Al-En'âm (Kibirli Red) 4 - 11
Al-An`ām ( Stubborn Rejection ) 4 - 11
Rableri tarafından kendilerine bir vahiy geldiğinde, onlar (inkâr edenler) ondan yüz çevirirler. (4)
Whenever a revelation comes to them from their Lord, they [who are unbelievers] turn their back upon it. (4)
Böylece onlar, hak kendilerine geldiği hâlde onu yalanladılar. Ama alay edegeldikleri şeyin haberi kendilerine yakında gelecektir. (5)
Thus they have denied the truth now that it has come to them. In time, they shall have full information about that which they used to deride. (5)
Görmediler mi, onlardan önce nice nesilleri helak ettik; onlara yeryüzünde size vermediğimiz bir güç verdik, onların üzerine bol bol yağmur indirdik ve ayaklarının altından ırmaklar akıttık. Yine de onları günahları yüzünden helak ettik ve yerlerine başka bir nesil çıkardık.
Do they not see how many a generation We have destroyed before them — people whom We had made more powerful in the land than We have made you, and for whom We sent down abundant water from the sky, and made rivers flow at their feet? Yet We destroyed them for their sins, and raised up another generation in their place.
(6)
(6)
{Ve eğer sana kâğıda yazılmış bir kitap indirseydik ve onlar onu elleriyle dokunsalardı bile, şüphesiz inkâr edenler: "Bu, apaçık bir sihirden başka bir şey değildir" derlerdi.} (7)
Even if We had sent down to you a book written on paper, and they had touched it with their own hands, surely the unbelievers would still say: “This is nothing but plain sorcery”. (7)
“Ona neden bir melek indirilmedi?” diyorlar. Eğer bir melek indirseydik, iş hemen sonuçlanırdı ve onlara hiçbir mühlet verilmezdi. (8)
They say: “Why has not an angel been sent down to him?” If We had sent down an angel, all would have been decided, and they would have been allowed no further respite. (8)
Ve eğer bir melek elçi kılsaydık, onu da mutlaka bir erkek suretinde kılardık ve onlara, şimdi kendilerini karıştırdıkları gibi karıştırırdık. (9)
And even if We had appointed an angel as Our messenger, We would certainly have made him [appear as] a man, and thus We would have confused them just as they are now confusing themselves. (9)
Gerçekten senden önce de birçok elçi alay konusu edilmişti; ama onla alay edenler, alay ettikleri şeyin kendilerini kuşatması sonucunu yaşadılar. (10)
Indeed other messengers have been derided before your time, but those who scoffed at them were eventually overwhelmed by the very thing they have derided. (10)
De ki: Yeryüzünde gezin de yalanlayanların akıbetinin nasıl olduğuna bakın.
Say: Go all over the earth and see what was the fate of those who denied the truth.
(11)
(11)
Genel Bakış
Overview
Bu, surenin ilk bölümünü izleyen ikinci giriş pasajıdır; ilk bölüm, göklerin ve yerin yaratılışında ve karanlık ile aydınlığın var edilişinde yansıyan Tanrı'nın varlığının gerçeğinden söz etmişti. Bu gerçek, insanın bu yerin özünden yaratılmasında da yansımaktadır; insanın ölümle sona eren ilk yaşamının süresini belirleyen, ancak diriliş için belirlenmiş başka bir zamanı gizli tutan Tanrı'nın; ayrıca insanların hem açıkta hem de gizlice yaptıklarını ve yapmış olduklarını tam olarak bilen Tanrı'nın yaratılışında da.
This is the second opening passage of the sūrah, following the first that spoke of the truth of God’s existence as it is reflected in the creation of the heavens and the earth and the origination of darkness and light. It is further reflected in the creation of man from the very substance of this earth, determining the term of his first life that ends in death while keeping secret another time fixed for resurrection, and in God’s full knowledge of what people may do and have done both in public and in private.
Bu Tanrısal Varlığın varlığı, diğer hiçbir varlığa benzemeyen eşsizdir, çünkü Tanrı'dan başka hiçbir yaratıcı yoktur. Bu gerçek o kadar açık ve güçlüdür ki, buna tanıklık eden bunca büyük işarete rağmen onu inkâr etmek, savunulamaz bir büyük suçtur.
