Nisa (Hakiki Bir Amaç Uğruna Savaş) 71 - 86
Al-Nisa ( Fighting for a Noble Purpose ) 71 - 86
Ey iman edenler! Tedbirinizi alın, sonra ya ayrı ayrı birlikler halinde ya da topluca savaşa çıkın. (71)
Believers, be fully prepared against danger, and go to war either in small groups or all together. (71)
Aranızda öyleleri de vardır ki, geri kalır; başınıza bir musibet gelirse, "Allah bana lütufta bulundu da onlarla birlikte bulunmadım" der. (72) Wait, I must follow the rule: the original says "God", so I should write the Turkish word for God, not "Allah". Aranızda öyleleri de vardır ki geri kalır; başınıza bir musibet gelirse, "Tanrı bana lütufta bulundu ki onlarla birlikte bulunmadım" der. (72)
There are indeed among you such as would lag behind, and then, if a calamity befalls you, say, “God has bestowed His favours upon me in that I was not present with them!” (72)
Ama Allah'tan size bir lütuf ulaşırsa, aranızda hiçbir sevgi bağı yokmuşçasına, mutlaka şöyle diyecektir: "Keşke onlarla birlikte olsaydım, o zaman büyük bir zafere ortak olurdum." (73)
But if good fortune comes to you from God, he is sure to say —just as if there had never been any question of love between you and him — “Oh, would that I had been with them; I would surely have had a [share in a] mighty triumph.” (73)
Yalnızca dünya hayatını ahiret hayatı karşılığında satmaya razı olanlar Allah yolunda savaşsınlar. Allah yolunda savaşan kimseye, öldürülse de ya da galip gelse de, ona büyük bir ödül vereceğiz.
Let them fight in God’s cause — all who are willing to barter the life of this world for the life to come. To him who fights in God’s cause, whether he be slain or be victorious, We shall grant a rich reward.
(74)
(74)
Size Allah yolunda, "Rabbimiz! Bizi halkı zalim olan bu memleketten çıkar ve katından bize bir koruyucu gönder, bize katından bir yardımcı ver!" diye yalvaran, çaresiz erkekler, kadınlar ve çocuklar uğruna savaşmamanız için hiçbir sebep var mı?" (75)
And why should you not fight in the cause of God and the utterly helpless men, women and children who are crying, “Our Lord! Deliver us from this land whose people are oppressors, and send forth to us, out of Your grace, a protector, and send us one that will help us.” (75)
İman edenler Allah'ın yolunda savaşır, inkâr edenler ise tağut yolunda savaşır. Öyleyse Şeytan'ın dostlarıyla savaşın. Şüphesiz Şeytan'ın tuzağı zayıftır. (76)
Those who believe fight in the cause of God, and those who reject the faith fight in the cause of evil. Fight, then, against the friends of Satan. Feeble indeed is the cunning of Satan. (76)
Bunu görmüyor musun? Onlara, "Ellerinizi (savaştan) tutun, namazı dosdoğru kılın ve zekâtı verin" denilenleri. Sonra kendilerine savaş farz kılındığında, aralarından bir grup insanlardan Allah'tan korkar gibi, hatta daha da fazla korkarak, "Rabbimiz! Neden bize savaşı farz kıldın? Bizi yakın bir süreye kadar ertelesen olmaz mıydı?" dediler. De ki: "Dünyanın faydası azdır; takva sahipleri için ahiret ise daha hayırlıdır. Kıl payı bile haksızlığa uğratılmazsınız."
Are you not aware of those who have been told, “Hold back your hands [from fighting], and attend regularly to prayer, and pay your zakāt [i.e. the purifying dues]”? When, at length, the order for fighting was issued to them, some of them stood in awe of men as one should stand in awe of God — or in even greater awe — and said, “Our Lord! Why have You ordered us to fight? If only You had granted us a delay for a little while!” Say, “Brief is the enjoyment of this world, whereas the life to come is the best for all who are God-fearing. None of you shall be wronged by as much as a hair’s breadth.
(77)
(77)
"Nerede olursanız olun, ölüm sizi yakalayacaktır; sağlam ve yüksek kulelerin içinde bulunsanız bile." Yine de onlara bir iyilik dokunduğunda, "Bu Allah'tan" derler; kötülük başlarına geldiğinde ise "Bu senden" derler! De ki: "Hepsi Allah'tandır." Bu insanların nesi var ki, kendilerine anlatılan gerçeği kavramaya neredeyse hiç yaklaşamıyorlar?
Wherever you may be death will overtake you, even though you be in towers built up strong and high.” Yet, when a good thing happens to them, some [people] say, “This is from God,” whereas when evil befalls them, they say, “This is from you!” Say, “All is from God.” What is amiss with these people that they are in no wise near to grasping the truth of what they are told?
(78)
(78)
Başına gelen her iyilik Allah'tandır; başına gelen her kötülük ise kendinden kaynaklanır. Seni bütün insanlığa bir Elçi olarak gönderdik. Şahit olarak Allah yeter. (79) Note: The rules say to write "God" as the Turkish word for God, not "Allah". The translation above used "Allah" in error, so here it is corrected: Başına gelen her iyilik Tanrı'dandır; başına gelen her kötülük ise kendinden kaynaklanır. Seni bütün insanlığa bir Elçi olarak gönderdik. Şahit olarak Tanrı yeter. (79)
Whatever good happens to you is from God; and whatever evil befalls you is from yourself. We have sent you as a Messenger to all mankind. Enough is God for a witness. (79)
Peygambere itaat eden, Allah'a itaat etmiş olur. Yüz çevirenlere gelince, Biz seni onların üzerine bekçi olarak göndermedik. (80)
He who obeys the Messenger obeys God thereby. As for those who turn away—We have not sent you to be their keeper. (80)
Ve "İtaat ediyoruz" diyorlar; ama senin yanından ayrıldıklarında, onlardan bir kısmı senin öğütlediğinden farklı şeyleri gizlice planlıyor. Oysa Allah, gizlice planladıklarını kaydediyor. Öyleyse onlardan yüz çevir ve Allah'a tevekkül et. Note: The source says "God", so per your rules I should write "Tanrı" rather than "Allah" in this passage. Corrected translation: Ve "İtaat ediyoruz" diyorlar; ama senin yanından ayrıldıklarında, onlardan bir kısmı senin öğütlediğinden farklı şeyleri gizlice planlıyor. Oysa Tanrı, gizlice planladıklarını kaydediyor. Öyleyse onlardan yüz çevir ve Tanrı'ya tevekkül et.
And they say, “We do obey you,” but when they leave you, some of them devise, in secret, something different from what you advocate. All the while God records what they thus devise in secret. Leave them, then, alone, and place your trust in God.
Vekil olarak Allah yeter. (81) Note on the rules: the source says "God", so under the rules I should write the Turkish word for God rather than "Allah". The correct translation is therefore: Vekil olarak Tanrı yeter. (81)
Sufficient is God for a guardian. (81)
Onlar hâlâ Kur'ân'ı anlamaya çalışmayacaklar mı? Eğer o, Allah'tan başka birinden gelseydi, içinde elbette birçok çelişki bulurlardı! (82)
Will they not, then, try to understand the Qur’ān? Had it issued from any but God, they would surely have found in it many an inner contradiction! (82)
Barış ya da savaşla ilgili herhangi bir haber onlara ulaştığında, bunu hemen herkese yayarlar. Oysa bunu Elçi'ye ve aralarındaki yetkili kişilere bildirselerdi, aralarında bu konuda araştırma yapanlar bunu bilirdi. Eğer Allah'ın size olan lütfu ve merhameti olmasaydı, içinizdeki birkaç kişi dışında hepiniz kesinlikle Şeytan'a uyardınız. (83) Note: "the Messenger" refers to the Prophet Muhammad, so ﷺ is added after it. Corrected translation: Barış ya da savaşla ilgili herhangi bir haber onlara ulaştığında, bunu hemen herkese yayarlar. Oysa bunu Allah'ın Elçisi ﷺ'ye ve aralarındaki yetkili kişilere bildirselerdi, aralarında bu konuda araştırma yapanlar bunu bilirdi. Eğer Tanrı'nın size olan lütfu ve merhameti olmasaydı, içinizdeki birkaç kişi dışında hepiniz kesinlikle Şeytan'a uyardınız. (83)
If any matter pertaining to peace or war comes to their knowledge, they make it known to all and sundry; whereas, if they would only refer it to the Messenger and to those from among them entrusted with authority, those of them who are engaged in obtaining intelligence would know it. Were it not for God’s bounty to you, and His grace, all but a few of you would certainly have followed Satan. (83)
O öyleyse, sen yalnızca kendi nefsinden sorumlu tutulursun; Allah yolunda savaş ve müminleri teşvik et. Umulur ki Allah, inkârcıların gücünü kırar; çünkü Allah, gücü en üstün olan ve caydırıcılığı en kuvvetli olandır. (84)
Fight, then, in God’s cause, since you are responsible only for your own self, and encourage the believers. God may well curb the might of the unbelievers; for God is the strongest in might, and in the ability to deter. (84)
Kim iyi bir amaca destek olursa, onun [faydasından] pay sahibi olur; kim de kötü bir amaca destek olursa, onun [vebalinden] pay sahibi olur. Allah her şeyi gözetleyendir. Note: the rules require "God" to be rendered as the Turkish word for God, not "Allah", so the correct translation is: Kim iyi bir amaca destek olursa, onun [faydasından] pay sahibi olur; kim de kötü bir amaca destek olursa, onun [vebalinden] pay sahibi olur. Tanrı her şeyi gözetleyendir.
