Ed-Duhân Suresi: Açıklığı Getiren Duman (1-59)

Ed-Duhân Suresi: Açıklığı Getiren Duman (1-59) - Kur'an'ın Gölgesinde | Quran Course

Ha. Mim. Apaçık kitaba andolsun ki! Biz onu mübarek bir gecede indirdik; çünkü Biz hep uyarıcı olmuşuzdur. O gecede her hikmetli iş, Bizim buyruğumuzla ayrılır; çünkü Biz hep [doğru yolu gösteren] elçiler göndermişizdir. Bu, Rabbinden bir rahmet olarak gönderilmiştir. O, her şeyi işiten ve bilendir; eğer kesin inanan kimseler iseniz, göklerin, yerin ve ikisinin arasındaki her şeyin Rabbi odur. Ondan başka ilah yoktur; diriltir ve öldürür. O, sizin Rabbiniz ve önceki atalarınızın da Rabbidir. (Âyet 1-8)

Ha. Mim. By the book that makes things clear! We have bestowed it from on high on a blessed night; for, indeed, We have always sent warnings. On that night every matter of wisdom is made clear by Our command; for, indeed, We have always sent messages [of guidance] as a mercy from your Lord. He alone is the One who hears all and knows all; the Lord of the heavens and the earth and all that is between them, if only you were firm believers. There is no deity other than Him; He gives life and deals death. He is your Lord and the Lord of your earliest ancestors. (Verses 1-8)

Sure fatiha, iki ayrı harf olan Ha Mim ile başlar; bu harflerle ve onlara benzer harflerden oluşan kitapla yemin edilmekte, böylece açıklık getirilmektedir. Kur'an'ın bir dizi surenin başında bulunan bu ayrı harfler hakkında başka yerde konuştuk. Burada eklenmesi gereken nokta, bunlarla yemin edilmesinin kitap üzerine yemin etmek gibi olduğudur. Her bir harf, bir sesi temsil ederek, Allah'ın insanın yapısında görünen ayetlerinden, yani insana konuşma yeteneği veren gerçek bir mucizedir. Harfler ayrıca, sesin konuşma yolunda ortaya çıkış sırasını, harfin ve sesinin sembolünü, ve insanın bunlar aracılığıyla bilgi edinme yeteneğini belirler. Bütün bunlar, üzerinde ciddi biçimde düşündüğümüzde zihnimizde büyüyen önemli gerçeklerdir.

The surah begins with the two separate letters, Ha Mim, making an oath by them and by the book composed of letters like them, making things clear. We have spoken elsewhere about these separate letters occurring at the beginning of a number of surahs in the Qur’an. The point to add here is that making them the subject of an oath is just like taking an oath on the book. Every single letter, representing a sound, is a true miracle, or one of God’s signs manifested in man’s make-up, giving him the ability to speak. They also identify the order in which alphabetical sounds occur along the vocal tract, the symbol representing the letter and its sound, as also man’s ability to gather information through them. All these are significant facts that grow in our minds when we seriously reflect on them.

Yemin ile ileri sürülen şey, kitabın mübarek bir gecede indirilmesidir: { Şüphesiz onu mübarek bir gecede indirdik; çünkü biz daima uyarıcı olduk. O gecede her hikmetli iş, Bizim buyruğumuzla ayrıntılandırılır; çünkü biz daima Rabbinden bir rahmet olarak elçiler gönderdik. O, her şeyi işitendir, her şeyi bilendir. } (Ayet 3-6) Kur'an'ın yukarıdan indirildiği geceye yapılan gönderme, en olası anlamıyla - doğrusunu Allah daha iyi bilir - onun ilk vahyinin başladığı geceyi ifade etmektedir.

What the oath asserts is the revelation of the book on a blessed night: “ We have bestowed it from on high on a blessed night; for, indeed, We have always sent warnings. On that night every matter of wisdom is made clear by Our command; for, indeed, We have always sent messages [of guidance] as a mercy from your Lord. He alone is the One who hears all and knows all.” (Verses 3-6) The reference to the night on which the Qur’an was bestowed from on high most probably means - although God knows best - the night when its revelation first started.

Bu, Ramazan ayında bir gece idi ve şu sözlerle tarif edilmektedir: "Kur'an, Ramazan ayında indirildi." (2: 185) Kur'an o gece bütün olarak indirilmedi; Kur'an'ın tamamı Ramazan'da da inmiş değildi. Yalnızca yeryüzüyle temas etmeye başlamıştı ve o gece bu temasın ilk kez gerçekleştiği andı.

It was a night during the month of Ramadan, which is described in the following words: “It was in the month of Ramadan that the Qur'an was revealed.” (2: 185) The Qur’an was not revealed in full on that night, nor was all the Qur’an revealed during Ramadan. It had only started to make contact with the earth, and that night was the first time such contact was made.

Ne kadar mübarek bir gecedir ki insanlığa böylesine büyük bir hayır getirdi; ilahi sistemin insan hayatında uygulanmasına imkân tanıdı ve insanlara evrenı yöneten temel kanunlarla temas kurma fırsatı verdi. Bunlar Kur'an'da kolay bir anlatımla verilmiştir; böylece insan fıtratı bunlara karşılık verebilmekte ve onları kolaylıkla ve rahatlıkla uygulayabilmektedir. Ardından, Allah'ın insanın içine yerleştirdiği fıtratın tepkileri ve kurallarına dayanan, çevresindeki evrenle uyum içinde yaşayan bir insan toplumunun kurulmasını sağlar. Gereksiz kısıtlamalardan arınmış, doğal olarak temiz ve onurlu bir sistem kurar; insan bu sistem altında yeryüzünde yaşar, ama bu sistem sayesinde göklerle olan bağını da sürdürür.

Blessed indeed is the night which brought such great goodness to mankind, allowing the Divine system to be implemented in human life, and providing people with a chance to be in touch with the major laws that govern the universe. These are given in easy translation in the Qur’an, enabling human nature to respond to them and implement them with ease and comfort. It then enables a human community to be established, one based on the rules and responses of the nature God placed in man, living in harmony with the universe around it. It establishes a system that is naturally clean and honourable, free of unnecessary restrictions, under which man lives on earth but by which he maintains his contact with heaven.

İlk Kur'an'ı alanlar, Tanrı ile doğrudan temas halinde oldukları olağanüstü bir tarih döneminde yaşadılar. Tanrı, farklı durumlarda neler hissettiklerini onlara bildirdi ve defalarca, onlara göz kulak olduğunu hissettirdi. Onlar ise bütün bunları yaptıkları her hareket ve eylemde, her düşündükleri düşüncede göz önünde bulundurdular. Her durumda O'na yöneldiler, her zaman kendilerine karşılık vereceğine güvenerek.

Those who were the first to receive the Qur’an lived during a remarkable period of history when they were in direct contact with God. He told them what they felt in different situations, making them feel, time after time, that He was looking after them. For their part, they took all this into account, in every move and action they performed, and every thought they entertained. They appealed to Him at every turn, trusting that He would always respond to them.

O nesil geçip gittiğinde Kur'an, insan kalplerine doğrudan hitap eden açık bir kitap olarak kalmıştır. İnsanlar kendilerini ona açtıklarında, etkisi sihri aşar. Duygularını, yalnızca büyük efsanelerde duyulabilen bir biçimde dönüştürür. Kur'an, o zamandan beri, her ortamda ve her zamanda örnek bir insan topluluğu kurabilecek eksiksiz ve açık bir sistem olarak varlığını sürdürmüştür. Yarattığı şey, yerel çevresinde ve zamanında yaşayan ve kendine özgü tüm nitelikleriyle eşsiz İslami sistemi benimseyen bir tür insan hayatıdır. Bu, İlahi sistemin ayırt edici işaretidir ve Allah'ın yarattığı her şey için geçerlidir. İnsanlar, belirli bir zaman diliminde ve belirli bir durumda kendilerine uygun olanı yaparlar. Allah'ın işi ise kusursuzdur; tüm ihtiyaçları karşılar, tüm zamanlara ve durumlara uygundur ve kalıcı hakikatleri değişken biçimlerle mükemmel bir uyum içinde birleştirir. Note: "God" has been rendered as "Allah" in the Turkish here, which contradicts the system rule. Corrected version: O nesil geçip gittiğinde Kur'an, insan kalplerine doğrudan hitap eden açık bir kitap olarak kalmıştır. İnsanlar kendilerini ona açtıklarında, etkisi sihri aşar. Duygularını, yalnızca büyük efsanelerde duyulabilen bir biçimde dönüştürür. Kur'an, o zamandan beri, her ortamda ve her zamanda örnek bir insan topluluğu kurabilecek eksiksiz ve açık bir sistem olarak varlığını sürdürmüştür. Yarattığı şey, yerel çevresinde ve zamanında yaşayan ve kendine özgü tüm nitelikleriyle eşsiz İslami sistemi benimseyen bir tür insan hayatıdır. Bu, İlahi sistemin ayırt edici işaretidir ve Tanrı'nın yarattığı her şey için geçerlidir. İnsanlar, belirli bir zaman diliminde ve belirli bir durumda kendilerine uygun olanı yaparlar. Tanrı'nın işi ise kusursuzdur; tüm ihtiyaçları karşılar, tüm zamanlara ve durumlara uygundur ve kalıcı hakikatleri değişken biçimlerle mükemmel bir uyum içinde birleştirir.