This existence of the Divine Being is unique, unlike any other existence, because there is no creator other than God. It is so clear and overpowering that to deny it, in spite of all the great signs testifying to it, is an unjustifiable enormity.
Sûrenin, İslam davetine karşı çıkan inkarcıların, bu kadar inkâr edilemez ve baskın bir varlık karşısındaki tutumunu gösterdiği yerde, bu tutumları tek başına savunulamaz görünmektedir. Böylece Kur'an bu ilk turu kazanmakta, görünürdeki ve inatçı reddedişe rağmen galibiyetini insan fıtratının derinliklerinde elde etmektedir.
When the sūrah portrays the attitude of the unbelievers who oppose the Islamic message in the face of such undeniable and overpowering existence, their attitude appears singularly insupportable. Thus, the Qur’ān wins this first round, scoring its win in the depth of people’s nature, despite their apparent and stubborn rejection.
Bu bölüm, bu aşırı inatçılığı tasvir etmekte; bir yandan sert bir uyarı, diğer yandan da önceki inkâr edenlerin akıbetini hatırlatma niteliği taşımaktadır.
This passage of the sūrah portrays this unreasonable stubbornness, issuing on the one hand a stern warning and on the other a reminder of the fate of earlier rejecters.
Sûrenin başında insanların kalplerini sarsan ilk çarpıcı uyarıyı, bunu izleyen ve birbiri ardınca gelen, çeşitli ama son derece etkili dokunuşlarla yüklü bir öğüt takip eder.
Toplumsal Tutumlar ve Milletlerin Çöküşü
Social Attitudes And The Decline Of Nations
Rableri tarafından kendilerine bir ayet indirildiği her zaman, onu inkâr ederek yüz çevirirler. Hakikat kendilerine geldiğinde onu yalanlamışlardır. Ama alay ettikleri şeyin haberi kendilerine yakında ulaşacaktır. Görmüyorlar mı, onlardan önce nice nesilleri helak ettik; onları yeryüzünde sizden daha güçlü kılmıştık, üzerlerine bol bol yağmur göndermiş, altlarından ırmaklar akıtmıştık. Yine de günahları yüzünden onları helak ettik ve yerlerine başka bir nesil yarattık.
Whenever a revelation comes to them from their Lord, they [who are unbelievers] turn their back upon it. Thus they have denied the truth now that it has come to them. In time, they shall have full information about that which they used to deride. Do they not see how many a generation We have destroyed before them — people whom We had made more powerful in the land than We have made you, and for whom We sent down abundant water from the sky, and made rivers flow at their feet? Yet We destroyed them for their sins, and raised up another generation in their place. (Verses 4-6)
Hakkı reddetmeye yönelmenin, kâfirlerin tüm delillere, hatalarını gösteren her kanıta karşı takındıkları inatçı bir tutum olduğu açıktır. Onların insanı imana yönelten işaretlerden ve göstergelerden yoksun oldukları söylenemez; mesajın doğruluğunu ve onu tebliğ eden Peygamberin ﷺ samimiyetini kanıtlayan delillerden de yoksun değillerdir; Allah'ın ilahlığına dair delillerden de yoksun değillerdir. Bunlar, kabul etmeleri istenen temel kavramlardır. Eksik olan tek şey, açık delillere karşılık verme, aklı dışı inatçılığı aşma ve kendilerine sunulan hakikat üzerinde düşünme iradesidir: “Onlara Rableri tarafından bir ayet geldikçe, onlar ondan yüz çevirirler.” (Ayet 4) Delillere ve açık işaretlere karşı bu kasıtlı inatçılık, onları takındıkları tavırdan silkelemek, kibirlerinin engellerini kaldırmak ve doğal tepkilerini yeniden uyandırmak için ağır bir cezanın tehdidine ihtiyaç duyar: “Böylece onlara hakikat geldiğinde onu yalanladılar. Alay ettikleri şeyin haberi kendilerine yakında gelecektir.” (Ayet 5)
It is clear that turning away from the truth is an obstinate position taken by the unbelievers, and this in the face of all the evidence pointing to its error. They do not lack signs and pointers which guide people to faith, nor do they lack evidence to prove the truth of the message and the genuine honesty of the Messenger conveying it, nor do they lack evidence of Godhead. These are the basic concepts they are called upon to accept. All they lack is the will to respond to clear evidence, overcome irrational stubbornness and reflect on the truth presented to them: “Whenever a revelation comes to them from their Lord, they [who are unbelievers] turn their back upon it.” (Verse 4) Such deliberate obstinacy against all evidence and clear signs needs the threat of severe punishment to jolt them out of their attitude, remove the barriers of their conceit and reawaken their natural responses: “Thus they have denied the truth now that it has come to them. In time, they shall have full information about that which they used to deride.” (Verse 5)
Açık Gerçeklerin İnatla Reddedilmesi
Stubborn Rejection Of Evident Facts
Sûre, inatçı inkârın doğasını anlatmaya devam eder ve bizi her çağda ve her toplumda karşılaştığımız çok tuhaf bir insan tipiyle tanıştırır.
