Rabbinin, gölgeyi nasıl uzattığını görmüyor musun? Dileseydi onu durdururdu. Sonra güneşi ona bir yol gösterici kıldık.
Do you not see how your Lord causes the shadow to lengthen when, had He so willed, He could have indeed made it stand still? But then We have made the sun its guide.
Ve sonra, onları azar azar Kendimize doğru çekeriz. (Ayetler 45-46)
And then, little by little, We draw it in towards Ourselves. (Verses 45-46)
Bu gölge ve gölgelik tablosu, yorgun ve sıkıntılı bir ruha rahatlık, dinginlik ve güvenlik duygusu veriyor; sanki acıyı ve kaygıyı silip teselli ve güç veren nazik, şefkatli bir el gibi. Allah'ın, inkârcıların alaylarına ve muhalefetine maruz kalan Peygamber'e gölgeyi düşünmesini emretmesinin amacı bu mudur?
Mekke'de Peygamber ﷺ, kararlı bir muhalefet ve kötü niyetli entrikalarla yüzleşerek zorlu bir mücadele verdi. Kendisini destekleyen az sayıda mü'min varken, inkârcıların çok büyük çoğunluğunun karşısında ruhu ağır bir yük altında kalmış olmalı. Üstelik o dönemde fiziksel saldırılara karşılık vermesine ya da düşmanca alaylara cevap vermesine dahi izin verilmiyordu. Bu sıkıntılı ortamda Muhammed ﷺ'e, bir şifa merhemi, rahatlatıcı bir gölge ve merhametli bir nimet olarak Kur'ân'ın ayetleri indirildi. Kararlı inkâr ve muhalefetin ortasında ona destek oldu. Özellikle sıcak bir çöl fonunda düşünüldüğünde gölge, surenin tamamındaki şefkat ve bereket dolu atmosferle tam bir uyum içinde bir imge sunar.
This image of shadow and shade imparts to a troubled and tired soul a feeling of comfort, relaxation and security, as if it is a gentle, compassionate hand that wipes away pain and worry, giving comfort and energy. is this God’s purpose as He directs the Prophet, who has suffered the unbelievers’ ridicule and opposition, to contemplate the shadow? In the tough battle the Prophet went through in Makkah, facing determined opposition and wicked scheming, his soul must have felt the burden too heavy, with only a small number of believers supporting him against the overwhelming majority of unbelievers. Not only so, but he was not then even allowed to retaliate against physical aggression or repel hostile ridicule. In this troubled atmosphere passages of the Qur’ān were revealed to Muhammad (peace be upon him) to serve as a healing balsam, a relaxing shade and kind blessing. It provided him with support in the midst of determined denial and opposition. Shade, particularly when considered against a hot desert background, gives an image that is in complete harmony with the whole atmosphere of the sūrah that is full of compassion and blessings.
Sûre, gölgenin Rabbinin onu nasıl uzattığını gördüğünü, sonra da onu nasıl büzüştürdüğünü anlatır; bu gölgeyi Allah'ın eliyle nazikçe uzatılmış gibi gösterir: "Rabbinin gölgeyi nasıl uzattığını görmüyor musun?" (45. ayet)
The sūrah shows the shadow as being gently stretched by God’s hand before it then contracts: “Do you not see how your Lord causes the shadow to lengthen?” (Verse 45)
Bir süre sonra, "onu yavaş yavaş Kendimize çekeriz." (Ayet 46) Gölge, güneşin geri yansıyan ışınlarının oluşturduğu hafif bir karanlıktır. Dünyanın güneşe göre hareketiyle birlikte hareket eder, konumunu, uzunluğunu ve şeklini değiştirir. Güneş, ışığı ve ısısıyla onu yönlendirir, alanını ve uzunluğunu belirler.
Some time later, “little by little, We draw it in towards Ourselves.” (Verse 46) The shadow is a faint darkness made by the sun’s rebounding rays. It moves along with the movement of the earth in relation to the sun, changing its position, length and shape. The sun points it with its light and heat, determining its area and length.