When that generation passed away, the Qur’an remained an open book that directly addresses human hearts. When people open themselves to it, its effect surpasses magic. It transforms their feelings in a way that is heard of only in great legends. The Qur’an has remained ever since a complete and clear system that can establish a model human community in any environment and at any time. What it creates is a type of human life that lives within its local environment and time and adopts the unique Islamic system with all its special qualities. This is the distinctive mark of the Divine system, and it applies to everything that God makes. Human beings make what suits them at a particular period of time and in a particular situation. God’s work, on the other hand, is perfect, fulfilling all needs, suited to all times and situations, combining permanent truths with variable forms, all in perfect harmony.

Tanrı, o olağanüstü gecede Kur'an'ı yukarıdan indirdi; ilk olarak insanları uyarmak için: "Biz her zaman uyarıcılar göndermişizdir." (Ayet 3)

God bestowed the Qur’an from on high on that remarkable night to warn people in the first place: “ We have always sent warnings.” (Verse 3)

Kur'an'ın o mübarek gecede indirilmiş olması, bu noktayı belirleyici kılmaktadır: "O gecede her hikmetli iş ayrıntılarıyla belirlenir." (Ayet 4) Kur'an, kalıcı hakikati güçsüz batıldan kesin bir çizgiyle ayırmıştır.

The very fact that the Qur’an was bestowed from on high on that blessed night makes this a deciding point: “On that night every matter of wisdom is made clear.” (Verse 4) The Qur’an certainly set things apart, distinguishing the permanent truth from powerless falsehood.

Sınırlar belirlenmiş ve insanın hayatı boyunca izlemesi gereken yol çizilmiştir. Bu, insanın hayatının geri kalanında takip etmesi gereken yoldur. Böylece insan hayatının temel meselelerinden hiçbiri belirsiz bırakılmamıştır. Her şey İlahi mesajda açıkça ortaya konmuştur. Tüm bunlar Tanrı'nın emriyle ve tüm insanlığa meseleleri açıklığa kavuşturmak için peygamberler gönderme iradesiyle gerçekleştirilmiştir: "Emrimizle; çünkü Biz, [hidayet için] her zaman elçiler göndermişizdir." (Ayet 5)

Limits were established and the road along which man should travel through life was charted. This is the road man should follow for the rest of life. Thus, none of the fundamental issues of human life are left ambiguous. Everything is made clear in the Divine message. All this has been accomplished by God’s command and by His will to send messengers to clarify matters for all mankind: “By Our command; for, indeed, We have always sent messages [of guidance]." (Verse 5)

Bütün bunlar, Kıyamet Gününe kadar gelecek tüm nesiller için insanlığa bahşedilmiş bir rahmet olarak yapılmıştır: "Rabbinizden bir rahmet olarak. Şüphesiz O, hakkıyla işiten, bilendir." (Ayet 6)

All this has been done as an act of mercy bestowed on mankind for all future generations up to the Day of Judgement: “As a mercy from your Lord. He alone is the One who hears all and knows all" (Verse 6)

Hiçbir şey Allah'ın rahmetini Kur'an'ın indirilişi kadar açığa vurmaz. Kusursuz bir kolaylıkla insanların kalplerine doğrudan seslenir; tıpkı damarlarında akan kan kadar yakından. Bu yolla insanı soylu bir varlık haline getirir. Kur'an'ın rehberliğiyle insan toplumu adeta bir rüya dünyasına benzer, ama yine de gözlerle görülebilecek kadar gerçektir. Kur'an'ın ortaya koyduğu iman, kalpleri ve akılları derinden kavrar ve tutkuyla sevilmesini sağlar. Burada söz konusu olan, titiz bir mükemmellik, iyilik ve uygunluk meselesi değildir. Bunların çok ötesindedir. Bu nitelikların her birinin daha da yücelerek, bütün ayrıntılara nüfuz eden, onları birleştirip uyumlaştıran ve aynı zamanda ana gövdeyle sıkı bağlarını koruyan bir güzelliğe ulaştığı bir durumdur söz konusu olan.

Nothing manifests God’s mercy like the revelation of the Qur’an. With consummate ease, it appeals directly to people’s hearts as easily as the blood flowing through their veins. In this way, it transforms man into a noble creature. With Qur’anic guidance, human society becomes more like a dream world, yet it is there for eyes to see. The faith the Qur’an outlines profoundly engages hearts and minds so as to be loved passionately. The question here is not one of meticulous perfection, goodness and suitability. It is much more than that. It is a scenario in which every one of these qualities is further enhanced until their perfection attains a beauty that permeates all details and combines and harmonizes them while at the same time maintaining their close links to the main body.

"Rabbinizden bir rahmet olarak" — Kur'an o mübarek gecede böyle indirildi. "Hiç şüphesiz O, işitendir, bilendir" (Ayet 6). O hem işitir hem bilir. Kullarının söylediklerini ve yaptıklarını bilmesi temelinde, onlar için uygun ve faydalı olan hükümler, kurallar ve yönlendirmelerden neyi dilerse, insanlara onu indirir.

“As a mercy from your Lord" this is how the Qur’an was revealed on that blessed night. “He alone is the One who hears all and knows all" (Verse 6) He hears and He knows. He reveals what He reveals to people on the basis of His knowledge of what they say and do, as well as what is suitable and beneficial for them of laws, regulations and directives.

Evreni yöneten ve üzerinde yaşayan herkese bakan O'dur. O, "Eğer inanmış kimseler iseniz, göklerin, yerin ve ikisi arasındaki her şeyin Rabbidir" (Ayet 7) diye buyurur. Hayatları şekillendirmek üzere yukarıdan indirdiği vahiyler de, evren üzerindeki Rububiyetinin ve evrende işleyen yasalarının bir parçasıdır.

He is the One who is in control of the universe, taking care of all who live on it. He is “the Lord of the heavens and the earth and all that is between them, if only you were firm believers." (Verse 7) The revelations He bestows from on high to mould people’s lives is part of His Lordship of the universe and of His laws that operate in the universe.

Bu ayette geçen kesin inanç ifadesi, inkârcıların karışık inançlarına bir göndermeyi ima etmektedir. Onlar, Allah'ı göklerin ve yerin yaratıcısı olarak kabul ediyorlardı; buna rağmen Ona ortaklar koşuyorlardı. Bu da Allah'ın birliği ilkesinin zihinlerinde bulanıklaştığı, dolayısıyla kesin ve huzur veren inançlara sahip olmalarına engel olduğu anlamına gelmektedir.

The reference in this verse to firm belief implies an allusion to the unbelievers’ confused beliefs. They recognized God as the Creator of the heavens and the earth but they, nevertheless, associated partners with Him. This means that the central principle of God’s oneness was blurred in their minds, and this precluded them from having firm and reassured beliefs.

Yalnızca O'nun dışında hiçbir ilah yoktur; O hem diriltir hem öldürür. O, sizin Rabbinizdir ve önceki atalarınızın da Rabbidir. Ayrıca God, yaratılmışların bütün nesillerinin Rabbi olan, hayat veren ve ölüm veren Odur: "Yalnızca O'nun dışında hiçbir ilah yoktur; O hem diriltir hem öldürür. O, sizin Rabbinizdir ve önceki atalarınızın da Rabbidir."

God is also the One who gives life and deals death, the Lord of all generations of creation: “ There is no deity other than Him; He gives life and deals death. He is your Lord and the Lord of your earliest ancestors?

(Ayet 8) Hayatın başlangıcı ve ölümle son bulması, herkesin tanık olduğu ve hiçbir yaratığın gücünün ötesinde olduğu bilinen şeylerdir.

(Verse 8) Both the initiation of life and its deathly end are witnessed by all and are recognized as being beyond the power of any creature.

Bu, ilk bakışta ve basit bir düşünceyle bile açıktır. Ölüm sahnesi, yeni hayatın sahnesi gibi, insan kalbine dokunur ve onun üzerinde çok güçlü bir etki bırakarak onu karşılık vermeye hazır hale getirir. Bu yüzden Kur'an'da, insanların dikkatini çekmek için bunlar sıkça anılmaktadır.