The sūrah goes on to describe the nature of obstinate rejection, delineating for us a very strange type of people whom we meet in every age and every community.
Bunlar, açık ve inkâr edilemez olanı yadsıyan insanlardır. Kur'ân, bu tür insanları kendine özgü, eşsiz üslubuyla, birkaç kelimeyle gözümüzün önünde canlandırır: "Sana kâğıda yazılmış bir kitap indirseydik ve onu ellerinde dokunup yoklasalar da, inkâr edenler elbette: 'Bu, ancak apaçık bir sihirdir' derlerdi." (Âyet 7)
These are people who deny what is so clear and undeniable. The Qur’ān depicts this type of people in its own inimitable style, using only a few words to bring it to life in front of our eyes: “Even if We had sent down to you a book written on paper, and they had touched it with their own hands, surely the unbelievers would still say: ‘This is nothing but plain sorcery’.” (Verse 7)
Onları Allah'ın vahiylerinden yüz çevirmeye iten şey, bunların doğruluğuna dair güçlü ve açık delillerin eksikliği değildir. Onlar yalnızca mantıksızca inatçılık ediyorlar.
What causes them to turn away from God’s revelations is not the lack of strong and clear evidence of their truthfulness. They are only being unreasonably stubborn.
Onların inkarı, sanki bir ilke meselesiymiş gibi sıkı sıkıya tutulmaktadır. Böyle bir tutum, hiçbir delil ya da kanıtın dikkate alınmasına izin vermez. Eğer Allah, Kur'ân'ı Elçisine, görmedikleri bir vahiy dışı yolla indirseydi ve onu hissedebilecekleri, görebilecekleri bir kâğıda yazdırsaydı, bu kâğıda kendi elleriyle dokunsalar bile, yine de kendi elleri ve gözlerinin tanıklığını reddederlerdi.
Their denial is firmly held as though it was a matter of principle. Such an attitude allows no consideration of any evidence or proof. Had God chosen to send down the Qur’ān to His Messenger by means other than revelation, which they cannot see, and put it on paper which they can feel and see, and had they touched this paper with their own hands, they would still reject the evidence of their own hands and eyes.
"Bu, apaçık bir büyüden başka bir şey değildir." diye kesin bir dille iddia ederlerdi. (Ayet 7)
They would emphatically claim: “This is nothing but plain sorcery.” (Verse 7)
Bu, son derece aşağılık bir nitelik taşıyan ve güçlü bir düşmanlığı davet eden bir tasvirdir. Böyle bir nitelik karşısında tartışmaya ya da ilmi münakaşaya yer yoktur.
