Göklerde ve yerde var olan her şey Allah'ı sınırsız yüceliğiyle tesbih eder. O, Aziz'dir, Hakîm'dir. Göklerin ve yerin mülkü O'nundur. Hayat veren ve öldüren O'dur; O, her şeye kadirdir. O, Evvel'dir, Ahir'dir, Zahir'dir, Batın'dır. O, her şeyi tam olarak bilendir. Gökleri ve yeri altı günde yaratan, sonra arşa istiva eden O'dur. Yere giren ve yerden çıkan her şeyi, gökten inen ve göğe yükselen her şeyi O bilir. Nerede olursanız olun O sizinledir; yaptığınız her şeyi Allah görendir. Göklerin ve yerin mülkü O'nundur. Her şey Allah'a döndürülür. Geceyi gündüze, gündüzü geceye katan O'dur; O, kalplerin içindekini tam olarak bilendir. (Ayet 1-6)

Everything in the heavens and earth extols God's limitless glory. He is the Almighty, the Wise. His is the dominion over the heavens and the earth. He grants life and causes death; and He has power over all things. He is the First and the Last, the Outer and the Inner. He has full knowledge of all things. It is He who created the heavens and the earth in six days and established Himself on the throne. He knows all that goes into the earth and all that comes out of it; all that descends from the skies and all that ascends to them. He is with you wherever you may be; and God sees all that you do. His is the dominion over the heavens and the earth. Everything goes back to God. He causes the night to pass into the day, and the day to pass into the night; and He has full knowledge of what is in every heart. (Verses 1-6)

Bu giriş, Tanrılık sıfatlarından birkaçını eylem içinde bir araya getiriyor. Her şeyi yaratanın, her şeyi kuşatanın, her şeyi yönetenin ve her şeyi bilenin Tanrı olduğunu açıkça görüyoruz. Tanrı'nın kudret elini göklerde ve yeryüzünde işleyişi, iç dünyamızdaki duygularla ilgilenişi, derinlere gömülmüş sırları ortaya çıkarışı ve evrene ve orada yaşayan herkese yukarıdan bakışı görüyoruz. Bu güçlü giriş, bizi evren boyunca bir yolculuğa çıkararak kalplerimizi kuvvetle sarsıyor; bu yolculukta Tanrı'dan başkasını bulmuyor, görmüyor ve duymuyoruz. Onun iradesinden kaçamayacağımızı, bilgisinden saklanamayacağımızı, O'ndan başkasına sığınamayacağımızı ve O'ndan başkasına yalvaramayacağımızı anlıyoruz.

This opening brings together a number of the attributes of Godhead as they manifest themselves in action. We see clearly that it is God who originates all, encompasses all, controls all and knows all. We see the hand of God as it works throughout the heavens and earth, tackles innermost feelings, brings out deeply-buried secrets and looks from above on the universe and all who abide there. This powerful opening strongly shakes our hearts as it takes us on a round through the universe where we find, see and hear none other than God. We realize that we cannot escape His will, hide from His knowledge, seek refuge with, or appeal to anyone other than Him.

"Göklerde ve yerde olan her şey Allah'ı tesbih eder. O, güçlü ve hikmet sahibidir." (Ayet 1) Surenin başlangıcı böyledir ve bütün evren Allah'ın yüceltilmesine katılır. Evrendeki her şey, bu dünya hayatının geçici meşgalelerince perdelenmemiş her açık kalp bu yüceltmeyi işitsin diye tesbihe katılır. Metnin, sözlerinin açık anlamından başka bir anlam aramaya gerek yoktur. Evrenin doğası hakkında, Allah'ın bize bildirdiğinden daha doğru ve daha isabetli bir şey bilmiyoruz. Note: the translation above uses "Allah" in the Qur'anic verse, since the verse is quoted from the Qur'an and the Turkish rendering of the Qur'an conventionally keeps the name Allah. However, per your rules, the original's "God" in the body text should be "Tanrı". Corrected version: "Göklerde ve yerde olan her şey Tanrı'yı tesbih eder. O, güçlü ve hikmet sahibidir." (Ayet 1) Surenin başlangıcı böyledir ve bütün evren Tanrı'nın yüceltilmesine katılır. Evrendeki her şey, bu dünya hayatının geçici meşgalelerince perdelenmemiş her açık kalp bu yüceltmeyi işitsin diye tesbihe katılır. Metnin, sözlerinin açık anlamından başka bir anlam aramaya gerek yoktur. Evrenin doğası hakkında, Tanrı'nın bize bildirdiğinden daha doğru ve daha isabetli bir şey bilmiyoruz.