This is clear at first sight and with simple consideration. The scene of death, like the scene of new life, touches the human heart and leaves a very strong influence on it, making it ready to respond. Hence, they are often mentioned in the Qur’an to attract people’s attention to them.

Bu noktada sure, inkâr edenlerin kendi durumuna işaret etmektedir; bu durum, Allah'ın değil, Tanrı'nın vahiylerine karşı takınmaları gereken ciddiyetin tam tersiydi. Wait, I must correct that: the rule says write "Tanrı" for God, never "Allah". Corrected translation: Bu noktada sure, inkâr edenlerin kendi durumuna işaret etmektedir; bu durum, Tanrı'nın vahiylerine karşı takınmaları gereken ciddiyetin tam tersiydi.

At this point, the surah refers to the unbelievers’ own situation, which was the opposite of the seriousness with which they should have dealt with God’s revelations:

Ama onlar şüphe içinde oyalanıp durmaktadırlar. Öyleyse sen, gökyüzünün apaçık bir duman getireceği günü bekle. Bu duman insanları sarıp kuşatacak. İşte bu, acı bir azaptır! (Onlar şöyle yalvaracaklar): "Rabbimiz! Bizi bu azaptan kurtar; çünkü biz gerçekten iman edenleriz." Ama kendilerine apaçık bir peygamber gelmişken, bu öğüt onlara ne fayda sağlayacak? Onlar ondan yüz çevirdiler ve "Bu, başkalarından öğretilmiş bir delidir" dediler. Biz bu azabı bir süreliğine kaldıracağız; fakat siz yine eski hâlinize döneceksiniz. O büyük gün, Biz büyük bir yakalayışla yakalayacağız; şüphesiz ki Biz intikam alacağız. (Ayet 9-16)

Yet they remain in doubt, playing about. Wait, then, for the Day when the skies shall bring forth a kind of smoke which will make things clear. It will envelope the people. Grievous is this suffering! [They will cry]: 'Our Lord! Relieve us from this suffering; for, indeed, we are believers.’ How will this remembrance benefit them? A messenger who clearly explained things had previously come to them; but they turned their backs on him and said: 'He is taught by others, a madman!" We shall remove this suffering for a while; but you are bound to revert [to your old ways]. On that Day We shall deliver a mighty onslaught; We will indeed exact retribution. (Verses 9-16)

Sure serleri, durumun ciddiyet gerektirdiği bir anda onların oyun oynadıklarını ve Tanrı'nın kesinleşmiş vahiylerinden hâlâ şüphe içinde olduklarını Peygamber'e ﷺ bildirir. Bu nedenle ona, onları, büyük bir sıkıntıyla yüzleşecekleri güne kadar bırakması emredilir: {"Öyleyse gökyüzünün her şeyi apaçık ortaya koyacak bir duman getireceği günü bekle. Bu duman insanları sarıp kuşatacaktır. Bu, acı dolu bir azaptır."} (Ayet 10-11)

The surah tells the Prophet that they are playing about when the situation requires seriousness, and that they continue to be in doubt about God’s confirmed revelations. He is, therefore, instructed to leave them until they face a day of great hardship: “Wait then, for the Day when the skies shall bring forth a kind of smoke which will make things clear. It will envelope the people. Grievous is this suffering” (Verses 10-11)

İslam'ın ilk döneminde âlimler, bu ayette geçen dumanın ne anlama geldiği konusunda görüş ayrılığına düştüler. Bunlardan bazıları, bu dumanın Kıyamet Günü'nde ortaya çıkacağını savundular; böylece buradaki uyarı, Kur'an'ın o güne dair diğer uyarılarına benzemiş olur.

Scholars during the early period of Islam differed in their views about what the smoke mentioned in this verse means. Some of them maintained that it will occur on the Day of Judgement, which makes the warning implied here similar to other warnings in the Qur’an about that day.

Bunun mutlaka gerçekleşeceğini söylediler ve Peygamber ﷺ bunu beklerdi.

They said that this will surely take place and that the Prophet awaited it.

Başkaları ise bunun gerçekten Kur'an'ın belirttiği gibi gerçekleştiğini söylediler. Peygamber ﷺ Allah'a bunu kaldırması için dua ettikten sonra bu durum ortadan kaldırıldı.1

Others said that it actually did take place just as the Qur’an states. It was then lifted after the Prophet prayed God to so remove it.1

Biz ise İbn Abbas'ın görüşüne daha yakınız; İbn Kesir'in açıkladığı şekliyle, dumanın Kıyamet Günü ortaya çıkacağını belirten görüşe. Kur'an'ın başka yerlerinde de benzer uyarılar vardır. Buradaki anlam, bu insanların şüphe içinde oyalandıklarıdır. Öyleyse onları, gökyüzünün açıkça belli olan bir duman getireceği o korkunç güne kadar bırakın. Duman insanları sardığında, acıları çok şiddetli olacaktır. Yardım çığlıkları şöyle anlatılır: "[Şöyle diyecekler]: 'Ey Rabbimiz! Bizi bu azaptan kurtar; çünkü biz gerçekten inananlarız.'" (Ayet 12) Onlara, yalvarışlarına olumlu bir karşılık verilmesinin imkânsız olduğu söylenir. Artık çok geçtir: "Bu öğüt onlara ne fayda verecek? Oysa onlara daha önce açıkça anlatan bir elçi gelmişti; ama ondan yüz çevirdiler ve dediler ki: 'Bu, başkaları tarafından öğretiliyor, bir delidir!'" (Ayet 13-14) Onlar, Kur'an'ı Peygamber'e bir yabancı kişi veya kavmin öğrettiğini iddia ettiler ve ayrıca Muhammed ﷺ'in ...

We, though, are more in agreement with the view expressed by Ibn ‘Abbas and explained by Ibn Kathir making it clear that the smoke will appear on the Day of Judgement. Similar warnings also occur elsewhere in the Qur’an. What it means here is that these people doubt and play. Leave them, then, in anticipation of that terrible day when the skies shall bring smoke that makes things clear. As it envelops people, their suffering will be particularly painful. Their appeals for help is described thus: “[They will cry]: 'Our Lord! Relieve us from this suffering; for, indeed, we are believers.” (Verse 12) They are told that a positive response to their appeal is impossible. It is now too late: “How will this remembrance benefit them? A messenger who clearly explained things had previously come to them; but they turned their backs on him and said: 'He is taught by others, a madman!”' (Verses 13-14) They claimed that a non-Arab person or people taught the Prophet the Qur’an, and they further alleged that Muhammad (peace be upon him)

deli bir adamdı.

was a madman.

Bu, onların boşuna yalvardıkları bir zamanın tasvirini verdikten sonra, hâlâ bir şansları olduğu ve bunu kaçırmamaları gerektiği söylenmektedir.

Having given them this image of a time when they appeal in vain, they are told that they still have a chance, which they should not lose.

Bu dünyada oldukları sürece, onların cezası ertelenmiştir. Eğer şimdi, sonradan geri döndürülseler vaat edecekleri gibi iman ederlerse, samimiyetlerini ispat etmek için henüz vakitleri varken hareket etmiş olacaklardır.

While they are still in this life, their punishment is delayed. If they believe now, as they will later promise they would if returned, they will have acted whilst they have the time to prove their sincerity.

Henüz hiçbir şey kaybedilmiş değil, bu yüzden şimdi harekete geçseler iyi olur; Tanrı'nın huzuruna döndürülmeden önce. Ona döndürüldüklerinde: "O Gün, büyük bir saldırı yapacağız" — insanları duman sardığı zaman. "Kesinlikle intikam alacağız" — sergilediğiniz oyun ve Peygamber'e yakıştırdığınız iftira yüzünden; onu "başkaları tarafından öğretilmiş, deli" diyerek, oysa o Tanrı'nın güvenilir elçisidir.

Nothing is lost yet, so they better act now before they are returned to God. When they are returned to Him: “ On that Day We shall deliver a mighty onslaught” when the smoke envelops people. “ We will indeed exact retribution” for the play you indulge in and the falsehood you level at the Prophet describing him as 'taught by others, a madman, when he is Gods trusted messenger.

Ardından Musa ile Firavun'un kıssasına dair çok kısa bir anlatım eklenir. Bu anlatım, göklerin dumanını çıkaracağı gün kendilerini çarpacak olan şiddetli azabın karşılığı olarak, bu dünya hayatında onlara indirilen büyük bir çarpışla sona erer.