İnsan Duyularının Ötesinde Bir Yaratılış Dünyası
A World Of Creation Beyond Human Senses
İkinci mesele şuydu: Araplar meleklerden haberdardılar ve Allah'ın Elçisini desteklemesi ve onun mesajının doğruluğunu teyit etmesi için Tanrı'dan bir melek indirmesini istediler. Ancak bu tür bir yaratılışın doğasına dair, yani
The second issue was that the Arabs knew about the angels and requested that God should send down an angel to support His Messenger and confirm the truth of his message. They knew nothing, however, of the nature of this type of creation, i.e.
meleklerle ilgili olan ve yalnızca Allah'ın bildiği şeyler hakkında. Bu nedenle, bu varlıklar ve bunların Rableriyle, bir yandan da yeryüzüyle ve oradaki canlılarla olan ilişkisi hakkında kendi keyfî tasavvurlarını oluşturdular. Kur'an, Arapların meleklerle ilgili yanlış inanışlarına ve putperest milletlerin efsanelerine atıfta bulunur. Bu yanlışları işaret eder; böylece İslam inancını kabul etmeye yönlendirilen herkes, evren ve onun varlıkları hakkındaki kavramlarını gözden geçirecektir.
the angels, which is known only to God. Hence, they formulated their own arbitrary conceptions of these creatures and the sort of relationship which existed between them and their Lord on the one hand, and with the earth and its inhabitants on the other. The Qur’ān refers to the Arabian misconceptions about the angels and the legends of pagan nations. It points out their errors so that anyone who is guided to accept the Islamic faith will revise their concepts about the universe and its creatures.
Bu nedenle İslam, insanın aklını, duygularını, kalbini ve vicdanını doğru yola yöneltmek ve hem durumları hem de uygulamaları düzeltmek için bir yöntem sunar. Kur'an'da, İslam öncesi dönemde oluşturulduğu belirtilen Arapların yanlış kavramlarından biri, meleklerin Tanrı'nın kızları olduğu inancıydı. O, insanların Ona yakıştırabileceği her şeyden çok uzak ve yüceliğinde sınırsızdır! Buna göre, meleklerin Tanrı katında aracılık edebileceklerine ve bu aracılıklarının asla geri çevrilmeyeceğine inanıyorlardı. Bazı önemli putların meleklerin sembolleri olduğu düşünülmektedir.
As such, Islam provides a method to set man’s reason, feelings, heart and conscience on the right course and to rectify both situations and practices. One of the Arabs’ ill- conceived concepts, identified in the Qur’ān as having been formulated in their pre- Islamic days, was their belief that the angels were God’s daughters. Limitless is He in His glory and sublimely exalted above anything that people may ascribe to Him! As such, they believed angels were able to intercede with God and their intercession was never refused. It is thought that some of the more important idols were symbols of angels.
Kur'ân, Araplarda bulunan ilk yanlış anlayışı birkaç defa reddetmektedir.
Melekler: Hayatları ve Görevleri
Angels: Their Life And Role
Verilerdeki üçüncü mesele, İslam felsefesinin doğasıyla ilgilidir; özellikle de etrafımızda gördüğümüz dünya ile algımızın ötesinde kalan dünyalar hakkındadır. İslam, müntesiplerine bu dünyalar hakkında belirli bir anlayış ve onlara yaklaşmanın doğru yolunu öğretir. Bunlardan biri, iman ettiğimiz meleklerin dünyasıdır. Meleklere iman, her Müslümanın Allah'a, meleklerine, kitaplarına, peygamberlerine, Ahiret Gününe ve kadere iman etmesini gerektiren İslam inancının temel bir parçasıdır. Görünmeyen bir âleme iman etmek, insanın hayatında büyük bir değişimi temsil eder; onun sınırlı ve dar fiziksel varoluşunun dışına çıkmasına ve ötesinde bir âlemin varlığını idrak etmesine yardımcı olur.
The third issue raised in these verses is that of the nature of Islamic philosophy, particularly with regard to the world we see all around us and the worlds which lay beyond our perception. Islam teaches its followers to formulate a particular understanding of these worlds and a proper approach to them. One of these is the world of angels in whom we believe. Believing in the angels is an essential component of Islamic faith which requires every Muslim to believe in God, His angels, books, messengers, the Last Day and destiny, believe in an imperceptible world represents a great departure in man’s life, helping him to break out of his limited and narrow physical existence and to perceive the existence of a world beyond.