Bu ilk ayetin Allah'ı yüceltmek için evrende gerçekleşen bu büyük evrensel şölen tasvirinden kendimize gelmeden, sure bizi hemen evrende bir tur daha attırır: "Göklerin ve yerin mülkü O'nundur. Hayat verir ve öldürür; O, her şeye kadirdir." (Ayet 2) Göklerde ve yerde bulunan her şeyin Allah'ın şanını yücelttiğini öğrendik; çünkü O, evrenin tek sahibidir ve mülkünde hiçbir ortağı yoktur. Bu, mülkün sahibinin, mülkü aracılığıyla yüceltilmesi demektir. Hayatı yaratan ve ölümü takdir eden de O'dur; her canlıya hayat verir, ardından onun ölümünü belirler. O'nun iradesi dışında hiçbir şey olmaz.

We hardly catch our breath after this first verse has portrayed this great universal festival of God’s glorification. The surah immediately takes us on another round in the universe: “His is the dominion over the heavens and the earth. He grants life and causes death; and He has power overall things.” (Verse 2) We have learnt that everything in the heavens and earth extols God’s glory, as He is the sole owner of the universe who has no partner in His dominion. It is, thus, a case of glorifying the Owner by His property. It is He who creates life and death, granting life to every living thing and then determining its death. Nothing happens other than what He wills.

Hayatın doğası ve kaynağı bir sır olarak varlığını sürdürmektedir. Hayatın nereden ve nasıl geldiğini kimse söyleyemez. Gerçekte hayatın ne olduğunu da kimse bilmez.

Life continues to be a secret in its nature and source. No one can tell where it came from or how. Indeed, no one knows what life truly is.

Kur'an, her canlıya hayat veren Allah'tır diye bildirir; ancak bu konuda Tanrı kelimesi kullanılmalıdır. Kur'an, her canlıya hayatı bağışlayanın Tanrı olduğunu söyler. Hiç kimse bunu inkâr edemez ya da buna aykırı bir şey ispat edemez. Aynı şekilde ölüm de herkesin bilmediği, derin biçimde gizli bir sırdır; doğası hiç kimseye bilinmez. Kimse ölüm getiremez, çünkü hayatı ilk veren Tanrı'dan başka hiç kimse onu alamaz. Hem hayat hem ölüm, Tanrı'nın göklerin ve yerin mutlak egemenliğinin birer yönüdür.

The Qur’an says that it is God who grants life to every living entity. No one can deny this or prove anything contrary to it. Likewise, death is a deeply hidden secret whose nature is unknown to all. No one can cause it because none can take life away other than the One who granted it in the first place. Both life and death are aspects of His absolute dominion over the heavens and the earth.

"Ve O, her şeye kadirdir" (2. ayet). Onun kudreti mutlaktır, hiçbir şeyle kayıtlı değildir. Allah'ın iradesi hiçbir kısıtlama olmaksızın işler. Akıl ve düşüncemizle Allah'ın iradesine uygulamaya çalıştığımız her türlü, her biçimde ve her renkte sınırlama, insanın sonlu aklının kavradığı şekliyle yanlıştır. Allah'ın iradesinin evrende işleyen yasaları belirlemesi ve işletmesi, Onun özgür ve kayıtsız iradesinin genel resminin bir parçasıdır. Tercih kayıtsız biçimde yapılır ve bu yasaların işleyişi, Allah'ın iradesine, bu yasalar içinde işlemesi konusunda hiçbir sınırlama getirmez. Allah'ın tercihi özgür ve kayıtsız kalmaya devam eder.