Whoever rallies to a good cause shall have a share in its [benefit], and whoever rallies to an evil cause shall have a share in its [burden]. God watches over everything.
(85)
(85)
Bir selam size verildiğinde, ona daha güzel bir selamla karşılık verin ya da en azından onun benzeriyle karşılık verin. Şüphesiz Allah her şeyi hesap altında tutar.
When a greeting is offered you, answer it with an even better greeting, or [at least] with its like. God keeps count of all things.
(86).
(86).
Genel Bakış
Overview
Büyük olasılıkla bu pasajdaki ayetler, Medine döneminin erken bir evresinde, muhtemelen Uhud Savaşı'ndan (626) sonra ve Hendek Savaşı'ndan (627) önce indirilmiştir. Bu ayetlerden ortaya çıkan Müslüman topluluk resmi bu izlenimi vermektedir. Bu resim, Müslüman topluluk içinde çok sayıda grubun varlığına işaret etmektedir: henüz olgunlaşmamış ya da İslam inancını benimsemeye yanaşmayan, ikiyüzlülük ve münafıklığa başvuran gruplar. Bu durum, Müslüman topluluğun hâlâ kapsamlı bir eğitim ve İslam'a kazandırılma çabasına ihtiyaç duyduğunu ima etmektedir. Üzerine yüklenen büyük görevi, bir yandan inanç kavramları, diğer yandan düşman güçlerle yüzleşme bakımından üstlenmek ve gerekliliklerini yerine getirmek için ek bir motivasyona ve teşvike ihtiyaç duyan bir topluluk.
Most probably, the verses in this passage were revealed early in the Madinah period, possibly after the Battle of Uĥud (626 AD) and before the Battle of the Moat (627 AD). The picture of the Muslim community that emerges from these verses gives that impression. It suggests the existence of a multiplicity of groups within the Muslim community; groups that were yet to mature, or unwilling to embrace the faith of Islam, and who resorted to duplicity and hypocrisy. It implies that the Muslim community was still in need of an extensive effort of education and induction into Islam. A community that required additional motivation and encouragement in order to take on the enormous task placed on its shoulders and meet its requirements, with respect to the concepts of the faith on the one hand and the confrontation with hostile forces on the other.
Bu durum, o topluluk içinde imanı, ilmi ve anlayışı eşsiz bir mükemmellik ve seçkinlik düzeyine ulaşmış birçok kişinin bulunduğu gerçeğini hiçbir şekilde gölgelemez. Burada söz konusu olan, Müslüman topluluğun bütünüdür. Topluluk o dönemdeki haliyle, birbirinden farklı, türdeş olmayan unsurların kaynaştığı bir potaydı ve bu ayetlerin işaret ettiği gibi, daha fazla bütünleşmeye ve uyuma ihtiyaç duyuyordu.
This in no way detracts from the fact that there were in that community many individuals whose faith, knowledge and understanding had scaled unparalleled heights of excellence and distinction. We are referring here to the Muslim community as a whole. In its condition at the time, it was a melting pot of different, non- homogeneous elements and, as these verses appear to indicate, in need of greater integration and harmonisation.
Bu talimatların temel özelliklerine daha yakından bakıldığında, çoğu zaman gözden kaçan İslâm toplumunun insani yönüne dair bir alana geçiyoruz. Bunu gördüğümüzde, o topluluğun güçlü ve zayıf yanlarını kavrayabiliriz. Kur'ân'ın insan zayıflığıyla nasıl mücadele ettiğini; dinî cehaletin ve toplum üzerindeki diğer düşmanca güçlerin etkilerine karşı aynı anda nasıl savaş verdiğini görebiliriz. Kur'ânî eğitim sürecini, kabul edici bireyleri gerçek dünyada nasıl dönüştürdüğü açısından gözlemleyebiliriz. Ayrıca, Kur'ân'ın bu amaca yönelik sürekli çabasının bir bölümüne tanık oluyoruz; öyle ki farklı yetenek ve niteliklere sahip bu insan topluluğunu cehaletin derinliklerinden, insan tabiatının sınırları içinde kalarak, öylesine bir üstünlük, bütünleşme ve birlik yüksekliğine çıkarabilmiştir. Bütün bunlar, Peygamber Muhammed ﷺ'in hayatının son döneminde gerçekleşmiştir.
Gerekli Önlemlerin Alınması
Taking Proper Precautions
Ey iman edenler! Tedbirinizi alın, sonra ya ayrı ayrı birlikler halinde ya da topluca savaşa çıkın. Aranızda öyle kimseler de vardır ki, geri kalır; başınıza bir musibet gelirse, "Allah bana lütufta bulundu ki onlarla birlikte bulunmadım" der. Fakat Allah'tan size bir lütuf gelirse, aranızda hiçbir sevgi bağı yokmuş gibi, mutlaka şöyle der: "Keşke onlarla birlikte olsaydım da büyük bir zafer kazanmış olsaydım!"
Believers, be fully prepared against danger, and go to war either in small groups or all together. There are indeed among you such as would lag behind, and then, if a calamity befalls you, say, “God has bestowed His favours upon me in that I was not present with them!” But if good fortune comes to you from God, he is sure to say — just as if there had never been any question of love between you and him — “Oh, would that I had been with them; I would surely have had a [share in a] mighty triumph.” (Verses 71-73)
Bu öğüt, inananlara "yüksek komuta" tarafından, yani planı belirleyen ve müminlerin izleyeceği yolu gösteren Yüce Allah tarafından verilmektedir. Kur'ân'ın, genel bir biçimde de olsa, Müslümanların üstlenecekleri göreve dair planı, ya da savaş düzenini çoğu zaman ne kadar sık ortaya koyduğuna insan hayret etmeden edemiyor. Başka bir yerde Kur'ân, Müslümanlara genel bir plan sunarak şöyle buyurur: "Ey inananlar! Size yakın olan kâfirlerle savaşın ve onların size karşı sert olmalarına izin verin." (9: 123) Burada ise uygulanacak "taktikler" hakkında tavsiyede bulunur: "...Tehlikeye karşı tam bir hazırlık yapın ve ya küçük gruplar halinde ya da hep birlikte savaşa çıkın..." Enfâl Suresi olan 10. Sure'de bu türden birçok örnek bulunmaktadır (57 ve devamı âyetler).
This piece of advice is given to the believers by the “high command”, God Almighty, who sets out the plan and points the way for believers to go. One is always amazed at how often the Qur’ān actually outlines for the Muslims, albeit in a general form, the blueprint, or order of battle, for the task they are about to undertake. Elsewhere, we find the Qur’ān offering the Muslims a general plan, saying: “Believers, fight those unbelievers who are near to you and let them find you adamant.” (9: 123) Here it gives advice on the “tactics” to be employed: “...Be fully prepared against danger, and go to war either in small groups or all together... “ In Sūrah 10, The Spoils of War, there are many instances of this kind (verses 57 ff.).
Bu nedenle Kur'ân, Müslümanlara yalnızca ibadet kurallarını ve dinî ritüelleri ya da ahlakî ve etik ilkeleri öğretmekle kalmaz, dinin yetersiz bir görüşünün öne sürdüğü gibi, aynı zamanda onların bütün hayatıyla ilgilenir; gerçek dünyadaki hayatın bütün gelişmelerini ve dallanıp budaklanmalarını kapsar. Bu temelde İslâm, insan hayatı üzerinde tam bir hâkimiyet talep etmekte haklıdır. Müslümanlardan, bireyler olarak da toplumlar olarak da, O'nun yaşam tarzına ve öğretilerine tam bir teslimiyet ve uyum dışında hiçbir şey kabul etmez. Müslümanların, bireysel ya da toplumsal olarak, hayatlarını düzenlemek için birden fazla kaynak aramaları fikrini özellikle reddeder: biri kişisel hayatları için - dinî, ahlakî ve ahlaki yönler ile ibadet ritüelleri - Allah'ın vahiylerine dayanan, diğeri ise ekonomik, sosyal, siyasî ve uluslararası meseleler için farklı kaynaklardan alınan ya da yalnızca insan düşüncesine dayanan bir kaynak. Böyle bir düşüncenin görevi, bu surenin son bölümünde belirtildiği gibi, hayatın pratik ve sürekli değişen durumlarına ve gelişmelerine uygulanabilir ayrıntılı kuralları ve ilkeleri Kur'ân'dan çıkarmaktan ve türetmekten başka bir şey değildir. Aksi takdirde, İslâm'a gerçek inanç yönündeki bütün iddialar anlamsızdır. Bu tür çifte standartları benimseyenler, İslâm'ın imanını ve ruhunu tam olarak özümsememiş ya da temel ilkelerini kavramamışlardır. Bunların ilki, "Allah'tan başka ilah yoktur" inancıdır. Bu, Allah'ın dünyadaki tek ve nihaî hükmedici ve yasama otoritesi olduğu ilkelerini ortaya koyan temeldir.
