Sana apaçık bir zafer verdik; böylece Allah senin geçmiş ve gelecek günahlarını bağışlasın, sana olan nimetini tamamlasın ve seni dosdoğru bir yola iletsin. Allah sana güçlü bir yardım ile mutlaka yardım edecektir. (Ayet 1-3)

We have granted you a glorious victory, so that God may forgive you all your faults, past and future, bestow upon you the full measure of His blessings and guide you on a straight way. God will certainly grant you His mighty support. (Verses 1-3)

Sure güzel. Ancak metin "God" ve "Allah" konusunda kurallara uygun olarak Türkçede "Tanrı" olarak çevrilecek. Sure, Tanrı'nın Elçisine bahşettiği büyük nimetlerden söz ederek başlar: parlak bir zafer, tam bir bağışlanma, kusursuz bir nimet ve güvence altına alınmış bir hidayet. Bu nimetler, Tanrı'nın ilhamına ve yönlendirmesine tam, sarsılmaz bir güvenle bağlı kalmanın ve O'nun rehberliğine gönüllü bir teslimiyetin karşılığı olarak verilir. Peygamber ﷺ mutlak bir güven sergiledi ve kendi kanaatine hiçbir yer bırakmadı. Bir rüya gördü ve bu rüyaya dayanarak harekete geçti. Devesi ilerlemeyi reddetti ve insanlar devenin ileri gitmeyi reddettiğini haykırdı. Peygamber ﷺ onlara, böyle bir direnişin devenin doğasına aykırı olduğunu söyledi: "Onu, fili durduran sebeple durduruyorlar. Bugün Kureyş'in, iyi ilişkileri tesis edecek ve Tanrı'nın haremlerine saygıyı güvence altına alacak herhangi bir teklifine olumlu karşılık vereceğim." Ömer ona sordu: "Dinimiz konusunda neden aşağılanmayı kabul edelim?" Onun cevabı, Tanrı'nın hikmetine olan sarsılmaz güvenini vurgulayan yalın bir cevaptı: "Ben Tanrı'nın kulu ve Elçisiyim. Ona isyan etmeyeceğim ve O beni asla terk etmeyecek." Buna karşılık, Osman'ın öldürüldüğü söylentisi yayıldığında, tam bir kararlılık ve azim gösterdi: "Bu insanlarla savaşmadan buradan ayrılmayacağız." İnsanları bağlılık yemini etmeye çağırdı. Onlar da kendisine, bunu yapanlara kalıcı faydalar sağlayan biat verdiler.

The surah opens with a statement about the great favours bestowed by God on His Messenger, comprising glorious victory, complete forgiveness, perfect blessing and assured guidance. Together, these favours are granted as a reward for complete, unshakeable trust in God’s inspiration and directive, as well as a willing submission to His guidance. The Prophet demonstrated absolute trust, leaving no room whatsoever for his own judgement. He had a dream and proceeded to take action on its basis. His she-camel refused to move and people cried out that she had refused to go forward. He told them that such a refusal was not in her nature. “She is held back for the same reason as the elephant was held back. I shall respond favourably to any proposal the Quraysh puts to me today that helps establish good relations and guarantees respect to Gods sanctuaries.” ‘Umar asked him: “Why should we accept humiliation in matters of our faith?” His answer was simple, emphasizing his unwavering trust in Gods wisdom: “I am Gods servant and Messenger. I shall not disobey Him and He will never abandon me.” By contrast, when it is rumoured that ‘Uthman was killed, he showed complete resolve and determination: “We shall not depart until we have fought these people.” He called on people to pledge their loyalty. In turn, they gave him their pledges that brought lasting benefits to all who did so.

Surenin ilk üç ayeti özellikle Peygamber'e hitap etmektedir. Sure, Allah'ın böylesine bir zafer vererek Müslüman topluma bahşettiği büyük nimetleri anlatmaya devam eder; kalplerine huzur indirmesini ve ahirette daha fazla nimet vadetmesini de içerir.