Gölgenin şekil ve uzunluğunun nasıl değiştiğini takip ettiğimizde, içimizde bir rahatlık duyarız ve bunun Tanrı'nın işinin bir yönü olduğu konusunda nazikçe uyarılırız.
When we follow how the shadow changes shape and extent, we experience a feeling of comfort and are gently alerted to the fact that it is an aspect of God’s work.
Güneş batıya doğru meyletmeye başladığında, gölgelerin uzadığını ve giderek daha da uzadığını görürüz.
When the sun starts its decline, we see the shadows lengthen and further lengthen.
Güneş batarken tüm gölgeler birden kaybolur. Tüm gölgeler nereye gitti?
Suddenly all shadows disappear as the sun sets. Where have all the shadows gone?
Gece karanlığı derinleşip dünyamızı sararken, Tanrı'nın görünmeyen eli onların hepsini bir araya toplamıştır. Bu, insanların göremediği ama hiç aksamadan süren Tanrı'nın kudretli elinin işidir.
God’s unseen hand has collected them all as the deep darkness of the night gathers and spreads over our world. This is all the work of God’s able hand which humans fail to see, but which continues without fail.
“Eğer dileseydi, onu elbette durdurabilirdi?” (Ayet 45) Görünür evrenin ve güneş sisteminin yaratılış biçimi, gölgenin tam da o yumuşak hareketle ilerlemesini sağlar. Sistem biraz bile farklı olsaydı, bunun gölge üzerindeki etkisi de farklı olurdu. Dünya hareketsiz olsaydı, üzerine düşen gölge de durur, ne uzar ne de kısalırdı. Öte yandan dünyanın hareketi daha hızlı ya da daha yavaş olsaydı, gölgenin uzama ve kısalma hızı da orantılı olarak daha yavaş ya da daha hızlı olurdu. Gölgeye kendine özgü nitelikleri veren, evrenin işleyen yasalarıyla birlikte yaratılış biçimidir.
“Had He so willed, He could have indeed made it stand still?” (Verse 45) The way the visible universe and solar system are made makes the shadow move in the gentle way it does. Had the system been even slightly different, this would have had a different effect on the shadow. Had the earth been motionless, the shadow cast over it would have stood still, neither extending nor shrinking. On the other hand, if the earth’s movement had been faster or slower, the extension and shrinking of the shadow would have been proportionately slower or faster. It is the way the universe is made, with its operative laws, that gives the shadow its specific features.
Gündelik olarak çoğu zaman fark etmeden gördüğümüz bu olgunun vurgulanması, Kur'ân'ın, alışkınlık yüzünden göz ardı ettiğimiz yönlere tepki verebilmemiz için bilincimizi evrenle etkileşime sokma yönteminin bir parçasıdır. Etrafımızdaki sayısız harikayı düşünmek yeterlidir; böylece düşüncelerimiz doğru yöne yönelir.
The highlighting of this phenomenon, which we see every day without paying much attention to it, is part of the Qur’ānic method of making our consciousness interact with the universe so as to respond to aspects that we tend to ignore because of their familiarity. We only need to contemplate the countless marvels around us for our thoughts to move in the right direction.
Sûrenin, gecenin sessizliğini ve huzurlu uykusunu, gündüzün ve onun telaş dolu hareketliliğinin karşısına koyan bir tablo çizdiğini görüyoruz. "O, sizin için geceyi bir örtü, uykuyu bir dinlenme kılan, günü ise bir diriliş yapandır." (Âyet 47)
Moving on, the sūrah highlights an image of the night, its stillness and peaceful slumber, contrasted with the day and its bustling movement. “He it is who makes the night a garment for you, and sleep a repose. He makes every day a resurrection.” (Verse 47)
Gece, canlı ve cansız varlıkların üzerine örtüsünü yayar; böylece dünya, sanki gecenin karanlığını giymiş gibi görünür. Bu yüzden gece bir elbiseye benzetilir. Geceleyin hareket durur, ayak sesleri kesilir ve insanların çoğu, hayvanlar, kuşlar ve böcekler uyuyabilir. Uyku, duyuların, bilincin ve hissin durmasıdır; bu nedenle “dinlenme” olarak tanımlanır. Sonra şafak nefes almaya başlar, hareket yeniden doğar. Böylece hayat devam eder. Bu nedenle gündüz, kısa bir ölümcül durgunluktan sonra yeni bir “diriliş”tir. Bu ikisi, dünyanın her günlük döngüsünde birbirini izler. Yine de insanlar bu olguyu gözden kaçırır; oysa bu olgu, Allah'ın yarattığı evrenin büyük tasarımına işaret eder. Allah ki ne uyur ne de hiçbir şeyi gözden kaçırır.
