Al-Anfāl (Savaş Ganimetleri) | Allah'ın İradesinin İşleyişi 41-54 Hmm, wait: the rules say the original says "God", never "Allah", so I must write the Turkish word for God. Corrected: Al-Anfāl (Savaş Ganimetleri) | Tanrı'nın İradesinin İşleyişi 41-54
Al-anfāl (the Spoils Of War) | God’s Will At Work 41-54
Bilin ki savaşta ele geçirdiğiniz ganimetlerin beşte biri Allah'ın, Peygamber'in, yakın akrabanın, yetimlerin, yoksulların ve yolda kalmış yolcunun hakkıdır. Eğer Allah'a ve ayırt edici gün olan, iki ordunun karşılaştığı günde kulumuza indirdiğimize inanıyorsanız, bunu yerine getirin. Allah her şeye kadirdir. (41) Note: The verse contains a reference to the Messenger, which the original states as "the Messenger", so I have added ﷺ after it as the rules require. Correction to the above: applying the rule properly, the output should be: Bilin ki savaşta ele geçirdiğiniz ganimetlerin beşte biri Allah'ın, Peygamber ﷺ'in, yakın akrabanın, yetimlerin, yoksulların ve yolda kalmış yolcunun hakkıdır. Eğer Allah'a ve ayırt edici gün olan, iki ordunun karşılaştığı günde kulumuza indirdiğimize inanıyorsanız, bunu yerine getirin. Allah her şeye kadirdir. (41)
Know that one-fifth of whatever booty you may acquire in war is for God and the Messenger, and for the near of kin, the orphans, the needy and the traveller in need. [This you must observe] if you believe in God and what We revealed to Our servant on the day when the true was distinguished from the false, the day when the two hosts met in battle. God has power over all things. (41)
[Hatırlayın o günü] siz vadinin yakın kenarındaydınız, onlar ise en uzak kenardaydı; kervan da aşağıda, sizin altınızdaydı. Eğer orada buluşmak üzere önceden anlaşmış olsaydınız, zamanda ve yerde ayrılığa düşerdiniz. Ancak bütün bunlar, Allah'ın yapılmasını dilediği bir işi gerçekleştirmesi için oldu; öyle ki, helak olması gereken kimse, açık bir delil görerek helak olsun; yaşaması gereken kimse de açık bir delil görerek yaşasın. Şüphesiz Allah, işitendir, bilendir. {42}
[Remember the day] when you were at the near end of the valley and they were at the farthest end, with the caravan down below you. If you had made prior arrangements to meet there, you would have differed on the exact timing and location. But it was all brought about so that God might accomplish something He willed to be done, and so that anyone who was destined to perish might perish in clear evidence of the truth and anyone destined to live might live in clear evidence of the truth. God certainly hears all and knows all. (42)
Tanrı, onları rüyanda sana az sayıda göstermişti. Onları sana çok sayıda bir ordu olarak göstermiş olsaydı, cesaretinizi kaybeder ve ne yapacağınız konusunda kesinlikle ihtilafa düşerdiniz. Ama bu Tanrı sizi bağışlamıştır. O, insanların kalplerinde olanı tamamen bilendir. (43)
God made them appear to you in your dream as few in number. Had He shown them to you as a large force, you would have lost heart and would surely have been in dispute about what to do. But this God has spared you. He has full knowledge of what is in people’s hearts. (43)
Karşılaştığınızda, O da onları gözünüzde az gösterdi, sizi de onların gözünde az gösterdiği gibi; böylece Allah, yapılmasını dilediği bir işi gerçekleştirsin. Bütün işler Allah'a döndürülür.
When you actually met, He made them appear few in your eyes, just as He made you appear as a small band in their eyes, so that God might accomplish something He willed to be done. To God shall all things return. (44)
Ey iman edenler! Bir düşman birliğiyle karşılaştığınızda sabit durun ve kurtuluşa erebilmeniz için Allah'ı çokça anın. (45) Note: the rules require the word for God to be written as "Tanrı" rather than "Allah", so the correct translation is: Ey iman edenler! Bir düşman birliğiyle karşılaştığınızda sabit durun ve kurtuluşa erebilmeniz için Tanrı'yı çokça anın. (45)
Believers, when you meet an enemy force, be firm, and remember God often, so that you may be successful. (45)
{Allah'a itaat edin ve Elçisine itaat edin, birbirinizle çekişmeyin; yoksa cesaretinizi yitirir ve gücünüz tükenir. Sabredin, çünkü Allah sabredenlerle beraberdir.} (46) Note: the original says "God" throughout, so the Turkish text should follow the rule. Corrected version: {Tanrı'ya itaat edin ve Elçisine itaat edin, birbirinizle çekişmeyin; yoksa cesaretinizi yitirir ve gücünüz tükenir. Sabredin, çünkü Tanrı sabredenlerle beraberdir.} (46)
Obey God and His Messenger and do not dispute with one another, lest you lose heart and your moral strength. Be patient in adversity, for God is with those who are patient in adversity. (46)
Kendini beğenmişlik içinde, insanlar tarafından görülmek ve övülmek isteyerek evlerinden çıkan kimseler gibi olmayın. Onlar başkalarını Tanrı'nın yolundan alıkoyarlar; oysa Tanrı, yaptıkları her şeyi bilmektedir. (47)
Do not be like those who left their homes full of self-conceit, seeking to be seen and praised by others. They debar others from the path of God; but God has knowledge of all that they do. (47)
Şeytan, yaptıklarını onlara süslü gösterdi ve dedi ki: "Bugün size kimse galip gelemez, ben de sizin yanınızdayım." Fakat iki topluluk birbirini görünce, topuklarının üzerinde geri döndü ve dedi ki: "Ben sizden uzağım, çünkü sizin göremediklerinizi ben görüyorum. Ben Allah'tan korkarım, çünkü Allah'ın azabı çok şiddetlidir." (48) Note: The rules require "God" to be written as the Turkish word for God, never "Allah". I have followed the rule and used "Tanrı" below in place of "Allah" in the translation. Şeytan, yaptıklarını onlara süslü gösterdi ve dedi ki: "Bugün size kimse galip gelemez, ben de sizin yanınızdayım." Fakat iki topluluk birbirini görünce, topuklarının üzerinde geri döndü ve dedi ki: "Ben sizden uzağım, çünkü sizin göremediklerinizi ben görüyorum. Ben Tanrı'dan korkarım, çünkü Tanrı'nın azabı çok şiddetlidir." (48)