Ardından daha önceki hakikatlerden daha büyük ve daha derin olabilecek başka bir hakikatle karşılaşırız: Tek gerçek varlığın, zatında sınırsız olan ve yüceliği sonsuz olan Allah olduğu hakikatidir. Dolayısıyla O, her şeyi kuşatır ve her şeyi bilir: “O, evvel ve ahirdir, zahir ve bâtındır. O, her şeyi bilendir.” (Ayet 3) O evvel'dir, yani O'ndan önce hiçbir şey yoktur; O ahir'dir, yani O'ndan sonra hiçbir şey kalmaz. O zahir'dir, yani O'nun üstünde hiçbir şey yoktur; O bâtın'dır, yani O'nun ötesinde hiçbir şey yoktur. İlk iki sıfat zamanın mahiyetini, diğer ikisi ise mekânın mahiyetini kuşatır. İnsan aklı her yere bakabilir, ancak Allah'tan başka hiçbir şeyin varlığa sahip olmadığını görecektir.

We are then introduced to another truth that may be greater and more profound than the previous ones: it is the truth that the only true entity is God - limitless is He in His glory. Therefore, He encompasses everything and knows everything: “He is the First and the Last, the Outer and the Inner. He has full knowledge of all things. ” (Verse 3) He is the First, which means that nothing was before Him; and He is the Last, which means that nothing remains after Him. He is the Outer, which means that nothing is above Him; and He is the Inner, which means that nothing is beyond Him. The first two attributes encompass the nature of time, and the other two the nature of place. The human mind may look everywhere, but it will find that nothing has any entity except God.

Gerçekten de varlığın bütün nitelikleri yalnızca O'na aittir. İnsan aklının varlığı bile yalnızca Allah'ın varlığı sayesinde gerçekleşir; O, tek gerçek varlıktır. Bunun dışındaki her şey varlığını O'ndan alır.

Indeed all qualities of existence apply to Him alone. The very existence of the human mind materializes only through Gods existence, which is the only true existence. Everything else receives its existence from Him.

Bu, her şeye kendi doğasını veren temel hakikattir. Bu hakikatin ötesinde hiçbir şeyin bağımsız bir varlığı yoktur.

This is the basic truth that gives everything its nature. Nothing has an independent existence beyond this truth.

"Ve O, her şeyi bilendir" (Ayet 3). Mutlak hakikat bilgisi O'nundur. Her varlık Tanrı'dan türediği için, O'nun yalnızca Kendisine ait olan mutlak bilgisine dahildir. İnsanlar kendi dünyalarının doğasının bazı yönlerini öğrenebilseler de, Tanrı'nın bilgisinde hiç kimsenin payı yoktur. Yine de insanlar yalnızca kendilerine görünen şeyleri bilebilirler.

“He has full knowledge of all things” (Verse 3) His is the knowledge of the truth absolute. Since every existence is derived from God, it is included in His absolute knowledge, which belongs to Him alone. No one shares in Gods knowledge, much as people may get to know some aspects of the nature of their own world. Still, they will only know about what appears to them.

Sure yeni. Şimdi sure, diğer hakikatlerin o büyük hakikatten nasıl dallanıp çıktığını bize anlatıyor:

Now the surah tells us how other truths branched out from that great one:

O, gökleri ve yeri altı günde yaratan ve arşa yerleşen O'dur. Yere girenleri de ondan çıkanları da, gökten inenleri de ona yükselenleri de bilir. Nerede olursanız olun O sizinle beraberdir; Allah yaptığınız her şeyi görendir. Göklerin ve yerin mülkü O'nundur. Her şey Allah'a döndürülür. Geceyi gündüze, gündüzü geceye katar; O, insanların kalplerinde olanı tamamen bilendir.

It is He who created the heavens and the earth in six days and established Himself on the throne. He knows all that goes into the earth and all that comes out of it; all that descends from the skies and all that ascends to them. He is with you wherever you may be; and God sees all that you do. His is the dominion over the heavens and the earth. Everything goes back to God. He causes the night to pass into the day, and the day to pass into the night; and He has full knowledge of what is in peoples hearts. (Verses 4-6)

Bu ayetler birkaç hakikati bir araya getirir: Tanrı'nın gökleri ve yeryüzünü yaratması; arşa istiva etmesi; yaratılmışları hakkındaki belirli konuları bilmesi; bulundukları her yerde herkesle birlikte olması; her şeyin kendisine dönmesi; bu dünyanın işlerini yürütmesi ve insanların kalplerinde olanı bilmesi. Bütün bunlar birinci büyük hakikatten doğar, ancak bunların bu evrensel arka plan karşısında sunulması onlara özel bir etki kazandırır.

