Bu surenin temel konusu, Allah'ın birliğine odaklanmakta ve Ona bir oğul ya da ortak isnat eden tüm düşünce ve inançları reddetmektedir. Ayrıca, Allah'ın birliği kavramıyla iç içe olan diriliş meselesine de değinmektedir. Bu yönüyle sure, Mekke'de indirilen surelerin hepsi olmasa bile çoğunun izlediği düzeni takip etmektedir.

The central theme of this sūrah focuses on God’s oneness, rejecting all concepts and ideas assigning a son or a partner to Him. It also touches on the important issue of resurrection, intertwined as it is with the concept of God’s oneness. In this, the sūrah follows the same pattern as most, if not all, sūrahs revealed in Makkah.

Sure aside, here is the translation: Sure, temanını birkaç kıssa üzerinden işler; önce Zekeriyya ile oğlu Yahya'nın kıssasıyla başlar, ardından Meryem'in ve İsa'nın doğumunun kıssası gelir. Sonra İbrahim'in babasıyla olan kıssasından bir bölüm yer alır; bunu İshak, Yakub, Musa, Harun, İsmail, İdris, Adem ve Nuh'a dair kısa anmalar izler. Bu kıssalar surenin yaklaşık üçte ikisini oluşturur ve Allah'ın birliğinin, dirilişin ve Allah'a hiçbir çocuğun ya da ortağın bulunmadığının hakikatini pekiştirir. Note: The Qur'an verses referenced here are not quoted, so no ﷺ is needed in this passage.

The sūrah explores its theme through several stories, beginning with that of Zachariah and his son, John, and follows this with the story of Mary and the birth of Jesus. We then have a part of Abraham’s story with his father, followed by brief references to other prophets: Isaac, Jacob, Moses, Aaron, Ishmael, Idrīs, Adam and Noah. These stories take up nearly two-thirds of the sūrah, driving home the truth of God’s oneness, resurrection, the non-existence of any children or partners with God.

Onlar ayrıca hidayete tabi olanların ve sapkınlığa düşenlerin peygamberlere karşı takındıkları tutumları açıkça ortaya koyarlar.

They also clearly outline the attitudes towards the prophets of those who follow guidance and those who go astray.

Sûre, Kıyamet Gününe dair bazı sahneleri, dirilişi inkar edenlere karşı bazı delilleri ve Allah'ın mesajını yalanlayan kâfirlerin hem bu dünyadaki hem de ahiretteki akıbetine dair bir atfı da içermektedir. Bütün bunlar, sûrenin anlattığı kıssaların seyriyle tam olarak uyum içindedir ve sûrenin ana temasını pekiştirmektedir.

The sūrah also includes some scenes of the Day of Judgement, some arguments against those who deny resurrection, and a reference to the fate of the unbelievers who deny God’s message, both in this life and in the life to come. All this fits perfectly with the drift of the stories the sūrah relates and reinforces its central theme.

Surenin, bütün anlatımlarına nüfuz eden ve konularını kuşatan kendine özgü bir havası vardır.

The sūrah has its distinctive atmosphere which permeates through all its accounts and pervades its themes.

Sûre, insan ruhunun içindeki ve onu çevreleyen evrende yer alan tepki ve duyguların tam bir yelpazesini gösterir. Anlamsız sandığımız bu dünyanın da akıl ve duygu kabiliyetine sahip kendine özgü bir ruhu olduğu ortaya konur. Bu durum, sûrenin genel atmosferine katkıda bulunur; çünkü gökleri, yeryüzünü ve dağları öfke içinde görürüz; öyle güçlü tepki verirler ki neredeyse parçalanacak ya da yerle bir olacakmış gibi olurlar. Bütün bunların sebebi, “Rahmân’a bir evlat isnad etmeleridir. Oysa Rahmân’ın bir evlat edinmesi yakışık almaz.” (Meryem, 91-92) ayetleridir. İnsan ruhunun tepkileri sûre boyunca baştan sona gösterilir. Sûredeki ana kıssalar da bu tür tepkilerle doludur; özellikle Meryem'in ve İsa'nın doğumunun anlatıldığı kıssada bu durum öne çıkar.

The sūrah portrays a full range of reaction and feeling within the human soul as also within the universe around it. This world which we imagine to be senseless is shown to have a soul of its own capable of sense and feeling. This adds to the general atmosphere of the sūrah as we see the heavens, the earth and the mountains in anger, reacting so strongly as to almost be rent asunder or levelled down. All this because “people should ascribe a son to the Most Merciful, although it is inconceivable that the Most Merciful should take to Himself son.” (Verses 91-92) Reactions within the human soul are shown throughout the sūrah from start to finish. Its main stories are full of such reactions, particularly in that of Mary and the birth of Jesus.