The night spreads its cover over animate and inanimate objects so as to make the world appear as though it wears the blackness of the night. Hence, the night is described as a garment. At night, movement stops and footsteps cease to allow people and most animals, birds and insects to sleep. Sleep is a cessation of sensation, consciousness and feeling, which is why it is described as ‘repose’. Then the dawn starts to breathe and movement begins. Life is thus resumed. Hence, the day is a new ‘resurrection’ after a short mini-death. The two alternate with every daily cycle of the earth. Again this phenomenon is ignored by human beings, but it is indicative of the great design of the universe made by God, who never sleeps or overlooks anything.
Sûre, hayatla yakından ilgili başka bir evrensel olguya dikkat çekmektedir:
The sūrah highlights another universal phenomenon that is closely related to life:
Ve rahmetinin müjdecisi olarak rüzgârları gönderen de O'dur. Ve Biz gökten tertemiz su indiririz; onunla ölü toprağı diriltmek ve yarattıklarımızdan sayısız hayvana ve insana içirmek için.
And He it is who sends forth the winds as heralds of His coming grace. And We cause pure water to descend from the skies, so that with it We may bring dead land to life and give drink to a countless number of Our creation, beasts as well as human.
(Ayet 48-49)
(Verses 48-49)
Yeryüzündeki tüm canlıların hayatı, ya doğrudan ya da yağmur suyunun beslediği nehirler ve diğer su yolları, pınarlar, kuyular ve yeraltı rezervuarları aracılığıyla yağmur suyuna bağlıdır. Yalnızca geçimini doğrudan yağmura bağlı olan insanlar, Allah'ın yağmur gönderirken gösterdiği lütfu gerçekten takdir eder. Yağmuru umutla bekler, onun kendilerine hayat getirdiğinin bilincindedirler. Bulutları süren rüzgârı arar; bilirler ki rüzgâr, yaklaşmakta olan Allah'ın lütfunun habercisidir; yeter ki O'na iman etsinler.
All life on earth depends on rain water, either directly, or through the rivers and other water courses, springs, wells and underground reservoirs it supplies. Only those who directly depend on rain for their living properly appreciate God’s grace as He sends rain. They look forward to rain, full of hope, realizing that it brings them life. They look for wind, which they know to drive the clouds. Hence, they realize that the wind is an early indicator, announcing the forthcoming act of God’s grace, provided that they believe in God.
Son iki âyeti çok dikkatli incelemek önemlidir: "Biz gökten temiz su indiririz." (48. âyet) Arınma ve temizlik kavramının yağmurun getirdiği hayata nasıl işaret ettiğine dikkat ediyoruz: "Onunla ölü toprağı diriltmek ve yarattıklarımızdan, hayvanlardan da insanlardan da sayısız olanlara içirmek için." (49. âyet)
It is important to look at the last two verses very carefully: “We cause pure water to descend from the skies.” (Verse 48) We note how the concept of purity and purification points to the life brought about by rain: “so that with it We may bring dead land to life and give drink to a countless number of Our creation, beasts as well as human.” (Verse 49)
Böylece hayata bir saflık boyutu daha kazandırılmış olur; çünkü Allah, insan hayatının ve yeryüzündeki tüm hayatın kötülükten arınmış olmasını ister. Nitekim O, yeryüzünün yüzünü, aksi halde ölü olacak bir toprağa hayat veren ve aynı zamanda tüm canlılar için temiz bir içecek olan saf suyla yıkar.
Thus, life is given an added aspect of purity, because God wants human life, and indeed all life on earth, to be pure of evil. Thus, He washes the face of the earth with pure water that brings life to an otherwise dead land, and which also serves as a pure drink for all creatures.