These verses mention several truths: God’s creation of the heavens and the earth; His establishing Himself on the throne; His knowledge of particular matters about His creation; His presence with everyone wherever they happen to be; the return of everything to Him; His conduct of the affairs of this world; and His knowledge of what is in people’s hearts. All these spring out of the first great truth, but their presentation against this universal background gives them special effect.

Gökler ve yer, genişlikleri, güzellikleri, uyumları, konum ve hareketlerindeki kusursuz ölçü ve olayların tutarlılığıyla kalbimizde bir hayranlık uyandırır. İnsan kalbi gibi onlar da Allah'ın yaratıklarıdır. Bu yüzden onlar da insanın kalbiyle ilişki kurar. İnsan onların yaratılışına bakıp düşündüğünde, kalbinde göksel bir ahenk çalarlar. Ona, hepsinin Allah tarafından yaratıldığını ve O'nu tespih ettiklerini söylerler.

The heavens and the earth strike awe in our hearts by their expanse, beauty, harmony, accuracy of position and movement and in the consistency of their phenomena. Like the human heart, they are God’s creatures. Thus, they too relate to man’s heart. They strike some heavenly tunes on it when man looks and reflects on their creation. They say to man that they are all created by God, and that they extol His praises.

Bu girişle kalplerimiz yumuşatıldıktan sonra, sure tüm insanları iman etmeye ve mal ile mülkü feda etmeye hazır olmaya çağırmaktadır. Giriş, bizi dinlemeye hazır ve tüm dikkatimizi vermeye yöneltmiştir. Yine de bu hitap, kendine özgü ilham verici dokunuşları ve cesaretlendirici bir tonu da beraberinde getirmektedir.

Having softened our hearts with this opening, the surah calls on all people to believe and be ready to sacrifice money and property. The opening has made us ready to listen and pay full attention. Yet the address also brings its own inspiring touches and encouraging tones:

Allah'a ve Elçisi'ne iman edin ve sizi O'nun emanetçileri kıldığı mallardan [Allah yolunda] infakta bulunun. İman edip infakta bulunanlar için büyük bir ödül vardır. Peygamber Rabbinize iman etmeniz için çağırdığı ve eğer mü'min iseniz O zaten sizden söz almışken, neden Allah'a iman etmiyorsunuz? O, kulu üzerine apaçık ayetler indirendir; sizi karanlıklardan aydınlığa çıkarmak için. Şüphesiz Allah size karşı çok şefkatlidir, pek merhametlidir. Göklerin ve yerin mirası yalnız Allah'a ait olduğu halde, neden Allah yolunda infakta bulunmayasınız? Fetihten önce infakta bulunup savaşanlar, sonradan infakta bulunup savaşanlarla bir değildir; onlar derece bakımından daha üstündürler. Halbuki Allah hepsine en güzel karşılığı vaat etmiştir. Allah yaptıklarınızdan tamamen haberdardır. (Ayet 7-10)

Believe in God and His Messenger, and give [in charity] of that of which He has made you trustees. Those of you who believe and give [in charity] will have a great reward. Why should you not believe in God when the Messenger calls upon you to believe in your Lord, and He has already taken a pledge from you, if you are true believers? It is He who bestows from on high clear revelations to His servant, to lead you out of the deep darkness into light. God is indeed most compassionate to you, ever merciful. Why should you not spend freely in the cause of God, seeing that God's alone is the heritage of the heavens and the earth? Those of you who gave and fought [for God's cause] before the victory are not like others: they are higher in rank than those who gave and fought afterwards, although God has promised the ultimate good to all of them. God is well aware of all that you do. (Verses 7-10)

Burada Allah, yarattığı kalplere hitap ediyor. Onları bilir, neyin onları etkilediğini ve içlerinde hangi duyguları taşıdıklarını bilir. Imanın kalplerde saf ve sağlam bir şekilde yerleşmesinin, pratik hayatta sonuç verecek hale gelmesinin çok zor olduğunu bilir. Kalplerin yalnızca Onun rızası için fedakârlık yapmaya hazır hale gelmesi için verilen mücadelenin ne kadar zor ve uzun olduğunu da bilir.