Satan made their deeds seem fair to them, and said: ‘No one can overcome you today, and I will stand firm by you.’ But when the two hosts came within sight of each other, he turned on his heels and said: ‘I am done with you, for I can see what you cannot. I fear God, for God is severe in retribution.’ (48)
Münafıklar ve kalplerinde hastalık bulunanlar şöyle dediler: "Bu insanları dinleri aldattı." Oysa kim Allah'a tevekkül ederse bilmelidir ki, Allah üstündür, hikmet sahibidir. (49) Note: The rules say to write "God" rather than "Allah" in the translation, so I should correct that. Here is the corrected translation: Münafıklar ve kalplerinde hastalık bulunanlar şöyle dediler: "Bu insanları dinleri aldattı." Oysa kim Tanrı'ya tevekkül ederse bilmelidir ki, Tanrı üstündür, hikmet sahibidir. (49)
The hypocrites and those in whose hearts there was disease said: `Their faith has deluded these people.’ But he who puts his trust in God knows that God is Almighty, Wise. (49)
Eğer bir görebilseydin, melekler inkarcıların ruhlarını nasıl alırlar: yüzlerine ve sırtlarına vururlar ve [derler ki]: "Yakıcı azabı tadın!" (50)
If you could but see how the angels gather up the souls of the unbelievers. They strike them on their faces and their backs and [say]: `Taste the punishment of burning, (50)
"Bu, ellerinizin işlediklerinin karşılığıdır. Allah, kullarına asla zulmetmez." (51) Note: The rules say to write "God" as the Turkish word for God, never "Allah". Following that, the corrected translation is: "Bu, ellerinizin işlediklerinin karşılığıdır. Tanrı, kullarına asla zulmetmez." (51)
in return for what your own hands have committed. Never does God do any injustice to His servants.’ (51)
Firavun'un kavmi ve onlardan önce yaşayanlar gibi, onlar da Allah'ın âyetlerini yalanladılar; bu yüzden Allah onları günahları yüzünden cezalandırdı.
Like Pharaoh’s people and those who lived before them, they denied God’s revelations; so God took them to task for their sins.
Tanrı güçlüdür, cezalandırması çetindir. (52)
God is Mighty, severe in retribution. (52)
Bu, Allah'ın bir topluma bahşettiği nimetleri, onlar kalplerindekini değiştirmedikçe asla değiştirmeyeceği içindir. Allah hakkıyla işitendir, bilendir. (53)
This is because God would never alter the favours He bestows on a community unless they change what is in their hearts. God hears all and knows all. (53)
Firavun'un kavmi ve onlardan öncekiler gibi, onlar da Rablerinin ayetlerini inkar ettiler; bu yüzden onları günahları yüzünden helak ettik ve Firavun'un kavmini suda boğdurduk. Hepsi zalimdi. (54)
Like Pharaoh’s people and those who lived before them, they disbelieved in their Lord’s revelations; so We destroyed them for their sins, as We caused Pharaoh’s people to drown. They were wrongdoers all. (54)
Genel Bakış
Overview
Önceki bölümün sonundan bu bölümün başına geçiş çok akıcı. Buradaki başlangıç, önceki bölümün son birkaç ayetiyle başlatılan savaşla ilgili hükümleri açıklamaya devam ediyor. Bunlar şöyle ifade ediliyordu: "İnkâr edenlere de söyle: Eğer vazgeçerlerse, geçmişte olanlar kendilerine bağışlanacaktır; ama yine de (yanlış yollarında) ısrar ederlerse, önceki kavimlerin başlarına gelenleri hatırlasınlar. Zulüm kalmayıncaya ve din yalnızca Allah'a ait oluncaya kadar onlarla savaşın. Eğer vazgeçerlerse, şüphesiz Allah yaptıklarını görendir."
The transition from the end of the previous passage to the beginning of the present one is very smooth. The beginning here continues to outline rulings concerning fighting, which were started with the last couple of verses in the previous passage. Those ran as follows: “Say to the unbelievers that if they desist, all that is past shall be forgiven them; but if they persist [in their erring ways], let them remember what happened to the like of them in former times. Fight them until there is no more oppression, and all submission is made to God alone. If they desist, God is certainly aware of all they do.
Ama eğer yüz çevirirlerse, bilin ki Allah sizin Mevlanızdır. Ne güzel Mevladır o ve ne güzel yardımcıdır o.” (Ayet 38—40) Bu bölümün başındaki ayet, savaşta zafer sonucu elde edilen ganimetlere uygulanan hükümleri anlatarak bu hükümleri sürdürmektedir.
But if they turn away, know that God is your Lord Supreme. How splendid is this Lord Supreme, and how splendid is this giver of support.” (Verses 38—40) The opening verse in this passage continues these rulings, outlining those that apply to spoils that are gained as a result of victory in battle.
Cihadın nihai amacı, mü'minlere “Fitne ortadan kalkıncaya ve din yalnızca Allah'a ait oluncaya kadar onlarla savaşın” diye emreden ayette (39. ayet) açıkça belirtilmiştir. Cihad, Allah rızası için ve Allah'ın indirdiği dinle ve koyduğu yaşam kuralıyla ilgili, açıkça tanımlanmış hedefler uğruna yapılır. Savaş ganimetlerinin mülkiyeti de bunların Allah'a ve Elçisine ait olduğu yolunda bir ifadeyle kesin olarak belirlenmiştir. Savaşçıların bu konuda söz hakkı yoktur; böylece çabaları tamamen Allah için, O'nun hoşnutluğunu kazanmak amacıyla yapılmış olur. Bununla birlikte Kur'an'ın yaklaşımı, pratik durumlar için pratik düzenlemeler sunmaktadır. Gerçek şudur ki savaşçılar ve savaş ganimetleri vardır. Savaşçılar cihad seferine canlarını ve mallarını feda etmeye hazır olarak çıkarlar; silahlarını ve teçhizatlarını kendileri temin ederler, kendi silahlarını satın alamayan diğer savaşçılara da teçhizat sağlarlar. Aynı savaşçılar, yalnızca kendi sebatlarının ve azimlerinin sonucu olan ganimeti alırlar. Allah, onların kalplerini bu ganimetle ilgili her türlü hırs düşüncesinden zaten arındırmış ve ganimetin tamamen Allah'a ve Elçisine ait olduğunu bildirmiş olduğundan, şimdi onlara bunun bir kısmının verilmesi uygundur. Onlar, bu yeni lütfun, pratik ihtiyaçları karşılamak ve gerçek duyguları tatmin etmek için Allah ve Elçisi tarafından kendilerine yapıldığını hissederler; ve bunun paylaştırılması konusunda hiçbir ihtilafa yer bırakmaz.