Bu nedenle insan, fiziksel algının dar dünyasıyla sınırlı değildir. Gerçekten de böyle bir sınırlama getirmek, insan algısını geriye doğru zorlamak demektir. Bunu, kendilerini ilerici olarak tanımlayan bazı materyalist doktrinler savunmaktadır. Bu konunun daha kapsamlı ele alınışı, bu sûrenin 59. ayetine yorum yaptığımız bölümde ileride gelecektir. Burada tartışmamızı, insan duyularımızın ötesindeki dünyanın parçası olan meleklerle sınırlı tutuyoruz.
Thus, man is not limited to the narrow world of physical perception. Indeed, to impose such a limitation is to force human perception backwards. This is advocated by some materialistic doctrines which claim to be progressive. Fuller treatment of this subject follows later on, when we comment on Verse 59 of this sūrah. Here, we limit our discussion to the angels who are part of the world which lies beyond our human senses.
Kur'an, meleklerin bazı nitelik ve özelliklerini bize anlatır. Bunlar, onlar hakkında ve onlarla olan ilişkimiz hakkında doğru bir kavram oluşturmamız için yeterlidir. Melekler, Allah'ın yaratmış olduğu, kendilerini tamamen Allah'a teslim eden ve her zaman tereddütsüz O'na itaat eden bir türdür. Allah'a yakındırlar, ancak burada kastedilen yakınlığın ne tür bir yakınlık olduğunu bilmiyoruz. "Onlar: 'Rahman bir evlat edindi!' dediler. Hâşâ! O, onların söylediklerinden çok yücedir. Hayır, onlar O'nun şerefli kullarıdır. O, söz söylemeden onlar söz söylemezler ve O'nun emriyle hareket ederler. Önlerindekini de arkalarındakini de bilir. Yalnızca razı olduğu kimseler için şefaat ederler ve onlar bile O'nun korkusuyla titrerler." () "O'nun katında bulunanlar, O'na ibadet etmekten asla kibirlenmezler ve bundan asla usanmazlar. Gece gündüz, hiç durmadan O'nu tesbih ederler." ()
kâfirleri üzen ve onları zelil eden bir biçimde.
manner which afflicts and humiliates the unbelievers.
Âdem'in, ilk insanın yaratılışından itibaren meleklerin de insanlarla bir ilişkisi olmuştur. Bu ilişki, hayat boyunca sürer ve ahirete kadar uzanır.
The angels have also had a relationship with human beings ever since the creation of Adam, the first man. This relationship extends throughout life until the hereafter.
Bu ilişkiye dair atıflar Kur'an'da çoktur.
References to this relationship abound in the Qur’ān.
Bu nedenle, insan hayatının en üst düzey melek topluluğunun hayatıyla bağlantılı olduğu geniş bir alan vardır. Bu alan, evrene dair daha geniş bir bakış ve anlayış sağlar ve insanın varlığını, eylemlerini ve tepkilerini çok daha geniş bir dünya içinde hissetmesine olanak tanır. Böylece dünyamızda tanık olduğumuz şeyler, bu dünya ve ötesiyle yakından ilişkilidir.
There is, then, a wide expanse in which human life is linked to the life of the supreme society of angels. It provides a broader vision and understanding of this universe and enables man to feel his existence, his actions and reactions in a much wider world. In this way what we witness in our world is closely related to the world and beyond.
Bu dünyayı insandan ve insanın algısının ötesinde uzanan âlemin genişliğini ondan almak isteyenlerin, kendileri için yalnızca kötülükten başka bir şey yoktur. Onlar insanı dar, maddi dünyaya hapsetmek, böylece onu hayvanlar âlemine itmek istemektedirler.
Those who wish to deprive man of this world, and of the expanse of the realm that lies beyond our human perception, have nothing but evil in store. They want to confine man to the narrow, material world, thus forcing him into the animal world.
Tanrı, insana kavrama yetisini vermiştir; bu yeti, hiçbir hayvanın anlayamayacağı şeyleri anlamasını sağlar, onun daha geniş bir bilgi ve duygu alanında yaşamasına imkân tanır, bu dünyaya kalbi ve aklıyla bakabilmesine olanak verir ve yayılan bu nura doğru ilerlerken kendisini arındırmasına yardımcı olur.
