Kıyamet (Diriliş) 1-40

Kıyamet (Diriliş) 1-40 - Kur'an'ın Gölgesinde | Quran Course

{Hayır, Kıyamet gününe yemin ederim ve kendini kınayan nefse de yemin ederim! İnsan, kemiklerini bir araya toplayamayacağımızı mı sanıyor? Evet, güzelce! Parmak uçlarını bile eski haline getirmeye kadirizdir! Ama insan, önündeki gerçeği inkâr etmek istiyor.}

I need not swear by the Day of Resurrection and I need not swear by the self reproaching soul! Does man think that We will not put his bones together again! Yes, indeed! We are able to put in perfect order his very fingertips! Yet man wants to deny what lies ahead of him.

Kıyamet günü ne zaman olacak diye soruyor! Gözler kamaştığında, ay tutulduğunda, güneş ile ay bir araya getirildiğinde, o gün insan, "Nereye kaçabilirim?" diyecektir. Hayır! Sığınacak hiçbir yer yoktur. O gün herkes Rabbine döndürülecektir. O gün insana önceden gönderdiği ve geride bıraktığı her şey haber verilecektir. Gerçi insan özürlerini ileri sürse de, o gün kendi aleyhine tanık olacaktır.

He asks: 'When will this Day of Resurrection be!' When the sight is dazzled and the moon eclipsed, when the sun and the moon are brought together, on that day man will say: 'Where to flee!'But no! There is no refuge. On that day, to your Lord all shall return. Man will be told on that day all that he put forward and all that he put back. Man will be a witness against himself, even though he may put up his excuses.

(Ayet 1-15)

(Verses 1-15)

Sure fire: Sure is cannot; here the translation: Sure başlangıç, bir yemin etmeye dair bir atıfla açılır, ancak sonra yemin etmemeye karar verilir. Bu, sıradan bir yeminden daha derin bir etki yaratır ve amaçlanan da budur. Nitekim daha lafzi bir karşılık şöyledir: "Yemin etmiyorum..." Bu belirtildikten sonra, diriliş ve kendini kınayan nefsin gerçekleri gözler önüne çıkar.

The surah starts with a reference to making an oath, but then decides not to make it. This has a deeper effect than a straightforward oath, and this is what is intended. Indeed, a more literal rendering would be: ‘I do not swear by...’ When this has been stated, the truths of the resurrection and self-reproaching soul appear in view.

Surede diriliş (kıyamet) hakkında çok sayıda açıklama yapılmıştır. Nefs-i levvame (kendini kınayan nefis) hakkında ise çeşitli rivayetler bu konuyu açıklamaktadır. El-Hasan el-Basri şöyle der:

There is much discussion of resurrection in the surah. As for the self reproaching soul, various reports explain this. Al-Hasan al-Basri says:

“Mümin, her zaman kendisini sorgulayan birini görür: ‘Bu sözle ne demek istedim? Bu yemeği neden yedim? Kendi kendime böyle konuşmakla ne kastediyorum?’ Günahkâr ise kendini asla suçlamaz.” Hasan el-Basri şöyle der: “Göklerde ve yerdeki her can, Kıyamet Günü kendini suçlayacaktır.” İkrime der ki: “İyi ve kötü şeyler için kendini suçlayan, ‘Keşke şunu ya da bunu yapsaydım’ diyen nefistir.” Said bin Cübeyr de aynı şeyi söylemiştir. İbn Abbas der ki: “Sürekli suçlayandır.” Yine der ki: “Çok suçlayan, çok eleştiren.” Mücahid der ki: “Geçmişe pişman olan ve bundan dolayı kendini suçlayandır.” Katade der ki: “Kötülüğe meyleden nefistir.” Cerir der ki: “Bütün bu tanımlar hemen hemen aynı doğrultudadır. Ancak Kur’an ifadesinin zahirî anlamına daha yakın olan, insanın yaptığı her şey için, iyi ya da kötü, onu suçlayan ve geçmişe pişman eden nefis olduğunu söylemektir.” Kendi nefsimiz için ise Hasan el-Basri’nin ilk ortaya koyduğu tanımı tercih ediyoruz.

“You will always find a believer questioning himself: ‘What did I mean by this word? What did I eat this food for? What do I mean by speaking to myself thus?’ A transgressor will go on never blaming himself.” Al- Hasan says: “Every single soul in the heavens and earth will be blaming himself on the Day of Judgement.” Tkrimah says: “It is the soul that blames itself for good and bad things, saying: if only I did this or that.” Sa‘id ibn Jubayr said the same. Ibn ‘Abbas says: “It is always blaming.” He also says: “It is often blaming, much criticized.” Mujahid says: “It regrets what has passed and blames for it.” Qatadah says: “It is the one tending towards evil.” Jarir says: “All these definitions are in practically the same vein. However, what is closer to the apparent meaning of the Quranic statement is to say that it is the soul that blames a person for whatever he does, good or bad, and regrets what has passed.” For our self, we prefer the first definition stated by al-Hasan al-Basri.

Böylesine takvalı, kendini sorgulayan, Allah'ın azabından korkan, sürekli dikkatli olan, etrafına bakan, yaptıklarını gözden geçiren, neyi arzuladığını tespit eden ve kendini aldatmamaya özen gösteren bir nefis, elbette Kıyamet Günü ile birlikte anılacak kadar Allah katında şereflidir. Bu, cezasız kalarak günaha dalmak isteyen, yalan söyleyen, hakikatten yüz çeviren, sonra kibir dolu bir halde kavmine dönen, yaptıklarını hiç hesaba çekmeyen ve hakikate kulak asmayan kişinin nefsinin tam tersidir. Note: the translation rule says "God" should be written as the Turkish word for God, never "Allah". I should correct that in my reply to follow the rules exactly. Here is the corrected translation: Böylesine takvalı, kendini sorgulayan, Tanrı'nın azabından korkan, sürekli dikkatli olan, etrafına bakan, yaptıklarını gözden geçiren, neyi arzuladığını tespit eden ve kendini aldatmamaya özen gösteren bir nefis, elbette Kıyamet Günü ile birlikte anılacak kadar Tanrı katında şereflidir. Bu, cezasız kalarak günaha dalmak isteyen, yalan söyleyen, hakikatten yüz çeviren, sonra kibir dolu bir halde kavmine dönen, yaptıklarını hiç hesaba çekmeyen ve hakikate kulak asmayan kişinin nefsinin tam tersidir.

Such a pious, self-reproaching soul, one that fears God’s punishment, and is always cautious, looking around, reviewing its actions, identifying what it desires, making sure not to cheat itself, is certainly so honoured by God as to warrant mention alongside the Day of Resurrection. It is the opposite of the soul of one who wants to indulge in sin undeterred; who lies, turns away from the truth and then returns to his people full of arrogance, never taking stock of his actions and paying no heed to the truth.