Sûre, merhamet, huzur ve Allah ile doğrudan ilişki atmosferiyle dikkat çeker. Sûre, Allah'ın Zekeriyya'ya lütfettiği nimetin anlatımıyla açılır; Zekeriyya gizlice, kalbinin derinliklerinden Rabbine yalvarır: "Bu, Rabbinin kulu Zekeriyya'ya olan rahmetinin anlatılışıdır: O, gizlice Rabbine seslendiğinde." (Ayet 2-3) Sûre boyunca lütuf, merhamet ve bunların eş anlamlıları sıkça anılır; bunlara Allah'ın bağışlayıcılık ve merhamet sıfatları da eşlik eder. Müminlerin ahirette yaşayacakları mutluluk ise sevgi olarak tasvir edilir: "İman edip salih ameller işleyenlere, Rahmân onlar için bir sevgi yaratacaktır." (Ayet 96) Allah'ın Yahya'ya bahşettiği nimetler arasında onun merhametli olması da vardır: "Ona çocukken hikmet verdik; ayrıca katımızdan bir merhamet ve temizlik de verdik. O, takvâ sahibiydi." (Ayet 12-13) Benzer şekilde İsa da Allah'ın lütfuyla annesine itaatkâr, huyu yumuşak ve dostça davranan biriydi: "Beni annemin hakkını gözeten kıldı, zorba ve bedbaht etmedi." (Ayet 32)

The sūrah has a distinctive ambience of compassion, contentedness and direct relation with God. It opens with an account of the grace God bestowed on Zachariah, and how he addressed God in a secret appeal: “This is an account of the grace which your Lord bestowed on His servant Zachariah: when he called out to his Lord in the secrecy of his heart.” (Verses 2-3) The words of grace, compassion and their synonyms are frequently mentioned throughout the sūrah, together with God’s attributes of beneficence and mercy. The happiness the believers will enjoy in the life to come is described as love: “As for those who believe and do righteous deeds, God will certainly bestow love on them.” (Verse 96) Among the favours God bestowed on John is that he was compassionate: “We granted him wisdom while he was still a youth, as well as, by Our grace, compassion and purity; and he was [always] righteous.” (Verses 12-13) Similarly, Jesus was, by the grace of God, dutiful to his mother, gentle and friendly in his manners: “He has made me kind to my mother, not haughty or bereft of grace.” (Verse 32)

Sûrenin kelime seçiminde ve cümle yapısında, insan hayatının tamamını kaplayan Allah'ın sonsuz lütfunu gerçekten hissederiz. Ayrıca, Allah'ın ortakları olduğu yönündeki akıl almaz iddiaların sesi duyulduğunda bütün evrenin titrediğini hissederiz. Çünkü evren böyle bir saçmalığa katlanamaz. Sûrenin kendine özgü bir müzikal ritmi ve temposu olduğunu fark ederiz. Kelimelerinin sesi ve âyetlerin sonunda yer alan sözcükler bile açık bir rahatlık duygusu verir. Bağlamın sağlamlık gerektirdiği yerlerde, bu âyet sonlarında patlamalı ya da sızıcı türden çift ve tonlu bir ses bulunur; bu da sağlamlık ve güç izlenimini artırır.

We indeed feel God’s abounding grace extending over all human life in the vocabulary and sentence structure of the sūrah. We also feel that the whole universe shudders to the sound of the preposterous claims that God has partners. For the universe cannot countenance such absurdity. We recognize that the sūrah has a distinctive musical rhythm and tempo. Even the sound of its vocabulary and the words ending its verses impart a clear sense of ease. Where the context requires firmness, such verse-endings have a doubled, voiced sound of either the plosive or fricative variety, to enhance the impression of firmness or power.

Sûre, konuya ve genel havaya göre ayet sonlarında, ahenkte ve kafiyede değişkenliğe güzel örnekler sunmaktadır. Başta, Zekeriyya ve Yahya peygamberlerin kıssasını anlattığı kısımda, ayetler "ya" hecesiyle kafiyelenmekte ve sonda orta bir ünlü vermektedir. Aynı kafiye, Meryem ve İsa kıssası boyunca ve ardından gelen diğer peygamberlerin kısa anlatımlarında da sürdürülmektedir. Bu kıssalar sona erdiğinde, sûre Meryem oğlu İsa hakkındaki gerçeği, onun oğulluğu konusundaki kesin hükmüyle birlikte açıklamaktadır. Burada, uzun "i" veya "u" ünlüsü içeren kelimelerin ardından "m" veya "n" nazal sesinin geldiği, ayet sonlarında farklı bir yapı görülmektedir; bu da konunun yerleşik ve kesin bir mesele olduğu izlenimini vermektedir.

The sūrah provides good examples of variations in cadence, verse- endings and rhymes according to the subject being discussed and the overall atmosphere. At the start, when the sūrah relates its account of the prophets Zachariah and John, the verses rhyme with the syllable, ‘ya’ giving a medium vowel at the end. The same rhyme is maintained throughout the story of Mary and Jesus as well as the brief accounts of other prophets that follow. When these accounts are concluded, the sūrah comments on the truth about Jesus, son of Mary, with the final verdict on his sonship. Here we have a different kind of verse-ending where words with a long ‘ee’ or ‘oo’ vowel are followed by a nasal ‘m’ or ‘n’ giving the impression of a settled and final matter.