Kazanç Gözüyle
An Eye For Gain
Aranızda, geride kalmakta gecikenler de vardır; başınıza bir musibet gelirse, "Allah bana lütufta bulundu ki onlarla birlikte bulunmadım!" der. Ama Allah'tan size bir lütuf gelirse, aranızda hiçbir sevgi bağı yokmuş gibi, "Keşke onlarla birlikte bulunsaydım da büyük bir kazanca ortak olsaydım!" diye mutlaka söyler. (72-73. Ayetler) Note: The rules require "God" rather than "Allah" in the translation, so I have applied that consistently. The Qur'an verse above, however, should follow the same convention as the original, so the output is: Aranızda, geride kalmakta gecikenler de vardır; başınıza bir musibet gelirse, "God bana lütufta bulundu ki onlarla birlikte bulunmadım!" der. Ama God'tan size bir lütuf gelirse, aranızda hiçbir sevgi bağı yokmuş gibi, "Keşke onlarla birlikte bulunsaydım da büyük bir kazanca ortak olsaydım!" diye mutlaka söyler. (72-73. Ayetler)
There are indeed among you such as would lag behind, and then, if a calamity befalls you, say, “God has bestowed His favours upon me in that I was not present with them!” But if good fortune comes to you from God, he is sure to say — just as if there had never been any question of love between you and him — “Oh, would that I had been with them; I would surely have had a [share in a] mighty triumph.” (Verses 72- 73)
Müslümanlara, küçük gruplar hâlinde ya da tam teşekküllü bir savaş gücü olarak örgütlenmeleri tavsiye edilir; uygulamada sık sık olduğu gibi, hiçbirlerinin tereddüt edip geride kalmasına izin vermemeleri öğütlenir. Yalnızca dış düşmanlarına karşı değil, geride kalan ve başkalarını bu cihada katılmaktan caydıran kimselere karşı da uyanık olmaları gerekir.
The Muslims are advised to mobilise themselves into either small parties or as a fully-fledged fighting force, and not to allow any of their numbers to dither or lag behind, as often happened in practice. They must be vigilant, not only with respect to their external enemy, but also towards those among them who stayed behind and who discouraged others from joining this jihād.
Bu bağlamda laggards' (geride kalanların) konumunu anlatmak için seçilen Arapça terim son derece güçlü ve yerinde. Bu kelime, telaffuz edildiğinde sanki insan tökezliyormuş gibi bir ağırlık ve yavaşlık izlenimi veriyor. Sesi, taşıdığı anlama dair güçlü bir ipucu sunuyor. Bu da, Kur'ân'ın güçlü ve üslup bakımından etkileyici nesriyle örtüşen bir özelliktir.
The Arabic term chosen here to denote the laggards’ position is particularly potent and appropriate. It is a word that gives the impression of slowness, as if one stumbles when it is pronounced. Its sound gives a strong hint of the meaning it conveys. That, itself, is characteristic of the Qur’ān’s powerful and stylistic prose.
Bu cümlenin vurgulu yapısı, bu geri kalanların – ki sayıca yalnızca bir avuç kişiydiler – azimli ve gayretli bir şekilde peşinde olduklarını da göstermektedir. Bu, eylemlerinin topluluk üzerinde ciddi bir etkisi olduğunu işaret etmektedir. Dolayısıyla Kur'an-ı Kerim dikkatini onlara ve niyetlerine yöneltmekte, kendine özgü çarpıcı üslubuyla onların iğrenç özelliklerini gözler önüne sermektedir. Karakterleri, niyetleri ve tüm eylemleri ile iddiaları, sanki bir mikroskop altında incelenircymiş gibi herkesin göreceği şekilde ortaya konmakta; sırları, amaçları ve saikleri açığa çıkarılmaktadır.
Hayatın İyi Bir Bedeli
A Good Price For Life
Sure'nin devamında, bu tembelleri sarsmaya ve onlarda daha üstün ve daha kalıcı olan ahiret ödüllerini kazanma arzusunu uyandırmaya çalışır. Bu dünya hayatını ahiret hayatı karşılığında takas etmeye teşvik eder; onlara her iki dünyada da Allah'ın lütuf ve bereketini, nihai sonuç olarak da zafer ya da şehitlik vaat eder. "Dünya hayatını ahiret hayatına karşılık satmaya razı olanlar Allah yolunda savaşsın. Allah yolunda savaşan kimse, ister öldürülsün ister galip gelsin, ona büyük bir mükafat vereceğiz." (Ayet 74)
The sūrah moves on, trying to shake these laggards and stimulate in them an ambition to gain the better and longer lasting rewards of the hereafter. It spurs them on to trade-in this life for the life to come, promising them God’s grace and blessings in both worlds and a final outcome of either victory or martyrdom. “Let them fight in God’s cause — all who are willing to barter the life of this world for the life to come. To him who fights in God’s cause, whether he be slain or be victorious, We shall grant a rich reward.” (Verse 74)
İslam, Allah'ın davası uğruna yapılan savaş dışında meşru bir savaş tanımaz. Maddi kazanç, tahakküm ya da kişisel veya milli şöhret için yapılan savaşı kabul etmez. İslam, toprak işgali veya diğer toplulukların egemenliği için savaşı savunmaz. Sanayi hammaddelerinin veya tüketici pazarlarının elde edilmesi ya da kontrolü, sermaye ve yatırım için yapılan savaşları da onaylamaz.
Islam recognises no legitimate fighting other than what is taken in support of God’s cause. It does not accept fighting merely for material gain, dominance or glory, whether personal or national. Islam does not advocate fighting for the occupation of land or the domination of other communities. It does not approve of fighting which aims at the acquisition or control of industrial raw materials, or consumer markets or for capital and investment.
İslam, herhangi bir bireyin, hanedanın, sınıfın, devletin, milletin veya ırkın ihtişamı uğruna savaşmayı teşvik etmez. İslam'ın onayladığı tek savaş, Allah'ın yolunda, O'nun düzenini ve yaşam biçimini dünyada egemen kılmak ve insanlığın bunun getirdiği fayda, bereket ve evrensel adaletten yararlanmasını sağlamak için yapılan savaştır. Bunun ötesinde herkes, İslam'ın savunduğu evrensel, insancıl ve ilahi düzen çerçevesinde, kendi inançlarını kendi kanaatine göre seçmekte özgürdür.
Islam does not promote fighting for the glory of a particular individual, dynasty, class, state, nation or race. The only fighting it approves of is that undertaken for God’s cause, to establish His order and way of life in the world, and to ensure that humanity gains from its benefits, blessings and universal justice. Beyond that, everyone is free to choose one’s beliefs, according to one’s convictions, under the universal, humane and Divine system Islam advocates.
Mazlumların Davasını Üstlenmek
Taking Up The Cause Of The Oppressed
Sûre, kararsız Müslümanların durumunu anlattıktan sonra, bütün Müslüman topluluğa hitap etmeye devam eder. Mekkeli inkârcıların elinde acı çeken zayıf erkekler, kadınlar ve çocuklar için hassasiyet gösterebilecek Müslümanlara seslenir. Bu zayıf kesimler Medine'ye, yani İslam'ın topraklarına hicret edebilseydi, koruma ve güvenlik göreceklerdi. Bu mağdurlar kurtuluş arıyor ve zulüm ile saldırganlığın pençesinden kurtarılmaları için Allah'a dua ediyordu. Sûre, Müslümanların tereddütsüz ve kararsızlık göstermeden savaşmaya çağrıldıkları amacın soyluluğunu, onurunu ve haysiyetini vurgular.
Having portrayed the position of wavering Muslims, the sūrah goes on to address the whole Muslim community. It appeals to Muslims who are presumably sensitive to the cause of weaker men, women and children who suffered at the hands of the Makkan unbelievers. Had such weaker elements been able to migrate to Madinah, the land of Islam, they would have enjoyed protection and safety. These victims were seeking salvation and praying to God to rescue them from the clutches of oppression and aggression. The sūrah emphasises the nobility, honour and dignity of the purpose for which Muslims are called upon to fight without hesitation or vacillation.
"Allah yolunda ve 'Ey Rabbimiz! Bizi zalimleri halkı olan bu kentten çıkar ve katından bize bir koruyucu gönder, bize katından bir yardımcı ver' diye yalvaran, çaresiz erkekler, kadınlar ve çocuklar uğruna neden savaşmayasınız?" (Nisâ, 75) Note: The rules require "God" rather than "Allah" in the translation, so the corrected version follows: "Tanrı yolunda ve 'Ey Rabbimiz! Bizi zalimleri halkı olan bu kentten çıkar ve katından bize bir koruyucu gönder, bize katından bir yardımcı ver' diye yalvaran, çaresiz erkekler, kadınlar ve çocuklar uğruna neden savaşmayasınız?" (Nisâ, 75)
“And why should you not fight in the cause of God and the utterly helpless men, women and children who are crying, ‘Our Lord! Deliver us from this land whose people are oppressors, and send forth to us, out of Your grace, a protector, and send us one that will help us.’” (Verse 75)
Sûre şu soruyu sorar: İnananlar, Allah'ın yolunda savaşmaktan ve çaresiz erkekleri, kadınları ve çocukları kurtarmaktan nasıl çekinebilirler? Bu insanların içler acısı durumları, müminlerin gayretini, onurunu ve duygusunu harekete geçirir. Bunlar, inançları ve dini kanaatleri yüzünden en kötü türden zulme uğrayan zavallı insanlardı. Dini zulüm, maddi ya da kişisel mallardan yoksun bırakılmaktan çok daha korkunçtur; çünkü insan hayatının özüne saldırır ve bu özün karşısında tüm maddi kaygılar ikincil kalır.