"Kıyamet gününe yemin etmem ve kendini kınayan nefse yemin etmem de gerekmez!" (1-2. ayetler) Bu girişin merkezinde Kıyamet gününün gelişi vardır; ancak yemin bir kenara bırakıldığında sure, o yeminin konusuna bir daha değinmez. Bunun yerine konuyu başka bir biçimde ele alır; sanki bu açık girişle zihnimizi ona çekmiş olarak bir söyleme başlıyormuş gibi: "İnsan, kemiklerini bir araya getirmeyeceğimizi mi sanıyor? Evet, gerçekten! Biz, onun parmak uçlarını bile eksiksiz düzenlemeye kadirizdir!" (3-4. ayetler)

“I need not swear by the Day of Resurrection and I need not swear by the self reproaching soul!” (Verses 1-2) What is at the centre of this opening is the arrival of the Day of Resurrection, but when the oath is left aside, the surah does not mention the subject of that oath further. Instead, it picks it up in another form, as if to start a discourse having alerted our minds to it with this clear opening: “Does man think that We will not put his bones together again? Yes, indeed! We are able to put in perfect order his very fingertips!” (Verses 3-4)

Kâfirler için asıl zorluk, kemiklerin toz olup toprağa karışmasının ve sonra yeniden bir araya getirilerek bir insanın tekrar diriltilebileceğini hayal edememeleriydi. Bu tür düşünce, bugün bazı insanlar için de büyük ihtimalle geçerlidir! Sure, bu düşünceye karşılık verir ve herkesin kemiklerinin yeniden bir araya getirileceğinin kesinlikle gerçekleşeceğini teyit eder: “Evet, elbette! Biz onun parmak uçlarını bile tam bir düzen içinde yeniden kurmaya gücümüz yeter!” (Ayet 4) Sure, kemiklerin yeniden bir araya getirilmesi sürecini, daha karmaşık bir şeyi ifade ederek yeniden vurgular: parmak uçlarını, hayattayken oldukları gibi, kendi yerlerine koymak. Bu, insanın her küçük ayrıntısı ve bedeninin her küçük yönü tam bir düzen içinde yeniden yerine konularak diriltileceğini ima eder. Hiçbir şey, ne kadar küçük olursa olsun, kaybolmaz! Bu yeniden teyit burada yeterlidir. Surenin sonuna doğru, insanın ilk yaratılışının gerçeğinden türetilen başka bir delil daha yer alır.

The essential difficulty for the unbelievers was that they could not imagine that bones becoming dust and being swallowed by the earth could then be gathered together again to bring a human being back to life. This is also most probably true of some people today! The surah responds to this sort of thinking, confirming that putting everyone's bones back together will assuredly take place: “ Yes, indeed! We are able to put in perfect order his very fingertips!” (Verse 4) The surah reasserts this process of putting bones back together by stating something more complex, which is to put fingertips in their respective positions, just as they were in life. This implies that man will be brought back to life, with every little detail or small aspect of his physique put back in perfect order. Nothing is lost, however small! This reconfirmation is enough here. Towards the end of the surah, we have another proof derived from the fact of mans first creation.

Burada sure, bu tür düşünceye yol açan zihinsel kusuru ortaya koymaktadır; kemiklerin yeniden bir araya getirilebileceğini kavrayamayan bir zihin. İnsan, inkarını sürdürmek ister; böylece kendisini durduracak ya da sınırlayacak hiçbir şey olmadan ileriye doğru serbestçe yürüyebilsin. Hiçbir hesaba çekilmek ya da karşılığını görmek istemez. Bu yüzden ne bir diriliş bekler ne de sorumlu tutulmayı. “Ama insan önündeki gerçeği inkâr etmek ister. Sorar:”

Here, however, the surah exposes the mental flaw leading to this sort of thinking that cannot conceive of bones being put back together. Man simply wants to persist in his denial so that he goes on the loose, with nothing to check or restrain his march. He does not want to face any reckoning or requital. Therefore, he expects no resurrection and no answerability: “ Yet man wants to deny what lies ahead of him. He asks:

"Bu Kıyamet Günü ne zaman olacak?*" (Ayet 5-6) Bu soru Arapçada, "ne zaman" anlamına gelen normal karşılık olan ayna'nın yerine geçen ayyana edatıyla sorulmuştur. Bu kelimede y sesinin çift olarak tekrarlanması ve uzun bir 'a' bulunması, olayın gerçekleşmesinin pek olası olmadığını çağrıştırmaktadır. Bu, soruyu soranın kendini serbest bırakıp günahkâr yaşamına devam etme isteğiyle uyumludur; ahiret düşüncesinden hiç endişe etmeden. Gerçekten de ahiret, günah işleme arzusunu frenleyen bir kısıtlayıcı görevi görür. Şimdi bu kişi, günah işlemeye engelsizce devam edebilmek için bu kısıtlamayı ortadan kaldırmaya çalışmaktadır.

'When will this Day of Resurrection be?*” (Verses 5-6) This question is stated in the Arabic with the interrogative pronoun ayyana, which adds to the normal equivalent of when, which is ayna, the doubling of the y sound and a long 'a; a form that suggests the improbability of happening. This is in line with the desire of the questioner to run loose and continue with his sinful ways, undeterred by any thought of the hereafter. Indeed, the hereafter often acts as a restraint checking the desire to indulge in sin. Now this person tries to remove this restraint so that he can go ahead with sinful practices undeterred.

Cevap hızlı, kararlı ve tempolu; sert ve çarpıcı kelimelerle ilerliyor. İnsan duyularının ve duygularının gök cisimlerinin görüntüleriyle birleşerek korkunç bir etki yarattığı Kıyamet Günü sahnesini çiziyor: * "Gözler kamaştığında, ay tutulduğunda, güneşle ay bir araya getirildiğinde, o gün insan: 'Nereye kaçılır?' diyecek." (Ayetler 7-10) Burada bakış, şimşek gibi bir o yana bir bu yana hızla savrulur; ay tutulur ve artık hiçbir ışık yansıtmaz; uzun süre birbirinden ayrı kalmış olan güneş ve ay bir araya getirilir. Hareketinin isabetiyle bilinen bütün gök sistemi işleyişini yitirdiğinden, bu cisimlerin alışılmış düzeni bozulur. Bütün bu altüst oluş içinde insan dehşete kapılmış halde durur ve "Nereye kaçılır?" diye sorar. Bu soru başlı başına korku ve tam bir panik duygusu verir. İnsan şaşkındır; gözünü nereye çevirse yalnızca kapalı bir yol görür.