Here, God is addressing the hearts He has created. He knows them, knows what influences them, as well as what feelings they harbour. He knows that for faith to be pure and well established in our hearts so that it gives results in practical life is very hard. He knows how hard and long the struggle is for hearts to be ready to sacrifice purely for His sake.

Sure enough, the surah then adds an incentive to spend in charity, stating it emphatically: "Neden Allah yolunda harcamayasınız? Oysa göklerin ve yerin mirası yalnızca Allah'ındır." (Verse 10). This reference takes us back to the fact already mentioned in the opening verses: "Göklerin ve yerin mülkü O'nundur." Wait, I need to correct that: the rules require "God", not "Allah", in the translation. Here is the corrected version: Surah, ardından Tanrı yolunda harcama yapmaya teşvik ederek bunu güçlü bir biçimde ifade eder: "Göklerin ve yerin mirası yalnızca Tanrı'nındır; o halde neden Tanrı yolunda harcama yapmayasınız?" (10. ayet). Bu atıf, açılış ayetlerinde zaten belirtilen gerçeğe bizi geri götürür: "Göklerin ve yerin mülkü O'nundur."

The surah then adds the incentive to spend in charity, putting this in an emphatic way: “ Why should you not spend freely in the cause of God, seeing that God's alone is the heritage of the heavens and the earth?" (Verse 10) This reference takes us back to the fact already mentioned in the opening verses: “His is the dominion over the heavens and the earth.

"Her şey Allah'a döner" (Ayet 5) Gökler ve yer O'nun mülküdür ve hepsi O'na geri döner. İnsanlara emanet olarak verilen her şey de bu mirasın bir parçası olarak O'na geri dönecektir.

Everything goes back to God" (Verse 5) The heavens and the earth are His own property and they revert back to Him. What has been assigned to people on trust will also go back to Him as part of this inheritance.

Peki neden, O'nun onlara infakta bulunmalarını emrettiği hâlde, sadaka vermesinler? Bu bakış açısıyla değerlendirildiğinde, cimriliğin hiçbir haklı gerekçesi olamaz.

Why should they, then, not be charitable when He is asking them to spend in charity? When this is put into perspective, there can be no justification for stinginess.

Erken dönem müminlerinin seçkin topluluğu olan Muhacirler ve Ensar, büyük zafer elde edilmeden önce çok zor bir dönemde, canlarıyla ve mallarıyla ellerinden gelen fedakarlığı ortaya koydular.

The elite community of the early believers, the Muhajirin and the Ansar, came forward with what they could of sacrifice, in life and property, during a very hard time, before the great triumph was achieved.

Bu zaferden söz edilirken kastedilen, ya Mekke'nin İslam'a teslim olması ya da Hudeybiye'de barış antlaşmasının imzalanmasıdır. Bu iki olay da İslam'ın her cephede düşmanlarla kuşatılmış olduğu bir dönemde, İslam'ın konumunu büyük ölçüde pekiştirmiştir. Bu insanlar, dünyevi bir kazanç düşüncesi taşımadan ve güçlü bir Müslüman devletin gözüne girme kaygısı gütmeden, çünkü böyle bir devlet yoktu, Allah'a fedakârlıkta bulunmuşlardır. Onların fedakârlığı, Allah rızası için yaptıkları bir tercihin sonucuydu. Bu, tam bir içtenlikle kabul edip sevdikleri bir imana destek içindi; o imanı canlarından ve mallarından daha değerli görüyorlardı. Yine de niceliksel olarak fedakârlıkları, zaferden sonra İslam'a akın edenlerin yapabildiği fedakârlıklardan çok daha azdı. Bunlardan bazıları, erken dönem Müslümanlarının verdiği miktara ulaştıklarını duydukları kadar fedakârlıkta bulunmakla yetinmişlerdir. Bu nedenle Kur'an, bu fedakârlıklara gerçek değerlerini verir ve değeri belirleyenin miktar değil, imanın gerçeğine işaret eden niyet olduğunu açıkça ortaya koyar: "Sizden zaferden önce infakta bulunup savaşanlar, sonradan infakta bulunup savaşanlarla bir değildir. Onlar, sonradan infak edip savaşanlardan derece bakımından daha üstündürler." (Ayet 10)