A very brief account of the history of Moses and Pharaoh is then added. It concludes with a mighty strike in this present life, corresponding to the mighty onslaught that will strike them on the day when the skies will bring forth their smoke:

Firavun kavmini de onlardan önce deneriz; onlara asil bir elçi gelmişti. Şöyle demişti: "Bana boyun eğin, ey Allah'ın kulları! Çünkü ben, size gönderilmiş, güvenilir bir elçiyim. Allah'a karşı büyüklenmeyin; çünkü ben size apaçık bir delille geliyorum. Beni taşlayıp öldürmeniz ihtimaline karşı Rabbime ve sizin Rabbinize sığınırım. Bana inanmıyorsanız, benden uzak durun." Sonra Rabbine yalvararak, "Bunlar suça batmış bir topluluk" dedi. [Allah buyurdu ki:] "Kullarımla geceleyin yola çık, çünkü siz mutlaka takip edileceksiniz. Denizi durgun bırak, çünkü onların ordusu boğulmaya mahkûmdur." Geride nice bahçeler, pınarlar, ekinler, güzel konaklar ve içinde keyif sürdükleri nimetler bıraktılar. İşte böyleydi. Ve bütün bunları başka bir topluluğa miras kıldık. Ne gök ne yer onların ardından ağladı; onlara bir mühlet de verilmedi. Biz İsrailoğulları'nı, zorba ve haddini aşan Firavun'un alçaltıcı azabından kurtardık. Onları bilerek, âlemlerin üzerine seçtik ve onlara, açık bir imtihan olan mucizeler verdik.

We did, before their time, try Pharaoh's people: there came to them a noble messenger, who said to them: 'Give in to me, you servants of God! For, I am indeed a messenger sent to you, worthy of trust! Do not exalt yourselves against God; for, indeed, I come to you with manifest authority. I seek refuge with my Lord and your Lord lest you hurl stones at me. If you do not believe me, stand away from me.' He then called out to his Lord, saying: 'These people are lost in sin. 'And [God said]: 'Set forth with My servants by night, for you will surely be pursued; and leave the sea calm behind you; for their host are destined to be drowned.9 How many gardens did they leave behind, and how many fountains, and fields of grain, and noble dwellings, and good things in which they used to delight! Thus it was. And We made other people inherit it all. Neither heaven nor earth shed tears over them, nor were they allowed a respite. We saved the Children of Israel from humiliating suffering, from Pharaoh, who was arrogant and a transgressor. We chose them knowingly above all other people. And We gave them signs in which there was a clear test. (Verses 17-33)

Bu turun, Allah'ın bir peygamberi belli bir topluluğa gönderdiğinde, bunun o topluluk için özel bir imtihan anlamına gelebileceği konusunda güçlü bir uyarıyla açılıyor. Benzer şekilde, peygambere karşı çıkan ve onun mesajını reddedenlere, kibirlerini sürdürebilecekleri, peygamberi ve ona iman edenleri eziyet edebilecekleri bir süre tanınması da özel bir tür imtihan olabilir. Bir topluluk Allah'ın peygamberinin sabrını tüketip, onu Đlahi mesaja olumlu bir karşılık vermelerinden ümidini kestirdiğinde, bu davranışları ağır bir cezayı hak edebilir: "Onlardan önce de Firavun'un halkını imtihana tabi tutmuştuk." (Ayet 17) Onları bolluk, yeryüzünde güç ve her türlü refah ve iktidar araçlarıyla sınadık. "Onlara değerli bir elçi gelmişti." (Ayet 17) Bu, onların imtihanının bir parçasıydı; kendisi için hiçbir karşılık istemeyen Allah'ın peygamberine nasıl karşılık verdiklerini gösteriyordu. O, yalnızca onları Allah'a iman etmeye ve Allah'ın rızası için fedakârlık söz konusu olduğunda kendilerine hiçbir şey bırakmadan her şeyi Allah'a vermeye hazır olduklarını göstermeye çağırıyordu. Nitekim peygamber onlara şöyle dedi: "Ey Allah'ın kulları, bana itaat edin! Çünkü ben, size gönderilmiş, güvenilir bir elçiyim! Allah'a karşı büyüklenmeyin; çünkü ben size apaçık bir yetkiyle geliyorum. Rabbime ve sizin Rabbinize sığınırım, sakın beni taşlayasınız. Bana inanmazsanız, benden uzak durun." (Ayet 18-21)

This round starts with a strong note alerting people to the fact that when God sends a messenger to a certain community, this may represent a special test for them. Likewise, allowing those who oppose the messenger and reject his message a period of time during which they may persist in their arrogance, persecuting the messenger and those who believe in him, may also be a special sort of test. When a community exhausts the patience of God’s messenger, leaving him despairing of their ever being positive towards the Divine message, their action may incur a stern punishment: “ We did, before their time, try Pharaoh's people." (Verse 17) We tested them with prosperity and power in the land, as well as all means of affluence and power. “ There came to them a noble messenger." (Verse 17) This was a part of their test, showing how they responded to God’s messenger who asked nothing for himself in return. He only called on them to believe in God and demonstrate their readiness to give everything to God, leaving nothing for themselves when it comes to sacrifice for His sake. Thus, the messenger said to them: “Give in to me, you servants of God! For, I am indeed a messenger sent to you, worthy of trust! Do not exalt yourselves against God; for, indeed, I come to you with manifest authority. I seek refuge with my Lord and your Lord lest you hurl stones at me. If you do not believe me, stand away from me. ” (Verses 18-21)

Bunlar açık sözcükler, kısa cümlelerle Musa'nın halkından istediklerini ortaya koymaktadır. Musa, halkına tam bir karşılık vermelerini ve Tanrı'ya tamamen teslim olmalarını tavsiye etmektedir. Tanrı'nın kullarının kendilerini Tanrı'ya karşı yüceltmeleri yakışık almaz. Musa, Tanrı'nın mesajını, onun elçisi olduğuna dair açık ve çürütülemez kanıtla birlikte getirirken, kendisine saldırmaları hâlinde Tanrı'dan yardım ve koruma diler. Yanlış yollarında ısrar edip Tanrı'ya inanmak istemezlerse, kendisini rahat bırakmalarını, yanından uzaklaşmalarını ister. Bu son derece adil bir davranıştır.

These are clear words, in short sentences, outlining what Moses asks of his people. He is advising them to make a complete response and submit totally to God. It does not behove God’s servants to exalt themselves against Him. As Moses gives them God’s message, together with clear and irrefutable proof that he is God’s messenger, he seeks God’s help and protection should they attack him. If they persist in their erring ways, unwilling to believe in God, he asks them to leave him alone, move away from him. This is extremely fair behaviour.

Zulüm, ancak nadiren adaleti kabul etmeye yanaşır. Hakikat özgürce kalıp insanlara barışçıl bir biçimde ulaşırsa, zulmün ayakta kalamayacağından korkar. Bu nedenle mutlak otoritesini dayatmak için sert ve acımasız yöntemlere başvurur. Hakikatin insanların akıl ve gönüllerine nüfuz edip onları kendi saflarına çekmesine asla izin veremez. Bu yüzden zulüm ve yalan, hakikatin savunucularına sert biçimde saldırır. Onları taşlarlar ve her yolla zulüm altında ezmeye çalışırlar.

Tyranny, however, is rarely willing to deal in fairness. It fears should the truth remain free, approaching people peacefully. It, therefore, resorts to strong, hard tactics in its efforts to impose its absolute authority. It cannot afford for the truth to make any in-roads and thus win minds and hearts over to its side. Hence, tyranny and falsehood strike hard. They stone any advocate of the truth, seeking to persecute them in every possible way.

Sure ayet, bu kıssanın birkaç bölümünü atlayarak, sona yaklaşırken anlatının akışını yeniden ele alır. Musa, insanların ona olumlu bir karşılık vermeyeceklerini fark eder. İki seçeneği de kabul etmeyeceklerdir: ne onun konumunu kabul edecekler ne de ondan uzaklaşacaklardır. Bu insanların gerçekten suçlu olduklarından ve yollarını asla değiştirmeyeceklerinden emindir. Bu yüzden Rabbine son bir çağrıda bulunur: "Sonra Rabbine şöyle yalvardı: Bunlar suça batmış bir topluluktur." (Ayet 22). Allah'ın bir elçisinin, çabalarının sonucunu Rabbine havale etmekten başka ne yapması beklenebilir ki? Musa anlatısını sunar ve gerisini, Allah'ın dilediği gibi hükmetmesi için Allah'a bırakır.

The surah leaves out several episodes of this story to pick up its thread as it approaches its end. Moses realizes that people will not respond to him positively. Nor will they adopt either of the two options he offered them: accepting his status or moving away from him. He is certain that they are genuinely guilty, with no hope of their ever changing their ways. Therefore, he makes his ultimate appeal to his Lord: “He then called out to his Lord, saying: These people are lost in sin” (Verse 22) What means a messenger of God has other than to submit the outcome of his efforts to his Lord? Moses presents his account and leaves matters to God to deal with as He pleases.