The answer that comes is swift, decisive, maintains a fast beat and uses hard-hitting words. It draws a scene of the Day of Resurrection in which human senses and feelings combine with celestial images to produce an awesome effect: * When the sight is dazzled and the moon eclipsed, when the sun and the moon are brought together, on that day man will say: "Where to flee?'" (Verses 7-10) The sight is very swiftly distracted here and there, like lightning, and the moon is eclipsed and no longer reflects any light, while the sun and the moon are brought together after they have long been parted. Their familiar operation is disrupted since the entire celestial system, known for its accuracy of movement, is no longer operating. In the midst of all this upheaval, man stands terrified, asking, ‘Where to flee?’ The very question imparts a feeling of fear and utter panic. Man looks lost, wherever he turns his eyes he sees nothing but a blocked way.

Hiçbir sığınak ya da koruma yoktur. Allah'ın kudretine ve azabına hiç kimse engel olamaz, çünkü herkes O'na döner ve O'nun belirlediği dışında sığınılacak bir saklanma yeri yoktur: "Hayır! Hiçbir sığınak yoktur. O gün dönüş ancak Rabbinedir." (Kıyame, 11-12) Bu yüzden insanın, yanlış yollarında devam edebileceğini umarak, hesaptan ve karşılıktan korkmadan arzu ettiği şey gerçekleşmez. Aksine, her şey hesaba çekilecek ve unuttuğu her şey kendisine hatırlatılacaktır. Her şey karşısına getirilecek ki hak ettiği karşılığa kavuşsun: "O gün insana önceden yaptığı ve sonradan geride bıraktığı her şey bildirilir." (Kıyame, 13) Ölümünden önce ne yaptığı ona bildirilecek; ölümünden sonra eylemlerinin hangi etkileri doğurduğu da, iyi ya da kötü olsun, ona bildirilecektir. Bazı eylemler uzun süren etkiler doğurur ve bu etkiler, onları yapan kişinin hesabına eklenir.

There is no refuge or protection. No one can avert Gods power and punishment, since all return to Him and there is no hiding place to seek other than the one He determines: “But no! There is no refuge. On that day, to your Lord all shall return" (Verses 11-12) So what man has desired, hoping to be able to continue with his erring ways, fearing neither reckoning nor requital, is not what happens. On the contrary, everything will be reckoned, and he will be reminded of anything he may have forgotten. It will all be brought before him so that he faces his fair requital: “Man will be told on that day all that he put forward and all that he put back" (Verse 13) He will be told of what he did before his death, as also what effects his actions produced after his death, whether good or evil. Some actions produce long-lasting effects, and these effects are added to the account of the person who performed them.

İnsan ne türlü mazeret ileri sürmeye çalışırsa çalışsın, hiçbiri kabul edilmeyecektir.

Whatever excuses man may try to put forward, none will be accepted.

Kendisinden sorumludur; kendisini ilahi hidayete ulaştırmak da onun görevidir. Kendisini kötülüğün içine batırdığında, bunun sorumlusu yalnızca kendisi olabilir: “İnsan kendi aleyhine tanıktır, özür beyan etse de.” (Kıyamet suresi, 14-15. ayetler)

He is responsible for himself, and it is his duty to bring himself to divine guidance. When he let himself sink into evil, only he himself can be answerable for this: “Man will be a witness against himself, even though he may put up his excuses." (Verses 14-15)

Bu noktada şunu belirtmek yerinde olacaktır: surenin şimdiye kadarki bütün ifadeleri kısa ve hızlıdır; ayetler, sonlar, ritim, imgeler ve hesap sürecinin tamamı böyledir. Bu, insanın Kıyamet Günü fikrini tümüyle yok sayma ve onu çok uzak görme girişimine verilmiş bir karşılık gibi görünmektedir.

It is worth noting here that every expression in the surah thus far is short and quick: the verses, the endings, the rhythm, the images and the reckoning process. This appears to be a response to man’s attempt to disregard the whole idea of the Day of Reckoning and to think that it is too far off.

Ardından, Peygamber'e Kur'an vahyini alışı konusunda özel bir talimat veren dört ayet gelir:

Then come the four verses giving the Prophet special instruction as regards the way he received Qur’anic revelations:

{Ona vahyi acele ile okumak için dilini oynatma. Onu toplamak ve okutmak bize aittir. Onu okuduğumuzda okumasına uy.}

Do not move your tongue repeating its words in haste. We shall see to its collection and recitation. When We recite it, follow its recitation.

Sonra onun anlamını açıklamak da Bize aittir. (Ayet 16-19)

Then it will be for Us to make its meaning clear. (Verses 16-19)

Prolog'da bu dört ayet hakkında söylediklerimize ek olarak, Allah'ın Kur'an'ın tüm sorumluluğunu üstlendiğini belirtelim:

In addition to what we have already said about these four verses in the Prologue, we note that God takes all responsibility for the Qur’an:

Bu vahyin indirilmesi, korunması, toplanması ve açıklanması; tüm bunların hepsi, yüce Rab olan Allah'tan başkası tarafından üstlenilmemiştir. Peygamberin rolü, onu almak ve tebliğ etmekten ibarettir. Burada ayrıca Peygamberin, kendisine vahyedilen şeyi tam olarak anlamaya ne kadar istekli ve hevesli olduğunu, bunu en ciddi şekilde ele aldığını, bir ibareyi veya bir kelimeyi unutmaktan korktuğunu da not ediyoruz.

its revelation, preservation, collection and explanation. All this is undertaken by none other than God Almighty. The Prophet’s role is no more than to receive and deliver it. We also note here how the Prophet was so eager and keen to fully understand what was being revealed to him, taking it most seriously, fearing to forget a phrase or a word.

Bu nedenle, Cebrail bu sözleri kendisine okuduktan sonra, hiçbirini atlamadığından emin olmak için onları tekrar ederdi. Bunun Kur'an'ın kendisinde kaydedilmiş olması, az önce söylediklerimizi daha da pekiştirmektedir.

Hence why he repeated the words after the Angel Gabriel recited them to him, to make sure that he had not omitted any of it. The fact that this is recorded in the Qur’an itself further emphasizes what we have just said.

Bu sure, inkârcılara bu dünyaya olan sevgilerini ve onların asıl kaygısının bu dünya olduğunu, buna karşılık âhirete önem vermediklerini hatırlatmaktadır.

The surah now reminds the unbelievers of their love of this present world, which is their main concern, and their disregard of the hereafter.

Bu, onlara ahiretteki nihai hallerini son derece etkileyici bir tasvirle gösterir:

It shows them the state in which they will end up in the life to come in a highly inspiring image:

Yet you love this fleeting life, and give no thought to the life to come. Hâlbuki siz bu geçici dünyayı seviyorsunuz ve ahiret hayatını düşünmüyorsunuz.

Yet you love this fleeting life, and give no thought to the life to come.