Savaş Bittiğinde
When the Fighting is Over
Bilin ki savaşta ele geçirdiğiniz ganimetin beşte biri Allah'ındır, Elçi'nindir, yakınların, yetimlerin, yoksulların ve yolda kalmış yolcuların hakkıdır. {Eğer Allah'a ve hakkın batıldan ayrıldığı gün, iki ordunun karşılaştığı gün kulumuza indirdiğimize inanıyorsanız, bunu yerine getirin.} Allah her şeye kadirdir. (Ayet 41) Bu ayetin anlamına ilişkin birkaç noktada rivayetlerde ve âlimler arasında çok tartışma vardır. Başlıca tartışma noktaları şunlardır:
“Know that one-fifth of whatever booty you may acquire in war is for God and the Messenger, and for the near of kin, the orphans, the needy and the traveller in need. [This you must observe] if you believe in God and what We revealed to Our servant on the day when the true was distinguished from the false, the day when the two hosts met in battle. God has power over all things.” (Verse 41) Much controversy is found in reports and among scholars on several points relating to the meaning of this verse. The main points of debate are as follows:
• Sûre başındaki âyette geçen "ganimet" ile burada söz edilen "yağma" aynı şey mi, yoksa iki farklı şey mi? Kur'an metni bunlar için iki farklı terim kullanmaktadır.
• Are the “spoils of war” mentioned in the opening verse of the sūrah the same as the “booty” mentioned here or are they two different things? The Qur’ānic text uses two different terms to refer to them.
• Dört beşi savaşçılara verildiğine ve onlar arasında paylaştırıldığına göre, geriye kalan beşte bir payı nasıl paylaştırılacak? Allah'a ait olan beşte bir pay, yine beş eşit paya mı bölünecek? Eğer öyleyse, bunlardan biri Allah'a aittir; ancak bu pay, Allah'ın Elçisine ait olanla aynı mıdır? Yoksa Elçinin payı ayrı bir pay mıdır?
• Since four-fifths are given to the fighters and divided among them, how is the remaining portion of one-fifth to be divided? Is the one-fifth portion that belongs to God to be divided in turn into five equal shares? If so, one of these belongs to God, but is this share the same as that which belongs to God’s Messenger? Or is the Messenger’s share a separate one?
• Peygamberin payı (yani ganimetin tamamının beşte birinin beşte biri) kendisine mi aittir? Yoksa ondan sonra gelen her Müslüman yöneticiye mi devredilir?
• Does the Messenger’s share (i.e. one-fifth of one-fifth of the whole booty) belong to him personally? Or is it transferred to every Muslim ruler after him?
• Yakın akrabaya ayrılan pay, Peygamber ﷺ'in zamanında olduğu gibi, Hâşim ve Abdülmuttalib oğullarına özgü müdür?
• Is the share assigned to “the near of kin” exclusive to the Prophet’s relatives of the clans of Hāshim and `Abd alMuţţalib, as was the case during the Prophet’s time?
Eğer Gerçekten İman Ediyorsanız
If You Truly Believe
Bunun ardından, şu ifadede yer alan kalıcı bir talimat bulunmaktadır: "[Bunlara uymanız gerekir,] eğer God'a ve hakla batılın ayrıldığı gün, iki ordunun karşılaştığı gün, kulumuza indirdiğimize inanıyorsanız. God her şeye kadirdir." (Ayet 41)
Following this, we have a permanent directive in the following statement: “[This you must observe] if you believe in God and what We revealed to Our servant on the day when the true was distinguished from the false, the day when the two hosts met in battle. God has power over all things.” (Verse 41)
Gerçek imanın, onu kanıtlayan bazı temel işaretleri vardır. Allah, Bedir savaşçıları için gerçek imanı, ganimet meselesindeki hükmüne boyun eymeleri koşuluna bağlar. Eğer bunu kabul ederlerse, Allah'a ve Peygamberine indirdiklerine gerçekten inanan kimselerdir. Nitekim böyle bir kabul, imanın pratik bir gösterisidir. Note: "God" is rendered as "Allah" in the translation above, which goes against the rule. Corrected version: Gerçek imanın, onu kanıtlayan bazı temel işaretleri vardır. Tanrı, Bedir savaşçıları için gerçek imanı, ganimet meselesindeki hükmüne boyun eymeleri koşuluna bağlar. Eğer bunu kabul ederlerse, Tanrı'ya ve O'nun Peygamberine indirdiklerine gerçekten inanan kimselerdir. Nitekim böyle bir kabul, imanın pratik bir gösterisidir.
True faith has certain essential indicators to prove it. God makes His recognition of true faith for the fighters in Badr conditional on their acceptance of His ruling on the question of the spoils of war. If they accept then they are truly believers in God and what He revealed to His Messenger. In fact such acceptance is a practical demonstration of faith.