The first three verses of the surah were specifically addressed to the Prophet. The surah goes on to describe the great favours God bestowed on the Muslim community as He gave them such a victory, adding tranquillity to their hearts, and promising further favours in the life to come:

Kalplerdeki sekineti müminlerin kalbine indiren O'dur; böylece imanlarına iman katsınlar. Göklerin ve yerin orduları Allah'ındır; O, hakkıyla bilendir, hikmet sahibidir. (Fetih Suresi 4-5. ayetler) Hem erkek hem kadın mümin olanları, altlarından ırmaklar akan cennetlere koyacak ve orada ebedi kalacaklardır; kötülüklerini de örtecektir. Bu, Allah katında büyük bir kurtuluştur.

It is He who sent down tranquillity into the hearts of the believers, so that they may grow more firm in their faith. To God belongs all the forces of the heavens and the earth; He is indeed All-Knowing, Wise. He will admit the believers, both men and women, into gardens through which running waters flow, there to abide, and He will forgive them their bad deeds. That is, in God's sight, a great triumph. (Verses 4-5)

Sükûnet, yani Arapçada sakīnah, hoş çağrışımları olan bir kelimedir.

Tranquillity, or sakinah in Arabic, is a word with pleasant connotations.

Bir kalp bu nimetle nimetlendiğinde; huzur, tevekkül, teselli, izzet ve Allah'ın takdirine hazır bir teslimiyet doğurur.

When a heart is blessed with it, it generates reassurance, trust, comfort, dignity and a ready acceptance of Gods will.

Bu karşılaşma sırasında müminler birbiriyle çelişen duygular yaşadılar.

The believers experienced conflicting emotions during this encounter.

Onlar, Peygamberin Kâbe'yi, yani Mescid-i Haram'ı ziyaret etme rüyasının gerçekleşmesini iple çekiyorlardı; bir peygamberin rüyasının her zaman gerçekleşeceğini biliyorlardı. Ardından Kureyş ile bir çıkmaza girmeye ve sonra Peygamberin (ﷺ), o yıl Mescid-i Haram'ı ziyaret etmeden geri dönmeyi kabul etmesine katlanmak zorunda kaldılar; oysa Mescid'e girmek için gerekli olan ihrama girmiş ve Mescid'deki ibadetlerini tamamlamanın ardından kurbanlık hayvanlarını işaretlemişlerdi. Bütün bunlar onlar için kabullenmesi çok zor şeylerdi. El-Hudeybiye'deki gelişmeleri anlatırken daha önce aktardıklarımıza ek olarak, Ömer'in Ebu Bekir'in yanına gidip Peygamber (ﷺ) hakkında şöyle dediği de rivayet edilmiştir: “Bize Mescid-i Haram'a gideceğimizi ve onun etrafında tavaf edeceğimizi söylememiş miydi?” Kalbi Peygamberin kalp atışlarıyla çınlayan Ebu Bekir şöyle cevap verdi:

Sure sure surah yine Peygamber'e hitap eder, onun görevini ve bu görevin amacını belirtir. İnananlara, Allah'ın mesajını aldıktan sonra Ona karşı yükümlülüklerini anlatır. Onlara, Peygamber'e verdikleri sözlerin gerçekte Allah'a verilmiş sözler olduğunu açıkça bildirir. Allah'a verilen söz gerçekten ağırdır. Dahası, bu durum Peygamber'e verilen söze daha da büyük bir onur kazandırır.

Again the surah addresses the Prophet, pointing out his role and its objective. It tells the believers about their duty towards God after having received His message. It makes clear to them that the pledges they gave to the Prophet were indeed pledges given to God. Solemn indeed is a pledge made to God. Furthermore, this imparts to the pledge given to the Prophet even greater honour:

{Biz seni [Muhammed'i] bir şahit, bir müjdeleyici ve bir uyarıcı olarak gönderdik, ki [insanlar] Allah'a ve Elçisine iman etsinler, O'na destek olsunlar, O'na saygı göstersinler ve sabah akşam O'nun sınırsız yüceliğini tesbih etsinler. Sana biat edenler aslında Allah'a biat etmektedirler; Allah'ın eli onların ellerinin üzerindedir. Ahdini bozan, ancak kendi zararına bozar; ama O'na verdiği sözü yerine getirene Allah büyük bir mükafat verecektir.} (Ayet 8-10)

