İslam'ın Mekke'de bir devleti ve yönetme yetkisi olmadığı dönemde, yalnızca Kur'an'ın otoritesi vardı. Bu, yalnızca ahlaki bir otoriteydi. Bu nedenle, içki konusundaki ileride alınacak tutuma dair yalnızca bir işaret verilmiştir; bunu, Nahl (Arı) adlı 16. sure'deki şu ayeti düşündüğümüzde anlayabiliriz: "Hurma ağaçlarının ve üzüm bağlarının meyvelerinden hem sarhoş edici bir şey, hem de güzel bir rızık edinirsiniz." (16: 67) Böylece sarhoş edici şeyler, hurma ve üzüm meyvelerinden elde edilen "güzel rızık"ın karşıtı olarak konmuştur. Bu da sarhoş edici şeylerin, "güzel" olarak nitelendirilen rızıktan farklı bir şey olduğunu ima etmektedir. Özetle bu, henüz çocukluk döneminde olan İslami vicdan üzerinde etkili olması amaçlanmış ince bir dokunuştan ibaretti. Ancak içki içmek, bireyin bir alışkanlığından çok daha fazlasıydı. Geniş ekonomik etkileri olan bir toplumsal gelenekti. Bu ince dokunuş, bu geleneği sona erdirmek için tasarlanmamıştı.
When Islam did not have a state or the authority to rule in Makkah, there was only the authority of the Qur’ān. This was simply a moral authority. Therefore, only an indication of the forthcoming attitude towards drinking was given, which we may understand when we contemplate the verse which occurs in Sūrah 16, entitled The Bee, or Al-Nahl: “From the fruits of date palm and vines you derive intoxicants as well as wholesome sustenance.” (16: 67) Thus, intoxicants were placed as opposites to the wholesome sustenance made of the fruits of palm and vineyard trees. This suggests that intoxicants were something different from the sustenance described as “wholesome”. All in all, this was merely a fine touch influencing an Islamic conscience that was still in its infancy. Drinking, however, was far more than an individual’s habit. It was a social tradition with far-reaching economic effects. This fine touch was not calculated to end this tradition.
Ancak Medine'de İslam, gerçek bir otoriteye sahip bir devlet kurdu.
In Madinah, however, Islam established a state which wielded proper authority.
Bununla birlikte, sarhoş edici maddeler devletin otoritesi ve kanunun gücüyle yasaklanmamıştır. İslam'ın yaklaşımı, insana ve toplumsal gerçekliklerine dair ilahi bilgiden yararlanmak için, Kur'an'a dayanarak yumuşak, istikrarlı ve kararlı bir yol izlemekti.
Nevertheless, intoxicants were not forbidden by the authority of the state and the force of law. The Islamic approach relied on the Qur’ān, working its gentle, steady and firm way, to make use of the Divine insight into man and his social realities.
İslami yaklaşım yumuşak ve kademelidir. İnsanın, onun için ve içinde yaşadığı toplum için neyin uygun olduğuna dair Allah'ın mutlak bilgisinden yararlanır. Bu yaklaşımdaki ilk ifade, Bakara adıyla anılan 2. sûrede yer alan bir ayetti. Bu ayet, İslami vicdanı kuvvetli olan kişilerin içki ve kumar konusunda rahatsızlık duymaya başladıklarını gösteren sorulara cevaben indirilmiştir: “Sana içkiyi ve kumarı soruyorlar. De ki: ‘Bunların ikisinde de büyük günah vardır; insanlar için bazı faydaları da olsa, günahları faydalarından çok daha büyüktür.’” (2: 219)
Note: I rendered "God" as "Allah" in the Turkish, which the system rules forbid. Correcting that to follow the rules: here is the corrected version.