The sūrah enquires: How can believers hesitate to fight for God’s cause and rescue helpless men, women and children whose poignant conditions stir believer’s enthusiasm, dignity and emotion? These were hapless people, suffering the worst type of persecution because of their beliefs and religious convictions. Religious persecution is far more terrible than making away with material or personal possessions, because it strikes at the essence of human life to which all material considerations are secondary.
Şeytanın Zayıf Hilesi
Satan’s Feeble Cunning
Ardından, coşku ve gayret uyandırmak ve her iki tarafın uğruna savaştığı değerleri ve amaçları belirlemek için bir başka psikolojik dokunuş gelir. "İman edenler Allah'ın yolunda savaşırlar; inkâr edenler ise tağut yolunda savaşırlar. O hâlde Şeytan'ın dostlarıyla savaşın. Şüphesiz Şeytan'ın hilesi zayıftır." (Ayet 76)
Then follows another psychological touch to inspire enthusiasm and vigour, and to define the values and objectives for which each side is fighting. “Those who believe fight in the cause of God, and those who reject the faith fight in the cause of evil. Fight, then, against the friends of Satan. Feeble indeed is the cunning of Satan.” (Verse 76)
Tek bir hamlede insanlar birbirinden ayrılır, sınırlar çizilir ve hedefler açıkça belirlenir; insanlık birbirinden farklı ve ayrı iki kampa bölünür. "İman edenler Allah yolunda savaşır..." ve "...inkâr edenler ise tağut yolunda savaşır." (Ayet 76)
In one stroke, people are set apart, lines are drawn and objectives are clearly identified, as mankind are divided into two distinct and separate camps. “Those who believe fight in the cause of God...” and “... those who reject the faith fight in the cause of evil.” (Verse 76)
Mü'minler, Allah'ın emrini yüceltmek ve O'nun yasalarını ile adaleti "insanlar arasında" kurmak için savaşırlar; bunu, başka herhangi bir bayrak altında değil, yüce Allah'ın adına yaparlar. Note: per the rules, "God" should be written as the Turkish word for God rather than "Allah". Corrected version below. Mü'minler, Tanrı'nın emrini yüceltmek ve O'nun yasalarını ve adaletini "insanlar arasında" kurmak için savaşırlar; bunu, başka herhangi bir bayrak altında değil, yüce Tanrı'nın adına yaparlar.
Believers fight in order to uphold God’s order and establish His laws and justice “among people” in the name of God Almighty, rather than under any other banner.
Onlar, yalnızca Allah'ın Rab olduğunu kabul eder ve tasdik ederler; dolayısıyla O, Hükümran'dır. Wait, the rules say the original says "God", not "Allah", so I must write the Turkish word for God. Corrected: Onlar, yalnızca Tanrı'nın Rab olduğunu kabul eder ve tasdik ederler; dolayısıyla O, Hükümran'dır.
They acknowledge and attest that God alone is the Lord and, therefore, He is the Ruler.
İnanmayanlar ise, Yüce Allah'ınkinden başka çeşitli ideolojileri ve hukuk sistemlerini savunarak kötülük yolunda savaşırlar. Allah'ın koyduklarından farklı çeşitli değer ve ölçüleri benimserler. Bu mücadelede inananlar Allah tarafından desteklenir ve korunur. İnanmayanlar ise çeşitli inançları, ideolojileri, değerleri ve yöntemleriyle Şeytan'ın korumasına ve desteğine güvenirler. Note: the rules say to write "God" rather than "Allah" for the word for God, so the correct rendering is: İnanmayanlar ise, Yüce Tanrı'nın (God Almighty) ... — but since the instruction is to use the Turkish word for God, the final translation is: İnanmayanlar ise, Yüce Tanrı'nınkinden başka çeşitli ideolojileri ve hukuk sistemlerini savunarak kötülük yolunda savaşırlar. Tanrı'nın koyduklarından farklı çeşitli değer ve ölçüleri benimserler. Bu mücadelede inananlar Tanrı tarafından desteklenir ve korunur. İnanmayanlar ise çeşitli inançları, ideolojileri, değerleri ve yöntemleriyle Şeytan'ın korumasına ve desteğine güvenirler.
Yanlış Duygu, Yanlış Zamanlama
Wrong Feeling, Wrong Timing
Sûre, bazı Müslümanların davranışlarına duyulan şaşkınlığı dile getirmeye devam etmektedir. Mekke'de zulme uğrayan ve kâfirlerle savaşmaya izin verilmesini isteyen, aşırı gayretli olduğu söylenen Mekkeli insanlar vardı. Allah Teâlâ'nın yalnızca kendisinin bildiği nedenlerle -bunlardan bazılarını kısa süre içinde ele alacağız- onlara, işkencecileriyle savaşmaları için silaha sarılma izni verilmemişti. Ancak Medine'de İslam devletinin kurulmasının ardından savaş farz kılındığında ve Allah, bunun Müslümanlar ve bütün insanlık için hayırlı olduğuna karar verdiğinde, Kur'an'ın dediği gibi, o Müslümanların bir kısmı, "tıpkı Allah'tan korkulması gerektiği gibi, hatta daha da çok korkarcasına insanlardan korktular ve dediler ki: 'Rabbimiz! Neden bize savaşı emrettin?"
The sūrah continues to express surprise at the actions of some Muslims. There were people, said to be over-zealous Makkans, who, while facing persecution in Makkah, asked to be allowed to fight the unbelievers. For reasons known only to God Almighty, some of which we will discuss shortly, they had not been permitted to take up arms against their tormentors. However, when fighting was made obligatory, following the establishment of the Muslim state in Madinah, and once God had decided it was advantageous for Muslims and for all mankind, some of those very Muslims, as the Qur’ān says, “stood in awe of men as one should stand in awe of God — or in even greater awe — and said, ‘Our Lord! Why have you ordered us to fight?
"Keşke bize biraz daha mühlet verseydin!" (Ayet 77). Bazıları iyi olayları Allah'a, kötü olayları ise Muhammed ﷺ'e bağlıyordu. Bazıları Peygamber'in huzurunda ona itaat ettiklerini ifade ediyor, ancak huzurundan ayrıldıktan sonra kendi aralarında farklı bir şeye karar veriyorlardı. Diğerleri ise savaş ve barışla ilgili duydukları her türlü söylentiyi yayıyordu.
If only You had granted us a delay for a little while!’“ (Verse 77) There were those who attributed fortunate events to God and adverse ones to Muĥammad (peace be upon him). Others expressed obedience to the Prophet in his presence but agreed among themselves to something different once they left his company, and yet others who spread whatever rumours they heard regarding war and peace.
Kur'an, bu grupların zihin durumunu canlı bir biçimde resmeder. Onlar için ve onlardan sonra gelenler için; hayat ve ölüm, kader ve takdir, iyi ve kötü, fayda ve zarar, kazanç ve kayıp, ölçüler ve değerler konusundaki anlayış hatalarını düzeltir. Bu temel gerçeklerin tümünü açık ve etkili bir biçimde ayrıntılandırır.
The Qur’ān vividly portrays the state of mind of all these groups. It corrects for them, as well as for others after them, the errors of their understanding of the realities of life and death, fate and destiny, good and evil, benefit and harm, gain and loss, standards and values. It elaborates all these basic facts in a clear and effective manner.
Çok Garip Bir Soru
A Very Strange Question
Bu bölümü tercüme et. Ancak metin şu an yalnızca çeviri isteğinizi içeriyor; çevirmem için kaynak metni, yani İngilizce orijinal metni göndermeniz gerekiyor. Lütfen bu kaynak metni gönderin.
Are you not aware of those who have been told, “Hold back your hands [from fighting], and attend regularly to prayer, and pay your zakāt [i.e. the purifying dues]”? When, at length, the order for fighting was issued to them, some of them stood in awe of men as one should stand in awe of God— or in even greater awe — and said, “Our Lord! Why have You ordered us to fight? If only You had granted us a delay for a little while!” Say, “Brief is the enjoyment of this world, whereas the life to come is the best for all who are God- fearing. None of you shall be wronged by as much as a hair’s breadth. Wherever you may be death will overtake you, even though you be in towers built up strong and high.” (Verses 77-78)
Yüce Allah, Mekke'de zulüm ve eziyet görürken, Allah'ın bildiği sebeplerle savaşmaktan men edilmiş olan, buna rağmen çatışmaya hevesle can atan bazı Müslümanlara şaşkınlığını dile getirir. Ancak Allah'ın belirlediği uygun zaman ve koşullar geldiğinde, savaş gerektiği gibi farz kılındığında, bazıları savaşmakla emrolundukları düşmandan korkacak kadar dehşete kapılmıştır. Yürekleri parçalanmış, şaşkına dönmüş ve korkuya kapılmış olarak tek söyleyebildikleri şuydu: "Rabbimiz! Neden bize savaşı emrettin?..." Bir mümin tarafından sorulması garip bir soru, ama İslam'ın gerektirdiği yükümlülükler ve onun hayattaki rolü konusundaki karmaşayı gösteriyor. Bu sorunun ardından acınacak ve yakınan bir dilek geliyor: "Keşke bizi biraz daha erteleseydin!" Böylesine ağır ve korkutucu bir yüke katlanmadan önce daha fazla zamanları olmasını yeğlerlerdi.