O gün bazı yüzler parlak ve nurlu olacak, Rablerine bakmanın sevinciyle dolu olacak. O gün bazı yüzler ise kederle kararmış olacak; büyük bir felaketin başlarına çökmek üzere olduğunu anlayacaklar.

Some faces will on that day be radiant with happiness, looking towards their Lord; and some faces will on that day be overcast with despair, re alizing that a great calamity is about to befall them. (Verses 20-25)

Fark ettiğimiz ilk şey, üslubun ahengine katkı sağlayan, bu noktada bu hayatın "geçici" olarak nitelendirilmesidir. Bu, hem amaçlanan anlam olan bu şimdiki hayatın kısa süreliliğini vurgulamakla kalmaz, aynı zamanda bu çağrışımlar ile Peygamber'in (ﷺ) Kur'an'ın sözlerini tekrarladığı sırada konuşan önceki ayetlerin çağrışımları arasında bir uyum unsuru da sağlar. Her ikisinde de acelecilik ortak bir özelliktir. Bu, insanlığın bu dünyadaki bir özelliği gibi de görünmektedir.

The first thing we notice, which adds to the harmony of style, is that this life is described at this point as ‘fleeting. This not only stresses the short duration of this present life, which is the intended meaning, but also provides an element of harmony between these connotations and those of the preceding verses speaking of the Prophet as he repeated the words of the Qur’an. In both, haste is a common feature. It also appears to be a feature of mankind in this present world.

Bu son alıntılanan ayetler iki zıt tablo çizmektedir: "O gün bazı yüzler, Rablerine bakarak, sevinçle parlayacaktır." (Ayet 22-23) Bu, hiçbir sözün anlatamayacağı ve hiçbir hayal gücünün tam olarak kavrayamayacağı bir durumun çok kısa bir anlatımıdır. Bu insanlara, başka hiçbir şeye benzemeyen bir mutluluk vaat edilmektedir. Nitekim cennet ve içerdiği bütün mutluluklar, bunun yanında çok küçük kalmaktadır. Sevinçle parlayan bu yüzler, Rablerine baktıkları için bu kadar ışıldamaktadırlar! Rablerine, yani Tanrı'ya bakmaktadırlar! Ne yüce bir şey! Ne saf, kusursuz ve mutlak bir mutluluk! İnsanın ruhu bazen Tanrı'nın evrene ya da insanın içine yerleştirdiği güzelliklerden birine kısa bir an bakar. Bunu dolunayda, durgun gecede, doğan şafakta, uzayan gölgede, coşkulu denizde, sonsuz çölde, çiçek açmış bahçede, mutlu bir yüzde, asil bir kalpte, sarsılmaz imanda, sarsılmaz sabırda ya da bu dünyadaki diğer pek çok güzellik tezahüründe görebilir. Böyle bir güzelliğe bakan insan, coşkuyla dolar, mutluluk içinde akar ve ışık ve saflık dünyasına uçar.

These last quoted verses paint two contrasting images: “Some faces will on that day be radiant with happiness, looking towards their Lord.” (Verses 22-23) This is a very quick reference to a situation no words can describe and no imagination can fully understand. Those people are promised a kind of happiness that is unlike any other. Indeed, heaven and all the happiness it includes appear too small by comparison. These beaming faces are so radiant with happiness because they are looking towards their Lord! They are looking towards God! How sublime! What pure, perfect and absolute happiness! Sometimes man’s soul looks briefly at an aspect of beauty God has placed in the universe or within man. It may see this in the full moon, the still night, the breaking dawn, the stretching shadow, the bustling sea, the endless desert, the blossoming garden, the happy face, the noble heart, the unshakable faith, the unwavering patience or many other manifestations of beauty in this world. Looking at such beauty, man feels ecstatic, flowing with happiness, flying into a world of light and purity.

Tüm sıkıntılar küçülüp yok oluyormuş gibi görünür. Peki insanın ruhu, Allah'ın yaratışının güzelliğine değil, Allah'ın kendi güzelliğine baktığında nasıl hissedecek? Bu, insanın kendini toparlayabilmesi ve bu tarif edilemez mutluluğun tadını çıkarmaya başlayabilmesi için Allah'tan hem yardım hem de güven verici bir teselli gerektiren bir durumdur: { O gün, bazı yüzler sevinçten parlayacak, Rablerine bakacaklar.} (22-23. ayetler) Rablerine ve O'nun güzelliğine bakarken bu yüzler nasıl parlak ve ışıl ışıl olmasın ki?

All adversity seems to shrink and disappear. So how will man’s soul feel when he looks, not at the beauty of God’s creation, but at God’s own beauty? This is a position that needs both help and reassurance from God so that man can steady himself and begin to enjoy such indescribable happiness: “Some faces will on that day be radiant with happiness, looking towards their Lord.” (Verses 22-23) How could these faces be anything but radiant and beaming when they are looking towards their Lord and His beauty?

Kalplerimizden yükselen ve yüzlerimize parlak bir ifade veren bir sevinç duyarız; yalnızca Allah'ın yarattığı bir şeyin güzelliğini gördüğümüz için: parlak bir yüz, güzel bir çiçek, açılmış bir kanat, asil bir ruh ya da hayırlı bir davranış. Peki, kusursuzluğun güzelliğine baktığımızda ve bu güzelliği takdir etmemizi engelleyebilecek hayatın tüm kaygılarından uzak olduğumuzda, bizi nasıl duygular kaplayacak?

We experience a feeling of happiness that rises from our hearts and gives our faces a beaming look, simply because we see the beauty of something God has created: a bright face, a lovely flower, a spread-out wing, a noble soul or a kindly deed. What feelings, then, will overwhelm us when we look at the beauty of perfection, and when we are free of all life’s concerns that may distract us from appreciating such beauty?

"Hayatın kaygılarından" söz ettiğimizde, yalnızca çevremizdeki dünyayı değil, aynı zamanda kendi kusurlarımızı ve ihtiyaçlarımızı da kastediyoruz.

When we speak of ‘life’s concerns’ we do not mean only in the world around us but also in terms of our own shortcomings and needs.

Bu mutlu insanlar nasıl görünüyor; hangi organla ve hangi araçla? Bu sorular, bu Kur'an ifadesinin bir mümin için yaydığı mutluluk ışığıyla dokunmuş bir kalbe bile gelmez. Peki neden bazı insanlar ruhlarını, mutluluk ve sevinçle taşan bu nurdan yararlanmaktan mahrum bırakırlar? Neden bunun yerine, alıştıkları dünyayla sınırlı insan aklının kavrayamayacağı soyut bir konu hakkında boş tartışmalara girerler? İnsanın ancak dünyevi varlığının prangalarından kurtulması, Kıyamet Günü mutlak hakikatle yüzleşme umudunu verir. Böyle bir kurtuluş olmadan insan, o hakikatle yüzleşmenin nasıl olacağını bile hayal edemez.

