Bu noktada elçinin, kendisinden önce Nuh'un yaptığı gibi, Tanrı'dan yardım dilemekten başka çaresi kalmaz. O, Nuh'un kullandığı aynı sözleri kullanır: "Dedi ki: Rabbim, yalanladıkları için bana yardım et." (Ayet 39)
At this point, the messenger finds no alternative but to seek God’s help like Noah did before him. He uses the same wording as Noah: “He said: My Lord, help me against their accusation of lying.” (Verse 39)
Kendi elçisinin çağrısına, insanlar fırsatı değerlendirmeyi reddettiklerinde Allah yerine Tanrı cevap verdi. Gerçeği inkar etmekte direnmelerinin ardından onlardan hiçbir iyilik beklenemezdi. Elçinin duasına şu karşılık verilir:
God responded to His messenger when the people refused to take the chance afforded to them. Nothing good could be expected from them after they had persisted in their denial of the truth. The messenger’s appeal receives this answer:
“[Allah] buyurdu: Az sonra pişman olacaklar.” (40. ayet) Ama o zaman pişmanlık fayda vermeyecektir. Geri dönüş yoktur: “Derken o feryat onları haklı olarak yakaladı ve Biz onları kuru yaprak gibi kıldık.” (41. ayet) Onların durumunu anlatmak için kullanılan Arapça ghuthā’ kelimesi daha da fazla çağrışım taşır; çünkü sel sularının beraberinde sürükleyebildiği ölü bitkileri ve hiçbir işe yaramayan, atılmış değersiz şeyleri ifade eder. Tanrı'nın onlara bahşettiği nitelikleri bir kenara atmış, bu dünyadaki varoluş amaçlarını gözden kaçırmış ve Yüce Toplum ile bağlarını koparmış oldukları için artık saygılı bir muameleyi hak etmezler. Dolayısıyla selin sürüklediği köpük gibidirler. Kimse onlara önem vermez.
“Said [God]: Before long they shall come to rue it.” (Verse 40) But then no regret will be of any avail. There is no turning back: “Then the blast overtook them in all justice, and We caused them to be like dead leaves.” (Verse 41) The Arabic word, ghuthā’, describing their status contains even more connotations as it refers to what floods may carry of dead plants and other discarded, worthless items that serve no purpose. Having discarded the qualities with which God has honoured them, overlooked the purpose of their existence in this life and severed their relation with the Supreme Society, they no longer deserve honourable treatment. Hence, they are like the scum that the flood carries. No one pays any regard to it.
Bu aşağılanmaya bir de Allah'ın lütfundan mahrum edilmiş olmaları eklenir; bu yüzden kimse onlara dikkat etmez: "Artık zalim topluluk yok olup gitsin!" (Ayet 41). Gerçek hayattan ve insanların hafızalarından ve vicdanlarından uzak düşmüşlerdir.
To this humiliation is added the fact that they are deprived of God’s grace; thus no-one pays any attention to them: “And so – away with those wrongdoing folk!” (Verse 41) Far removed are they in real life and from people’s memories and consciences.
Sure sūre, başka nesilleri ve toplulukları ele almaya devam eder:
The sūrah goes on to look at other generations and communities:
Ardından onların yerine yeni nesiller getirdik. Hiçbir ümmet, ecelinden ne öne geçebilir ne de geri kalabilir. Sonra peş peşe elçilerimizi gönderdik. Her ümmete elçisi geldiğinde onu yalancılıkla suçladılar. Biz de onları birbiri ardınca helak ettik ve onları sadece birer masal haline getirdik. Öyleyse inanmayan kavmin yok olup gitmesi olsun.
Then after them We raised new generations. No community can forestall the end of its term nor delay it. And We sent forth Our messengers, one after another. Every time their messenger came to a community, they accused him of lying. So, We caused them to follow one another, and let them become mere tales. And so – away with the folk who would not believe. (Verses 42-44)
Bu, hakikati savunmanın çok kısa bir özetini sunuyor ve Tanrı'nın insan hayatında işleyen olağan seyrini ortaya koyuyor; başlangıçta Nuh ve Hud'dan sonda Musa ve İsa'ya kadar. Her nesil süresini alır ve gider: "Hiçbir topluluk, süresinin sonunu öne alamaz ve geciktiremez." (Ayet 43)
This gives us a very brief summary of the advocacy of the truth, and establishes the normal trend that God operates in human life, right from the time of Noah and Had at the beginning to Moses and Jesus at the end. Every generation gets its term and departs: “No community can forestall the end of its term nor delay it.” (Verse 43)
Her toplum, Allah'ın elçisi aracılığıyla kendisine gelen hakikati inkar etmiştir: "Her ne zaman bir peygamber bir topluma geldiyse, onu yalancılıkla suçladılar." (Ayet 44) Ve bunu her yaptıklarında, Tanrı'nın yasasına göre cezalandırılırlar: "Böylece onları birbiri ardınca takip ettirdik." (Ayet 44) Öğrenmek isteyen herkes için ders oradadır: "Onları, nesilden nesile anlatılan masallara dönüştürdük."
