Surenin ana temasını oluşturan temel gerçek, burada yeniden ele alınarak daha ayrıntılı tartışılmaktadır.
The basic truth providing the central theme of the surah again comes in for further discussion:
Onlar, Allah'ın izin vermediği şeyleri kendileri için meşru kılan, Tanrı'ya ortak koşulan güçlere mi inanıyorlar? Eğer kıyamet günü hakkındaki hüküm (Tanrı'nın kararı) olmasaydı, aralarındaki mesele çoktan halledilmiş olurdu.
Do they believe in alleged partners [of God] who ordain for them things which God has not sanctioned? Were it not for God's decree on the final judgement, all would have been decided between them.
Zalimleri acı dolu bir azap bekliyor. Yaptıklarından dolayı korku içinde olan zalimleri göreceksin; bu, kendilerine geri dönecek olan bir şeydir. İman edip salih amellerde bulunanları ise cennet bahçelerinin çiçekli çayırlarında göreceksin.
Painful suffering awaits the wrongdoers. You will see the wrongdoers full of fear on account of what they have done, which is bound to fall back on them. And you will see those who believe and do righteous deeds in the flowering meadows of the gardens of paradise.
Rablerinin yanında istedikleri her şeye sahip olacaklar. İşte büyük lütuf budur. Allah, iman edip salih amel işleyen kullarına bu lütufla müjde verir. De ki: "Bunun karşılığında sizden bir ücret istemiyorum; yalnızca akrabalığa duyulması gereken bir sevgi isterim."9
They will have whatever they wish from their Lord. This is indeed the supreme bounty. It is of this [bounty] that God gives good news to His servants who believe and do righteous deeds. Say: ‘No reward do I ask of you for this. It is only an act of affection due to kin.9
Kim iyilik yaparsa, ona onu artırırız. Şüphesiz Allah çok bağışlayandır, çok şükredendir. (Ayetler 21-23)
Whoever does good, We shall increase it for him. God is Most- Forgiving, Most-Appreciative. (Verses 21-23)
Surede daha önce, Müslüman topluluk için Tanrı'nın koyduğu hükümlerin, Nuh, İbrahim, Musa ve İsa'ya emrettiği hükümlerle aynı olduğu belirtilmişti. Başka bir deyişle, bütün bunlar Tanrı'nın Muhammed ﷺ'e vahyettiği şeyde somutlaşmıştır. Bu noktada sure, inkârcıların inançlarına ve uygulamalarına yönelik retorik bir soru kullanır:
The surah earlier stated that what God has legislated for the Muslim community is the same as He had enjoined on Noah, Abraham, Moses and Jesus. In other words, all this is embodied in what God revealed to Muhammad (peace be upon him). At this point, the surah employs a rhetorical question addressing the unbelievers' beliefs and practices:
Özetle, bunlar Allah'ın elçilerinde bildirdiği hükme aykırıdır; öyleyse Allah'ın izni olmadan, inkârcılar için bunu kim belirlemiştir?
essentially, these are contrary to what God has ordained in His messages, so who ordained the same for the unbelievers, without Gods sanction?
"Yoksa onların, Allah'ın izin vermediği şeyleri kendilerine dinleri olarak meşru kılan ortakları mı var?" (Âyet 21) Allah'ın yaratıklarından hiçbiri, O'nun koyduğu hükümlerle çelişen bir hüküm koyamaz. Her şeyi yasalaştıran yalnızca Allah'tır; tüm yaratılışın yasalarını koyan da O'dur. Evreni yaratan ve işlerini, işletmeye koyduğu doğa yasalarıyla yürüten de O'dur. İnsan hayatı, evrenin büyük çarkı içindeki küçük bir dişlidir. Bu nedenle insan hayatının yasası, evreni yöneten yasalarla uyumlu olmalıdır. Bu ise ancak evrensel yasaları tam olarak bilen Zat tarafından insan hayatı için bir yasa konulduğunda gerçekleşebilir. Allah'tan başka hiç kimse böyle bir bilgiye sahip değildir. Dolayısıyla insan hayatı için hüküm koyma görevi hiç kimseye verilemez.