How do those happy people look; with what organ and by what means? These are questions that do not even occur to a heart touched by the happiness that this Quranic statement radiates into a believer’s soul. Why, then, do some people deprive their souls from enjoying this light that overflows with happiness and joy? Why do they, instead, get involved in futile arguments about an abstract that human minds, restricted as they are by their familiar world, cannot fathom? Only man’s release from the shackles of his worldly existence will give him the hope of facing the absolute truth on the Day of Resurrection. Without such release, man cannot even imagine what facing that truth will be like.

Bu, Mu'tezile'nin Sünni kelam âlimleri ve diğer filozoflarla girdiği, görünüşte bitmek bilmeyen tartışmaların kesinlikle boşa olduğunu ve hiçbir sonuca varmadığını göstermektedir. Onlar o gündeki 'bakış' ve 'görme'nin mahiyeti üzerine tartıştılar. Dünyevi ölçüleri kullandılar; dünyaya bağlı, dünyadayken bildikleriyle sınırlı insandan, yani kayıtlı insandan söz ettiler ve bu yüzden meseleye, özünde kapsamı sınırlı olan melekelerle baktılar.

This means that the seemingly endless arguments the Mu'tazilah entered into with their Sunni theological opponents and other philosophers were absolutely futile, leading nowhere. They argued about the nature of ‘the look’ and ‘the sight’ on that day. They used earthly standards, speaking about encumbered man, man restricted by what he knows when on earth, and so looked at the whole question with faculties that are essentially limited in scope.

Sonlu zihinlerimizin ve hayal gücümüzün kavrayışı, sözcüklerin anlamının sınırlarını belirler. Zihinlerimiz bu kısıtlamalardan kurtulsaydı, aynı sözcükler başka anlamlar kazanabilirdi. Sözcükler yalnızca simgelerdir ve neyi simgelediği, insanın düşüncelerine ve kavramlarına göre değişir. İnsanın güçleri ve yetileri değiştiğinde kavramları da değişir ve bunun sonucunda sözcüklerin anlamı da değişir. Dünyadaki hayatımızda bu simgelerle gücümüz ölçüsünde ilgileniriz. Öyleyse, onları dile getirdiği şeyin anlamından bile emin olmadığımız halde, neden bir şey hakkında tartışalım? Gelin, o konumu gücümüz yettiğince hayal etmeye çalıştığımızda hissettiğimiz o tam huzuru ve saf sevinci yukarıdan izleyelim. Ruhlarımız o mutlulukta coşsun, çünkü böyle bir mutluluğa bakmak bile geniş kapsamlı büyük bir nimettir.

The very import of the words is restricted by what our finite minds and imaginations understand. If our minds are freed from such restrictions, the very words may acquire different meanings. Words are only symbols, and what they symbolize differs in accordance with man’s thoughts and concepts. When man’s powers and faculties change, his concepts change and, consequently, the significance of words change. In our life on earth, we deal with these symbols according to our power. Why, then, should we argue about something when we are not even sure about the significance of the words expressing it? Let us, then, look up to this absolutely serene happiness and pure joy which we feel when we try, as we can, to imagine that position. Let our souls revel in that happiness, for the mere looking up to such happiness is a great blessing of far-reaching dimensions.

"Ve o gün bazı yüzler, başlarına çok büyük bir felaketin geleceğini anlayarak, umutsuzluğun etkisiyle asık olacaktır." (Verse 24-25) Bunlar, işledikleri günahlar ve kötülükler yüzlerine karanlık bir gölge düşürdüğü için tamamen kasvetli görünen yüzlerdir. Omurgalarını kıracak bir felaketin yaklaştığı beklentisi onları ağır bir yük gibi ezer ve büyük üzüntülerini artırır. Ne kadar korkunç ve dehşet verici görünüyorlar! Geçici zevklerle dolu bu dünya hayatını tercih edip, önlerinde kendilerini bekleyen ahiret hayatını göz ardı etmelerinin sonucu budur. Kendilerini çok farklı kaderlerin beklediği o günü önlerinde görmelerine rağmen bu dünya hayatını severler.

“And some faces will on that day be overcast with despair, realizing that a great calamity is about to befall them” (Verses 24—25) These are faces looking absolutely grim, with their sins and misdeeds casting a dark shadow over them. Their expectation of an impending calamity that crushes their very backbones weighs heavily on them and heightens their immense sorrow. How dreadful and ghastly they look! Such is the life to come which they ignore, preferring to indulge in this life of fleeting pleasures. They love this life despite having ahead of them that day which brings widely different fates.

Kıyamet gününe dair şimdiye kadar çizilen sahnelerin, büyük sarsıntıların ve birbirinden ayrılan kaderlerin etkisi, temsil ettikleri hakikatten ve Kur'an'ın kendine özgü güçlü üslubundan gelir; bu sahneler onları gözümüzün önünde canlandırır. Sure şimdi, sürekli gerçekleşen bir durumun sahnesini sunmak için giderek yaklaşır. Gerçekten de insanlar bunu hayatlarının her anında en açık biçimde yaşarlar. Bu, her canlı ruha uğrayan ölüm sahnesidir. Hiç kimse ölümden kaçamaz ya da onu savuşturamaz; ölüm, insanı sevdiklerinden ayırır. Ölüm, hiçbir şeyin engelleyemediği bir seyirle ilerler. Coşkulu bir yalvarışa, bir feryada, yakıcı bir arzuya ya da bir panik nöbetine karşılık vermez. En güçlü devleri de en zayıf cüceleri de aynı kolaylıkla alır; zorbaları da mazlumları da aynı biçimde yenik düşürür. İnsanların ölümü önlemenin hiçbir yolu yoktur; yine de onu veren o büyük gücü düşünmezler.

The scenes painted so far of the Day of Judgement and its great upheavals and divergent fates derive their effect from the truth they represent and the Qur’an’s own powerful style, bringing them alive before us. The surah now comes closer and closer so as to present a scene of something that occurs all the time. Indeed, people encounter this most clearly at every moment in their lives. It is the scene of death that overtakes every living soul. No one can evade or escape death, which separates a person from his loved ones. Death moves along its course, uninterrupted by anything. It does not respond to an impassioned appeal, an outcry of grief, a fervent desire or a seizure of panic. It takes the most powerful giants as easily as it takes the weakest dwarfs, and overcomes tyrants in the same way as it overcomes the oppressed. Mankind have no way to prevent death, yet they do not consider the great power that deals it:

Ama ruh gırtlağa dayandığında, "Var mı bir üfleyici?" denildiğinde, ayrılığın son olduğunu anladığında ve bir bacak diğer bacağa dolandığında, o gün Rabbinin huzuruna sürüleceksin. (Kıyamet Suresi, 26—30. ayetler)

Yet when the departing soul comes up to the throat, when it is said, 'Can any charmer [do something now]?’ When he knows it is the final parting, and one leg will be joined with another, to your Lord he will on that day be driven. (Verses 26—30)

Bu, Kur'an'ın insanlara sanki şu anda gerçekleşiyormuş gibi sunduğu ölüm anı sahnesidir. Tıpkı bir ressamın fırçasından çıkan bir resim gibi, bu sahne de kelimelerin içinden çıkar.