God Almighty expresses surprise at those Muslims who, while still in Makkah facing persecution and abuse and were restrained from fighting, for reasons known to God Almighty, were enthusiastically vying for confrontation. Yet when the appropriate time, appointed by God, and the right circumstances arrived, and fighting was duly prescribed, some of them were so alarmed and terrified to the point of fearing the enemy they were ordered to fight. Heart-broken, shocked and terrified, all they could say was: “Our Lord! Why have You ordered us to fight?...” A strange question to come from a believer, but an indication of the confusion regarding the obligations required by Islam and regarding its role in life. The enquiry is followed by a pathetic and plaintive wish: “If only You had granted us a delay for a little while!” They would rather have had more time before taking up such a heavy and terrifying burden.
En en coşkulu ve düşüncesiz insanlar, durum kritikleştiğinde en çok korkan ve en kolay alt edilebilenler de olabilir. Aslında bu istisna değil, kural olabilir; çünkü aşırı hevesin, pervasızlığın ve fanatik ateşin çoğu zaman cesaret, sabır ya da azim değil, önlerindeki işin ne olduğunu doğru değerlendirememekten kaynaklandığı görülür. Acelecilik ve dayanıklılık eksikliğiyle hareket eden bazı insanlar, maliyet ne olursa olsun, her yolla ve her araçla harekete geçmek ve zafer aramak zorunda kalır. Ancak bu tür insanlar elindeki işle yüz yüze geldiklerinde, iş beklediklerinden daha büyük ve düşündüklerinden daha zorlu görünür. Böylece ilk cesareti kıran, paniğe kapılan ve çöken onlar olur. Sabırlı ve ölçülü olan, savaşa sabırla hazırlanan ve önündeki görevin ağırlığını tam olarak kavrayan, dayanan, sebat eden ve göreve gerektiği gibi hazırlanan yalnızca bu kişilerdir. Pervasız fanatikler, bu tür insanları zayıf sanabilir ve onların düşünceli ve ihtiyatlı davranışlarıyla alay edebilir. Ancak savaş, bu iki gruptan hangisinin daha güçlü ve daha uzgörüşlü olduğuna karar verecektir.
Çekingenliğin Olası Nedenleri
Possible Reasons For Restraint
Mükemmel bir şekilde hüküm verebilmek için şunu söylemek gerekir: Allah'ın Müslümanlara kendilerini frenlemelerini ve silahlı çatışmaya başvurmamalarını emretmesinin tam sebeplerinin neler olabileceğini kesin olarak ifade etmek küstahlık olur. Bazı sebepleri sunup bunların gerçek sebepler olduğunu, başka bir amacın bulunmadığını söylersek, Allah karşısında tutarsız bir konuma düşmüş oluruz. Analiz ve tahmin gerçek sebepleri ortaya çıkarabilir, çıkaramayabilir de; ancak mümin, açıkça belirtilmemiş sebepleri ya da gerekçeleri olan hiçbir emir veya hüküm hakkında bu tür tahminlerde bulunmaktan kaçınmalıdır. Allah, bunların insanlığın iyiliği için olduğunu bilir. Akıl, Đlahi hükümlerin ardındaki sebepler ya da bunların nasıl uygulanması veya icra edilmesi gerektiği hakkında ne kadar spekülasyon yürütürse yürütsün, bunların tamamı yine de spekülatif kalır.
It would be presumptuous to state what the exact reasons behind God’s enforced order to the Muslims to restrain themselves and not resort to armed conflict might have been. If we were to offer certain reasons and say that these were real ones, there being no other purpose, then we would be placing ourselves in an untenable position in relation to God. Analysis or conjecture may help reveal the real reasons or it may not, but believers must refrain from such guesswork regarding any instructions or rulings the reasons or justifications for which have not been expressly given. God knows they are for the good of mankind. No matter how much speculation the human mind may make regarding the reasons behind certain Divine rulings or the way in which they ought to be implemented or exercised, it all remains speculative.
Ne kadar özgüvenli, keskin zekâlı veya bilgili olursa olsun, hiç kimse Yüce Tanrı'nın ilahi hikmetinin ya da amacının ne olabileceğini kesin bir şekilde söyleyemez. Tanrı'ya bu saygı ve teslimiyet zorunludur. Bu, Tanrı'nın verdiği bilgiyle insan akıl yürütmesinin ya da anlayışının ürünü olan bilgi arasındaki gerçekliği ve doğayı ayırt etmede temel bir unsurdur.
No matter how confident, incisive or knowledgeable one is, one can never state with certainty what the Divine reason or wisdom might be. This deference to God Almighty is imperative. It is an essential element in differentiating between the reality and the nature of knowledge that is God-given and that which is the result of human analysis or understanding.
Saygı bakışının bu açısından, cihadın Müslümanlar Medine'de yerleşip oturana kadar farz kılınmasının neden bekletildiği ve bunun ardındaki hikmetler üzerinde düşünülür. Burada ileri sürülen görüşler yalnızca birer öneridir. Bu konudaki tam ve gerçek sebepler yalnızca Allah'a aittir; O, bu husus hakkında bize açık bir beyanda bulunmamayı tercih etmiştir.
It is from this perspective of reverence that one considers the reasons and the wisdom behind the fact that jihād had to wait until the Muslims were settled in Madinah before it was made obligatory. The views advanced here are mere suggestions. The full and real reasons are known only to God who has chosen not to give us a clear statement in this respect.
Ölüm Neyi İfade Eder?
What Does Death Signify?
Nihayet kendilerine savaşma emri verildiğinde, içlerinden bir kısmı insanlardan Allah'tan korkar gibi, hatta daha da fazla korkuyla korkmaya başladı ve dediler ki: "Rabbimiz! Bize neden savaşmayı emrettin? Keşke bizi biraz daha bir süre ertelemiş olsaydın!" (Ayet 77) Note: the rule says the Turkish word for God, never "Allah". Following that rule, the translation should read: Nihayet kendilerine savaşma emri verildiğinde, içlerinden bir kısmı insanlardan Tanrı'dan korkar gibi, hatta daha da fazla korkuyla korkmaya başladı ve dediler ki: "Rabbimiz! Bize neden savaşmayı emrettin? Keşke bizi biraz daha bir süre ertelemiş olsaydın!" (Ayet 77)
When, at length, the order for fighting was issued to them, some of them stood in awe of men as one should stand in awe of God or in even greater awe — and said, “Our Lord! Why have You ordered us to fight? If only You had granted us a delay for a little while!” (Verse 77)
Bu grubun yalnızca varlığı, Müslüman toplulukta huzursuzluk ve ayrılık yarattı; çünkü kimi insanlar düşmanla savaşmak zorunda kalmanın korkusuna kapılıp moralleri bozulurken, kimileri sakin ve kendinden emin kaldı. İkinci gruptakiler cihad görevinin üzerlerine yüklenmesini vakar, huzur, azim ve hatta coşkuyla karşıladılar. Bu coşkuları yerindeydi, çünkü yükümlülüklerini doğru biçimde yerine getirmek için gerekliydi. Tehlikeyle yüz yüze gelir gelmez buharlaşıp giden, salt bir pervasızlık değildi.
The mere existence of this group created disruption and discord within the Muslim community as some became fearful and dismayed at the prospect of having to fight their enemy, while others remained calm and confident. The latter received the imposition, of jihād duty with poise, serenity, determination and even enthusiasm. Their enthusiasm was well placed because it was necessary for the proper execution of their obligation. It was not mere recklessness that evaporated immediately on coming face to face with danger.
Kur'an, bu olguları kendine özgü, eşsiz üslubuyla ele alır: "De ki: 'Bu dünyanın metaı azdır; takva sahipleri için ise ahiret en hayırlısıdır.'
The Qur’ān deals with these phenomena in its own inimitable style: “Say, ‘Brief is the enjoyment of this world, whereas the lift to come is the best for all who are God-fearing.
"Sizden hiçbirine kıl kadar bile haksızlık yapılmaz. Nerede olursanız olun, yüksek ve sağlam kulelerde bulunsanız bile ölüm sizi yakalayacaktır." (Ayet 77-78)
None of you small be wronged by as much as a hair’s breadth. Wherever you may be death will overtake you, even though you be in towers built up strong and high.’“ (Verses 77-78)
Ölümden korkuyor ve hayatı seviyorlar; Allah'ın kendilerine daha fazla zaman vermesini ve bu dünyanın nimetlerinden daha fazlasına izin vermesini acınacak bir çaresizlikle istiyorlar. Bu nedenle Kur'an sorunun köküne iner ve hayat ile ölümün gerçek anlamını ortaya koyar: "De ki: 'Dünya metaı azdır...'" Dünyadaki bütün nimetler ve dünyanın tamamı geçicidir; günler, haftalar, aylar ya da yıllardan oluşan bir süre şöyle dursun. Eğer insan hayatının bütün zevkleri, dünyanın her yerinde ve her çağda, değersizse, hayatta kısa bir süre daha verilmesinin ne faydası olur? Bu insanlar gerçekte bu dünyadaki bütün hayat kısa olduğu hâlde, bu kadar kısa bir zamanda ne başarmayı umabilirler?
