Bu, yüreklerimizde korku uyandıran, bizi sarsan harika bir surredir. Başından sonuna kadar çok ciddi bir şeye odaklanır ve birbiri ardına heybetli tablolar sunar. Bunların bir kısmı korkutucu, bir kısmı görkemli, bir kısmı da acıyı tasvir eder; hepsi de güçlü hareketlerle karakterize edilir. Bütün olarak sure, imanın ve dinin çok ciddi olduğu, hiçbir boş şakaya yer vermediği duygusunu pekiştirir. Bu soruların derinliği, burada bu dünyada olduğu gibi ahirette de ciddidir. Üstelik Allah'ın kendi ölçüsünde de bu konu bundan az ciddi değildir. Gerçekten de o kadar ciddidir ki hiçbir dikkat dağınıklığına izin vermez. Çünkü imandan ve dinden yüz çevirmek, Allah'ın hoşnutsuzluğunu ve bunun beraberinde getirdiği her şeyi kazanmak demektir; yüz çeviren kişi Allah'ın Elçisi olsa bile durum böyledir. Bu mesele Allah'ın Elçisinden, hatta bütün insanlıktan daha büyüktür, çünkü âlemlerin Rabbi tarafından konulmuş mutlak hakikat meselesidir.

This is an awesome surah, one that strikes terror in our hearts, shaking us up. From start to finish it focuses on something that is very serious, showing one awesome image after another. Some of these are frightening, some are majestic and others depict suffering, yet they are all characterized by strong movements. As a whole, the surah enhances the feeling that faith and religion are very serious; they admit no frivolity. The profundity of such questions is serious here in this life as also in the life to come. Furthermore, it is no less serious in Gods own measure. Indeed, it is so serious that it permits no distraction. For, to turn away from faith and religion is to incur Gods displeasure and all that is attendant with that, even though the one who turns away may happen to be Gods Messenger. It is larger than Gods Messenger, indeed all mankind, because it is the question of the truth absolute, laid down by the Lord of all the worlds.

Bu izlenim, bu surenin Kıyamet Günü'ne verdiği ve sureye adını veren "el-Hâkka" ismiyle daha da güçlenmektedir. Kelimenin kendi sesi bile kararlılık, ciddiyet ve sağlam bir istikrar duygusu uyandırır. Sanki ağır bir nesnenin epey uzak bir yerden kaldırılıp yerine sağlamca oturtulmasını andırır.

This impression is heightened by the very name given in this surah to the Day of Judgement and which gives it its title, al-Haqqah. The very sound of the word imparts a feeling of decisiveness, seriousness and a grounding stability. It sounds like a heavy object being lifted some considerable distance before being placed firmly into position.

Güçlü nefesli "A" sesi, önündeki uzatılmış sesle yukarı kaldırılıyormuş gibi görünür; ardından çift "^" işaretinin üzerine sağlam bir şekilde yerleştirilir ve nihayetinde son "h*" sesiyle sabitlenir.

The strongly aspirated ‘A’sound appears to be lifted by the elongated before it is firmly placed at the doubled ‘^’and then finally stabilized with the final 'h* sound.

İman ve din hakikatini inkâr edenlerin akıbetlerinde böylesine büyük bir ciddiyet görüyoruz. Bir topluluktan sonra bir diğeri, öyle ağır bir azaba uğradı ki her biri tamamen yok edildi: "Semud ve Âd kavmi, o kopacak olan (Kâria) felaketini yalanladı. Semud, dehşetli bir sarsıntıyla helak edildi. Âd ise, Allah'ın yedi gece ve sekiz kesintisiz gün üzerlerine musallat ettiği şiddetli bir kasırgayla helak edildi. Onları, içi boşalmış hurma kütükleri gibi devrilmiş yerde yatarken görürdün. Şimdi onlardan bir iz görebiliyor musun? Firavun ve ondan öncekiler ile altüst olmuş şehirler de günah işlediler ve Rablerinin elçisine isyan ettiler; bunun üzerine Allah onları şiddetli bir yakalayışla yakaladı. Su taştığında, sizi gemide taşıdık; böylece bunu sizin için bir ibret kılalım ve işitecek kulaklar bundan ibret alsın." (Âyetler 4-12) Böylece imandan yüz çeviren herkes, bu kesin ve ciddi gereklilik karşısındaki tavırlarına layık olan, ani ve ağır cezalara çarptırıldı. Şunu fark etmek önemlidir ki, iman ve din meselesi hafife alınmayı kabul etmez ve dikkatin dağılmasına izin vermez.