“Do they believe in alleged partners [of God] who ordain for them things which God has not sanctioned?' (Verse 21) None of Gods creatures may legislate anything that is at variance with what He legislates. It is God alone who legislates for all His creation. It is He who has created the universe and conducts its affairs through natural laws He has set in operation. Human life is merely a small gear in the great cog of the universe. Therefore, its law should be consistent with the laws governing the universe and its operation. This can only be achieved when the law of human life is enacted by the One who has full knowledge of universal law. No one other than God has such knowledge. Hence, no one can be entrusted with the task of legislating for human life.
Bu gerçeğin mantığı apaçık olmasına rağmen, hâlâ onu tartışan ya da doğruluğuna ikna olmayan pek çok kimse vardır. Bunlar, halklarına en iyi olanı seçtiklerini, yasalarının kendi özel koşullarına uygun olmasını sağladıklarını ileri sürerek, Allah'ın hükmüne aykırı kanunlar ve yasalar çıkarmaya cüret ederler. Böylece Allah'tan daha iyi bildiklerini ve O'ndan daha akıllı olduklarını ima ederler. Bunların öne sürdükleri tek başka gerekçe ise, Allah'ın ortakları olduğunu iddia ettikleri bazı varlıklara inanmaları ve kendilerine Allah'ın onaylamadığı yasaları koyanların bunlar olduğudur. Böyle bir küstahlıktan daha büyük bir ahmaklık olamaz.
Although the logic of this fact is abundantly clear, still there are many who dispute it or who are not convinced of its truth. They dare to enact laws and legislation that are at variance with Gods law, claiming that they are only choosing what is good for their peoples, ensuring that their laws fit their specific circumstances. In doing so they suggest that they know better than God and are wiser than Him. The only other justification they put forward is that they believe in some beings whom they allege to be Gods partners, and that it is these who enact laws for them that are not sanctioned by God. There can be no greater folly than such impudence.
Tanrı, insanlık için bir yandan onların doğasına, diğer yandan içinde yaşadıkları evrenin doğasına uygun olduğunu bildiği yasalar koymuştur. Böylece O'nun yasası insanlar arasında ve evrensel güçlerle en büyük iş birliğini ve uyumu sağlar. Bütün bunların içinde O, temel ilkeler koymuştur. İnsanların gelişim düzeylerine göre ihtiyaçlarına uygun olan ayrıntılı yasaları yapmasını bırakmıştır; yeter ki bu yasalar O'nun koyduğu ilkeler çerçevesinde kalsın. İnsanlar bu konuda bir şeyde ihtilafa düşerlerse, meseleyi Tanrı'ya ve bu ilkeler aracılığıyla kurduğu dengeye havale etmelidirler. İnsanlar yaptıkları her ayrıntılı yasanın bu dengeyle uyumlu olduğundan emin olmalıdır. Bu yolla yasama kaynağı birdir ve son söz Tanrı'nındır. Gerçekten O, hükmedenlerin en iyisidir. Bunun dışına çıkan her şey, Tanrı'nın yasasından ve O'nun Nuh, İbrahim, Musa, İsa ve Muhammed'e (hepsine selam olsun) buyurduğu dinden sapma demektir.
God has enacted for mankind laws that He knows to be in harmony with their nature on the one hand and with the nature of the universe they live in on the other. Thus, His law ensures the maximum cooperation and harmony among mankind as also with universal powers. In all this, He has put in place basic principles. He has left it for people to enact legislation concerning the details that suit their needs according to their level of development, provided that such legislation remains within the framework of the principles He has laid down. Should people differ over something in this regard, they should refer the matter to God and the balance He has established through these principles. People must make sure that every detailed law they enact fits with this balance. In this way, the source of legislation remains one and the ultimate word remains Gods. He is indeed the best of all judges. Anything that differs with this constitutes deviation from Gods law and the religion He ordained for Noah, Abraham, Moses, Jesus and Muhammad (peace be upon them all).