God has given man the ability of conception, which enables him to understand what no animal can understand, allowing him to live in a wider realm of knowledge and feeling, giving him the facility to look at this world through his heart and mind, and helping him to purify himself as he moves towards this spreading light.
Cahiliyye döneminde Araplar her türlü yanlış inanca sahipti; yine de, ötesi olan dünya fikrinin tamamını alaya alan günümüz materyalizminin savunucularından daha iyi bir konumdaydılar. Bunlar, görünmeyen bir dünyaya inanmayı saf ve bilimdışı bulur. Bu ikisini birbirini dışlayan şeyler olarak görürler. Onların, hiçbir bilimsel ya da dini dayanağı olmayan iddialarını, 59. Ayet hakkında yorum yaptığımızda ele alacağız. Burada yalnızca meleklerden kısaca söz ediyoruz.
Tanrı'nın Mesajı Alaya Alındığında
When God’s Message Is Met With Derision
Bu bölüm, peygamberlerle alay edenlerin akıbetine dair bir atıfla sona ermektedir. Yeni inkâr edenler, kendilerinden önceki kimselerin akıbeti üzerinde düşünmeye çağrılmaktadır. Onlara, öncekilerin, yani önceki inkârcıların akıbetini kendi gözleriyle görmek için yeryüzünde gezmeleri söylenmektedir; çünkü bu, asla başarısızlığa uğramayan Allah'ın yasasını onlara anlatır: "Şüphesiz senden önce de birçok peygamber alaya alınmıştı; ama onlarla alay edenleri, alay ettikleri şey kuşatıp çevirmişti." (Ayet 10)
This passage concludes with a reference to what happened to those who derided God’s messengers. The new rejecters of the faith are called upon to reflect on the fate of those who preceded them. They are told to travel all over the earth to see for themselves the fate of earlier unbelievers, because that tells them of God’s law which never fails: “Indeed other messengers have been derided before your time, but those who scoffed at them were eventually overwhelmed by the very thing they have derided.” (Verse 10)
Surenin, onların tutumunu inatçı bir reddediş olarak ve önerilerini tam bir cahilliğin işaretleri olarak gösterdikten, ayrıca Tanrı'nın onların önerileri üzerine harekete geçmeyi reddetmesinin O'nun merhametinin ve sabrının bir yönü olduğunu ortaya koyduktan sonra, önceki peygamberlerin gördüğü muameleye değinir. Bu anımsatmanın iki amacı vardır. Birincisi, gerçeği inatla reddedenlerin hedefi olan Peygambere bir teselli sunar. Ona, Tanrı'nın peygamberlerini aşağılayan ve alaya alanları mutlaka cezalandıracağını güvence altına alır. Ona, böyle bir reddedişin yeni bir olgu olmadığını anlatır.
Having shown their attitude as stubborn rejection and their suggestions as marks of total ignorance, and having established that God’s refusal to act on their suggestions is an aspect of His mercy and forbearance, the surah refers to the treatment received by earlier messengers. Such reference has a dual purpose. It firstly provides some solace to the Prophet who was at the receiving end of their obstinate rejection of the truth. It reassures him that God will certainly punish those who deride and scoff at His messengers. It tells him that such rejection is not a new phenomenon.
Daha önceki elçiler de halklarından benzer muameleyi gördü, ancak onlarla alay edenler kısa süre sonra Tanrı'nın azabına uğradı. Nihai zafer Hakk'ındır.
Earlier messengers received similar treatment from their peoples, but those who scoffed at them were soon to suffer God’s punishment. Ultimate victory belongs to the Truth.
İkincisi, bu ayet, Peygamber'in mesajını reddeden Araplara, kendilerinden önceki benzerlerinin akıbetini hatırlatır. Alay etmeye ve reddetmeye devam ederlerse, onları da benzer bir akıbet bekler. Tanrı'nın azabı, çok daha güçlü olan ve daha fazla zenginlik içinde yaşayan önceki nesilleri yok etmiştir. Dolayısıyla bu gönderme, onların kalplerini şiddetle sarsar.