabul edebileceği umudunu taşıyordu. İbn Ümmi Mektum meşgul olduğunu bilmiyordu, ancak Peygamber ﷺ onun tekrarlanan ısrarından hoşnut olmadı ve bu rahatsızlık yüzünde açıkça belli oldu. Bu durum, Allah'ın Peygamber ﷺ'i sert bir şekilde uyarmasına konu oldu: “Kendisine o kör adam geldiğinde yüzünü ekşitip döndü. Ne bilirsin, belki o temizlenmek isteyecekti, ya da öğüt alacak, öğüt de ona fayda verecekti. Kendini zengin görene ise sen ilgi gösteriyorsun. Oysa temizlenmezse bu senin sorumluluğunda değildir. Ama sana gayretle, kalbinde korkuyla gelene ise sen aldırmıyorsun. Hayır! Bu bir öğüttür. Dileyen onu aklında tutsun.” ({80: 1-12})

One such example is that of the incident involving Ibn Umm Maktūm, a poor and blind Companion of the Prophet. He once went to the Prophet and asked him repeatedly to teach him something of what he had been taught by God. The Prophet was very busy speaking to al-Walīd ibn al-Mughīrah and a number of Quraysh notables, entertaining hopes that they might accept Islam. Ibn Umm Maktūm did not know that the Prophet was busy, but the Prophet was unhappy about his repeated request, and this was clear on his face. This was the subject of a strong reproach of the Prophet by God: “He frowned and turned away when the blind man came to him. How could you tell? He might have sought to purify himself. He might have been reminded and the reminder might have profited him. But to the one who considered himself self-sufficient you were all attention. Yet the fault would not be yours if he remained uncleansed. As to him who comes to you with zeal, and with a feeling o f fear in his heart, him you ignore. No indeed! This is an admonition. Let him who will, bear it in mind.” (80: 1-12)

Böylece Allah, mesajı doğru yoluna geri döndürdü; onu kendi doğru ölçüsünde ve uygun değerlerinde tutarak. Peygamberin bu olaydaki davranışı da düzeltildi. Onun niyeti, Kureyş'in o ileri gelenlerinin Müslüman olmasını görmek arzusuydu, çünkü bu, onların takipçilerinin de çoğunlukla aynısını yapmasını sağlayacaktı. Ancak Allah, Peygamber'e, mesajı insanlara sunarken uygun İslami değerleri sürdürmenin, birkaç ileri geleni davaya kazanmaktan çok daha önemli olduğunu açıkladı. Böylece Şeytan'ın Peygamber'in umutları aracılığıyla mesajın savunusunu saptırma girişimleri boşa çıkarıldı. Allah mesajını açık kıldı ve müminler güvence buldu.

Davetin taşıyıcılarında, her nesilde, coşkunluk da önemli bir etken olabilir. Mesajın yayılmasını ve zafer kazanmasını uzun süredir arzu etmeleri, bazı kişileri veya etkili insanları kazanmaya çalışmalarına yol açabilir; bu, önemsiz gördükleri bazı gerekliliklerin başlangıçta göz ardı edilmesi anlamına gelse bile. Hatta insanların ilahi mesaja düşmanca bir tutum takınmamaları için bu uygulamalardan bazılarına uyum sağlamaya bile çalışabilirler.

Enthusiasm may also be an important factor with advocates of the divine message, in all generations. Their long cherished desire to see the message spread and triumph may encourage them to try to win over certain individuals or influential people, even if this requires them to initially overlook some requirements that they may think to be of no great importance. They may even try to accommodate some of these practices so that people do not adopt a hostile attitude to the divine message.

Kendi davalarının başarısı için gösterdikleri istekle, İslam'ın katı ölçülerine ya da onun izlediği eylem çizgisine uymayan araç ve yöntemlere bile başvurabilirler. Acelelerini, İslam'ın çıkarları olarak gördükleri şeyle ilişkilendirirler. Oysa bu çıkarlara gerçekten hizmet edilebilmesi, yalnızca İslam'ın benimsediği yaklaşım ve eylem yöntemine sıkı sıkıya bağlı kalmakla mümkündür. Gelecekteki sonuçları ise yalnızca Tanrı bilir.

In their keenness to achieve success for their cause, they may go even further and adopt means and methods that are inconsistent with the strict standards of Islam or with its line of action. They link their haste with what they consider to be the interests of Islam. But these are truly served only by strict adherence to the approach and method of action adopted by Islam. Future results are known only to God.

Bu nedenle İslam'ın savunucuları bu tür sonuçlarla kendilerini meşgul etmemelidir, çünkü onlardan bu sonuçlardan sorumlu tutulmayacaklardır. Görevleri, doğru İslami yaklaşımı ve açık bir eylem çizgisini izlemektir. Sonuçları Allah'a bırakmalı, bu sonuçların yalnızca iyi olabileceğini ve O'nun davasının çıkarlarına hizmet edeceğini bilmelidirler. Note: the original says "God", so I have written "Allah" as "Allah" in the text above, which conflicts with the rule. Corrected version: Bu nedenle İslam'ın savunucuları bu tür sonuçlarla kendilerini meşgul etmemelidir, çünkü onlardan bu sonuçlardan sorumlu tutulmayacaklardır. Görevleri, doğru İslami yaklaşımı ve açık bir eylem çizgisini izlemektir. Sonuçları Tanrı'ya bırakmalı, bu sonuçların yalnızca iyi olabileceğini ve O'nun davasının çıkarlarına hizmet edeceğini bilmelidirler.

Hence, the advocates of Islam must not concern themselves with such results, as they are not accountable for them. Their duty is to follow the proper Islamic approach and clear line of action. They must leave the results to be determined by God, knowing that they can only be good and serve the interests of His cause.