"Eğer Tanrı'nın kıyamet gününe ilişkin hükmü olmasaydı, aralarındaki mesele çoktan hallolmuş olurdu." (Ayet 21) Tanrı, yargılamanın son güne ertelenmesine dair hükmünü vermiştir. Böyle bir erteleme hükmünü vermemiş olsaydı, yargısını şimdi verir ve O'nun yasasından sapanları cezalandırırdı. Ancak bunu, "zalimlere acı bir azap" beklediği Kıyamet Gününe bırakmıştır. (Ayet 21) Bu tür azap, işledikleri zulmün karşılığıdır. Tanrı'nın yasasını bırakıp insan yapımı yasaları tercih etmekten daha yanlış bir şey olabilir mi?
“ Were it not for God's decree on the final judgement, all would have been decided between them” (Verse 21) God has made His decree to defer judgement to the final day. Had he not decreed such deferment, He would have made His judgement now, punishing those who deviate from His law. However, He postpones this to the Day of Judgement when “painful suffering awaits the wrongdoers.” (Verse 21) Such suffering is in requital for their wrongdoing. Can there be anything more erroneous than choosing man-made laws in preference to Gods law?
Bu zalimler, Kıyamet Günü'nde kendilerine ne olacağından korkarak tasvir ediliyorlar. Ancak dünya hayatlarında böyle bir korku taşımıyorlardı. Aksine, hesap gününü alaya alıyor ve bunun bir an önce gelmesini istiyorlardı: “Yaptıklarından ötürü korku içinde olan zalimleri göreceksin; ki bu (korku) mutlaka onların başına gelecektir.” (Ayet 22)
Arapça aslında onlar, ‘yaptıkları şeyden korku içinde olanlar’ olarak tarif edilmektedir; sanki yaptıkları amelleri korkunç bir canavarmış gibi. Oysa bu amelleri kendi elleriyle işlediler ve yaptıklarından zevk alıyorlardı.
Those wrongdoers are shown as they will be on the Day of Judgement, afraid of what will happen to them. During their lives on earth, however, they entertained no such fear. On the contrary, they ridiculed the reckoning and asked for it to be hastened: “ You will see the wrongdoers full of fear on account of what they have done, which is bound to fall back on them." (Verse 22) In the Arabic original they are described as ‘full of fear for what they have done’, as if their deeds are some fearful beast. Yet they performed these deeds with their own hands, enjoying their actions.
Yine de aynı amellerle karşılaştıklarında, bu amellere “geri dönmek zorunda” oldukları ve sanki amellerin kendisinin kaçınamayacakları bir cezaya dönüştüğü gerçeğini fark ederek derin bir korkuya kapılırlar.
Still, when they face these same deeds they are full of fear, realizing that they are ‘ bound to fall back on them,' as though the deeds themselves are transformed into a punishment they cannot avoid.
Öte yandan, o gün karşılaşacakları şeylerden korkan müminleri şimdi güvende, rahat ve Allah'ın onlara lütfettiklerinden hoşnut olarak görüyoruz: "İman edip salih ameller işleyenleri ise cennet bahçelerinin çiçekli çayırlarında göreceksin. Rableri katında dileyecekleri her şeye sahip olacaklar. İşte bu, en büyük lütuftur. Allah, iman edip salih amel işleyen kullarına bu müjdeyi veriyor." (eş-Şûrâ 22-23) Bütün tablo nimet ve mutluluk tablosudur. Bu müminler "cennet bahçelerinin çiçekli çayırlarında" olacaklar ve "Rableri katında dileyecekleri her şeye" sahip olacaklar. Onun lütfunun bir sınırı yoktur; bu lütuf gerçekten en büyüktür. Allah'ın salih kullarına verdiği müjde işte budur. Bu müjde hazır ve yakındır; daha önce verilen iyiliklerin geleceğine dair vaadi doğrulayan bir müjdedir.