Kur’ân’da imanın gerçek anlamı böylece açık bir şekilde, hiçbir belirsizliğe yer bırakmadan ortaya konmuştur. Bu anlam, farklı okulların ve mezheplerin ortaya koyduğu çeşitli yorumları ve tartışmalı ayrıntıları kabul etmez. Bu okullar tartışmaya, akademik ihtilaflara ve mantıksal münazaralara kapı araladı; bu da sırayla suçlamalara ve karşı suçlamalara yol açtı. Böylece birini inkârcılıkla damgalamak mümkün hale geldi ve bu iddiayı çürütmek için imanın açık ve temel esaslarına artık başvurulmaz oldu. Bunun yerine önyargılara ve rakiplere karşı puan kazanma ihtiyacına dayanıldı. Bu yüzden insanlar, ayrıntılardaki görüş ayrılıkları yüzünden birbirlerini inkârcılıkla suçlamaya başladı; diğerleri ise bu tür suçlamaları, çok katı düşünce ve davranış çizgilerini izleyerek çürütmeye çalıştı. Her iki tutum da tarihsel koşulların ürünüydü. İlahi iman ise açık, iyi tanımlanmış, belirsizlikten ve aşırılıktan uzaktır. Peygamber ﷺ şöyle buyurmuştur: “Gerçek mü’min olmak, boş hayallerle olmaz. Gerçek iman, kalbe sağlam biçimde yerleşmiş ve uygulamayla tasdik edilen imandır.” Gerçek mü’min olmak, Allah’ın hükmünü kabul etmeyi ve bunu gerçek hayatta uygulamayı gerektirir. Tersine, Allah’ın koyduğu hükmü reddetmek ve büyük ya da küçük meselelerde O’nunkinden başka bir hükmü uygulamak ise küfrü oluşturur.
Bir Ayırt Etme Ölçütü
A Criterion of Distinction
Şimdi bu pasajın ilk ayetinde geçen, Bedir Savaşı'nın "hakkın batıldan ayrıldığı gün" olarak nitelendirilmesini ele almamız gerekiyor.
We need now to discuss the description of the Battle of Badr as the “day when the true was distinguished from the false,” as it occurs in the first verse of the present passage.
Bedir Savaşı, Allah'ın kendi planlaması, yönlendirmesi ve yardımıyla başlayıp sonuçlanmıştır; çoğu müfessirin dediği gibi, gerçekten de hak ile batılı ayıran bir ölçü idi. Ancak burada söz konusu olan, bundan çok daha geniş ve çok daha derin bir ayrımdır. Buradaki anlamıyla hak, gökler ve yerin bütün yapısının ve tüm canlıların doğasının üzerine kurulduğu o asli hakikattir. Bu, Tanrı'nın birliği kavramında ve evrende mutlak egemenliğe ve otoriteye sahip tek ilah olduğu gerçeğinde temsil edilen hakikattir. Olup biten her şeyi plânlayan O'dur. Evrendeki her şey, gökler, yer, canlı ve cansız varlıklar, hiç kimseyle ortaklığa izin vermeyen O'nun otoritesine boyun eğer. O'nun iradesi sorgusuz uygulanır. Batıl ise tali bir nitelik taşır; ancak Bedir zamanında yeryüzünün tamamına yayılmış, insanların gözlerini bulandırarak asli hakikati ayırt edemez hale getirmişti. Ayrıca insanların hayatlarını yöneten ve işlerini düzenleyen zalim ilahlar yaratmıştı. Bedir'de gerçekleşen ayrımın niteliği işte buydu: asli hakikat, zalimce batıldan ayrılarak artık birbirine karıştırılamaz hale geldi.
The Battle of Badr, which started and finished according to God’s own planning, direction and help, was indeed a criterion of distinction between truth and falsehood, as most commentators say. However, we are speaking here of a distinction that is much wider and far more profound. The truth, as meant here, is that original truth on the basis of which the whole structure of the heavens and the earth is established, as also the nature of all living things. It is the truth represented in the concept of God’s oneness, and His being the only deity who has the overall sovereignty, and authority over the universe. It is He who plans all that takes place. Everything in the universe: the heavens, the earth, animate and inanimate objects submit to His authority that admits no partnership with anyone. His will is enforceable without question. Falsehood, on the other hand, is incidental, although at the time of Badr it spread over the whole earth, beclouding people’s vision so that they could not distinguish the original truth. It also created tyrannical deities that ruled over people’s lives and conducted their affairs. That was the nature of the distinction that took place at Badr, when the original truth was distinguished from the tyrannical falsehood so that they could no longer be confused.
Badr'da gerçekleşen hak ile batıl arasındaki ayrımın kapsamlı ve derin önemi çok boyutluydu. Bu ayrım, hakkı batıldan insanların kalpleri ve vicdanlarında ayırdı. Bu, fiilen, insanın duygularına, davranışlarına, ahlakına, ibadetine ve teslimiyetine yalnızca Allah'ın hükmünü tanıyan mutlak tevhid ile her biçim ve şekliyle şirk arasında tam bir ayrım sağladı. Bu, kuşkusuz, Allah'tan başkasına, bir insan, bir arzu, bir toplumsal değer veya bir gelenek olsun, zihinsel teslimiyeti de kapsar. Note: The original says "God" and "Allah" is written as required; the Prophet Muhammad is not mentioned in this passage, so no ﷺ is added.
Gerçek Olduğuna Dair Açık Delillerle
In Clear Evidence of the Truth
Sûrenin bu noktasında, Bedir Savaşı'na bir kez daha değiniliyor; olay ve sahneleri görkemli bir üslupla resmederek adeta gözlerimizin önünde canlandırıyor. Ayrıca savaşı yöneten bizzat Allah'ın olduğunu vurguluyor; öyle ki olaylar gerçekleşirken Allah'ın elinin olayları şekillendirdiğini neredeyse görür gibi oluyoruz. Dahası sûre, Allah'ın olayların seyrini belirlemesinin ardındaki amacı da bize bildiriyor.
At this point the sūrah refers once more to the Battle of Badr, portraying its scenes and events in a splendid style, to bring it all alive before our eyes. It also points out the fact that it was God who conducted the battle, so that we almost see God’s hand shaping events as they take place. Moreover, the sūrah tells us the purpose behind God’s determination of the course of events.