We see such great seriousness in the fates of those who denied the truth of faith and the Day of Judgement. One community after another suffered such severe punishment that each were utterly destroyed: “ The people of Thamud and Ad denied the Striker. The Thamud were destroyed by an overwhelming event, while the Ad were destroyed by a furiously howling wind, which He caused to rage upon them for seven nights and eight decisive days. You could see their people lying dead, like uprooted trunks of hollow palm trees. Can you see any trace of them now? Pharaoh, too, and those before him, and the ruined cities - all indulged in sin, and disobeyed their Lord's messenger; and so He took them to task with an ever tightening grip. When the waters rose high, We carried you in the floating Ark, making it all a lasting reminder for you, so that attentive ears may take heed.” (Verses 4-12) Thus, all those who turned away from faith suffered such grave and sudden punishments, as befit their approach to this decisive and serious requirement. It is important to realize then that this question of faith and religion admits no frivolity of approach and allows no distraction.

Surenin kıyamete ilişkin tasvirinde ve evrenin korkunç sonunun resmedilişinde, ayrıca meleklerin Arş'ı taşıdıkları daha da heybetli sahnede de bu ciddiyet görülür: “Sur bir kez üflendiğinde, yeryüzü ve dağlar kaldırılıp tek bir şiddetli çarpışla düzleştirildiğinde, olması kesin olan o gün gerçekleşmiş olacaktır. O gün gök yarılacak, çünkü o gün çok zayıflamış olacaktır. Melekler onun her yanında duracaklar ve o gün, Rabbinin Arş'ını sekizi taşıyacaktır.” (13–17. ayetler)

Such seriousness is also seen in the picture the surah draws of the resurrection, the terrible end of the universe, and the even more majestic scene of the angels carrying the Throne: “ When the trumpet is sounded a single time, and the earth and mountains are lifted up and with one mighty crash are flattened, that which is certain to happen will on that day have come to pass. The sky will be rent asunder, for, it will have become frail on that day. The angels will stand on all its sides and, on that day, eight of them will bear aloft the Throne of your Lord.” (Verses 13—17)

Böylesine bir heybet ve yücelik, imanla ilgili en önemli sorunun hesaba çekildiği sahneye ek bir ciddiyet katmaktadır. Hem bu heybet hem de surenin ritmi, ödüllendirilenlerin ve azaba mahkûm edilenlerin sözleri, sahnenin bizim üzerimizdeki etkisini daha da derinleştirmektedir.

Such awesomeness and majesty impart added seriousness to the scene of accounting for the all-important question of faith. Both help to deepen its effect on us, as do the beats of the surah and the statements of those who are granted reward and those who are doomed to suffer:

"Sağ eline kitabı verilen kimse diyecek ki: 'Alın, okuyun kitabımı! Hesabımla karşılaşacağımı gerçekten biliyordum.' O, hoşnut bir hayat içinde, yüksek bir cennette olacak; meyveleri elinin altında sarkacak. 'Geçmiş günlerde yaptıklarınız karşılığında, afiyetle yiyin ve için!' Sol eline kitabı verilen kimse ise diyecek ki: 'Keşke kitabım bana verilmeseydi ve hesabımın ne olduğunu hiç bilmeseydim! Keşke ölüm her şeyi bitirseydi! Malım bana hiçbir fayda sağlamadı; gücüm de elimden gitti.' (19-29. ayetler) Bu uzun feryat, yaşanan korkunç sonun güçlü bir izlenimini veriyor."