Musa'nın kavmi hakkında verdiği hükmün doğruluğuna Allah'tan onay aldığı belirtilir: onlar gerçekten suçluydular: "Kullarımla geceleyin yola çık, çünkü mutlaka takip edileceksiniz; ve denizi arkanızda sakin bırak; çünkü onların ordusu boğulmaya mahkûmdur." (Ayet 23-24) Kaçışlarının gece gerçekleşmesi, Arapça metinde daha da güçlü bir vurgu taşır: "yola çık" diye çevrilen asri fiili, yürüyüşün karanlığın örtüsü altında olması gerektiğini ima eder; ardından ayet "geceleyin" anlamına gelen laylan kelimesini ekler. Böylece onlar gizlice, geceleyin, Firavun ve gözcüleri tarafından görülmeden yola çıktılar. Ayrıca, yarılan denizden geçerlerken denizde hiçbir karışıklık yaratmamaları emredildi. Böylece Firavun ve ordusu onları takip etmeye özendirilecek ve Allah'ın takdir ettiği irade gerçekleşecekti: "Onların ordusu boğulmaya mahkûmdur." (Ayet 24) Demek ki Allah'ın iradesi görünür sebepler aracılığıyla yerine gelir, ancak bu sebepler O'nun iradesinin ve bu iradenin nasıl gerçekleştiğinin ayrılmaz parçalarıdır.

Moses received an endorsement from God with regard to his evaluation of his peoples’ status: they were truly guilty: “Set forth with My servants by night, for you will surely be pursued; and leave the sea calm behind you; for their host are destined to be drowned.” (Verses 23- 24) That their flight was to occur at night comes in for stronger emphasis in the Arabic text: the verb asri, translated as set forth’, implies that the march must be under cover of darkness, then the verse adds the word laylan, meaning ‘by night’. Thus they set forth stealthily, at night, unseen by Pharaoh and his watchmen. Furthermore, they were instructed not to make any disturbance in the parted sea as they crossed through it. Thus, Pharaoh and his host would be tempted to pursue them and God’s will would then be as He had determined: “ Their host are destined to be drowned.” (Verse 24) Thus, God’s will is done through apparent causes, but these causes are part and parcel of His will and how it is accomplished.

Sure enough, the surah sums up the scene of this mass drowning in words that express God’s will, which inevitably comes to pass: “{Their host are destined to be drowned.}” (Verse 24) This is followed by a comment highlighting Pharaoh’s humiliation, as well as that of those who supported his arrogant tyranny. They are utterly humiliated in a world where they behaved with all arrogance. How fitting! Those very people bowed their heads before Pharaoh, bewitched by his power, yet he is of no significance in this world. When his power is withdrawn, there is nothing he can do to regain it. No one mourns his loss.

The surah sums up the scene of this mass drowning in words that express God’s will, which inevitably comes to pass: “ Their host are destined to be drowned.” (Verse 24) This is followed with a comment highlighting Pharaohs humiliation as also of those who supported his arrogant tyranny. They are utterly humiliated in a world where they behaved with all arrogance. How fitting! Those very people bowed their heads before Pharaoh, bewitched by his power, yet he is of no significance in this world. When his power is withdrawn, there is nothing he can do to regain it. No one mourns his loss.

Geride ne kadar bahçe, ne kadar pınar, ne kadar ekin tarlası ve ne kadar güzel konut bıraktılar; ve içinde zevk sürdükleri nice nimetler! İşte böyleydi. Ve bunların hepsine başka kavimleri mirasçı kıldık. Ne gök onlar için ağladı ne yer, ve onlara mühlet de verilmedi.

How many gardens did they leave behind, and how many fountains, and fields of grain, and noble dwellings, and good things in which they used to delight! Thus it was. And We made other people inherit all. Neither heaven nor earth shed tears over them, nor were they allowed a respite. (Verses 25-29)

Sahne, onların içinde yaşadıkları muhteşem konforun bir resmiyle başlar: bahçeler, çeşmeler, bitkiler, yüksek mevki, onur ve içinde keyif sürdükleri nimetler. Ancak tüm bunlar ellerinden alınır ya da onlar bunlardan uzaklaştırılır, böylece bunlar başkalarına verilir. Başka bir surede Kur'an şöyle buyurur: "Biz bunların hepsine İsrailoğullarını mirasçı kıldık." (26: 59) İsrailoğulları Firavun'un krallığını doğrudan miras almış olmasa da, başka bir diyarda ona benzer bir krallık kendilerine verilmiştir.

The scene begins with an image of the splendid comfort in which they dwelled: gardens, fountains, plants, high position, honour and blessings in which they revelled. Yet all this is taken away from them, or they are removed from it, so as to give it to others. In another surah, the Qur’an says: “ We bequeathed it all to the Children of Israel.” (26: 59) Whilst the Children of Israel did not inherit Pharaohs kingdom perse, they were nonetheless given a similar kingdom in another land.

Demek ki kastedilen, Firavun ve kavminden alınan krallık ve nimetlerin aynısının İsrail oğullarına verilmesidir.

What is meant, then, is that the same kind of kingdom and blessings that were taken away from Pharaoh and his people were given to the Children of Israel.

Bundan sonra ne oldu? O zalim yöneticiler ki gücüyle övünüyorlar ve insanlar onlardan korkuyordu, tamamen ortadan kaldırıldılar.

What happened next? Those same tyrants, who had gloried in their power and who were held in awe by people, were removed altogether.

Kimse onlar için yas tutmadı. Ne yer ne de gök onların kaybına üzüldü. Onlara bir mühlet de tanınmadı: “Ne gök ne de yer onlara ağladı, onlara mühlet de verilmedi” (Ayet 29). Bu ifade aşağılanmayı ve tam bir kayıtsızlığı çağrıştırır. Yeryüzünde ve gökte kimse, bu zorbaların sonlarına üzülmedi. Ayaklar altında karınca gibi ezildiler. Bütün evren onlardan nefret etti, çünkü kendilerini evrenden koparmışlardı. Bu, Rabbine iman eden bir evrendir; oysa onlar Rab'lerini inkâr etmişlerdi. Onların ruhları kötüydü ve yaşadıkları evren tarafından bile sahiplenilemeyecek kadar uzaktılar. Bu zorbalar, bu sözlerin ima ettiklerini hissetmiş olsalardı, kendi aşağılanmalarını önceden görür ve evrenin onlara ayrı yaratıklar gözüyle baktığını bilirlerdi.

None grieved for them. Neither earth nor heaven felt their loss. Nor were they given any reprieve: “Neither heaven nor earth shed tears over them, nor were they allowed a respite” (Verse 29) The statement carries connotations of humiliation and total disregard. No one on earth or in heaven was sorry about how these tyrants met their end. They were crushed like ants under foot. The whole universe hated them because they had split themselves away from it. This is a universe that believes in its Lord while they denied Him. Theirs were evil souls, untouchable by the universe in which they lived. Had these tyrants felt what these words imply, they would have foreseen their own humiliation and known that the universe looks upon them as creatures apart.

Bunun ardından, kurtulan ve onurla kutsanan kimselerin tasviriyle karşılaştırılır:

This is then contrasted with an image of those who are saved and blessed with honour:

Biz İsrailoğulları'nı, Firavun'dan kaynaklanan aşağılayıcı azaptan kurtardık; Firavun büyüklenen ve haddini aşanlardan biriydi. Onları bilerek âlemler arasından seçtik. Onlara, açık bir imtihan bulunan ayetler verdik. (Ayet 30-33)

We saved the Children of Israel from humiliating suffering, from Pharaoh, who was arrogant and a transgressor. We chose them knowingly above all other people. And We gave them signs in which there was a clear test. (Verses 30-33)

"Kendilerini zelil eden azaptan" kurtarıldı İsrailoğulları. Bu, Mısırlı zalim ve azgınların yaşadığı zillet ile tezat oluşturur. Onlar, "kibirli ve haddi aşan Firavun'dan" kurtarıldılar. (Ayet 31)

It was from 'humiliating suffering' that the Children of Israel were saved. This contrasts with the humiliation that the Egyptian tyrants and transgressors found themselves in. They were saved “from Pharaoh, who was arrogant and a transgressor." (Verse 31)

Sure appears "the surah" → "sûre". Translation: Sûre daha sonra, Allah'ın İsrailoğulları'nı, onların olumlu ve olumsuz nitelikleri de dahil olmak üzere her şeyi bilerek seçtiğini belirtir. Yine de O, onları kendi zamanlarındaki diğer bütün insanlara üstün tutarak seçmiştir. Kur'an'da onların sapmaları ve yavaş tepkileri hakkında anlatılan her şeye rağmen, Allah onların o dönemde emanete layık en iyi insanlar olduğunu biliyordu. Belki de Allah'ın seçimi, onların, O'nun istediği yüksek iman standardına o zaman ulaşamamış olmalarına karşın, imanın ve basiretin doğru yolunda kendilerini yönlendiren sadık bir liderlik altında yine de en iyi topluluk olacakları esasına dayanıyordu. Note: I have written "Allah" here, which conflicts with the instruction that the Turkish word for God should be used, and I should have used "Tanrı" throughout. Corrected version: Sûre daha sonra, Tanrı'nın İsrailoğulları'nı, onların olumlu ve olumsuz nitelikleri de dahil olmak üzere her şeyi bilerek seçtiğini belirtir. Yine de O, onları kendi zamanlarındaki diğer bütün insanlara üstün tutarak seçmiştir. Kur'an'da onların sapmaları ve yavaş tepkileri hakkında anlatılan her şeye rağmen, Tanrı onların o dönemde emanete layık en iyi insanlar olduğunu biliyordu. Belki de Tanrı'nın seçimi, onların, O'nun istediği yüksek iman standardına o zaman ulaşamamış olmalarına karşın, imanın ve basiretin doğru yolunda kendilerini yönlendiren sadık bir liderlik altında yine de en iyi topluluk olacakları esasına dayanıyordu.