We have sent you [Muhammad] as a witness, a bearer of good news and a warner so that you [people] may believe in God and His Messenger, support Him, honour Him and extol His limitless glory morning and evening Those who pledge their allegiance to you are actually pledging their allegiance to God: God's hand is over their hands. He who breaks his pledge does so to his own detriment; but to the one who fulfils his pledge to Him, God will grant a rich reward, (Verses 8-10)

Allah'ın Elçisi ﷺ, kendisine emanet edilen mesajı insanlığa tebliğ ettiğine dair tanıklık edecek bir şahittir ve insanların ona gösterdiği karşılığı anlatacaktır. Bazı insanların inanıp imanı kabul ettiğini, bazılarının ise onu yalanlayarak reddettiğini ve bazılarının da münafık olduğunu belirtecektir. Kimi iyi davranmış, kimi kötü davranmıştır. Tanıklığını, mesajı tebliğ ettiği gibi yapacaktır. Mü'minlere Allah tarafından bağışlanma ve kabul görme müjdesini ve Allah'tan güzel bir mükâfatı getirmektedir. Ayrıca inkâr edenlerin, münafıkların ve zalimlerin beklediği kötü akıbete karşı uyarır; zira hepsi Allah'ın gazabını hak etmişlerdir.

Gods Messenger, (peace be upon him), is a witness who will testify that he has delivered the message entrusted to him to mankind, and he will speak of the reception people gave him. He will state that some people believed and accepted the faith while others rejected it denying its truth, and others still were hypocrites. Some did well and others did badly. He will give his testimony just as he delivered his message. He bears the good news of forgiveness and acceptance by God, as well as a good reward from Him to the believers. He also warns against the ill fate that awaits the unbelievers, hypocrites and evildoers, as they all incur Gods anger.

Sözleşmenin gerçek niteliğini ortaya koyduktan ve onu bozma ya da yerine getirme düşüncelerinden söz ettikten sonra sure, geride bırakılan çöl Arapları üzerinde durur. Bunlar Peygamber ile bu seferde birlikte yola çıkmayı reddettiler; Allah hakkında iyi düşünceleri yoktu ve Kureyş'in kendi topraklarına gidecek olan müminlerin yenileceğini umuyorlardı. Oysa kısa bir süre içinde Medine'ye iki kez saldıran Kureyş'ti. Sure, Peygamber'e, Ashabıyla birlikte sağ salim döndüğünü gördüklerinde bu Arapların hangi mazeretleri ileri süreceklerini bildirir. Onlar, Peygamber'in Kureyş ile yaptığı antlaşmanın, Kureyş'in geri adım attığı anlamına geldiğini anlayacaklardı. Antlaşmanın şartları ne kadar sert görünürse görünsün, Kureyş artık Muhammed ﷺ ve onun izleyicilerini kendisine eşit görüyor, çatışma yerine barış arıyordu. Sure ayrıca bu çöl Arablarının geride kalmalarının gerçek sebeplerini açıklayarak bunların gerçek yüzünü Peygamber'e ve müminlere gösterir. Müslümanların kısa süre içinde elde edeceği büyük savaş ganimetlerinden söz eder ve bu Arapların, bu ganimetlerden pay almak için bir sonraki karşılaşmada Müslümanlara katılmaya çalışacaklarını bildirir. Sure, bu durum gerçekleştiğinde Peygamber'in onlara ne söylemesi gerektiğini de belirtir. Sonucu kesinlikle onun lehine olacak olan bu sefere onların katılmasına izin vermemelidir. Yalnızca Hudeybiye'de bulunanlar onunla birlikte gitmeye hak kazanacaktır. Ayrıca Peygamber, geride bırakılan bu Arablara, büyük savaş becerisiyle bilinen başka bir topluluğa karşı savaşmaları gerektiğinde kendilerinin de Müslümanlara katılmaya çağrılacaklarını söylemelidir. Gerçekten Müslüman kampına katılmak istiyorlarsa, Allah'ın onlara ne sonuç verirse versin, o gün Müslüman ordusuna katılmalıdırlar. Itaat ederlerse bol mükâfat alacaklardır. Daha önce yaptıkları gibi yüz çevirirlerse, acı bir azaba uğratılacaklardır.