"He who is given his record in his right hand will say, 'Come you all! Read this my record. I certainly knew that one day I would have to face my account.' He will be in a happy state of life, in a lofty garden, with its fruits within easy reach. 'Eat and drink to your hearts content as a reward for what you have done in days gone by ' But he who is given his record in his left hand will say, 'Would that I had never been shown my record and knew nothing of my account! Would that death had been the end of me! Nothing has my wealth availed me. I am now bereft of all my power.™ (Verses 19—29) This long lamentation gives us a strong impression of the terrible end suffered.

Allah'ın kendi sözleri, o büyük günün o ciddi sahnesinin ortasında hükmünü tek tek bildirmesi, tüm olayın ciddiyetini artırıyor: "Onu yakalayın, zincirleyin, sonra cehennem ateşine atın, ardından yetmiş arşın uzunluğunda bir zincire vurun" (Ayet 30-32). Bu emirdeki her bir ifade, suçluya vurmak için göklerin ve yerin bütün ağırlığını taşıyormuş gibi görünüyor ve bu, korkunç bir tablo oluşturuyor.

Gods own words, spelling out His sentence in the middle of that solemn scene on that great day, add to the seriousness of the whole affair: “Lay hold of him and shackle him, and burn him in the fire of hell, and then fasten him in a chain seventy cubits long” (Verses 30-32) Each clause in this command sounds as if it carries the whole weight of the heavens and earth to strike the offender in what is a terrifying image.

Bu cümlenin ardından, onu haklı kılan sebeplerin bir açıklaması gelmektedir: "O, Yüce Tanrı'ya inanmıyordu ve yoksula yemek yedirmeyi hiç teşvik etmiyordu. Bu yüzden bugün burada ona hiçbir dost yoktur, ne de günahkârlardan başkasının yemediği pislikten başka bir yiyecek vardır." (Ayet 33-37)

This sentence is then followed with an explanation of its justifying causes: “He did not believe in God Almighty, and he never encouraged feeding the needy. So, no friend has he here today, nor any food except the filth that none other than the sinners eat? (Verses 33—37)

Büyük bir yeminin ipucu, bu son dinin hakikatini açıklayan Allah'ın kendi sözünde takip edilmektedir: "7 Gördüklerinize ve görmediklerinize yemin etmeye gerek yok: Bu [Kur'an], şerefli bir Elçinin sözüdür, bir şairin sözü değil - ne kadar az inanıyorsunuz! Ne de bir kahinin sözü - ne kadar az düşünüyorsunuz! Bu [Kur'an], âlemlerin Rabbinden bir vahiydir." (38-43. ayetler)

A hint of a great oath is followed in Gods own statement outlining the truth of this final religion: ‘7 need not swear by what you can see and what you cannot see: this [Qur'an] is the word of a noble Messenger, not the word of a poet - how little you believe! nor the word of a soothsayer — how little you reflect! This [Qur'an] is a revelation from the Lord of all the worlds.” (verses 38-43)

Sûrenin son bölümü, bu dine herhangi bir değişiklik getirmeye kalkışanlara çok ağır bir cezanın uygulanacağına dair kesin bir uyarı yaparak ciddiyeti bir kat daha artırır. Bu uyarı, Allah'ın Elçisi Muhammed ﷺ için de geçerlidir: “Eğer o, bize karşı bazı uydurmalar söyleseydi, Biz onu mutlaka sağ elinden yakalardık ve şah damarını keserdik; sizden hiçbiri de onu engelleyemezdi.” (44-47. ayetler)

Further seriousness is provided by the surah's last beat as it issues a decisive warning of a very severe punishment to be meted out to anyone who tries to introduce any alteration into this faith. This applies even to Muhammad, Gods Messenger: “Had he attributed some fabrications to Us, We would indeed have seized him by the right hand and cut off his life-vein, and none of you could have saved him.” (verses 44-47)

Sure'nin sonunda, Kur'an'da somutlaşmış nihai ilahi mesaj sorusunu kesin bir biçimde açığa kavuşturan bir başka belirleyici ifade yer alır: "Şüphesiz ki bu [Kur'an], Allah'tan korkanlar için bir öğüttür."

The surah concludes with another decisive statement making the question of the final divine message as it is embodied in the Qur’an absolutely clear: “ This [Qur'an] is indeed a reminder to the God fearing.