Every community denies the truth given to them through God’s messenger: “Every time their messenger came to a community, they accused him of lying.” (Verse 44) And each time they do this, they are punished according to God’s law: “So, We caused them to follow one another.” (Verse 44) The lesson remains there for anyone who wishes to learn: “We let them become mere tales,” told by one generation to the next.
Bu kısa özet, bu tür topluluklara kesin bir reddediş ile sona ermektedir.
This brief summary concludes with an emphatic rejection of such communities.
Böylece onlar uzaklaştırılır: "Artık iman etmeyen kavim, lanete uğrasın." (Ayet 44)
Thus, they are cast away: “And so – away with the folk who would not believe.” (Verse 44)
Musa'nın kıssası ve Firavun'un onun davetini inkâr etmesi, surenin genel üslubuna ve amacına uygun olarak çok kısa bir anlatımla ele alınır.
Moses’ story and Pharaoh’s denial of his message is then told in a very brief account that fits with the general style of the sūrah and purpose.
Ardından Musa'yı ve kardeşi Harun'u, Âyetlerimizle ve açık bir delille Firavun'a ve ileri gelenlerine gönderdik. Fakat onlar büyüklenip kibirlendiler; zira onlar kibirli bir topluluktular. Dediler ki: "Kendimiz gibi iki insana mı inanacağız? Oysa onların kavmi bizim kölelerimizdir." Böylece onları yalanladılar ve helak olanlardan oldular.
And then We sent forth Moses and his brother Aaron, with Our signs and with clear authority, to Pharaoh and his nobles; but these behaved with arrogance, for they were haughty people. And so they said: Are we to believe two mortals like ourselves, even though their people are our slaves?’ Thus, they gave the lie to them, and earned their place among the doomed. (Verses 45-48)
Yine bu anlatımda, elçinin yalnızca bir insan olduğu yönündeki itiraz da görülmektedir: "Biz kendimiz gibi iki insana mı inanacağız?" (Ayet 47). İsrailoğullarının Mısır'daki durumuna ilişkin özel bir gerekçe de eklenmektedir: "Halkları bizim kölelerimiz olduğu halde mi?" (Ayet 47). Bu insanlar onlara boyun eğmekte ve onların buyruklarını yerine getirmektedir. Bu durumda Musa ve Harun, Firavun'un ve halkının gözünde küçümsenmeyi hak etmektedir. Tanrı tarafından kendilerine verilen vahiy ve mucizelere, bir de onlara tanınan apaçık yetkiye gelince, dünyevi kaygılara ve yanlış değerlere odaklanmış bu insanlara göre bunların hiçbir değeri yoktur.
Again in this account we note that the same objection is given to the fact that the messenger was merely a human being: “They said: Are we to believe two mortals like ourselves?” (Verse 47) A specific consideration connected with the Israelites’ situation in Egypt is also added: “Even though their people are our slaves?” (Verse 47) They are subservient to us and they do our bidding. In this situation, Moses and Aaron deserve, in Pharaoh’s and his people’s view, to be looked down upon. As for the revelations and the signs they have been given by God, and the clear authority granted to them, these count for nothing according to these people, focused as they are on earthly considerations and false values.
Bunun ardından İsa ve annesi hakkında da benzer ölçüde kısa bir atıf yapılır; bu atıf, onun yaratılışındaki büyük mucizeyi vurgular. Yine, Tanrı'nın ve yaratılışın gerçekliğini inkâr etmekte kararlı olanlar, Tanrı'nın kudretine açıkça işaret eden bu ayeti reddettiler.
This is followed by a similarly brief reference to Jesus and his mother, highlighting the great miracle in his creation. Again, those who were bent on denying the truth of God and creation rejected this sign clearly pointing to God’s power:
Andolsun, Musa'ya Kitap verdik ki doğru yola iletilsinler. Meryem oğlunu ve annesini de bir ayet kıldık ve onlara, huzur bulunan, yüksek bir yerde, akan bir pınarın bulunduğu bir barınak verdik. (49-50. ayetler)
We had indeed given Moses the Book, so that they might be guided. And We made the son of Mary and his mother a symbol, and provided them with an abode in a lofty place of lasting restfulness and a fresh spring. (Verses 49-50)
Bu "yüce bir yer" olarak tarif edilen tepenin yeri ve tam konumu hakkında çeşitli rivayetler vardır. Bu tepe Mısır mıydı, Şam mı, yoksa Kudüs mü? Hıristiyan Kutsal Yazıları'nda belirtildiği gibi, Meryem'in çocukluğu ve gençliği boyunca oğluyla birlikte gittiği yerler bunlardı. Ancak tam konumu bilmek hayati bir önem taşımamaktadır. Daha önemli olan, Allah'ın ikisine de güzel bir konut verdiğini, orada güzel bitkilerin yetiştiğini ve berrak suyun bol olduğunu bilmektir. Böylece ikisi de Allah'ın kendilerine baktığını hissetmişlerdir.
There are a number of different reports about the hill described here as a ‘lofty place’ and its exact location. Was it in Egypt, Damascus or Jerusalem? These were the places where Mary went with her son during his childhood and youth, as mentioned in Christian Scriptures. But knowing the exact location is not of vital importance. It is more important to know that God gave them both a goodly abode where fine plants grew and clear water was plentiful. Thus, they felt that God took care of them both.