Having established the true nature of the pledge and referred to thoughts of breaking or honouring it, the surah now speaks of the desert Arabs who were left: behind. They refused to accompany the Prophet on this expedition, entertaining no good thoughts about God, expecting defeat for the believers who were going to the Quraysh’s own land, when it was the Quraysh that had attacked Madlnah twice over a short period of time.9 The surah tells the Prophet of what excuses the desert Arabs would employ when they see him returning safely together with his Companions. They would realize that the treaty he had concluded with the Quraysh signified that the latter had climbed down. No matter how harsh its conditions may appear, the Quraysh now treated Muhammad (peace be upon him) and his followers as its equal, with whom it sought peace rather than confrontation. The surah also details the true reasons why these desert Arabs stayed behind, exposing their reality to the Prophet and the believers. It tells the Prophet of the rich war gains the Muslims would shortly achieve, and that these same Arabs would try to accompany them on their next encounter in order to receive a share of those. The surah tells the Prophet what he should say to them when this takes place. He must not allow them to be part of that expedition, which was certain to end in his favour. Only those present at al-Hudaybiyah would be permitted to accompany him. He was also to tell those Arabs left behind that they would be called upon to join the Muslims when they needed to fight other people known for their great war prowess. If they truly wanted to join the Muslim camp, they should join the Muslim army on that day, whatever outcome God may give them. If they obeyed, they would receive rich reward. If they turned away, as they did once before, they would be made to endure a painful suffering:

Müslüman topluluk hakkında insanlar böyle düşünüyor. Oysa Allah'la bağını koparmış, kalbi iyilikten yoksun olan şu çöl Araplarına benzeyenler, Müslüman topluluğun yok olmanın eşiğinde olduğunu, kötülük ve sapkınlık güçleri karşısında çok az kaldığını düşünürler. İslam'ın savunucularının sayısının azlığına, silahlarının zayıflığına ya da toplum içindeki düşük konumlarına bakarak, kaçınılmaz olarak yenileceklerine hükmederler. Eski çöl Arapları gibi, bu tür insanlar da inananlarla her türlü ilişkiden kaçınır, yalnızca kendi güvenliklerini gözetirler. Ne var ki Allah, bu tür kötü düşüncelerin kaçınılmaz olarak hüsranla sonuçlanmasını sağlayacak ve dengeyi gerçek anlamda kuracak şekilde, yalnızca Onun bildiği biçimde konumları değiştirecektir. Bu dengeyi, kudretli eliyle tutan O'dur; kimi insanları alçaltır, kimilerini de onların üstüne yükseltir. Allah hakkında kötü düşünceler besleyen münafıklar, her yerde ve her kuşakta, bunun nasıl yapıldığını asla anlayamazlar.

Such do people think of the Muslim community. However, it is only people like those desert Arabs who have severed their bond with God, their hearts devoid of goodness, who view the Muslim community as being on the verge of eradication, heavily outnumbered by the forces of evil and deviation. They look at the limited numbers of the advocates of Islam, or their poor artillery, or their low position in society and conclude that they will inevitably be defeated. Like the desert Arabs of old, such people avoid every association with the believers, looking only for their own safety. God, however, will ensure that such ill thoughts inevitably end in failure, and will change positions as only He knows how, to set the true balance. It is He who holds this balance in His mighty hand, lowering some people and raising others above them. The hypocrites who harbour evil thoughts about God, throughout all places and generations, can never understand how this is done.

Gerçek denge imanın dengesidir. Bu nedenle, o Araplara bu denge hatırlatılmaktadır. Sure, insanların bu dengeye göre ödüllendirilmesinin genel kuralını ortaya koymakta ve Allah'ın lütfuna nail olma ihtimalini vurgulamaktadır.

The true balance is that of faith. Therefore, those Arabs are referred to it. The surah outlines the general rule of rewarding people in accordance with this balance, highlighting the possibility of receiving God’s grace.