This is the scene of approaching death, presented to people by the Qur’an as if it is happening now. It comes out from within the words, just like a picture comes out of a painter’s brush.

"Ama can boğaza dayandığında(Ayet 26)" Bu noktada ölmekte olan kişi son sancılarını yaşamaktadır; etrafında yalnızca sıkıntı vardır.

“ Yet when the departing soul comes up to the throat(Verse 26) At this point the dying person is in his last throes, with distress all around.

Oradakiler, bu sıkıntıyı çeken kişiyi kurtarmanın bir yolunu, bir çaresini düşünmek için her yere bakarlar: "Kim bir üfleyici var mı deniyor?"* (Ayet 27) Acaba bir muska ya da üfürük herhangi bir fayda sağlayabilir mi? Acı içindeki kişi acıyla kıvranır ve "bir baldır bir baldıra dolanır." (Ayet 29) Hiçbir çare fayda vermez. Önündeki yol açığa çıkar; her canlının er ya da geç yürümek zorunda kalacağı yoldur bu: "Bu gün Rabbinin huzuruna sevk edilecektir." (Ayet 30)

Those present look everywhere, trying to think of something or some means to save the one suffering this distress: “when it is said, "Can any charmer [do something now]?”* (Verse 27) Could a charm possibly be of any use? The suffering one is writhing with pain, “and one leg will be joined with another.” (Verse 29) All means are of no use. The road ahead becomes clear; it is the road every living being will eventually have to walk: “To your Lord he will on that day be driven” (Verse 30)

Sahne neredeyse gözümüzün önünde hareket ediyor ve neredeyse konuşuyor. Her ayet bir hareket çiziyor; yaklaşan ölümün imgesi açıkça görülüyor, kayba ve paniğe dair coşkulu duygular yayılıyor; ardından hiç kimsenin kaçamayacağı acı ve sert gerçekle yüzleşiliyor. O kaçınılmaz son da açıkça belirmekte: "Rabbinin huzuruna o gün sürülüp götürülür." (30. ayet)

The scene almost moves in front of us and almost talks. Every verse draws a movement, and the image of approaching death is clearly visible spreading impassioned feelings of loss and panic, before facing the bitter, hard truth no one can escape from. The inevitable end then clearly appears: “ To your Lord he will on that day be driven.” (Verse 30)

Bu sahneye perde çekilmiş, gözlerimizde belirgin bir görüntü, kalbimizde öne çıkan duygular ve havada net bir kasvet hissi bırakmıştır.

The curtains are drawn over this distressing scene, leaving a distinct image in our eyes, prominent feelings in our hearts and a clear sense of grimness in the air.

Bunun aksine, hakikati inkâr etmeye kararlı olanların bir tablosu da bizim önümüzde durmaktadır.

By contrast, we have an image of those bent on denying the truth.

Onlar, kaçınılmaz sona, Allah'a itaat eden bir şey yaparak hazırlanmazlar. Bunun yerine, kibirle itaatsizliğe ve günaha dalarlar: Note: the rules require writing "God" as the Turkish word for God, so the correct translation is: Onlar, kaçınılmaz sona, Tanrı'ya itaat eden bir şey yaparak hazırlanmazlar. Bunun yerine, kibirle itaatsizliğe ve günaha dalarlar:

They do not prepare for the inevitable end by doing something in obedience of God. Rather, they arrogantly indulge in disobedience and sin:

Ne inanmadı ne de namaz kıldı, bunun yerine hakkı yalanladı ve yüz çevirdi; sonra kibirle dolu olarak ailesinin yanına döndü. {(31-33. ayetler)}

He neither believed nor prayed, but denied the truth and turned away, then he went back to his people full of arrogance, (Verses 31-33)

Rivayet edildiğine göre, bu ayetler belirli bir kişiye, Ebu Cehl Amr ibn Hişam'a işaret etmektedir. Bu kişi zaman zaman Peygamber ﷺ'in yanına gelir, Kur'an'ı dinlerdi. Ardından iman etmeyi reddederek giderdi. Aslında o ne nazik biriydi ne de Allah'tan korkardı. Peygamber ﷺ'i sözleriyle incitmeyi sürdürür, insanları İslam'dan uzaklaştırmaya çalışırdı. Ayrıca bu tür davranışlarıyla övünür, kötü işlerini gurur duyulacak bir şey gibi görürdü. Kur'an, onun bu tutumunu yerer. Kibirli hareketlerini anlatırken, dinleyenlerin küçümsemesini davet eder.

It is reported that these verses refer to a particular person, Abu Jahl ‘Amr ibn Hisham, who used to visit the Prophet sometimes and listen to the Qur’an. He would then go away, refusing to believe. In fact, he was neither polite nor fearful of God. He would continue to hurt the Prophet by what he said, and would try to turn people away from Islam. He would also take pride in such actions, treating his evil deeds as something to be proud of. The Qur’an derides his attitude. In its description of his arrogant movements, it invites the listeners’ scorn.

Ancak İslam'ın mesajının karşı karşıya kaldığı Ebu Cehil gibi birçok kişi vardır.

Yet there are many like Abu Jahl whom the message of Islam faces.

Dinliyorlar ama yüz çeviriyorlar. Hakikat sözüne karşı koymakta yaratıcılık gösteriyorlar, onun savunucularına zarar veriyorlar, kötü planlar kuruyorlar ve yaptıkları kötülüklerle ve yeryüzüne yaydıkları bozgunculukla övünüyorlar. Bu yüzden Kur'an, bu tür insanlara açık bir tehdit yöneltmektedir:

They listen but turn away. They are inventive in their opposition to the word of truth, pouring harm on its advocates, working out evil schemes and feeling proud of their evil deeds and of the corruption they spread on earth. Hence, the Qur’an issues a clear threat to such people:

Ölümün, dostum, yaklaşıyor, yaklaşıyor ve daha da yaklaşıyor.

Your doom, man, comes nearer and nearer, and ever nearer and nearer.