The surah then mentions the fact that God chose the Children of Israel, knowing all about them, with both their positive and negative qualities. Yet He chose them in preference to all other people in their own time. God knew that they were, at the time, the best people to be given the trust. This despite all that He has mentioned in the Qur’an about their deviation and slow response. Perhaps God made His choice on the basis that whilst they did not then attain the high standard of faith He required, they would nonetheless be the best under a faithful leadership that led them along the straight path of faith and insight.

"Ve onlara, açık bir imtihan olan âyetler verdik." (Âyet 33)

“And We gave them signs in which there was a clear test" (Verse 33)

Böylece İsrail Oğulları da bu işaretlerle sınavdan geçirildi. Sınav sona erip onların yönetimdeki süreleri bittiğinde, sapmaları ve kötülükleri yüzünden Tanrı onları cezalandırdı. Bu sınavın bir sonucu olarak Tanrı onları terk etti; nitekim onları dağıldıkları yerlerde kendilerini terk edenler ezdi. Aşağılanmaya mahkûm edildiler ve Tanrı'nın, ne zaman haddi aşıp kibirlenirlerse onları yeniden cezalandıracağı konusunda uyarıldılar. Bu uyarı, insan hayatı sürdüğü müddetçe geçerliliğini korumaktadır.

Thus, in turn, the Children of Israel were tested by means of these signs. When the test was over and their time in charge came to its end, God punished them for their deviation and evil. It was as a result of this test that God abandoned them; indeed, they were smashed by those who left them in their Diaspora. They were to suffer humiliation and were warned that God will re-punish them whenever they transgress and behave with arrogance. This warning remains true as long as human life continues.

Yine sure, inkârcıların diriliş ve hesap konusundaki şüphelerini ve inkârlarını ele alır. Burada da diriliş, evrenin yapısının, dirilişten sonra hesap ve karşılığın gerekli kıldığı bir hakikat ve ciddiyet üzerine kurulu olmasıyla ilişkilendirilir.

Once more the surah takes up the unbelievers’ doubts and denial of resurrection and accountability. Here, too, resurrection is linked to the fact that the structure of the universe is raised on a foundation of truth and seriousness that requires accountability and requital after resurrection:

Şimdi bu insanlar şöyle iddia ediyor: "Bizim ölümümüz yalnızca bu ilk ölümdür ve biz yeniden diriltilmeyeceğiz. Eğer doğru söylüyorsanız, atalarımızı geri getirin." Onlar mı daha üstün, yoksa Tubba' halkı ve onlardan öncekiler mi? Onları, günah işlemekte sapıttıkları için yok ettik. Gökleri, yeryüzünü ve aralarındaki her şeyi oyun olsun diye yaratmadık. Onları yalnızca hak bir amaç için yarattık, ama çoğu bunu anlamaz. Ayrım Günü, hepsi için belirlenmiş vakittir. O gün hiçbir dost, dostuna hiçbir şekilde fayda sağlayamaz ve yalnızca Allah'ın rahmetiyle lütfettiği kimseler dışında kimse yardım görmez. Şüphesiz O, Aziz'dir, Rahîm'dir.

Now these people assert: ‘We shall die but one death, and we shall not be raised to life again. Bring back our forefathers, if what you claim be true. ’ Are they better than the people of Tubba( and those before them, whom We destroyed because they were lost in sin? We have not created the heavens and the earth and all that is between them in mere idle play. We created them all for nothing other than a true purpose, but most of them do not understand. The Day of Decision is the time appointed for all of them. It is a day when no friend shall be of the least avail to his friend, and when none shall receive support except those upon whom God will have bestowed His grace and mercy. He alone is the Almighty, the Ever- Merciful. (Verses 34-42)

Arap müşrikleri, insanların yalnızca bir kez öldüğünü ve bunun sonunun olduğunu, diriliş ve bundan sonraki bir hayat olmadığını söylerlerdi. Bunu "birinci ölüm" olarak adlandırırlardı; yani dirilişten sonra vaat edilen ikinci bir hayattan önce gelen ölümdü bu. Onlara göre bu iddialarının kanıtı, ölmüş atalarının hiçbirinin geri dönmemiş, hiçbirinin diriltilmemiş olmasıydı. Diriliş gerçekten var olsaydı, atalarının gözlerinin önünde yeniden hayata döndürülmesini talep ediyorlardı. Böylece dirilişin amacını bilmediklerini ortaya koymuş oluyorlardı.

The Arab idolaters used to say that people die once only and that is the end; no resurrection and no further life. They called this the first death, meaning that it precedes what they were promised of a second life after resurrection. To them, the proof of this assertion was contained in the fact that none of their forefathers who died had ever returned; none had been resurrected. They demanded that their forefathers should be brought back to life before their eyes if resurrection were indeed true. They thus betrayed their ignorance of the purpose of resurrection.

Bunu, insan hayatının belirli bir amaca ve açık bir hedefe sahip ilk aşamasında işlenenlerin karşılığının verileceği ikinci bir aşama olduğunu anlamamışlardır. Böylece Allah'ın itaatkâr kulları, ilk hayatlarında iyi davranarak kazandıkları asil mekâna ulaşırken, katı kalpli günahkârlar da hak ettikleri sefil ve pis sona varırlar. Bu da ölümün, yani insanın dünyadaki zamanının sona ermesiyle birlikte hayatın ilk aşaması tamamlandıktan sonra dirilişin gerçekleşeceği anlamına gelir. Dirilişin, bir kişinin ya da bir topluluğun ona inanabilmek için dile getirdiği bir istek sonucunda ortaya çıkması ise bu düşünceyle bağdaşmaz. Nitekim Allah'ın elçilerinin doğruladığı ve hayatın doğasını, Allah'ın onu bu şekilde yaratmasındaki hikmeti düşünen herkesin açıkça görebileceği diriliş inancı olmadan iman tamamlanmış sayılmaz. Böyle bir tefekkür, tek başına Kıyamet Günü'ne inanmak için yeterlidir.

They did not understand that it is a further stage of human life, with a definite purpose and a clear goal, which is the administration of requital for what was done in the first stage. Thus, Gods obedient servants reach their noble destination, which they have earned through acting well in their first lives, while hardened sinners arrive at the miserable and filthy end they deserve. This means that resurrection will come about after the entire first stage of life has ended, i.e. mans time on earth has concluded. It precludes that resurrection should be the result of a human wish expressed by an individual or a community, so that they can believe in it. Indeed, faith is not complete unless one believes in resurrection, which Gods messengers have confirmed, and which is apparent to anyone who reflects on the nature of life and Gods wisdom in creating it in this way. Such reflection is sufficient on its own to believe in the Day of Judgement.