Bu nedenle insanlar, şimdi önlerinde bulunan fırsattan yararlanmaya, Allah'ın bağışlamasından faydalanmaya ve O'nun lütfundan istifade etmeye teşvik edilmektedir: "Allah'a ve Elçisine iman etmeyenler için, inkârcılar için alevli bir ateş hazırladık. Göklerin ve yerin mülkü Allah'ındır. Dilediğini bağışlar, dilediğini azaplandırır. Allah çok bağışlayandır, pek merhametlidir." (Ayet 13-14)

They are thus encouraged to take the opportunity available to them now in order to benefit by Gods forgiveness and to enjoy His grace: “As for those who will not believe in God and His Messenger, We have prepared a blazing fire for the unbelievers. To God belongs the dominion over the heavens and the earth. He forgives whoever He will and punishes whoever He will. God is much-forgiving, ever merciful” (Verses 13-14)

Sure a sec, however the sentence about the believers is a bit unclear, but here is the translation: Sûre, daha sonra, Allah'ın değil, *God*'un... Let me correct that and give the faithful translation directly: Sure, bundan sonra inananlar için God'un hazırladığı umutları, tüm inkârcıların düşüncelerinin aksine, gözler önüne serer. Bu, her şeyin yakında gerçekleşeceğini ima eden bir biçimde yapılır: "Kazanç vaat eden bir savaşa doğru yola çıktığınızda, daha önce geri kalanlar şöyle diyecek: 'Biz de sizinle gelelim.' Böylece God'un sözlerini değiştirmeye çalışırlar."

The surah then shows a glimpse of the prospects God has in store for the believers, contrary to all the unbelievers’ thoughts. This is done in such a way that suggests that it is all going to happen soon: “ When you set forth on a course that promises war gains, those who previously stayed behind will say: 'Let us come with you' They thus seek to alter God's words.

"Bizimle birlikte gelemezsiniz. Allah bunu zaten buyurdu." diyecekler; "Bizimle birlikte gelemezsiniz. Allah bunu zaten buyurdu." derler... Hmm, I must follow the rule: write the Turkish word for God, never "Allah". So: "Bizimle birlikte gelemezsiniz. Tanrı bunu zaten söyledi." diyeceksin. Ardından onlar diyecekler:

Say:' You shall not come with us. God has already said so. ’ They will then say:

"Bizim payımıza mı kıskanıyorsunuz?" Ne kadar az anlıyorlar.” (Ayet 15)

'You begrudge us [ourshare].' How little they understand.” (Verse 15)

Çoğu Kur'an müfessiri bu ayetin Hayber'in fethine işaret ettiğini kabul eder. Bu doğru olabilir, ancak bu ifade, mutlaka Hayber ile ilgili olmayan açık çağrışımlar da taşımaktadır. Müslümanların yakında kolay bir zafer elde edeceğini ima eder. Daha önce geri kalanlar bunun böyle olacağını anlayacak ve bu yüzden Müslümanlara katılmak isteyeceklerdir. Kur'an müfessirlerinin Hayber'i belirtmelerinin nedeni, belki de bu olayın Hudeybiye'den kısa bir süre sonra gerçekleşmiş olmasıdır. Nitekim bu olay, hicretin yedinci yılının birinci ayında, antlaşmanın imzalanmasından yaklaşık iki ay sonra vuku bulmuş ve Müslümanlara büyük savaş ganimetleri kazandırmıştır. Hayber, Arap Yarımadası'ndaki son Yahudi kalesiydi. Medine'den çıkarılmalarının ardından Nadir ve Kureyza Yahudilerinden bazıları buraya sığınmışlardı.

Most commentators on the Qur’an take this verse to refer to the conquest of Khaybar. This may be so, but the statement also gives clear impressions that do not necessarily relate to Khaybar. It suggests that the Muslims would soon achieve an easy victory. Those who previously stayed behind would realize that it would be so and hence they ask to join the Muslims. Perhaps what makes Qur’anic commentators specify Khaybar is that this occurred soon after al-Hudaybiyah. Indeed, it took place in the first month of year 7, less than two months after the signing of the treaty, and it brought the Muslims rich war gains. Khaybar was the last Jewish stronghold in the Arabian Peninsula. It was here that some of the Jews of al-Nadir and Qurayzah had sought refuge after they were ordered out of Madinah.