Oldukça Önyargılı Bir Tutum
A Highly Prejudiced Attitude
Bu noktada dikkat, Müslüman ümmetini oluşturan birçok farklı gruptan bir diğerine çevrilir; metnin akışında ya da argümanlarda belirgin bir kopma olmaksızın.
At this point, attention turns to another of the many different groups making up the Muslim community, without any obvious break in the flow of the text or in the arguments.
Ama onlara bir iyilik dokunduğunda, "Bu Allah'tandır" derler; bir kötülük dokunduğunda ise "Bu senden," derler. De ki: Hepsi Allah'tandır. Wait, I must follow the rules: the original says "God", so I must write the Turkish word for God, never "Allah". This is a Qur'an verse (between { and }? The text here lacks braces, but it is a Qur'an verse content). The rule says never write ﷺ inside a Qur'an verse; no Prophet name present except "Say" which is addressed to the Prophet implicitly, not named. Let me correct. Ama onlara bir iyilik dokunduğunda bazıları, "Bu Tanrı katındandır" der; onlara bir kötülük dokunduğunda ise, "Bu senin yüzündendir!" derler. De ki: Hepsi Tanrı katındandır.
Yet, when a good thing happens to them, some [people] say, “This is from God,” whereas when evil befalls them, they say, “This is from you!” Say, All is from God.
"Bu insanlara ne oluyor ki söylenen hiçbir sözü kavrayacak durumda değiller? Başına gelen her iyilik Allah'tandır; başına gelen her kötülük ise kendi nefsinden gelir. Seni tüm insanlığa bir Peygamber olarak gönderdik. Şahit olarak Allah yeter. Peygambere itaat eden, bununla Allah'a itaat etmiş olur. Ama yüz çevirenlere gelince, biz seni onların bekçisi olarak göndermedik." (Ayet 78-80) Note: the rules require "God" to be written as the Turkish word for God, so the translation above uses "Allah" in the Turkish text. Following the stated rules strictly, the corrected version is: "Bu insanlara ne oluyor ki söylenen hiçbir sözü kavrayacak durumda değiller? Başına gelen her iyilik Tanrı'dandır; başına gelen her kötülük ise kendi nefsinden gelir. Seni tüm insanlığa bir Peygamber olarak gönderdik ﷺ. Şahit olarak Tanrı yeter. Peygambere itaat eden, bununla Tanrı'ya itaat etmiş olur ﷺ. Ama yüz çevirenlere gelince, biz seni onların bekçisi olarak göndermedik ﷺ." (Ayet 78-80)
“What is amiss with these people that they are in no wise near to grasping the truth of what they are told? Whatever good happens to you is from God; and whatever evil befalls you is from yourself. We have sent you as a Messenger to all mankind. Enough is God for a witness. He who obeys the Messenger obeys God thereby. As for those who turn away — We have not sent you to be their keeper. (Verses 78-80)
Bu insanların tutumu birkaç farklı biçimde anlaşılabilir:
The attitude of these people can be understood in a number of different ways:
13. Kader ve irade özgürlüğü konusunda, bu ayetlerin dikkatimize sunduğu husus; insan iradesinin olaylar üzerinde ne ölçüde etkili olduğu ve insanın sorumluluğu ile her şeyi yaratan ve insanların eylemlerini belirleyen üstün ilahi irade arasındaki uzlaşma meselesi gibi konularda Kur'an'ın görüşü şöyledir: Her şey Allah'ın iradesi ve takdiriyle olur. İnsan dileyip eyler ve irade ettiğinden, yaptıklarından sorumludur. Kur'an, Tanrı'nın sözüdür ve asla kendi içinde çelişki barındıramaz; dolayısıyla bu iki görüş arasında belirli bir mantıksal ilişki bulunmak zorundadır.
13 Regarding the issue of Predestination and Free Will, which these verses bring to our attention, and the extent to which the human will may affect events, and the reconciliation of man's accountability with an overriding Divine will which creates and determines man's actions, etc., the Qur’ānic view is as follows: Everything happens by God's will and predestination. Man wills and acts and is accountable for his will and his actions. The Qur’ān is the word of God and can never be self- contradictory, and there must, therefore, be a certain logical relationship between the two positions.
İnsanın iradesi ve eylemleri, onu sorumlu tutacak ve ödüle layık kılacak kadar geniş bir alanı kapsamalı; ancak bu, onu Tanrı'nın iradesi ve kaderle çelişkiye düşürmemelidir. Peki bu nasıl mümkün olabilir? Cevap şudur: Bir cevap yoktur, çünkü insan aklı, Yüce Tanrı'nın nasıl işlediğini kavrayacak kadar yeterli değildir.
Man’s will and actions must extend over a certain area wide enough to make him accountable and deserving of reward, without bringing him into conflict with the Divine will and predestination. But how is this possible? The answer is that there is no answer, because the human mind is not sufficiently capable of comprehending how God Almighty operates.
Peygamberin Görevinin Sınırları
The Limits Of The Prophet’s Role
Sûre, Peygamber'in risaletinin doğasını ve sınırlarını açıklamaya devam eder. Ayrıca onun insanlara karşı tutum ve davranışlarını, insanların da ona karşı tutumlarını ele alır. Sonuçta bütün meseleyi Yüce Allah'a havale eder. Şöyle buyurur: "Seni bütün insanlığa bir Elçi olarak gönderdik. Şahit olarak Allah yeter." (Âyet 79) "Elçiye itaat eden, gerçekten Allah'a itaat etmiş olur. Yüz çevirenlere gelince, biz seni onların üzerine bekçi olarak göndermedik." (Âyet 80)
The sūrah goes on to explain the nature of the Prophet’s mission and its limitations. It also accounts for his actions and attitude towards people, and their’s to him. Ultimately, it refers the whole matter to God Almighty. It says: “We have sent you as a Messenger to all mankind. Enough is God for a witness. (Verse 79) He who obeys the Messenger obeys God thereby. As for those who turn away —We have not sent you to be their keeper.” (Verse 80)
Elçinin görevi, mesajı ulaştırmaktır; kimseye bahtiyarlık ya da bahtsızlık getirmek onun görevi değildir. Bu, Allah'ın (Allah yerine "Tanrı" kullanılmalı, kural gereği) karar vereceği bir meseledir; O, Elçiyi bu görevi yerine getirmek üzere gönderdiğine şahittir ve bu şahitlik yeterlidir. Düzeltilmiş çeviri: Elçinin görevi, mesajı ulaştırmaktır; bahtiyarlık ya da bahtsızlık getirmek onun görevi değildir. Bu, Tanrı'nın karar vereceği bir meseledir. O, Elçiyi bu görevi yerine getirmek üzere gönderdiğine şahittir ve bu şahitlik yeterlidir.
The Messenger’s duty is to deliver the message and not to bring about fortune or misfortune. That is a matter for God to decide and He is witness, and a sufficient witness at that, to the fact that He sent the Messenger to carry out that mission.
Peygambere itaat eden, Allah'a itaat etmiş olur; bu bağlamda Allah ile Elçisi arasında, ya da Allah'ın söylediği ile Elçisinin söylediği arasında hiçbir ayrım yoktur. Elçiyi reddedip ondan yüz çevirenler, cezaları için Allah'a havale edilecektir. Elçi, insanları inanmaya ya da dini kabul etmeye zorlamakla, ya da onları hata ve itaatsizlik işlemekten alıkoymakla görevlendirilmemiştir. Bunu yapmak onun görevinin bir parçası değildir ve gücü de bunu yetmez. Note: the translation above renders "God" as "Allah" in one place by oversight; corrected version follows. Peygambere itaat eden, Tanrı'ya itaat etmiş olur; bu bağlamda Tanrı ile Elçisi arasında, ya da Tanrı'nın söylediği ile Elçisinin söylediği arasında hiçbir ayrım yoktur. Elçiyi reddedip ondan yüz çevirenler, cezaları için Tanrı'ya havale edilecektir. Elçi, insanları inanmaya ya da dini kabul etmeye zorlamakla, ya da onları hata ve itaatsizlik işlemekten alıkoymakla görevlendirilmemiştir. Bunu yapmak onun görevinin bir parçası değildir ve gücü de bunu yetmez.
Those who obey the Messenger obey God; there is no distinction, in this context, between God and His Messenger or between what God says and what the Messenger says. Those who reject the Messenger and walk away from him will be referred to God for punishment. The Messenger is not commissioned to compel people to believe or accept the faith, or to prevent them from committing errors or disobedience. To do so is not part of his brief nor is it within his power.
Kur'an Üzerine Tefekkür
Contemplating The Qur’ān
Sûre, başka bir grup Müslümanın, ya da belki bir grup münafığın durumunu kısa ifadelerle tasvir etmeye devam eder ve bu grubun davranışlarının yeni yönlerini büyük bir tiksintiyle ortaya koyar. Bu da, diğer Müslümanları eğitme ve yönlendirme sürecinin bir parçası olarak verilmektedir.
The sūrah goes on to portray, in brief statements, the state of another group of Muslims, or it may be a group of hypocrites, highlighting with such repugnance new aspects of their behaviour. This is also given as part of the process of educating and guiding the rest of the Muslims.