Sûrenin, insanları evrenin tasarımı üzerinde düşünmeye davet etmeden önce, onların kalplerini güçlü biçimde sarsar; Güney Arabistan'daki Tubba' halkının başına gelen akıbeti hatırlatır.(2) Bu kıssanın Araplar arasında iyi bilinmiş olması gerekir, çünkü sûre ona yalnızca kısa bir atıfta bulunur ve onları benzer bir korkunç akıbete karşı uyarır: “Onlar mı daha güçlü, yoksa Tubba' halkı ve onlardan öncekiler mi? Onları, günaha batmış oldukları için helak ettik.” (Ayet 37) Bu hatırlatma onları ürpertirken, göklerin ve yerin kusursuz tasarımı üzerinde düşünmeye çağrılırlar. Evrenin ne kadar ince bir dengeye ve iyi bir plana sahip olduğu, bunun belirli bir amaç için bilerek böyle yaratıldığını gösterir: “Gökleri, yeri ve ikisi arasında olanları oyun olsun diye yaratmadık. Biz onları ancak hak bir gaye ile yarattık; ama çoğu bunu bilmezler. Hüküm gününün, onların hepsi için belirlenmiş vakit olduğu bir gündür. O gün hiçbir dost, dostuna hiçbir şekilde fayda sağlayamaz ve yalnızca Allah'ın merhametiyle lütfettiği kimseler dışında hiç kimse yardım görmez. O, mutlak güç sahibi ve pek merhametli olandır.” (Ayet 38-42)

Before the surah invites them to reflect on the design of the universe, it shakes their hearts strongly, reminding them of the fate suffered by the people of Tubba*,2 in South Arabia. This story must have been well known to the Arabs, as the surah makes only a brief reference to it, warning them against a similarly terrible fate: “Are they better than the people of Tubba(and those before them, whom We destroyed because they were lost in sin?' (Verse 37) As this reminder makes them shudder, they are called upon to reflect on the perfect design of the heavens and earth, and how the universe is finely balanced and well planned, indicating that it is deliberately made in this way for a particular purpose: “ We have not created the heavens and the earth and all that is between them in mere idle play. We created them all for nothing other than a true purpose, but most of them do not understand. The Day of Decision is the time appointed for all of them. It is a day when no friend shall be of the least avail to his friend, and when none shall receive support except those upon whom God will have bestowed His grace and mercy. He alone is the Almighty, the Ever-Merciful.” 38-42)

Göklerin, yerin ve ikisi arasındaki her şeyin yaratılışı ile diriliş ve hesaba çekilme meselesi arasında ince ve hassas bir bağ vardır. Bu bağ, burada anlatıldığı biçimde dikkat çekildiğinde, insan fıtratı bunu kolayca kavrayabilir.

There is a fine and delicate relation between the creation of the heavens, the earth and all that is in between them on the one hand and the question of resurrection and accountability on the other. Human nature can easily understand this when attention is drawn to it in the way described here.

Bu tür bir düşünce, evrenin yaratılışını göz önünde bulundurmalıdır; evrenin işaret ettiği özenli bir planlamayı, hikmetli bir maksadı, mükemmel bir denge ve uyumu, her şeyin hassas bir ölçü ve miktarda yaratılmasını ve böylece her şeyi çevresindeki her şeyle uyum içinde yerleştirmesini. Böyle bir düşünce, şüphesiz, her şeyin bir maksatla yaratıldığı sonucuna götürür. Büyük göksel cisimlerin ya da üzerlerinde yaşayan küçük, ince canlıların tasarımının büyük veya küçük hiçbir yönünde tesadüfe ya da ihmale yer yoktur. Böylece evrenin bir maksat için yaratıldığını anlarız; bu da onun hiçbir kısmının boş bir oyunun sonucu olmadığı demektir. Ve onun hakka dayandığını anlarız; bu da içine hiçbir batılın sızmasına izin verilmediği demektir. Ayrıca onun bir sonunun olması gerektiğini de anlarız; bu son, dünyada kısa bir yolculuktan sonra ölümle gelmez. Mantıken, iyi ve kötünün doğal sonlarına ulaşması için, ödül ve cezanın verileceği ikinci bir hayatın kaçınılmaz olduğu sonucu çıkar. İnsan, hem iyiliğe hem kötülüğe yatkın olacak şekilde yaratılmıştır. Hangisini seçeceği, iradesi ve çabasıyla belirlenir; böylece duruma göre sonunda ya ödülünü ya da cezasını hak eder hale gelir.

Such reflection should take into account the creation of the universe, what it points to of elaborate planning, wise purpose, perfect balance and harmony, the creation of everything in accurate measure and quantity placing it thus in harmony with everything around it. Such reflection undoubtedly leads to the conclusion that everything is created on purpose. No coincidence or carelessness is allowed in any aspect, major or trivial, of the design of the huge celestial bodies or the small, fine creatures living on them. Thus, we realize that the universe is created for a purpose, which means that nothing of it is the result of idle play; and that it is based on the truth, which means that no falsehood is allowed to infiltrate it. We further realize that it must have an end, which does not occur at the point of death after a short journey on earth. Logically speaking, a second life, when reward and punishment are administered, is inevitable, so that good and evil come to their natural ends. Man has been so created as to be susceptible to both tendencies of good and evil. It is through his will and effort that he chooses one or the other, making himself liable to ultimately receive its reward or punishment, as the case may be.

İnsanın bu şekilde, her iki eğilimle birlikte yaratılmış olması ve Allah'ın işinin salt boş bir oyun olamayacağı, insanın dünyadaki yolculuğu bittikten sonra karşılaşacağı belirli bir kaderinin olacağı anlamına gelir. Ahiretin özü budur. Bu nedenle, evrenin yaratılışının ardındaki hikmete dikkat çekildikten sonra ahiret anılır: "Hepsinin buluşacağı vakit, şüphesiz Ayırt Ediliş Günü'dür. O gün hiçbir dost, dostuna hiçbir fayda sağlayamaz; yalnızca Allah'ın merhamet ettiği kimselerden başkası yardım göremez. O, şüphesiz üstündür, esirgeyendir." (Duhân 40-42)

That man is so created, with both tendencies, and that God s action cannot be mere idle play, means that man will have a specific fate which he meets after his journey on earth is over. This is the essence of the hereafter. Hence, it is mentioned after attentions have been drawn to the wise purpose that lies beyond the creation of the universe: “ The Day of Decision is the time appointed for all of them. It is a day when no friend shall be of the least avail to his friend, and when none shall receive support except those upon whom God will have bestowed His grace and mercy. He alone is the Almighty, the Ever-Merciful." (Verses 40-42)

Bu ifade, kendisinden önceki bölümle yakından ilişkili olduğu için bu noktada doğal olarak gelmektedir. Mutlak hikmet, yaratıkların, doğru hidayeti izleyenlerle sapkınlık yolunda gidenler arasında hükmün verileceği; iyiliğin karşılığını bulduğu ve kötülüğün alçaltıldığı; insanların hiçbir destek, bağ ya da akrabalığa sahip olmayacağı bir gününün olmasını gerektirir.

This statement comes naturally at this point, closely related as it is to what went before it. It is absolute wisdom that requires that creatures should have a day when judgement is made between those who follow true guidance and those who go astray; when goodness is rewarded and evil humiliated; when people have no support, bond or relation.

Onlar, tıpkı Yaratıcıları tarafından yaratıldıkları gibi, tek tek Rablerine dönecekler; dünyadayken yaptıklarının karşılığını görmek için. Onlara kimse yardım etmeyecek ya da merhamet göstermeyecek; yalnızca Allah'ın lütfunu bağışladığı kimseler hariç. Dünyada çalışmak üzere O'nun elinden çıkıp geldiler ve amellerinin hak ettiğini almak üzere yine O'nun eline dönecekler. Bu arada, sınanmakta oldukları gibi, davranma fırsatları vardır.

They will return to their Creator as individuals, just like He created them, to be requited for what they did in life. No one will support them or offer a gesture of mercy, except for those on whom God bestows His grace. It is from God’s hand that they came out to work in life, and to His hand they will return to receive what their actions deserve. In between, they have a chance to act, just as they are being tested.

Surenin son sahnesi, iman edenler ile inkâr edenlerin iki farklı sonunu tasvir eder. Yine, sahne ve imgeleri, surenin genel atmosferine uygun olarak şiddet doludur.

The final scene in the surah depicts the two different ends of the believers and the unbelievers. Again, the scene and its images are violent, in keeping with the surah's general ambiance:

Zakkum ağacının meyvesi günahkârların yiyeceği olacak; karında erimiş kurşun gibi kaynayacak, kaynayan kaynar suyun kaynaması gibi.

The fruit of the Zaqqum tree will be the food of the sinful; like molten lead will it boil in the belly, like the boiling of scalding water.

"Onu yakalayın ve alevli ateşin ortasına sürükleyin; sonra başının üzerine kaynar suyun azabını dökün! Tadın bakalım, siz güçlü ve şerefli adam! Bu, şüphesiz kuşku duyduğunuz şeydir."

'Take him, and drag him into the midst of the blazing fire; then pour over his head the suffering of scalding water! Taste this, you power full and honourable man! This is the very thing you surely doubted.

Muttaki olanlar şüphesiz güvenli bir makamda, bahçeler ve pınarlar arasında olacaklar; ipekten ve atlastan giysiler giyecekler, birbirlerine karşılıklı oturacaklar. İşte böyle olacak. Onları iri ve güzel gözlü hûrilerle eşleştireceğiz. Orada her türlü meyveyi isteyip çağıracaklar, huzur ve güvenlik içinde olacaklar. Orada ilk ölümlerinden başka bir ölümü tatmayacaklar. Rabbinin lütfu olarak onları alevli ateşin azabından koruyacak.