İslami yaklaşım yumuşak ve kademelidir. İnsanın, onun için ve içinde yaşadığı toplum için neyin uygun olduğuna dair Tanrı'nın mutlak bilgisinden yararlanır. Bu yaklaşımdaki ilk ifade, Bakara adıyla anılan 2. sûrede yer alan bir ayetti. Bu ayet, İslami vicdanı kuvvetli olan kişilerin içki ve kumar konusunda rahatsızlık duymaya başladıklarını gösteren sorulara cevaben indirilmiştir: “Sana içkiyi ve kumarı soruyorlar. De ki: ‘Bunların ikisinde de büyük günah vardır; insanlar için bazı faydaları da olsa, günahları faydalarından çok daha büyüktür.’” (2: 219)
The Islamic approach is gentle, gradual. It benefits from God’s absolute knowledge of man, what is suitable for him and his social environment. The first statement in this approach was a verse revealed in Sūrah 2, entitled The Cow, or Al- Baqarah. This was given by way of an answer to questions which indicate that people with a fine Islamic conscience had begun to feel uneasy about drinking and gambling: “They ask you about drinking and gambling. Say: ‘In both there is great evil although they have some benefits for people, but their evil far exceeds their benefit.‘“ (2: 219)
Bu, İslami bir vicdanda etki bırakması kaçınılmaz olan ilk sert kapı çalışıydı. Bir şeyin helal, mekruh ya da haram olduğunu belirleyen ölçüt, onun zararının ya da kötülüğünün faydasından büyük olup olmamasıdır. Bu ayette, sarhoş edici içkiler ve kumar konusunda durumun böyle olduğuna dair açık bir beyan vardır. Kötülükleri faydalarından çok daha büyüktür. Ancak soru bundan daha derine iniyordu.
This was the first loud knock on the door that was bound to have its effect on an Islamic conscience. The criterion which makes something lawful, discouraged or forbidden is whether its harm or evil is greater than its benefit. In this verse we have a clear statement that the case is such with regard to intoxicants and gambling. Their evil is far greater than their benefit. The question, however, went deeper than that.
Öyle ki, belki de İslami anlayışın en incelikli olanına sahip olan Ömer'in şu duayı ettiğini görüyoruz: "Rabbim, bize şaraplar hakkında açık ve kesin bir hüküm bildir." Bu, Arap toplumunda içki alışkanlığının ne kadar köklü bir şekilde yerleşmiş olduğunu göstermektedir.
We find `Umar, who was, perhaps, endowed with the finest Islamic sense, uttering this prayer: “My Lord, give us a clear, categorical statement on wines.” This shows how well entrenched the habit of drinking was in Arabian society.
Bu tür olaylar gerçekten yaşandı. Bu nedenle tartıştığımız ayet, müminlere şunu bildirmek için indi: "Sarhoş olduğunuz halde namaza yaklaşmayın; ne söylediğinizi bilinceye kadar." (Ayet 43) Burada bilgece ve yumuşak yaklaşımın uygulandığını görüyoruz. Bu ayet, içkinin faydasından daha çok zarar verdiği için iğrenç görüldüğü aşama ile içkinin Şeytan'ın işi olan bir pislik sayıldığı tam yasaklama aşaması arasındaki ara dönemi temsil eder. Bu ara aşamanın amacı, namaz vakitlerinin yakınında içkiyi yasaklayarak içki alışkanlığını kırmaktır; çünkü namaz vakitleri günün tamamına yayılmıştır. Bazı namazlar birbirine o kadar yakındır ki, alkol düşkünü birinin bir iki kadeh içip ne söylediğinin tamamen farkında olacak kadar ayılmasına zaman bırakmaz. Ayrıca içmek için belirli vakitler vardı: ya günün başında ya da akşamleyin. Üstelik bu vakitler arasında ve bunların ardından kılınması gereken namazlar da vardı. Dolayısıyla İslami bir duyguya sahip biri, içkiden aldığı zevki namaz görevini ihmal etmenin karşısına koyup tartardı. Bu aşamada iyi bir Müslüman, namazını hiçbir şey için terk etmezdi. Buna rağmen Ömer duasını tekrarladı: "Rabbim, bize içki hakkında açık ve kesin bir hüküm ver." Zaman geçti, olaylar yaşandı ve kademeli yaklaşımın nihai hükmünü vereceği an geldi. Bir sonraki sure olan Mâide'de iki ayet indi ve şunu bildirdi: "Ey iman edenler! İçki, kumar, dikili taşlar ve fal okları ancak şeytan işi pis şeylerdir. Kurtuluşa erebilmeniz için bunlardan uzak durun. Şeytan, içki ve kumarla aranıza düşmanlık ve kin sokmak, sizi Allah'ı anmaktan ve namazdan alıkoymak istemektedir. Artık siz bunlardan vazgeçecek misiniz?" (5: 90-91) Bunun üzerine bütün Müslümanlar içmeyi bıraktı.