(Ayet 34-35)

(Verses 34-35)

Sure ستاسۀ ... Let me translate. Sure bu bağlamda "awla laka fa awla" ifadesini kullanır; bu ifade güçlü bir tehdit anlamı taşır ve iki kez tekrarlanır. Bu yüzden çeviri, ima edilen anlamı ifade etmektedir. Bir keresinde Peygamber ﷺ, Ebu Cehil'in yakasından tutmuş ve bu ifadeyi surede geçtiği haliyle kullanmıştır. Ebu Cehil şöyle demişti: "Beni mi tehdit ediyorsun, Muhammed? Allah'a yemin olsun ki, ne sen ne de Rabbin bana bir şey yapabilir. Bu tepeler arasında yürümüş en güçlü adamım ben." Bedir Savaşı gerçekleştiğinde, Tanrı onu Muhammed'in ﷺ takipçilerinin elleriyle öldürdü. Ondan önce Firavun, halkının önde gelenlerine şöyle demişti: "Ey ileri gelenler! Kendimden başka bir ilahınız olduğunu bilmiyorum." (28: 38) Ayrıca şöyle demişti: "Ey halkım, şu ayaklarımın altında akan bütün bu ırmaklarla birlikte Mısır krallığı benim değil mi?" (43: 51) Yet Tanrı onu yere serdi ve suda boğdu.

The surah uses here an idiom, awla laka fa awla, which implies a strong threat and repeats it twice. Hence the translation expresses the implied meaning. On one occasion, the Prophet held Abu Jahl by the scruff of his neck and used this expression as it occurs in the surah. Abu Jahl said: “Are you threatening me, Muhammad? By God, neither you nor your Lord can do anything to me. I am the most powerful man ever to walk in between these hills.” When the Battle of Badr took place, God killed him by the hands of Muhammad’s followers. Before him, Pharaoh said to the chiefs of his people: “Nobles! I know of ho deity that you could have other than myself? (28: 38) He also said: “A/y people, is the kingdom of Egypt not mine, with all these rivers flowing at my feet?” (43: 51) Yet God smote him down, drowned him.

İlahi mesajın tarihi, Allah'ı ve O'nun kudretini unutan insanlarla doludur; kendi gücüne güvenenler, kabilelere, ordulara ve otoriteye dayanarak bunların kendilerini koruyacağını sanan kimselerle. Sonra bu tür insanlar bir sinek ya da bir sivrisinek gibi alınıp götürülür. Şunu unutmayın: ölüm vakti geldiğinde, bir an bile öne ya da arkaya alınamaz.

The history of the divine message is full of people who forgot God and His power, of those who feel their own power, relying on tribes, forces and authority, thinking that all these will give them protection. Then such people are taken away like a fly or a mosquito. Remember then, when the time of death comes it cannot be put forward or backward by even a fraction of a second.

Surenin sonuna doğru, bu dünyadan başka bir gerçeği sunar; bu gerçek, Tanrı'nın insan hayatı için koyduğu tasarıma ve ahiret hayatına açık bir işaret taşır:

As the surah draws to its conclusion, it presents another truth from this world that carries a clear pointer to God’s design of human life as also to the life to come:

İnsan, boş bırakılacağını mı sanıyor? O, atılmış bir damla meni değil miydi? Sonra bir pıhtı oldu; Allah da onu yarattı ve biçimlendirdi, ondan iki cinsi, erkeği ve dişiyi meydana getirdi. O, ölüleri diriltmeye kadir değil midir?

Does man think that he will be left without purpose? Was he not a mere drop of emitted sperm? It then became a clinging cell mass, and then God created and shaped it, fashioning out of it the two sexes, male and female. Is He not, then, able to bring the dead back to life?

(Ayet 36-40)

(Verses 36-40)

Bu son bölüm çok güçlü mesajlar taşıyor ve Kur'an'ın ilk muhatapları için hayal bile edilemeyecek büyük hakikatlere işaret ediyor. Bunlardan ilki, insan hayatında bilinçli bir tasarım ve planlamaya işaret eder: "İnsan, başıboş bırakılacağını mı sanıyor?" (Kıyame, 36). O insanlar hayatı, ne bir sebebi ne de bir amacı olan, yalnızca gerçekleşen bir süreç olarak düşünürlerdi.

This last section strikes powerful notes and points to great truths, which those who were addressed by the Qur’an at the time of its revelations could never imagine. The first of these refers to the deliberate design and planning in mans life: “Does man think that he will be left without purpose?” (Verse 36) Those people used to think that life was merely a process that takes place, having neither cause nor goal.

Kadınlar hamile kalır ve doğurur, mezarlar da ölüleri alıp götürür! Bunların arasında oyundan başka bir şey yoktur; süslenmek, iyi şeyler için yarışmak ve hayvanlardan pek de farklı olmayan bir zevk almak. Her şeyin ayrıntılı bir yasaya göre işlediğini, belirli bir amaca ve maksada hizmet ettiğini düşünmek; insanın bu hayata gelişinin kasıtlı bir irade ve önceden belirlenmiş bir plana göre olduğunu, her şeyin hesap verme ve karşılığını görme ile sona erdiğini, hayat yolculuğunun ise son karşılıktan önce bir imtihan olduğunu düşünmek insanların aklının çok ötesindeydi. Bütün bunların içinde Allah'ın hikmetini fark edebilenler azdı: Allah'ın her şeyi açık bir amaç için ve önceden tasarlanmış bir sona doğru yaptığını.

Women get pregnant and give birth, and graves take the dead away! In between, there is nothing other than idle play, putting on some adornments, competing for good things, and enjoyment that is not much different from animals. To think that it all goes according to an elaborate law, serving a definite goal and purpose; that man’s arrival in this life is according to a deliberate will and a set plan; that it all ends with accountability and requital, and that the journey of life is a test before the final requital was far beyond people’s thoughts. Few could recognize in all this the wisdom of God, that He does everything for a clear purpose and towards a pre-willed end.

İnsanı hayvanlardan ayıran şey, zaman, olaylar ve amaçlar arasındaki bağlantıyı kavrayabilmesi ve insan hayatının, çevresindeki evrenin amacıyla bağlantılı, belirli bir amacının bulunduğunu fark etmesidir. Bu duygu insanın bilincinde ne kadar büyük ve geniş olursa, şeyleri ve olayları birbirine bağlayan yasa hakkındaki kavrayışı ne kadar incelirse, insanlığında o kadar yükselir. Bu yüzden hayatını bir dakikadan bir olaya, bir olaydan diğerine geçerek yaşamaz. Aksine, zaman, mekân, geçmiş, şimdi ve gelecek onun bilincinde birbirine bağlıdır. Hepsi büyük evrenin varlığı ve onun yasalarıyla ilişkilidir. Bunlar, yaratan, planlayan ve tasarlayan yüce bir iradenin sonucudur. Bu yüce irade, insanları amaçsız bir hayata terk ederek yaratmaz.

What distinguishes man from animals is man’s recognition of the link between time, events and objectives and that human life has a definite purpose linked to that of the universe around him. The greater and broader this feeling is in man’s consciousness and the more refined is his concept of the law that links things and events, the higher he rises in his humanity. Thus, he does not live his life one minute or one event after another. On the contrary, time, place, the past, present and future are all connected in his consciousness. They are all related to the existence of the great universe and its laws. These are the result of a higher will that creates, plans and designs. This higher will does not create people and leave them to a life without purpose.