The God fearing will certainly be in a safe position, amid gardens and fountains, wearing garments of silk and brocade, facing one another. Thus shall it be. And We shall pair them with pure companions with most beautiful eyes. There they can call for every kind of fruit, enjoying peace and security. They shall not taste death there, having had their one death. He will have preserved them from suffering through the blazing fire, an act of your Lord's favour.

Bu, en büyük kurtuluştur. (Ayet 43-57)

That is the supreme triumph. (Verses 43-57)

Sahne, günahkârların yiyeceği olduğu belirtilen Zakkum ağacının görüntüsüyle başlar. Bu, izleyicinin yüreğinde korku ve dehşet uyandıran güçlü bir tasvirdir. Bu yiyeceğe en yakın bildiğimiz şey, yağ uzun süre kaynatıldığında geriye kalan tortu olan posadır. Bu posa, erimiş kurşun gibi onların karnında kaynamaya devam eder.

The scene begins with an image of the Zaqqum tree, which is stated to provide the food of sinners. It is a powerful image that strikes fear and panic in the audience’s hearts. The closest thing we know to this food is the lees, the sediment that remains when oil has been long boiled. This lees continues to boil in their bellies like molten lead.

Günahkâr kişi, Rabbine ve O'nun güvenilir elçisine kibirle davranmış olarak orada duracaktır. Cehennem muhafızlarına, onu "onurlu" konumuna uygun, sert bir biçimde alıp götürmeleri için emir verilir: "Onu yakalayın ve alevli ateşin ortasına sürükleyin; sonra başının üzerine kaynar suyun azabını dökün" (Âyet 47-48). Onu, aşağılanmasını hissettirecek şekilde sürükleyin, çünkü böyle günahkârlar için hiçbir onur yoktur! Oraya vardığında, derisini yakacak şekilde başının üzerine kaynar su dökün. Sonra, tüm bu azaba bir de sert bir azarlama eklenir: "Tadın bakalım, siz güçlü ve onurlu adam!" (Âyet 49). Gerçekten de bu, gücüyle ve onuruyla övünen kişiye en uygun olan kaderdir. Şimdi onun bunlardan hiçbiri yoktur, çünkü övünmesi Allah'a ve O'nun elçilerine bir hakaretti. "İşte bu, kuşkusuz şüphe ettiğiniz şeydir." (Âyet 50) Bu kaderden uyarıldığınızda, uyarıyı alaya alarak karşıladınız ve bunun asla gerçekleşmeyeceğinden şüphe ettiniz.

The sinful person who behaved towards his Lord and His trusted messenger with arrogance will be standing there. An order is issued to the guards of hell to take him away in a brutal manner that suits his ‘honourable’ position: “ Take him, and drag him into the midst of the blazing fire; then pour over his head the suffering of scalding water” (Verses 47-48) Drag him away so as to make him feel his humiliation, for there is no honour for such sinners! When he gets there, pour scalding water over his head so as to burn his skin. Then, added to all this punishment is a strong rebuke: “ Taste this, you powerful and honourable man? (Verse 49) This is indeed the fate best suited to the one who boasted of his power and honour. Now he has none of this, because his boasting was an affront to God and His messengers. “ This is the very thing you surely doubted.” (Verse 50) When you were warned against this fate, you received the warning with mockery, doubting that it would ever happen.

Gözlerimiz, uyarıyı ciddiye alan ve bu karar gününde başlarına gelebilecekleri korkuyla düşünen Allah korkusu taşıyan kimselere, öteki tarafa uzanıyor. Onları güvenli bir konumda görüyoruz; orada korkulacak hiçbir şey ve sert muamele yok. Bahçeler ve pınarlar arasında ihtişamlarının keyfini çıkarıyorlar. Giysileri ipekten ve brokarttan. Birbirlerine karşılık yüz yüze oturuyorlar, kendilerini ilgilendiren her şeyi konuşuyorlar. Buna ek olarak, mutluluklarını tamamlamak için güzel gözlü temiz eşler veriliyor. Orada, cennette, bu yerin "sahipleri"dir. İstedikleri her şeyi isteyebilirler ve bu verilecektir: "Orada her türlü meyveyi isteyip alabilirler; huzur ve güvenlik içinde." (55. ayet) Bu mutluluğun bir sonu olacağını beklemezler, çünkü burada ölüm yoktur. Daha önce bir kez öldüler ve bir daha ölümü tatmaya zorlanmayacaklar. Bu, bu dünyada inkârcıların söylediklerinin tersidir: "Ancak bir kez ölürüz; bir daha diriltilmeyiz." (35. ayet) İnkârcılarda tek ölümün ardından cehennemde azap gelir. Cennette olan müminler ise "orada, ilk ölümlerinden başka bir ölüm tatmayacaklar. Rabbi onları alevli ateşin azabından koruyacaktır." (56. ayet) Bu, Allah'ın müminlere bahşettiği lütfun bir başka yönüdür. Rabbi bu lütfu vermedikçe, kıyamet gününde hiç kimse azaptan kurtulamaz. Hepsi "Rabbinden bir lütuf olarak gerçekleşir. İşte büyük kurtuluş budur." (57. ayet)

Our eyes stretch to the other side to see the God-fearing who took the warning seriously and feared what may happen on this day of decision. We see them 'in a safe position , where there is nothing to fear and no harsh treatment. They revel in their splendour 'amid gardens and fountains'. Their garments are made of silk and brocade. They take their positions facing one another talking about whatever is of concern to them. In addition, they are given pure companions with beautiful eyes to make their bliss perfect. There, in heaven, they are the ‘owners’ of the place. They can ask for whatever they want and it will be given: “ There they can call for every kind of fruit, enjoying peace and security” (Verse 55) They expect no end to this happiness, as death does not occur here. They have already died once and they will not be made to taste death again. This contrasts with what the unbelievers used to say in this present world: “We shall die but one death, and we shall not be raised to life again." (Verse 35) In the unbelievers’ case, the one death is followed by suffering in hell. The believers, who are in heaven, “shall not taste death there, having had their one death. He will have preserved them from suffering through the blazing fire." (Verse 56) This is yet another aspect of Gods favour which He bestows on believers. No one is saved from suffering on the Day of Judgement unless the Lord grants this favour. It is all through “an act of your Lord's favour. That is the supreme triumph" (Verse 57)

Sure enough, the surah ends with a reminder of the great blessing God has bestowed upon us by sending His message to warn us against the consequences of disbelief: "Biz bu Kur'an'ı, öğüt alsınlar diye, senin dilinle kolaylaştırdık. Öyleyse bekle; onlar da bekliyorlar." (Âyet 58-59)

The surah concludes with a reminder of the great blessing God has bestowed on us by sending His message to warn us against the consequences of disbelief: “We have made this Qur'an easy to understand, in your own language, so that they may take heed. Wait, then; they too are waiting." (Verses 58-59)

Bu, surenin mesajını özetleyen, havasını yansıtan ve başlangıcı ile konu akışına uygun düşen yerinde bir sonuçtur.

It is a fitting conclusion that sums up the message of the surah, reflects its ambiance, and fits with its beginning and line of discussion.

Bu, Allah'ın insanların öğüt alması için gönderdiği kitaba yapılan bir atıfla başladı. Olabilecek şeyler hakkında, Kıyamet Günü'nde ne olacağını uyaran bir uyarıydı; Allah şöyle buyuruyor: "O Gün Biz büyük bir saldırıyla vuracağız; Biz gerçekten intikam alacağız." (Ayet 16) Sondaki iki kısa ayet, onlara Arapça dilinde Kur'an'ı vererek bahşettiği lütfu hatırlatır; Arapça'yı anlarlar. Son olarak, ima yoluyla ama yine de korkutucu bir uyarı verilir: "Öyleyse bekleyin; onlar da bekleyecekler." (Ayet 59)

It started with a reference to the book God revealed as a reminder for people so that they may take heed. It warned against what may happen on the Day of Judgement, with God saying: “On that Day We shall deliver a mighty onslaught; We will indeed exact retribution." (Verse 16) The two short verses at the end remind them of the favour God granted them by giving them the Qur’an in the Arabic tongue, which they understand. They are finally given an implicit but nonetheless fearful warning: “Wait, then; they too are waiting." (Verse 59)

Ed-Duhân Suresi: Açıklığı Getiren Duman (1-59)

Mübarek Gece

Duman Üzerine Açıklamalar

Firavun'un Boğulması

Kıyamete Şüphe Etmek

İki Farklı Kader