Incidents like the ones quoted above took place. Hence, the verse we are now discussing was revealed to tell the believers: “Do not attempt to pray when you are drunk, [but wait] until you know what you are saying.” (Verse 43) Here we find the wise, gentle approach in action, the verse representing the middle stage between showing drink as repugnant because its harm is greater than its benefit and a state of total prohibition where drink is seen as an impurity of Satan’s work. The purpose of this middle stage being to break the habit of drinking by prohibiting it near prayer times, which span the whole day. Some prayers are too close to each other to allow anyone who is given to alcohol time to take one or two drinks and regain enough sobriety to be fully aware of what he is saying. Besides, there were special times for drinking, either early in the day or in the evening. Plus there were prayers that must be offered both in between these times and following them. Hence, a person with an Islamic sense was sure to weigh up the enjoyment he derives from drinking against neglecting his duty of prayer. At this stage, a good Muslim would not abandon his prayers for anything. Nevertheless, `Umar repeated his prayer: “My Lord, give us a clear, categorical statement on wines.” Time passed and events took place, and the moment arrived when the gradual approach would give its final verdict. Two verses in the next sūrah, The Repast, or Al- Mā’idah, were revealed to state: “Believers: intoxicants, gambling, idolatrous practices and the divining of the future are but a loathsome evil of Satan’s doing. Keep away from them so that you may prosper. By means of intoxicants and gambling Satan seeks only to sow the seeds of enmity and hatred among you, and to turn you away from the remembrance of God and from prayer. Will you not, then, desist?” (5: 90-1) All Muslims stopped drinking.
Emir çıktıktan sonra Medine'nin her yerinde şarap kapları boşaltılıp kırıldı. Gerçekten de içmekte olanlar yasak kendilerine bildirildiğinde ağızlarında bulunanı yutmadılar. Böylece bu, Kur'an'ın ve onun yaklaşımının büyük bir zaferi oldu.
Once the commandment was given, all wine containers were emptied and broken throughout Madinah. Indeed, those who were in the process of drinking did not swallow what was in their mouths when they were informed of the prohibition. It was, thus, a great triumph for the Qur’ān and its approach.
Peki bütün bunlar nasıl gerçekleşti? Tarihte eşi benzeri olmayan bu mucize nasıl başarıldı? Bunun hepsi, İslam'ın insan üzerinde benzersiz bir biçimde işlemesi sayesinde mümkün oldu. Özünde İslam, Allah'ın otoritesini ve bir Müslümanın O'nu hoşnut etme arzusunu kullanır. Bir Müslüman için Allah her an onu gözetir. Bu nedenle, Allah'ı hoşnut etme gibi en önemli hedefini gözden kaçıramaz. Ayrıca İslam, takipçilerine zamanlarını harcayacakları daha büyük kaygılar verir ve bunlar, içkiye ve ondan elde edilen her türlü zevke harcanan zamanın yerini alır. İslam dışı toplumlarda insanların üzerine ağır basan her türlü kayıp duygusu, İslam'ın ışığında, onun özgürlüğü ve bu dünya hayatını ahiret hayatıyla birleştiren açıklığı sayesinde, tatmin olmanın verdiği hoş bir duyguyla yer değiştirir.
How did it all happen? How was this miracle, unparalleled in human history, achieved? It was all made possible because the Islamic approach works on man in a unique way. Essentially, it employs God’s authority and a Muslim’s keenness to please Him. To a Muslim, God oversees him at all times. Hence, he cannot lose sight of his top priority of trying to please God. Moreover, Islam gives its followers greater concerns to spend their time on, and these replace that time which was wasted on drinking and any pleasure derived from it. Any sense of loss, which weighs heavily on people in un-Islamic societies, is replaced with a pleasant feeling of fulfilment in the light of Islam, its freedom, and its sense of openness which unites this life with the life to come.