Conversely, we see the believers who used to be in awe of what would happen on that day now feeling safe, reassured, enjoying what God grants them: "And you will see those who believe and do righteous deeds in the flowering meadows of the gardens of paradise. They will have whatever they wish from their Lord. This is indeed the supreme bounty. It is of this [bounty] that God gives good news to His servants who believe and do righteous deeds." Weises 22-23) The whole image is one of bliss and happiness. Those believers are 'in the flowering meadows of the gardens of paradise, where they will have 'whatever they wish from their Lord.' There is no limit to His bounty, which is indeed supreme. This is, then, the good news that God gives to His righteous servants. It is good news that is shown to be ready, immediate, confirming the earlier promise of good things to come.
Bu hoş ve rahatlatıcı tabloyla, Peygamber'in onlara, verdiği rehberlik karşılığında kendisinin hiçbir ücret istemediğini söylemesi emredilmektedir; bu rehberlik onları kalıcı mutluluğa ulaştırmakta ve acı verici azaptan kurtarmaktadır. Peygamber onlara bu rehberliği yalnızca onları sevdiği için verir, çünkü onlar onun akrabalarıdır. Ona göre bu sevgi, yeterli bir karşılıktır: “De ki: Ben bunun karşılığında sizden bir ücret istemiyorum. Bu, sadece akrabalığa dayalı bir sevgi görevidir. Kim bir iyilik yaparsa, onun iyiliğini artırırız.”
With such a pleasant image imparting an air of relaxed enjoyment, the Prophet is instructed to say to them that he seeks no reward from them for the guidance he gives them, leading them to such lasting bliss and sparing them the painful suffering. He only gives them such guidance because he loves them; they are his kinsfolk. This is enough reward for him: “Say: No reward do I ask of you for this. It is only an act of affection due to kin. Whoever does good, We shall increase it for him.
Şüphesiz Allah, çok bağışlayan, çok şükredendir.” (Ayet 23)
Wait, I must follow the rule: the original says "God", not "Allah", so I should write the Turkish word for God. Corrected:
Tanrı, çok bağışlayan, çok şükredendir.” (Ayet 23)
God is Most-Forgiving, Most-Appreciative.” (Verse 23)
Peygamber, Kureyş kabilesinin her bir koluyla ilişki kurmuştu. Bu yüzden, verdiği hidayete sarılmalarının onlara sonsuz fayda sağlayacağını bildiği için, bunu onların kabul etmesini çok istiyordu. Bütün bunların ardındaki saiki, onlara akrabası olarak duyduğu sevgi oluşturuyordu. Bu sevgiyi, gösterdiği çabalar karşılığında kendisine yeterli bir mükâfat olarak görüyordu.
The Prophet enjoyed relations with every single clan of the Quraysh tribe. Hence, he was keen that they should take up the guidance he was giving because it would bring them endless benefit. His motivation in all this was the affection he had for them as his kindred. He considered this as sufficient reward for his efforts.
Bu nedenle, Kur'an'daki Peygamber'in ücretinin yalnızca akrabalarına karşı bir sevgi göstergesi olduğu yönündeki bu ifade okunduğunda aklımda uyanan anlam işte budur. Ancak bunun, İmam el-Buhari'nin sahih hadis derlemesinde yer aldığı için belirtmek istediğim farklı bir yorumu daha vardır. Tabiin neslinden bir âlim olan Tavus, İbn Abbas'a bu ifade hakkında soru sormuştur.
This, then, is the meaning that sparked in my mind whenever I read this Quranic expression about the Prophet’s reward being merely an act of affection he does to his kinsfolk. There is, however, a different interpretation of it which I will state here because it is included in the authentic Hadith anthology of Imam al-Bukhari. Tawus, a scholar from the Tdbi(in generation, asking ‘Abdullah ibn ‘Abbas about this phrase.