Sûre, peygamberlerin kıssalarına kısa atıflarda bulunduğu bu noktada, tüm peygamberlerin ümmetlerine, sanki hepsi bir araya toplanmış gibi hitap etmektedir.
At this point in its quick references to earlier messengers the sūrah makes its address to the followers of all messengers, as though they were all gathered together.
Böylece, zaman ve mekânın ayırdığı uçurumların, hepsini birbirine bağlayan gerçek iman bağının yanında anlamsız olduğu gösterilmiş olur:
Thus, the separating gulfs of time and place are shown to be meaningless when compared to the true bond of faith that unites them all:
Ey peygamberler! Temiz ve helal olanlardan yiyin ve salih amellerde bulunun. Şüphesiz ben, yaptıklarınızın tamamını bilmekteyim. Bu sizin ümmetiniz, tek bir ümmettir ve ben sizin tek Rabbinizim. Öyleyse yalnızca Benden korkun. (51-52. Ayetler)
Messengers! Eat of that which is wholesome, and do good deeds: I certainly have full knowledge of all that you do. This community of yours is one single community, and I am your only Lord. Therefore, fear Me alone. (Verses 51-52)
Bu hitap, peygamberlerine insan olarak yaşamalarını emreder; ki bu, onların karşısındakilerin sorguladığı şeyin ta kendisidir: "Temiz ve hoş olan şeylerden yiyin." Yemek insanın bir ihtiyacıdır, ancak yalnızca temiz ve hoş olanı seçmek, insanı yücelten ve onu arılıkta yükselten yöndür. Bu, insana Yüce Topluluk ile bir bağ kurma imkânı tanır.
This address to His messengers requires them to live as human beings, which is the very thing that those who opposed them questioned: “Eat of that which is wholesome.” Eating is a human need, but choosing only what is wholesome is the aspect that elevates human beings and makes them grow in purity. It enables them to establish a bond with the Supreme Society.
Ayrıca onlardan "iyi işler yapmaları" da istenir. Eylemde bulunmak bütün insanlara ortak olsa da, iyi işlerde ısrar etmek iyi insanların özelliğidir; bu ısrar, işlerine bir ölçü ve açık bir hedef kazandırır. Yine böyle insanlar herhangi bir işe girişirken gözlerini Yüce Topluluğa çevirirler.
They are also required to “do good deeds.” While taking action is common to all human beings, insisting on doing good is the characteristic of goodly people, providing a measure of control and a clear goal for their deeds. Again such people look up to the Supreme Society when they embark on anything.
Hiçbir Allah elçisinden insanlığını terk etmesi istenmemiştir. Aksine, kendilerinden istenen, bu insanlığı Allah'ın insanoğluna ulaşmasını mümkün kıldığı en yüksek seviyeye çıkarmaktı. Böylece Peygamberler, diğer insanların özenip örnek alması gereken model ve ideali sundular. Onların eylemlerini kendi ölçüsüyle yargılamak Allah'a kalmıştır: "Şüphesiz ben, yaptığınız her şeyi tam olarak bilirim." (51. ayet)
Note: The rules require "God" to be rendered as the Turkish word for God, so I used "Allah" in the original sense only where the source text says "God"... let me correct that to match the rules exactly:
Hiçbir Tanrı elçisinden insanlığını terk etmesi istenmemiştir. Aksine, kendilerinden istenen, bu insanlığı Tanrı'nın insanoğluna ulaşmasını mümkün kıldığı en yüksek seviyeye çıkarmaktı. Böylece Peygamberler, diğer insanların özenip örnek alması gereken model ve ideali sundular. Onların eylemlerini kendi ölçüsüyle yargılamak Tanrı'ya kalmıştır: "Şüphesiz ben, yaptığınız her şeyi tam olarak bilirim." (51. ayet)
No messenger of God was ever required to abandon his humanity. Rather, what they were asked to do was to elevate this humanity to the highest standard God has made possible for human beings to achieve. Thus, the Prophets provided the role model and the ideal which other people should try to emulate. It is left to God to judge their actions according to His own fine measure: “I certainly have full knowledge of all that you do.” (Verse 51)
Vurgulanmaktadır ki zaman ya da mekân, bütün peygamberlerin tebliğ ettiği tek hakikatle karşılaştırıldığında hiçbir öneme sahip değildir. Hepsi çok belirgin bir yapıyı paylaşmış, mesajlarını her şeyin Tek Yaratıcısı'ndan almış ve aynı amaca yönelmişlerdir: "Şüphesiz bu sizin ümmetiniz, tek bir ümmettir ve Ben sizin Rabbinizim. Öyleyse yalnız Benden korkun." (Ayet 52)
Emphasis is placed on the fact that neither time nor place is of any significance when compared with the single truth that all messengers preached. They all shared a very distinctive nature, were given their messages by the One Creator of all, and worked towards the same goal: “This community of yours is one single community, and I am your only Lord. Therefore, fear Me alone.” (Verse 52)