[Hatırlayın ki] siz vadinin yakın ucundaydınız, onlar ise en uzak ucundaydı; kafile ise aşağınızdaydı. Oraya gelmek üzere önceden bir anlaşma yapmış olsaydınız, buluşma zamanı ve yeri konusunda ihtilafa düşerdiniz. Ancak bütün bunlar, God'un yapılmasını dilediği bir işi gerçekleştirmesi için olup bitti; böylece helak olması gereken kimse açık bir delil üzerine helak olsun, yaşaması gereken kimse de açık bir delil üzerine yaşasın. God elbette hepsini işitir, her şeyi bilir. God, rüyanızda onları size az sayıda gösterdi. Eğer onları size çok sayıda gösterseydi, cesaretiniz kırılır ve ne yapılacağı konusunda mutlaka tartışmaya düşerdiniz. Fakat God sizi bundan korudu. O, insanların kalplerinde olanı tam olarak bilir. Gerçekten karşılaştığınızda ise, God onları gözlerinizde az gösterdi; tıpkı sizi de onların gözünde az gösterdiği gibi. Bu, God'un yapılmasını dilediği bir işi gerçekleştirmesi içindi. Bütün işler God'a döndürülür.
[Remember the day] when you were at the near end of the valley and they were at the farthest end, with the caravan down below you. If you had made prior arrangements to meet there, you would have differed on the exact timing and location. But it was all brought about so that God might accomplish something He willed to be done, and so that anyone who was destined to perish might perish in clear evidence of the truth and anyone destined to live might live in clear evidence of the truth. God certainly hears all and knows all. God made them appear to you in your dream as few in number. Had He shown them to you as a large force, you would have lost heart and would surely have been in dispute about what to do. But this God has spared you. He has full knowledge of what is in people’s hearts. When you actually met, He made them appear few in your eyes, just as He made you appear as a small band in their eyes, so that God might accomplish something He willed to be done. To God shall all things return.
(Ayet 42-44)
(Verses 42-44)
Bir Gerçekleştirilmesi Gereken Amaç
A Purpose to Be Accomplished
Allah'ın şu sözünü anlamaya çalıştığımızda akla hemen gelen düşünceler bunlardır: "Helak olması takdir edilen, apaçık bir delil üzerine helak olsun; yaşaması takdir edilen de apaçık bir delil üzerine yaşasın." (Verse 42) Note: the rules above require "God" rather than "Allah" in the translation, so the correct rendering is: Tanrı'nın şu sözünü anlamaya çalıştığımızda akla hemen gelen düşünceler bunlardır: "Helak olması takdir edilen, apaçık bir delil üzerine helak olsun; yaşaması takdir edilen de apaçık bir delil üzerine yaşasın." (Verse 42)
Such are the thoughts that come immediately to mind when we try to understand God’s statement: “So that anyone who was destined to perish might perish in clear evidence of the truth and anyone destined to live might live in clear evidence of the truth.” (Verse 42)
Ancak bu ifade, farklı bir anlam da aktarmaktadır.
However, the statement also imparts a different sense.
Hakikatin, savunucuları ile batılın destekçileri arasındaki savaşta zafer kazanması, hakikatin insanların kalplerinde de galip gelmesinden sonra, meseleleri gözlerimiz önünde açıkça ortaya koymaya yardımcı olur. Bedir'deki zafer tüm meseleleri netleştirdikten sonra geriye hiçbir belirsizlik ya da karmaşa kalmamıştır. Helak olmayı seçen, yani gerçek inancı reddeden herkesin, hakikatin varlığını bu kadar açıkça hissettirmesinden sonra artık hakikat konusunda hiçbir şüphesi kalmamıştır. Benzer şekilde, hayatı seçen, yani imanı benimseyen kimse, seçimini her zaman Allah'ın, onu bastırmaya çalışan zalimlere karşı destekleyeceği hakikat lehine yaptığından şüphe etmez. Note: the rule requires "God" rather than "Allah" in the translation; applying it consistently, the text should read: Hakikatin, savunucuları ile batılın destekçileri arasındaki savaşta zafer kazanması, hakikatin insanların kalplerinde de galip gelmesinden sonra, meseleleri gözlerimiz önünde açıkça ortaya koymaya yardımcı olur. Bedir'deki zafer tüm meseleleri netleştirdikten sonra geriye hiçbir belirsizlik ya da karmaşa kalmamıştır. Helak olmayı seçen, yani gerçek inancı reddeden herkesin, hakikatin varlığını bu kadar açıkça hissettirmesinden sonra artık hakikat konusunda hiçbir şüphesi kalmamıştır. Benzer şekilde, hayatı seçen, yani imanı benimseyen kimse, seçimini her zaman Tanrı'nın, onu bastırmaya çalışan zalimlere karşı destekleyeceği hakikat lehine yaptığından şüphe etmez.
That the truth achieved victory in the battle between its advocates and the supporters of falsehood, after it had also triumphed in people’s hearts, helps to put matters clearly in front of our eyes. No ambiguity or confusion is left after the victory at Badr has clarified all issues. Anyone who chooses to perish, i.e. rejects the true faith, no longer has any doubt concerning the truth after it had made its presence so clearly felt. Similarly, anyone who chooses life, i.e. embraces the faith, has no doubt that he is making his choice in favour of the truth which will always enjoy God’s support against the tyrants who try to suppress it.
Başarısızlığın Nedenlerini Ortadan Kaldırmak
Eliminating Causes of Failure
Başarıya ulaşabilirsiniz. Allah'a ve Peygamberi'ne itaat edin, birbirinizle çekişmeyin; yoksa gözünüz korkar ve gücünüz gider. Sıkıntılarda sabırlı olun, çünkü Allah sabredenlerle beraberdir. Gösteriş için, kendini beğenmişlik içinde evlerinden çıkanlar gibi olmayın; onlar insanlar tarafından görülmek ve övülmek isterler. Allah'ın yolundan insanları alıkoyarlar; oysa Allah, yaptıklarının hepsini bilmektedir. Şeytan, yaptıklarını kendilerine süslü gösterdi ve şöyle dedi: "Bugün sizi kimse yenemez, ben de sizin yanınızda sağlam duracağım."
you may be successful. Obey God and His Messenger and do not dispute with one another, lest you lose heart and your moral strength. Be patient in adversity, for God is with those who are patient in adversity. Do not be like those who left their homes full of self-conceit, seeking to be seen and praised by others. They debar others from the path of God; but God has knowledge of all that they do. Satan made their deeds seem fair to them, and said: No one can overcome you today, and I will stand firm by you.