Biliyoruz ki aranızda onun gerçekliğini yalanlayanlar vardır. Ama bu, inkar edenler için kesinlikle bir pişmanlık kaynağı olacaktır. Şüphesiz o, mutlak gerçektir. O halde en yüce Rabbinin adını tesbih et, yücelt. (Âyet 48-52) Bu, eklenecek hiçbir şey bırakmayan bir sonuçtur.

We well know that among you are some who deny its truth. Yet it will be a cause of bitter regret for the unbelievers. It is indeed truth absolute. Extol, then, the glory of the name of your Lord, the Supreme.” (Verses 48-52) It is a finale that leaves no room for anything further to be added.

Surenin merkezî bir teması vardır ve sure bunu kesin biçimde ortaya koymayı amaçlar. Kullandığı üslup ve ritim, çizdiği imgeler ve sahneler bir araya gelerek bunu bizim için son derece etkileyici bir biçimde pekiştirir. Bu yüzden sure bize pek çok imge sunar; gerçekten de bizi her yönden bu imgelerle çevreler. Bu imgelerin sanki gözlerimizin önünde gerçekleşiyormuş gibi canlandığını görmemek elimizde değildir. Burada Semûd'un, Âd'ın, Firavun'un, Sodom ve Gomorra'nın akıbetlerini görür ve onların korkunç etkilerinin bizi kuşatmasını hissederiz. Büyük tufanın sahnesi ve gemiyle kurtulan az sayıdaki insan, iki kısa ayette resmedilir. Âd'ın korkunç akıbetine nasıl uğradığını şöyle okuyun: “Âd ise, yedi gece sekiz gün boyunca kesintisiz üzerlerine salınan, şiddetli bir fırtınayla helâk edildi. Onların içi boş hurma kütüğü gibi devrilmiş cesetlerini görürdün. Şimdi onlardan bir iz görebiliyor musun?” (Âyet 6-8) Bu şiddetli fırtınanın sekiz gün ve yedi gece boyunca yıkıcı etkisini sürdürdüğünü, Âd'ı tamamen yok edip içi boş, kökünden sökülmüş ağaç kütükleri gibi bıraktığını zihninizde canlandırmamak mümkün mü? Bu öyle canlı bir sahnedir ki gözlerimizle görmemek, zihnimizde resmetmemek elimizde değildir. Aynı durum, geçmiş inkârcıların başına gelen korkunç akıbetlerin tüm imgeleri için de geçerlidir.

The surah has a central theme, which it aims to make absolutely clear. The style and beat it employs and the images and scenes it draws work in unison to drive this home to us in a highly inspiring way. Thus, the surah gives us a great host of images indeed it surrounds us with them from all sides. We cannot fail to see them brought alive as if they are taking place in front of our very eyes. Here, we see the fates of the Thamud, the 'Ad, Pharaoh, Sodom and Gomorrah and feel engulfed by their terrible effects. The scene of the great floods and the few human survivors carried in the Ark is painted in two short verses. Read, if you will, how the 'Ad suffered their terrible fate: “ The (Ad were destroyed by a furiously howling wind, which He caused to rage upon them for seven nights and eight decisive days. You could see their people lying dead, like uprooted trunks of hollow palm trees. Can you see any trace of them now? ” (Verses 6-8) Can you fail to see in your mind’s eye how this raging storm continued to vent its furious havoc for eight days and seven nights leaving the 'Ad utterly destroyed and resembling hollow, uprooted tree trunks? It is such a vivid scene that we cannot help but see it with our eyes and paint it with our minds. The same applies to all images of the terrible fates suffered by unbelievers of old.

Sonra yine evrenin korkunç sonunun görüntüleri gözlerimizin önüne getirilir; onlara eşlik eden gürültüyü duyarız ve dehşet ile sıkıntıya dolarız. Şu ayeti dinleyin: “Yer ve dağlar kaldırılır, tek bir büyük çarpışmayla düzleştirilir.” (Ayet 14) Kaldırılışı ve ardından düşüşü gördükten sonra o büyük çarpışmayı duymuyor musunuz?