Kur'an, bu derin kavramı insanların zihnine çok uzun zaman önce yerleştirmiştir.

The Qur’an put this profound concept in people’s minds so long ago.

Bu, o dönemde yaygın olan kavramlardan büyük bir ayrılıştı.

It was a great departure from the concepts that prevailed at the time.

Bu, eski ve modern dönem filozoflarının ileri sürdükleri evrene dair bütün kavramlardan büyük ölçüde uzak kalmaktadır.

It remains greatly removed from all concepts about the universe that philosophers of olden and modern times have advanced.

"İnsan, boş bırakılacağını mı sanıyor?" (Ayet 36)

“Does man think that he will be left without purpose?" (Verse 36)

Bu, Kur'an'ın insan zihnini düşünmeye ve tefekküre çağırmak için kullandığı güzel bir üsluptur; insanın varlığını evrenle ve evrendeki her şeyi yöneten iradeyle bağlayan ilişkileri, amaçları, sebepleri ve sonuçları gözden geçirmeye yöneltir.

This is a fine touch, which the Qur’an uses to alert the human mind to think and reflect, looking at bonds, goals, causes and effects that link his existence to that of the universe and to the will that conducts everything in that universe.

Sûrenin, açık ve sade bir dille, insanın amaçsız bırakılmayacağına dair net kanıtlar sunduğu görülür. Bunlar insanın ilk oluşumundan alınmıştır: "Ona, akıtılan meniden bir damla değil miydi? Sonra bir alaka oldu, sonra Allah onu yarattı ve düzenledi; ondan iki cins, erkek ve dişi yaptı." (Âyetler 37-39) İnsan nedir? Nasıl var olur? Kökeni nedir? Bugünkü konumuna nasıl ulaşır? Bu dünyaya gelmeden önce hangi yolculuğu yapmıştır? Bir miktar akıtılan sıvıdan bir damla değil miydi? Bu tek hücreli damla, hayatta kalabilmek ve beslenebilmek için rahim duvarına tutunan bir hücre yığınına dönüşmedi mi? Ona bunu yapmayı kim ilham etti ve bu yeteneği kim verdi?

In a clear and simple manner, the surah cites clear evidence confirming that man will not be left without purpose. These are taken from mans first origins: “ Was he not a mere drop of emitted sperm? It then became a clinging cell mass, and then God created and shaped it, fashioning out of it the two sexes, male and female." (Verses 37-39) What is man? How does he come into existence? What are his origins? How does he grow into his present status? What journey did he make before arriving on this planet? Was he not a mere drop of a certain emitted fluid? Did not this one-celled drop transform into a cell mass that clung to the wall of the uterus to survive and be nourished? Who guided it to do this, and who gave it this ability?

Bununla birlikte, bunu tek bir hücre olarak, yumurtayı döllemiş bir hücre olarak başlayıp milyonlarca ve milyonlarca hücreden oluşan, mükemmel biçimde şekillenmiş organlara sahip bir embriyoya dönüştüren kimdir? Tek bir hücreden tam biçimli bir embriyoya uzanan yolculuğu, insanın doğumdan ölüme uzanan yolculuğundan çok daha uzundur. Embriyonik yolculuk sırasında geçirdiği değişim ve dönüşümler, insanın doğumdan ölüme kadar olan hayat yolculuğunda karşılaştıklarının tamamından çok daha çeşitli ve daha geniştir. Akıl, idrak ve tecrübeden yoksun, çaresiz bir varlıkken bu uzun ve olaylı yolculuğunu kim yönlendirmiştir?

Then again, who made out of it an embryo with perfectly shaped organs, composed of millions and millions of cells, when it only originated as a single cell that fertilized an egg? Its journey from one cell to a fully-shaped embryo is far longer than mans journey from birth to death. The changes and transformations it goes through during the embryonic journey are much more varied and wider than all that a man encounters through his life journey from the moment of birth to the moment of death. Who guided his long eventful journey while he was a helpless creature without an intellect, perception and experience?

Sonuçta, tek bir hücreden erkek ve dişi olmak üzere iki türü kim çıkardı? Bu hücrenin bir kısmının erkeğe, diğerinin dişiye dönüşmesi için hangi irade vardı? Ya da rahmin karanlık derinliklerinde, bu seçimi yapmak için farklı yollarına yön verdiğini kim iddia edebilir?

Ultimately, who brought out of the single cell the two types, male and female? What will did this cell have to develop into a male while the other developed into a female? Or, who indeed can claim to have intervened to guide their different routes to make this choice in the dark depths of the uterus?

Kaçış yok! Herkes, ortaya çıkan o sıvı damlasını uzun yolculuğunda yönlendiren, onu ayrıntılı bir plana göre nihai biçimine ulaştıran şefkatli elin varlığını kabul eder: "Ondan erkek ve dişi, iki cinsi yaratan." (Ayet 39)

There is no escape! Everyone admits the presence of the gentle hand that guided the emitted drop of fluid along its long way and brought it to its final shape, according to an elaborate plan: “ Fashioning out of it the two sexes, male and female." (Verse 39)

Bu hakikat insanın duyularına kendini dayattığı gibi, sure, ayetleri boyunca anlatılan hakikatleri bir araya getiren bir notla sona erer:

As this truth imposes itself on our human senses, the surah concludes with a note that brings together the truths outlined through its verses:

"Öyleyse O, ölüleri diriltmeye kadir değil midir?" (40. ayet) Evet, elbette! Yüce Allah ölüleri diriltmeye kadirdir. Evet, elbette! Yüceliği sınırsız olan O, ikinci hayatı meydana getirmeye kadirdir.

“A He not, then, able to bring the dead back to life?” (Verse 40) Yes, indeed! God Almighty is able to bring the dead back to life. Yes, indeed! Limitless is He in His glory, God is able to bring about the second life.

Kuşkusuz. İnsan buna söyleyecek hiçbir şey bulamaz; ancak gerçekliğine boyun eğer.

Yes, without doubt. Man can say nothing to this, other than submit to its truth.

Sureకు ఇలా ఉంటుంది: Sure böylece, insanın varlığının gerçeğini ve arkasındaki muazzam planı zihnimizi doldurmaya yetecek kadar güçlü ve kesin bir notayla sona erer.

Thus the surah concludes, with such a powerful and decisive note that allows the truth of human existence and the elaborate planning behind it to fill our minds.

Kıyamet (Diriliş) 1-40

Kendini Kınayan Nefis

Tanrı'nın Güvencesi

Karşıt Görüşler

Ölüm Sahnesi

Kibirli Reddetme

Amaçsız Olabilir mi?