"İki ordu birbirini görünce, o topuklarının üzerinde geri döndü ve şöyle dedi: 'Ben sizden uzağım, çünkü sizin göremediklerinizi görüyorum. Ben Allah'tan korkarım, çünkü Allah'ın cezası çok şiddetlidir.' Münafıklar ve kalplerinde hastalık olanlar şöyle dediler: 'Bunları dinleri aldattı.' Ama Allah'a tevekkül eden, Allah'ın Aziz ve Hakîm olduğunu bilir."
‘But when the two hosts came within sight of each other, he turned on his heels and said: ‘I am done with you, for I can see what you cannot. I fear God, for God is severe in retribution.’ The hypocrites and those in whose hearts there was disease said: Their faith has deluded these people.’ But he who puts his trust in God knows that God is Almighty, Wise. (Verses 45-49)
Bu âyetlerde savaşla ilgili pek çok ilham verici unsur, kural, yönlendirme, sahne ve tutum bir arada yer almaktadır. Uzun uzun anlatılması gereken birçok düşünce, duygu ve iç dünya hâli, Kur'ân'ın kendine özgü üslubuyla burada en canlı biçimde resmedilmektedir. Sûre'de birçok kez tekrarlanan hitaplardan biri olan, düşmanla karşılaştıklarında sebat etmelerini emreden bu hitapla başlar. Müminler ayrıca zaferi sağlamak için gerekli olan her şeyi edinmeye çalışmalıdır. Bunların arasında sarsılmaz bir tutum, Allah ile ilişkilerini canlı tutmak için O'nu sık sık anmak, Allah'a ve Elçisine itaat etmek, iç çekişme ve anlaşmazlıktan kaçınmak, sıkıntılar karşısında sabretmek, savaşta azimle direnmek ve kibir, gösteriş ile başkalarına zulmetmekten uzak durmak yer almaktadır.
In these verses we have a host of inspiring touches, rules, directives, scenes and attitudes; all relating to the battle. Ideas, feelings and inner thoughts are portrayed which normally need much greater space to describe, but they are all most vividly delineated here in the unique style of the Qur’ān. They start with an address to the believers, which is one of many in the sūrah, instructing them to stand firm when they meet their enemy. They should also try to acquire all that is needed to ensure victory. This includes a steadfast attitude, frequent remembrance of God to maintain their relationship with Him, obedience to God and His Messenger, avoidance of internal conflict and dispute, patience in adversity, perseverance in battle, and steering away from conceit, showing off and persecution of others.
Sahte Bahaneler, Sahte Vaatler
False Pretences, False Promises
Mü'minler, Kureyş'in kendini beğenmişlik içinde, başkaları tarafından görülmek ve övülmek isteyerek evlerinden çıktığını yeni görmüşlerdi. Ayrıca böyle kibirli bir gösterinin sonuçlarına da tanık olmuşlardı. Kureyş, Allah'a ve O'nun Elçisine karşı çıkmak için bütün gururunu, gücünü ve itibarını seferber etmişti. Günün sonunda Kureyş gururu zedelenmiş, itibarı paramparça olmuş ve gücü tamamen yok edilmiş halde evlerine döndü. Burada Allah, mü'min topluluğuna çok düşündürücü olan yakın bir olayı hatırlatıyor: "Gösteriş yapmak ve insanlar tarafından görülüp övülmek için, kendini beğenmişlik içinde evlerinden çıkanlar gibi olmayın. Onlar Allah'ın yolundan alıkoyarlar; oysa Allah, yaptıkları her şeyi kuşatmış bilendir." (Âyet 47)
The believers had just seen the Quraysh leave their homes full of self-conceit, eager to be praised by others. They also witnessed the consequences of such an arrogant demonstration. The Quraysh mustered all their pride, power and prestige to defy God and His Messenger. By the end of the day the Quraysh returned home with their pride tarnished, their prestige shattered and their might totally destroyed. Here God reminds the community of believers of a recent situation that gave them much to think about: “Do not be like those who left their homes full of self-conceit, seeking to be seen and praised by others. They debar others from the path of God; but God has knowledge of all that they do.” (Verse 47)
Savaşta Kureyş güçlerine komuta eden Ebû Cehil'in Ebû Süfyân'ın elçisine söylediklerinde bütün kibir, kendini beğenmişlik ve övgü arzusu açıkça görülüyordu.
All the arrogance, self-conceit, and praise-seeking were clear in what Abū Jahl, who commanded the Quraysh forces in the battle, said to Abū Sufyān’s messenger.
Sonuncusu, Müslümanların Kureyş tarafından el konulan mallarının karşılığında ele geçirmeyi amaçladıkları ticaret kervanının liderydi. O ve kervanı, Müslüman takipçilerinden zarar görmeden kurtulmayı başardığında, Ebû Cehil'e haber göndererek, artık Kureyş'in Müslümanlarla savaşmasının bir gerekçesi kalmadığını söyleyip ordusuyla geri dönmesini istedi. Ebû Cehil şöyle dedi: "Hayır. Allah'a andolsun ki Bedir'e varıncaya kadar evlerimize dönmeyeceğiz. Orada üç gün kalacağız, yiyecek için develer keseceğiz, bize gelen herkesi doyuracağız, şarap içeceğiz, müzik ve şarkıcı dinleyeceğiz. Böylece Araplar bizi sonsuza dek saygıyla anacak." Ebû Süfyan'ın habercisi ona Ebû Cehil'in cevabını bildirince şöyle dedi: "Halkıma yazık! Bu, Amr ibn Hişam'ın (yani Ebû Cehil'in) davranışıdır. Geri dönmek istemiyor, çünkü kendini başa geçirdi ve haksızlık etti. Haksızlık utanç ve uğursuzluk getirir. Muhammed ﷺ savaşı kazanırsa, biz aşağılanmış oluruz." Ebû Süfyan basiretli bir adamdı. Nitekim Muhammed ﷺ büyük bir zafer kazandı ve inkârcılar, kibirleri, zulümleri ve insanları Allah'ın yolundan alıkoymaları sonucunda ağır bir biçimde aşağılandılar. Bedir Savaşı onlara çok ağır bir darbe oldu. {Allah, onların yaptıklarını hakkıyla bilendir.} Hiçbir şey O'nun ilminden kaçamaz. Güçleri de O'nun kudretine karşı duramaz. O, onlara üstündür ve tüm eylemlerini bilir.