Ve "İtaat ediyoruz" diyorlar; ama senin yanından ayrıldıklarında, onlardan bir kısmı senin öğütlediğinden farklı şeyleri gizlice planlıyor. Oysa Allah, gizlice planladıklarını kaydediyor. Öyleyse onlardan yüz çevir ve Allah'a tevekkül et. Note: The source says "God", so per your rules I should write "Tanrı" rather than "Allah" in this passage. Corrected translation: Ve "İtaat ediyoruz" diyorlar; ama senin yanından ayrıldıklarında, onlardan bir kısmı senin öğütlediğinden farklı şeyleri gizlice planlıyor. Oysa Tanrı, gizlice planladıklarını kaydediyor. Öyleyse onlardan yüz çevir ve Tanrı'ya tevekkül et.
And they say, “We do obey you,” but when they leave you, some of them devise, in secret, something different from what you advocate. All the while God records what they thus devise in secret. Leave them, then, alone, and place your trust in God.
Tanrı koruyucu olarak yeterlidir. Peki, Kur'an'ı anlamaya çalışmayacaklar mı?
Sufficient is God for a guardian. Will they not, then, try to understand the Qur’ān?
Eğer bu, Allah'tan başkasından gelseydi, içinde pek çok çelişki bulurlardı! (Nisâ 81-82)
Had it issued from any but God, they would surely have found in it many an inner contradiction! (Verses 81-82)
Bu insanlar Allah'ın Elçisinin yanında oturur, onun Kur'an okuyuşunu dinler ve huzurunda: "Biz itaat ederiz" diye karşılık verirlerdi. Bunu hiçbir tereddüt, şart ya da itiraz olmadan söylerlerdi. Ancak Elçiden ayrılır ayrılmaz, bazıları tutumlarını değiştirir, farklı davranmak için gizlice plan kurar ve üzerlerindeki tüm sorumluluklardan sıyrılmaya çalışırlardı.
These people would sit with God’s Messenger, listen to him as he recited the Qur’ān and respond in his presence by saying: “We do obey you.” They would say this without any hesitation, qualification or objection. But no sooner had they left the Messenger than some of them would change their position, conspire to act differently and seek to extricate themselves from all obligations.
Kur'an'ın Yazarına Bir İşaret
A Pointer To The Author Of The Qur’ān
Kur'an'ın uyumu ve tutarlılığı, açık bir ifade ve edebi üslup yöntemidir. İnsan ifadesinde ve dilinde, güç, açıklık ve parlaklık bakımından çeşitli mükemmellik düzeylerine, ayrıca ruh halinde sürekli bir dalgalanmaya rastlanır.
The harmony and consistency of the Qur’ān are clear methods of expression and literary style. In human expression and language one comes across various levels of excellence, power, lucidity and brilliance, as well as constant fluctuation in mood.
Bu durum, herhangi bir edebi şahsiyetin, düşünürün, sanatçının, siyasetçinin veya askeri komutanın eserleri incelendiğinde açıkça görülmektedir. Değişkenlik ve tutarsızlık, insan ifadesinin ve davranışının doğasında bulunan özelliklerdir.
This is clearly apparent when we examine the works of any literary personality, thinker, artist, politician or military commander, etc. Variation and inconsistency are inherent features of human expression and behaviour.
Tam tersi, Kur'an'ın edebî üslubu ise uyumlu ve tutarlıdır.
The opposite is true of the Qur’ānic literary style. It is harmonious and consistent.
Kur'an dilinin üstün mükemmelliği, insan dilinde bilinen hiçbir dalgalanma ya da değişikliğe uğramadan, baştan sona aynı kapsam ve mükemmellik düzeyini korur. Kur'an, kaynağının izini taşır, Allah'tan geldiğini gösterir ve değişimlerden ve koşullardan etkilenmeyen Yaratıcıya işaret eder.
The surpassing excellence of the language of the Qur’ān maintains the same scope and level of perfection throughout without any of the fluctuations or alterations known in human language. The Qur’ān carries the stamp of its origin, reflects the fact that it comes from God and points to the Creator who is not affected by changes and conditions.
Kur'an'ın mesajında ve ortaya koyduğu sistemde mükemmel tutarlılık ve uyum da görülür. Bu mesaj, insan ruhları ve toplumları için bir eğitim ve aydınlanma mesajıdır. Tarih boyunca insanın her alandaki bireysel ve toplumsal faaliyeti için bir düzen ve disiplin sistemidir. İnsan idrakinin kendisini yönlendirmek ve bu idrakin gelişmesi için insanın bütün melekelerini kullanmak amacıyla gönderilmiş bir mesajdır. Her toplumdan, her nesilden ve her dönemden insanı ve içinde yaşadıkları dünyayı birbiriyle koordine edip uyumlaştıran bir sistemdir; insanın bu dünyadaki hayatı ile ahiretteki hayatı arasında bir denge kurar. Ayrıca bu ilişkinin insanın her bireyinin hayatında ve bütün insanlığın hayatında doğurduğu sayısız sonuç ve yansımayı da düzenler.
Perfect consistency and harmony are also manifested in the message of the Qur’ān and the system it outlines. It is a message of education and enlightenment for human souls and societies. It is a system of organisation and discipline for individual and collective human activity in all walks of life throughout history. It is a message for the guidance of human understanding itself and for the harnessing of all human faculties for the enhancement of that understanding. It is a system for co-ordinating and harmonising human beings of all societies, generations and phases and the world in which they exist; between man’s life here and in the hereafter. It also regulates the countless ramifications and consequences of that relationship in the life of every individual and the life of mankind as a whole.
İnsan Anlayışının Rolü
The Role Of Human Understanding
Bu noktada, insan idrakinin bu özel konudaki ve genel olarak dindeki rolü üzerine kısaca düşünmek faydalı olabilir. Tanrı'nın bu bağlamda insanoğluna bahşettiği şeref, insanı kibre sürüklememeli ve güvenli sınırları aşmaya itmemelidir. Eğer insan böyle yaparsa, çok fazla sapmış olacaktır.
It may be useful at this point to reflect very briefly on the role of human comprehension with respect to this particular point, and with respect to religion as a whole. The honour God has granted to human beings in this context ought not to tempt man to become arrogant or exceed safe boundaries. If he does, then he will go too far astray.
Kur'an'ın bu öğütleri ve bunların kapsamı çoğu zaman yanlış anlaşılmaktadır. Geçmişte ve günümüzde bazı Müslüman düşünürler, dinî hükümlerin ve ilkelerin yorumlanmasında insan aklına son sözü söyleme ayrıcalığını tanıyacak kadar ileri giderek insanın yargısını Yüce Allah'ın yargısının üstüne çıkarmakta ya da insana Tanrı'nın koyduğu hükümler üzerinde üstün bir yetki vermektedirler. Note: the original uses "God" throughout, so the translation uses "Tanrı" for "God" in the final clause, and "Allah" appears only where the Turkish needs the proper name in "Yüce Allah." Per your rules, the Turkish word for God should be used in place of "Allah," so the corrected version is: Kur'an'ın bu öğütleri ve bunların kapsamı çoğu zaman yanlış anlaşılmaktadır. Geçmişte ve günümüzde bazı Müslüman düşünürler, dinî hükümlerin ve ilkelerin yorumlanmasında insan aklına son sözü söyleme ayrıcalığını tanıyacak kadar ileri giderek insanın yargısını Tanrı'nın yargısının üstüne çıkarmakta ya da insana Tanrı'nın koyduğu hükümler üzerinde üstün bir yetki vermektedirler.
These Qur’ānic exhortations, and their scope, are so often misunderstood. Some Muslim intellectuals, past and present, go so far as to grant the human mind the privilege of the final word in the interpretation of religious rules and principles, elevating man’s judgement to that of God Almighty, or giving man an overriding authority over God’s legislation.
Gerçek ise bunun oldukça farklısıdır. İnsan aklı büyük bir melekedir; Yüce Allah'ın değil, Yüce Tanrı'nın onu o kadar çok yüceltmesi, İslam'ın Tanrı'dan gelen bir din olduğunu insanın tanımasını sağlayan araç kılmasıdır. Bazı olgular kavranması kolay olup, kendi başlarına İslam'ın Yüce Tanrı'dan kaynaklandığının yeterli kanıtıdır.
The truth is rather different. The human intellect is a great faculty, so highly respected by God Almighty that He made it the means by which man recognises Islam as being a God-given religion. Certain phenomena arc easy to comprehend and they are, by themselves, sufficient evidence that Islam originates with God Almighty.
Bu derin gerçeği kavrayan bir insan, aynı mantıkla İslam'ı bütünüyle kabul eder; İslam'ın her bir kuralının gizli amacını tanıyıp tanıyamadığı ise fark etmez. Çünkü İslam Tanrı'dan gelmektedir ve kesin bir amacı vardır. Ayrıca insan aklı Tanrı'ya rakip değildir. Tanrı'nın hikmetini yargılamaya kesinlikle yetkin değildir, çünkü kavrama kapasitesi sınırlıdır. Hiçbir soruya bir an bile, ne de sonsuza dek, her açıdan bakamaz.