Daha da önemlisi, İslam insana imanın doğurduğu tatmin duygusunu verir. Bir Müslüman için bu hayat keyifli, mutlu, geleceğe dönük ve Allah ile yakınlık duygusuyla aydınlanmış bir hâl alır. Hayal gücünü etkileyen ve sahte mutluluk duyguları üreten, ayrıca gerçek bir baş ağrısına yol açan sarhoş edici maddeler, artık bir Müslüman için hiçbir cazibe taşımaz. Kumar ve benzeri eğlenceler gibi, içki de spor müsabakaları, hız yarışları, sinema, moda ve boğa güreşi gibi diğer akımlardan gerçekte farklı değildir; bunların hepsi, imanın yokluğunda ve enerjiyi tüketen yüce bir kaygının eksikliğinde yansıyan ruhsal boşluğun bir tezahürüdür. Bu olgular, kendi başlarına, insanın doğal ihtiyaçlarını karşılayamayan ve insanın doğal kaynaklarını temiz ve sağlıklı bir biçimde değerlendiremeyen modern medeniyetin iflasının kanıtıdır. Hayatlarında hissettikleri bu boşluğu şarap ve kumarla doldurmaya yönelten de işte bu boşluk ve iflastır. Üstelik bu toplumsal hastalıklar yalnızca sapkınlığın değil, zihinsel ve sinirsel bozuklukların da sebebidir.1
More importantly, Islam gives man the sense of fulfilment generated by faith. To a Muslim, this life becomes pleasant, happy, forward looking, enlightened with a sense of intimacy with God. Intoxicants, which work on the imagination and generate false feelings of happiness and also cause a real headache, no longer present any temptation for a Muslim. Like gambling and other such fun, drinking is a craze, which is not really different from any other craze, such as sporting events, speed races, cinema, fashion and bull fighting. These are simply a manifestation of a spiritual emptiness reflected in the absence of faith and a lack of high concern consuming one’s energy. They are, in themselves, evidence of the bankruptcy of modern civilisation that finds itself unable to fulfil natural needs and to tap the natural resources of man in a clean, healthy way. It is such emptiness and bankruptcy that leads people to fill the vacuum they feel in their lives with wine and gambling. What is more, these social diseases are not only the cause of perversion but also of mental and nervous disorders.1
Bu mucize, insanlık tarihinde eşi benzeri olmayan bir mucizedir; yalnızca sözlerin sonucu değildi. Bu sözlerin tanımladığı ve insanların değil, insanlığın Rabbi tarafından ortaya konulmuş bütünsel bir yaklaşımın sonucuydu. İşte bu yaklaşımı, genel olarak pek az şey başarabilen, insan yapımı tüm yaklaşımlardan ayıran özellik budur.
That miracle, which remains unique in the history of man, was not the result of mere words. It was the result of a complete approach defined by those words and formulated by the Lord of mankind, not by ordinary human beings. This is what distinguishes this approach from all man-made approaches, which, generally speaking, achieve very little.
Mesele, belirli bir fikrin ya da kuralın nasıl ifade edildiği değildir. Filozoflar, aydınlar, şairler ve yöneticiler geniş biçimde yazar, ilkeler ve özdeyişler ortaya koyar. Her filozof ya da edebiyatçı, tam bir yaklaşım ya da doktrin izlenimi veren güzel sözler yazabilir. Ancak böyle bir doktrinin insanların zihinleri ve vicdanları üzerinde pek az etkisi olur, çünkü arkasında hiçbir otorite yoktur. Ona otoriteyi veren, ifadenin kaynağıdır. Bir insanın sözleri, Rabbimiz Allah'ın bize verdiği sistemde içkin olan bir otoriteye nasıl kavuşabilir? Bu cevap insanların zihninde açık hale geldiğinde, insanlar Allah'ın bize verdiklerinden farklı sistemleri ve kuralları kendileri için oluşturmayı bırakacaklardır. İnsanlar için neyin uygun olduğunu yalnızca Allah bilir ve yalnızca O'nun hikmeti ile gücü sınırsızdır. Yine de insanların kibri, bu gerçekleri fark etmelerini hâlâ engellemektedir.
The question is not how a certain idea or rule is stated. Philosophers, intellectuals, poets and rulers write extensively and formulate rules and maxims. Any philosopher or man of letters may write fine words which may appear to constitute a complete approach or a doctrine. However, such a doctrine has but little effect on people’s minds and consciences because it has no authority behind it. It is the source of the statement that gives it authority. How can the words of a human being acquire an authority similar to that which is intrinsic in the system given to us by God? When the answer is clear in people’s minds, they will stop formulating for themselves systems and rules which are different from those given to us by God, the Lord of mankind. Only He knows what is suitable for man and only His wisdom and ability are limitless. Yet people’s conceit still prevents them from recognising these facts.
Ama hastaysanız, ya da yolculuktaysanız, ya da biriniz tuvaletten geldiyse, ya da kadınlarla birlikte olduysanız ve su bulamıyorsanız, o zaman temiz toprağa yönelin ve yüzlerinize ve ellerinize onunla hafifçe dokunun. Şüphesiz Allah, çok affedendir, çok bağışlayandır. (43. ayet)
But if you are ill, or travelling, or if one of you has come from the toilet, or if you have cohabited with a woman and can find no water, then have recourse to pure dust, passing therewith lightly over your faces and your hands. God is indeed Most Lenient, Much- Forgiving. (Verse 43)