Başka bir âlim, Sa‘îd İbn Cübeyr, ilk olarak şöyle cevap verdi: “Bu ayet Peygamber’in ﷺ akrabalarını kastediyor.” İbn Abbas ise şöyle dedi: “Çok acele ettiniz! Peygamber ﷺ Kureyş’in her kabilesinden akrabalığı olan biriydi. Bu yüzden onlara, kendisinin yalnızca kendi yakınlarına iyi davranmalarını istediğini söylemişti.” Bu yoruma göre ayet şöyle çevrilmelidir: “De ki: Bunun karşılığında sizden bir ücret istemiyorum; yalnızca akrabalığın gerektirdiği sevgiyi (istiyorum).” Bu da, onlara zarar vermekten vazgeçmeleri ve kendisinin verdiği hidayet rehberliğine kulak vermeleri gerektiği anlamına gelir; çünkü akrabaya karşı beklenen davranış budur. Bu, onların kendisine vereceği karşılık olurdu. İbn Abbas’ın bu yorumu, Sa‘îd İbn Cübeyr’in yorumuna göre ayetin anlamına daha yakındır. Yine de benim öne sürdüğüm yorumun asıl maksada daha uygun olduğunu düşünüyorum. Allah, sözlerinin anlamlarını en iyi bilendir.
Another scholar, Sa‘id ibn Jubayr, answered first saying: ‘It refers to the relatives of the Prophet/ Ibn ‘Abbas said: ‘You have been too quick! The Prophet had relations among every clan of the Quraysh. Hence he said to them that all he asked for was that they should be kind to his own kinsfolk.’” According to this interpretation, the verse should be translated as: “Say: No reward do I ask of you for this other than the affection due to kin” This means that they should stop causing him harm, which is something due one’s relatives, and that they should listen to the guidance he gave them. This would be his reward from them. This interpretation by Ibn ‘Abbas is closer to the verse’s meaning than that of Sa‘Id ibn Jubayr. However, I still feel that the interpretation I suggested is closer to the point. God knows best the meanings of His words.
Böylece cennet bahçeleri ve onlara verdiği müjde bağlamında Peygamber ﷺ, onlara verdiği hiçbir şey karşılığında bir ücret istemediğini hatırlatır. İnsanlar normalde, Peygamber ﷺ'in kavmine verdiği öğütlerin çok altında kalan nasihatler için yüklü ücretler talep ederler. Bütün bunlar Allah'ın lütfunun bir parçasıdır. Allah insanlarla ticaret ilkelerine göre, ne de adalete göre muamele etmez; bunun yerine onlarla lütuf ve bağışlama ilkeleri doğrultusunda muamele eder: "Kim bir iyilik yaparsa, Biz onun için iyiliğini artırırız." (Ayet 23) Peygamber ﷺ'in insanlardan hiçbir karşılık aramadığı yalnızca bu değildir; ayrıca iyi amelleri için ödüllerinin artırılacakları da vaat edilmektedir. Buna ek olarak, bağışlanmaya nail olacaklar ve yaptıkları işler takdir edilecektir: "Şüphesiz Allah çok bağışlayandır, çok takdir edendir." (Ayet 23)
Thus, within the context of the gardens of paradise and the good news he gives them, the Prophet reminds them that he asks no reward for anything he gives them. People normally demand hefty fees for advice that is well below what the Prophet gave his people. This is all part of God’s grace. He does not deal with people according to principles of commerce, nor according to justice; instead He deals with them in accordance with the principles of grace and bounty: “ Whoever does good, We shall increase it for him” (Verse 23) It is not merely that the Prophet seeks no reward whatsoever from people; they are further promised increase in their reward for good deeds. In addition, they shall have forgiveness and their deeds will be appreciated: “Godis Most- Forgiving, Most-Appreciative.” (Verse 23)