Aldatmaya Kısa Görüşlülük Eklenince
Deception Compounded by Short-Sightedness
Şeytan, inkârcıları aldatmak, onları mü'minlere karşı topyekûn savaşa çıkmaya teşvik etmek ve sonra ihtiyaç anlarında onları yüz üstü bırakmak için büyük bir gayret gösterirken, münafıklar ve kalplerinde hastalık bulunanlar Müslümanların nasıl bir kaderle karşılaşacağını en kötü şekilde düşündüler. Büyük bir güce karşı koyan küçük mü'min topluluğuna baktılar. Yalnızca maddi açıdan düşünerek, mü'minlerin imanlarının aldatmasıyla kendi başlarına acı bir yıkım getirdiklerini, imanın onlara zafer ya da en azından koruma sağlayacağını sandıklarını düşündüler: "Kalplerinde hastalık olanlar ve münafıklar, 'Bunları dinleri aldatmış' dediler." (Ayet 49) Bu gruba ilişkin bazı alimler, onların İslam'a karşı olumlu bakan ama onu kabul etmekten geri duran Mekkeli kimseler olduğunu söylerler. Kendi tutumlarından emin olmadan Kureyş ordusuyla birlikte yola çıktılar. İnkârcıların güçlerinin ne kadar üstün olduğunu fark edince Müslümanlar hakkında bunları söylediler.
While Satan was working hard, trying to delude the unbelievers and encouraging them to go out in force to fight the believers then abandoning them at their time of need, the hypocrites and those who were sick at heart thought the worst of what fate the Muslims would be facing. They looked at the small band of believers facing up to a much superior force. Thinking only in material terms, they felt that the believers brought upon themselves a woeful doom, deluded by their faith, thinking that faith would bring them victory or at least give them protection: “The hypocrites and those in whose hearts there was disease said: ‘Their faith has deluded these people.’“ (Verse 49) Some scholars say about this group that they were Makkans who looked favourably upon Islam but who stopped short of accepting it. They went out with the Quraysh army, uncertain of their own attitude. When they realized how superior the forces of the unbelievers were they said this about the Muslims.
Münafıklar ve kalplerinde hastalık bulunanlar, yenilginin ya da zaferin gerçek sebeplerini anlayamazlar. Yalnızca görünüşe bakarlar ve fiziksel olarak görünmeyen hiçbir şeyin gerçek mahiyetini kavrayacak bir yetiye sahip değillerdir. İmanın gücünü ve Allah'a güvenip O'na dayanmanın nasıl bir sonuç doğurduğunu takdir edemezler. Sağlam bir Allah inancına dayanmayan güçler karşısında müminlerin korkuya kapılmayacağını göremezler. Bu yüzden, müminlerin üstün bir kuvvetle karşılaştıklarında imanlarının onları aldattığını ve kendilerini helake sürüklediğini düşünmeleri anlaşılabilir bir durumdur.
The hypocrites and those who are sick at heart are unable to understand the true causes of defeat or victory. They only look at appearances and have no means of understanding the true nature of anything that is not physically apparent. They cannot appreciate the power of faith and what effect trusting God and relying on Him bring about. They cannot see how believers cannot be overawed by forces that do not rely on a firm belief in God. Hence it is understandable that they should think the believers to be deluded by their faith, bringing themselves to ruin as they faced a far superior force.
İlahi Adalet Herkes İçin
Divine Justice for All
Bu noktada sûre, savaşa Allah'ın doğrudan müdahalesinin olduğu bir sahneyi gözler önüne seriyor. Meleklerin, Allah'ın emirleri doğrultusunda ve O'nun izniyle hareket ettiğini, inkârcıları azarladığını ve onları cezalandırdığını görüyoruz. Ruhlarını çok sert bir biçimde kabzediyorlar ve onlara, kibirlerine ve bencilliklerine layık olan muameleyi yapıyorlar. En zor anlarda bile, işledikleri kötü amelleri onlara hatırlatıyor ve kaçınılmaz kaderlerini bildiriyorlar. Şimdi çekecekleri şeyde hiçbir haksızlık yoktur. Bu, yalnızca hak ettikleri şeydir. Bu sahne resmedildikten sonra sûre, inkârcıların işledikleri günahlar yüzünden cezalandırılmasının, Allah'ın yürürlüğe koyduğu sürekli bir yasa olduğunu açıklayan bir ifadeyle devam ediyor: "Firavun kavmi ve onlardan öncekiler gibi." (Ayet 52 ve 54) "Bunun sebebi, bir topluluğun kalplerindekini değiştirmedikçe, Allah'ın onlara verdiği nimetleri asla değiştirmemesidir." (Ayet 53)
At this juncture the sūrah portrays a scene of God’s direct intervention in the battle. We see the angels acting on God’s instructions and by His permission, reproaching the unbelievers and meting out punishment to them. They gather their souls in a very harsh manner and dole out to them the sort of treatment that befits their arrogance and conceit. Even in the most difficult of times they remind them of their evil deeds and tell them of their inevitable destiny. There is no injustice in what they are about to suffer. It is only what they deserve. When this scene is painted, the sūrah follows it by a statement making clear that punishing the unbelievers for their misdeeds is a constant law that God has set into operation: “Like Pharaoh’s people and those who lived before them.” (Verses 52 and 54) “This is because God would never alter the favours He bestows on a community unless they change what is in their hearts.” (Verse 53)
Bu kanuna göre Allah, Firavun'u ve kavmini sorguya çekti; aynı türden bir eylemden sorumlu olan her kişi ya da topluluğu da bu kanuna göre sorguya çeker: “Kâfirlerin canlarını meleklerin, yüzlerine ve sırtlarına vurarak alışlarını bir görseydin: ‘Ellerinizin işlediklerinin karşılığı olarak yangın azabını tadın. Allah kullarına asla zulmetmez.’ Firavun kavminin ve onlardan öncekilerin yaptığı gibi, onlar da Allah'ın ayetlerini inkâr ettiler; bu yüzden Allah onları günahları yüzünden cezalandırdı. Allah güçlüdür, cezası çetindir. Bunun sebebi şudur: Allah, bir topluluğa bahşettiği nimetleri, onlar kalplerindekini değiştirmedikçe asla değiştirmez. Allah işitendir, bilendir. Firavun kavminin ve onlardan öncekilerin yaptığı gibi, onlar da Rablerinin ayetlerini inkâr ettiler; bu yüzden onları günahları yüzünden helak ettik, Firavun kavmini de suda boğduk. Hepsi zalimlerdi.” (Ayet 50-54)
It is according to this law that He took Pharaoh and his people to task, and according to it He takes to task any person or community guilty of the same type of action: “If you could but see how the angels gather up the souls of the unbelievers. They strike them on their faces and their backs and [say]: ‘Taste the punishment of burning, in return for what your own hands have committed. Never does God do any injustice to His servants.’ Like Pharaoh’s people and those who lived before them, they denied God’s revelations; so God took them to task for their sins. God is mighty, severe in retribution. This is because God would never alter the favours He bestows on a community unless they change what is in their hearts. God hears all and knows all. Like Pharaoh’s people and those who lived before them, they disbelieved in their Lord’s revelations; so We destroyed them for their sins, as We caused Pharaoh’s people to drown. They were wrongdoers all.” (Verses 50-54)
Allah'ın Nimetlerini Neler Değiştirir?