Bu tamamlandığında, sûre İbrâhîm ve babasıyla başlayarak önceki peygamberlerin kıssalarını yeniden anlatmaya devam eder. Daha önce gelen, kolay ve yumuşak kafiye yeniden başlar; sûre, gerçeği reddedenleri ve Allah'ın mesajına ve peygamberlerine karşı çıkanları bekleyen azabı tartışmaya başlayana kadar bu böyle sürer. Burada ahenk güçlenir ve kafiye, ünlü 'a' sesinden önce gelen sesli, patlamalı 'd' sesinden oluşan bir hâle dönüşür. İnkârcıların tutumu eleştirilip kınandığında ritim daha da güçlenir ve kafiye, çift 'd' sesiyle yansıtılır. Böylece sûre, kafiye ve ritmin manzum bir biçimde kullanılmasına, anlam ve atmosferle kusursuz bir uyum içinde olmasına mükemmel bir örnek teşkil eder. Her ikisi de sûrenin genel havasına katkıda bulunur ve sûre, bir konudan diğerine büyük bir kolaylıkla geçer.

When this is complete, the sūrah resumes its accounts of earlier prophets commencing with Abraham and his father. The earlier, easy and gentle rhyme is picked up again until the sūrah begins its discussion of the punishment that awaits those who reject the truth and oppose God’s message and messengers. Here the cadence becomes stronger, and the rhyme changes to be a medium vowel ‘a’ preceded by the voiced, plosive ‘d’ sound. When the attitude of the unbelievers comes in for criticism and denunciation, the rhythm becomes even more powerful, reflected by a doubled ‘d’ sound for the rhyme. Thus the sūrah provides a perfect example of manipulated rhyme and rhythm such that it is in flawless harmony with the overall meaning and atmosphere. Both contribute to the general ambience of the sūrah as it moves with perfect ease from one subject to another.

Sûrenin tamamı üç bölüme ayrılabilir. Birinci bölüm, Zekeriyya'nın ve oğlu Yahya'nın kıssasını, ardından Meryem'in ve oğlu İsa'nın kıssasını içerir; doğumu ve yapısı hem Yahudiler hem de Hristiyanlar arasında çok tartışılan İsa hakkında nihai hükmü veren bir yorumla sona erer.

The whole sūrah may be divided into three parts. The first includes the story of Zachariah and his son John, together with the story of Mary and her son Jesus, culminating in a comment that gives the final verdict on Jesus whose birth and nature were the subject of much controversy among both the Jews and Christians.

Kitabın ikinci bölümü, İbrahim'in hayat hikâyesinden bir olayı içeriyor; bu olayda İbrahim, putperest toplumunun inançlarından uzaklaşmıştır. Bölüm, Tanrı'nın ona, bir ulusu meydana getiren bir soyla karşılık verdiğini anlatır. Diğer peygamberlere ve sonraki nesillerde onların yolunu izleyenlerle sapanlara kısa göndermeler içerir ve her iki grubun nihai akıbetini açıklar. Bölüm, evrendeki Rablik'in birdir ve Rab'be ortak koşulmadan ibadet edilmesi gerektiği yönündeki bir bildiriyle sona erer: "O, göklerin ve yerin ve ikisi arasında bulunan her şeyin Rabbidir. Öyleyse yalnız O'na ibadet et ve O'na ibadet konusunda sabırlı ol. O'nun adına denk tutulabilecek birini biliyor musun?" (Ayet 65)

The second part includes an episode from Abraham’s life story, in which he dissociated himself from the beliefs of his idolatrous community. It tells how God compensated him with offspring that brought a whole nation into being. It includes brief references to other prophets, those who followed their guidance and those who erred in succeeding generations, explaining the ultimate destiny of both groups. It ends with a declaration that Lordship in the universe is one and the Lord must be worshipped without association of partners with Him: “He is the Lord of the heavens and the earth and all that is between them. Worship Him alone, then, and remain steadfast in His worship. Do you know any whose name is worthy to be mentioned side by side with His?” (Verse 65)

Sürenin son bölümü, diriliş hakkında ileri sürülen delillerle başlar ve Kıyamet Günü'nden bazı sahneleri tasvir eder. Evrenin bütününün, her türlü şirk iddiasını reddettiğine dair bir tablo sunar. Önceki toplumların helak oluşuna dair son derece etkileyici bir sahneyle sona erer: “Nice nesilleri önceden helak ettik! Onlardan birini görebilir misin, ya da onların en küçük bir fısıltısını duyabilir misin?” (Ayet 98)

The final part begins with the arguments advanced about resurrection, portraying some scenes from the Day of Judgement. It provides an image of the rejection of all polytheistic claims by the whole universe. It ends with a highly effective scene of the doom of earlier communities: “How many a generation have We destroyed before their time! Can you find a single one of them [now], or hear so much as a whisper of them?” (Verse 98)