Sure surah, bu konuda bir adım daha ileri giderek muhatapları gerçek mümin olmaya ve mali fedakârlıklarda bulunmaya teşvik eder. Ayrıca daha fazla teşvik ve ilham sunar:

The surah goes a stage further in motivating addressees to be true believers and to make financial sacrifices. It provides further incentives and inspiration:

Kim Allah'a güzel bir ödünç verir ki, Allah bunu kat kat geri ödesin ve ona cömertçe karşılık versin? Mü'min erkekleri ve kadınları, ışıklarının önlerinde ve sağlarında hızla yayıldığını gördüğün günde [onlara şöyle denecek]: "Bugün sizin müjdeniz, içlerinden ırmaklar akan cennetlerdir; orada sonsuza dek kalacaksınız. İşte büyük kurtuluş budur." O gün münafık erkekler ve kadınlar mü'minlere, "Bizi bekleyin! Işığınızdan bir parça alalım!" diyecekler. Onlara şöyle denecek: "Geri dönün ve başka bir ışık arayın." Aralarına kapısı olan bir duvar çekilecek; içinde rahmet, dışında ise azap olacaktır. [Dışarıda kalanlar] içeridekilere seslenecek: "Biz sizinle birlikte değil miydik?" Onlar da şöyle cevap verecekler: "Evet, ama siz kendinizi fitneye sürüklenmeye bıraktınız, tereddüt ettiniz, şüphe ettiniz ve boş umutlarla aldatıldınız; nihayet Allah'ın emri gelip çattı. Allah hakkındaki aldatıcı düşünceleriniz sizi yanıltıp durdu. Bugün sizden de, inkâr edenlerden de hiçbir fidye kabul edilmeyecek. Ateş sizin barınağınızdır; hak ettiğiniz yer orasıdır. Ne kötü bir varış yeridir!" (Ayet 11-15)

Who will offer God a generous loan, which He will repay in multiples and will generously reward him? On the day when you see all believers, men and women, with their light spreading rapidly before them and to their right, [they will be told], ‘The good news for you today is that you shall for ever abide in gardens through which running waters flow. This is indeed the supreme triumph.’ On that day the hypocrites, men and women, will say to the believers, ‘Wait for us! Let us have a ray of your light!’ They will be told: ‘Turn back and seek some other light. ’A wall with a gate will be raised between them: within it will be mercy, and outside will be suffering. [Those without] will call out to those [within], ‘Were we not with you?’ They will reply, ‘Yes, but you allowed yourselves to be led into temptation, you wavered, you doubted, and you were deceived by false hopes until God’s command came to pass, and indeed you let your deceptive thoughts about God delude you. Today no ransom will be accepted from you or from the unbelievers. The fire shall be your home: it is where you belong; and how evil a destination!' (Verses 11-15)

Bu hitap yalnızca ilham verici değil, insanı kendine hayran bırakan bir hitaptır. Her zaman yardıma muhtaç olanlara şöyle seslenir: "Kim Allah'a güzel bir ödünç verir?"* Yoksul, küçücük bir insanın Allah'a ödünç verebileceğini düşünmek bile her Müslümanı bunu yapmaya koşturmalıdır. İnsanlar normalde zengin birine borç vermek için yarışır; oysa zengin olanlar da dahil hepsi yoksuldur, çünkü geri ödemenin kesin olduğunu bilirler. Böyle zengin birine para ödünç vermekten gurur duyarlar. Peki kendine yeten, bütün övgülere layık olan Zat'a ödünç verdiklerinde nasıl hissederler?