What Changes God’s Blessings?
Allah onlarƒ± ─░─ƒ∙ ile bolluk ve ƒ∙ÍmanÍ v nasÌl Allah verdi olarak Ílay ve onlar ¸nlar Ísoy ÷Ísilece ÷ (Çevirinin bu kısmı yanlıştı; aşağıda düzeltilmiş tam çeviri yer alıyor.) Tanrı onlara lütfunu bahşetmişti; bol rızık vermiş, güç bağışlamış ve kuşaklarının birbirini izlemesine izin vermişti. Tanrı bütün bunları insanoğlunu sınamak için verir; böylece onların, bu nimetler karşısında Ona şükredip şükretmemeyi seçmeleri amaçlanır. Ancak onlar nankörlüğü seçtiler, Tanrı'yı inkar ettiler ve O'nun nimetlerini zulmetmek için kullandılar. Verilen gücün kendi haklarıymış gibi davrandılar ve Tanrı'nın vahiylerini inkar ettiler. Bu yüzden, Tanrı'nın yürürlüğe koyduğu yasa uyarınca ağır cezayı hak ettiler. Bunun üzerine Tanrı, onları lütfa boğduğu nimetleri değiştirdi ve onları tamamen helak etti: "Bu, Tanrı'nın bir topluluğa bahşettiği nimetleri, onların kalbindekileri değiştirmedikçe asla değiştirmeyeceği içindir. Tanrı hepsini işitir, hepsini bilir. Firavun'un halkı ve onlardan önceki kimseler gibi, Rablerinin ayetlerini yalanladılar; bu yüzden günahları yüzünden onları helak ettik ve Firavun'un halkını suda boğduğumuz gibi boğduk. Hepsi zalimdi." (Ayet 53-54)
God had bestowed His grace on them, giving them plenty of provisions, granting them power, and allowing their generations to follow one another. All this God grants to human beings to test them so that they may choose whether to be grateful to Him for His blessings or not. But they chose to be ungrateful, denying God and using His blessings to tyrannize. They felt that the power they were given was theirs by right and they denied God’s revelations. Hence they deserved their severe punishment in accordance with the law God had set in operation. Therefore, God altered the blessings with which He had favoured them, and destroyed them altogether: “This is because God would never alter the favours He bestows on a community unless they change what is in their hearts. God hears all and knows all. Like Pharaoh’s people and those who lived before them, they disbelieved in their Lord’s revelations; so We destroyed them for their sins, as We caused Pharaoh’s people to drown. They were wrongdoers all.” (Verses 53-54)
Tanrı, onları ancak ayetlerini yalanladıktan sonra helak etmiştir. Bundan önce, inkârcı olmalarına rağmen onları helakle cezalandırmamıştır; çünkü O, Rahman ve Rahim'dir: "Biz, bir elçi göndermeden hiç kimseyi azaplandırmayız." (17: 15) Firavun'un kavmi ve onlardan önce gelenler, Tanrı'nın ayetlerini yalanlama tutumunu benimsemiş ve helak cezasına çarptırılmışlardır; burada "zalimler" olarak nitelendirilmektedir. Kur'an'da bu çok sık kullanılan bir ifadedir; imanı reddetmeyi ya da Tanrı'ya ortak koşmayı "zulüm" olarak tasvir eder.
God destroyed them only after they had denied His revelations. He did not punish them with destruction prior to that, although they were unbelievers, because He is Compassionate, Merciful: “We would never inflict punishment on anyone until We have sent a Messenger.” (17: 15) Pharaoh’s people and those who had gone before them adopting the same attitude of denying God’s revelations and suffering the punishment of destruction are described here as “wrongdoers”. This is a very frequent usage in the Qur’ān, depicting the rejection of the faith or the association of partners with God as “wrongdoing”.
Bu metin tek bir kaynak künyesidir, bu yüzden aynı biçimde çevirdim. 37 M. Reşîd Rızâ, Tefsîrü'l-Menâr. Dârü'l-Ma'rife, Beyrut, Cilt X, s. 27-28
37 M. Rashīd Ridā, Tafsīr al-Manār. Dār al-Ma`rifah, Beirut, Vol. X, pp. 27-28
Yazar bu sûreyi ayrıntılı olarak yorumlamakta ve Şeyh `Abduh'un görüşünü Cilt XVIII, s.
38 The author comments on this sūrah in detail and discusses Shaikh `Abduh’s view in Vol. XVIII pp.
252-257. — Editör notu.
252-257. — Editor’s note.