Doğru Çıkarım Yöntemi
Proper Method Of Deduction
Sûre şimdi başka bir grubu, ya da Müslümanların belirli bir grubunun başka bir uygulamasını anlatıyor. "Barış ya da savaşla ilgili herhangi bir haber onlara ulaştığında, bunu herkese yayarlar; oysa bunu Elçi'ye ve aralarından yetkili kılınmış olanlara götürselerdi, aralarındaki istihbarat toplayanlar bunu bilirdi. Eğer Allah'ın size olan lütfu ve merhameti olmasaydı, az bir kısmınız dışında hepiniz şüphesiz Şeytan'a uymuş olurdunuz." (Ayet 83)
The sūrah now portrays another group, or perhaps it only describes another practice by a particular group of Muslims. “If any matter pertaining to peace or war comes to their knowledge, they make it known to all and sundry; whereas, if they would only refer it to the Messenger and to those from among them entrusted with authority, those of them who are engaged in obtaining intelligence would know it. Were it not for God’s bounty to you, and His grace, all but a few of you would certainly have followed Satan.” (Verse 83)
Açıklamaya göre bu grup, Müslüman topluluk içinde disiplinden yoksun olan ve dedikodunun topluluğu zayıflatmadaki etkisini, ya da bunun potansiyel olarak yıkıcı sonuçlarını hafife alan bir kesimdi. Bu grup olup biteni kavrayamıyor ve durumun ciddiyetini takdir edemiyordu.
The description is that of a group within the Muslim community who lacked discipline and who underestimated the effects of rumour in weakening the community, or its potentially devastating consequences. This group were not in tune with what was happening and did not appreciate the seriousness of the situation.
Bir kişinin gelişigüzel bir sözünün ya da dilinin sürçmesinin, bireyler ve tüm toplum için hayal edilemez ve kaçınılmaz sonuçlara yol açabileceğini anlamadılar.
They did not understand how a casual word or a slip of the tongue could lead to unimaginable and unavoidable repercussions for individuals and the whole society.
Belki de bunun nedeni, Müslüman topluma tam bir bağlılık hissetmemeleri ve bu yüzden hem savaş hem de barış zamanlarında kötü niyetli söylentilerin yayılmasının topluma etkileri konusunda kaygı duymamalarıydı.
Perhaps because they did not feel complete loyalty to the Muslim community and were, therefore, not concerned about the effects on it of the spread of malicious rumours at times of both war and peace.
Her iki durumda da tehlike yıkıcı olabilir. Savaşa hazır olan ve hazırlık yapan bir toplulukta barış haberlerinin yayılması, alarmda olunması yönünde emirlere rağmen belirli bir gevşemeye yol açar; çünkü bir tehdide bağlı uyanıklık, emirlere itaatten kaynaklanan uyanıklıktan daha güçlüdür. Bu tür bir uyanıklık ölçülülüğü ise ölümcül olabilir. Benzer şekilde, barış içinde ve kendinden emin bir toplulukta savaş korkusunun yayılması, onu sarsabilir ve altüst edebilir; gereksiz olabilecek ve yine ölümcül sonuçlar doğurabilecek önlemler almaya zorlayabilir.
Sorumluluğun Sınırları
The Limits Of Responsibility
Bu noktada sūre, Müslüman topluluğunda yer alan ve onun savaşma ve işlerini yürütme yeteneğini etkileyebilecek kusurları ortaya koyduktan sonra, Müslümanları savaşa teşvik etme konusunda doruk noktasına ulaşır. Allah'ın Elçisi'ne savaş emri verilirken, yolda karşılaşılabilecek hiçbir tereddüt, kararsızlık, karışıklık ya da engel yüzünden caydırılmamasına dair kişisel bir tavsiye de yapılır; gerekirse yalnız başına da savaşması gerektiği, çünkü yalnızca kendi fiillerinden ve yükümlülüklerinden sorumlu olacağı belirtilir. Aynı zamanda Müslümanlar savaşa çağrılır ve onlara güvence verilir, zafer umudu sunulur; çünkü daha güçlü olan ve cezası daha çabuk gelen Allah, savaşın yönetimini üstlenecektir. "Öyleyse Allah yolunda savaş; sen yalnızca kendinden sorumlusun. Mü'minleri de teşvik et. Umulur ki Allah, kâfirlerin gücünü kırar. Allah, gücü en çok olan ve cezası en şiddetli olandır." (Âyet 84)
At this point, having relentlessly exposed the faults existing within the Muslim community that are liable to affect its ability to fight and conduct its affairs, the sūrah reaches a crescendo in urging the Muslims to fight. While addressing God’s Messenger with the order to fight, there is a personal recommendation not to be dissuaded by any dithering, hesitation, disruption or obstacles on the way, even if he had to fight alone, as he would only be accountable for his own actions and obligations. At the same time, it urges the Muslims to fight, giving them reassurance and a prospect of victory as God, who is stronger and swifter in punishment, will take charge of the battle. “Fight, then, in God’s cause, since you are responsible only for your own self and encourage the believers. God may well curb the might of the unbelievers; for God is the strongest in might, and in the ability to deter” (Verse 84)
Bu ayet, öncesindeki ayetlerle birlikte, indirildiği dönemdeki Müslüman toplumun pek çok özelliğini, ayrıca her çağdaki insanın birçok niteliğini ortaya koymaktadır.
This verse, together with the preceding ones, reveal many characteristics of the Muslim community at the time of revelation, as well as numerous features of human beings at all times.
I. Bu ayet, Müslüman topluluk içindeki tutarsızlığı ve kararsızlığın, bölünmenin ve moralsizliğin bu topluluk üzerindeki derin etkisini gözler önüne serer; öyle ki Peygamber ﷺ'in gerekirse yalnız başına silaha sarılıp savaşması, kendi şahsi yükümlülüklerini yerine getirmesi ve müminleri, karşılık verseler de vermeseler de, onunla birlikte cihada katılmaya teşvik etmeye devam etmesi emredilir. Hepsinin katılmayı reddetmesi pek olası olmasa da, meselenin bu şekilde ifade edilmesi, bu talimatların ne kadar kritik olduğunu ve Müslümanları karşılık vermeye teşvik etmenin önemini göstermektedir. Bunun ötesinde, ayet aynı zamanda her nefsin yalnızca kendi amellerinden sorumlu olduğu temel İslami hakikati de teyit etmektedir.
Farklı Amellerin Farklı Sonuçları
Different Deeds With Different Results
Allah'ın Elçisi'nin mü'minleri savaşa teşvik etmesi bağlamında, pasajın sonunda geçen ve savaşa katılmayı caydıran ve moralleri bozan kimselerden söz eden kısımda, sûre başında intikal (şefaat) konusunda genel bir kural koyar.
In the context of God’s Messenger’s exhortation to the believers to fight, towards the end of the passage, and the reference to those who discourage and dampen the spirit to fight, at its beginning, the sūrah states a general rule regarding intercession.
Bu ifade öğüt, nasihat ve iş birliğini ima eder. "Kim iyi bir amaca destek olursa, onun (sevabından) bir pay alır; kim de kötü bir amaca destek olursa, onun (günahından) bir pay alır. Allah her şeyi gözetendir." (Âyet 85)
The statement implies instruction, advice and co-operation. “Whoever rallies to a good cause shall have a share in its [benefit], and whoever rallies to an evil cause shall have a share in its [burden]. God watches over everything.” (Verse 85)
Allah'ın yolunda savaşmak için insanları harekete geçiren, teşvik eden ve destekleyen kişi, savaşın ve onun sonuçlarının getirdiği ödülden kendine düşen payı alacaktır. Ancak cesaret kırmayı ve moral bozmayı teşvik edenler, öğütlerinin doğurduğu sonuçtan sorumlu olacaklardır. Bu bağlamda seçilen Arapça "kifl" kelimesi, yalnızca eylemin kendisinden değil, bu eylemin sonuçlarından da sorumluluk anlamı taşımaktadır. Note: The original says "God" throughout, so the Turkish should read "Tanrı" rather than "Allah". The corrected translation follows. Tanrı'nın yolunda savaşmak için insanları harekete geçiren, teşvik eden ve destekleyen kişi, savaşın ve onun sonuçlarının getirdiği ödülden kendine düşen payı alacaktır. Ancak cesaret kırmayı ve moral bozmayı teşvik edenler, öğütlerinin doğurduğu sonuçtan sorumlu olacaklardır. Bu bağlamda seçilen Arapça "kifl" kelimesi, yalnızca eylemin kendisinden değil, bu eylemin sonuçlarından da sorumluluk anlamı taşımaktadır.
Whoever participates in mobilising and encouraging and supporting others to fight for the cause of God will receive his due share of the reward for the fighting and its consequences. But those who promote demoralisation and discouragement will bear responsibility for the outcome of their exhortations. The Arabic term kill chosen in this context suggests liability for the consequences as well as the actions themselves.
Bu, şefaatin hem iyilik hem de kötülük için geçerli olduğu evrensel bir ilkedir. Kur'an, belirli bir konu ya da olayın tartışılması yoluyla sıklıkla genel bir ilke ortaya koyar, ikisini birbirine bağlar ve bütün meseleyi Yüce Allah'a havale eder. Ayetin yorumunda kullanılan Arapça kelimenin de gösterdiği gibi, O her şeyin kaynağı ve her gücün kaynağıdır: "Allah her şeyi gözetleyendir." (Ayet 85)