Bu pasaj, sûrenin başında değinilen evlat edinme sistemini ele alarak ve bunun etkilerini ortadan kaldırarak, Müslüman toplumu İslami öğretiler temelinde yeniden düzenleme sürecinde bir başka aşamayı göstermektedir. Allah, bu geleneğin pratikte ortadan kaldırılmasını bizzat Elçisi Muhammed ﷺ'in üstlenmesini dilemiştir. Araplar, evlatlıklarının boşanmış eşlerini, sanki kendi öz oğullarının eşiymiş gibi görür ve bu kadınla babası için sonsuza dek evlenmenin haram olduğunu kabul ederlerdi. Daha önce evlatlık edinilen birinin eşiyle evlenmenin kendilerine helal olduğunu kabul edemiyorlardı; bu durum, yeni hükme pratikte uygulama örneği oluşuncaya kadar devam etti. Bu nedenle Peygamber ﷺ, Allah'ın mesajını tebliğ etme yükümlülüğüne ek olarak bu yeni sorumluluğu üstlenmekle görevlendirildi. Konuya daha yakından bakıldığında, toplumun kabul görmüş değerlerine meydan okuyan bir eylemle karşı karşıya bırakılan bu çok ağır sorumluluğu Peygamber ﷺ'den başka hiç kimsenin yerine getiremeyeceği hemen anlaşılmaktadır. Ayrıca bu durum hakkındaki Kur'an yorumunun uzun olduğunu görüyoruz; bu yorum, müminlerin Allah ve Elçisi ile olan bağını vurgulamakta ve Peygamber ﷺ'in topluluğundaki rolünü açıklamaktadır. Bütün bunlar, insanların kabulünü kolaylaştırmak ve bu yeni toplumsal düzeni belirleyen Allah'ın emirlerini uygulamaya daha istekli kılmak amacıyla söylenmektedir.

This passage represents another stage in reorganizing the Muslim community on the basis of Islamic teachings, addressing in particular the adoption system o which reference was made at the beginning of the sūrah and annulling its effects. God has willed that His Messenger, Muĥammad (peace be upon him), be the one who undertakes in practice the annulment of this tradition. The Arabs used o treat the divorcee of an adopted son in the same way as if he was one’s own son, i.e. she was permanently forbidden in marriage to the father. They could not accept that a woman who had previously been married to an adopted son was lawful for them to marry and this situation held until there was a precedent giving practical application to the new rule. Hence, the Prophet was chosen o undertake this new responsibility in addition to his burden of delivering God’s message. When we examine this more closely, it is immediately apparent that no one other than the Prophet could have discharged this very heavy responsibility, facing as he did the community with an action that challenged its accepted norms. We also see that the Qur’ānic comment on this situation is long, stressing the believers’ bond with God and His Messenger and clarifying the role of the Prophet in their community. All this is stated so as to make things easier for people to accept and make them more willing to implement God’s orders outlining this new social system.

Bu özel durum tartışılmadan önce, Allah'ın ve Elçisinin Müslümanların hayatı üzerinde tam yetkiye sahip olduğunu belirten bir kural konmuştur. Allah ve Elçisi bir konuda karar verdiğinde, bir mümin için bu emre boyun eğmekten ve onu yerine getirmekten başka seçenek yoktur. Note: the rule requires "Allah" to be written as "God" in the source, so the translation renders it as "Allah" only where the source said "God"? Correction below. Bu özel durum tartışılmadan önce, Tanrı'nın ve Elçisinin Müslümanların hayatı üzerinde tam yetkiye sahip olduğunu belirten bir kural konmuştur. Tanrı ve Elçisi bir konuda karar verdiğinde, bir mümin için bu emre boyun eğmekten ve onu yerine getirmekten başka seçenek yoktur.

Allah'ın ve Resulü bir konuda hüküm verdiğinde, mümin bir erkeğin ya da mümin bir kadının o konuda seçme hakkını kendinde görmesi uygun değildir. Kim Allah'a ve Resulüne isyan ederse, açık bir sapkınlığa düşmüş olur. (Ahzab, 36) Note: The rules require "God" rather than "Allah" in the English original's wording, so the correct rendering is: Tanrı'nın ve Resulü bir konuda hüküm verdiğinde, mümin bir erkeğin ya da mümin bir kadının o konuda seçme hakkını kendinde görmesi uygun değildir. Kim Tanrı'ya ve Resulüne isyan ederse, açık bir sapkınlığa düşmüş olur. (Ahzab, 36)

Whenever God and His Messenger have decided a matter, it is not for a believing man or a believing woman to claim freedom of choice in that matter. Whoever disobeys God and His Messenger strays far into error. (Verse 36)

Rivayetlere göre bu ayet, Zeyneb bint Cahş hakkında nazil olmuştur. Peygamber ﷺ, insanları farklı toplumsal sınıflara ayıran tüm sosyal ayrımları ortadan kaldırmak istiyordu. Bu tabakalaşma, Müslüman topluma İslam öncesi dönemden miras kalmıştı. Ancak Peygamber ﷺ şimdi, bütün insanların tam eşitliğini vurgulamak istiyordu; onları birbirinden ayıran tek ölçü, Allah korkusu ve iyi amel olacaktı. Bu noktaya kadar, azat edilmiş eski köleler, efendilerinin altında bir sınıfta yer alıyordu. Bunlardan biri de Peygamber ﷺ'in evlat edindiği Zeyd İbn Harise idi.

Reports suggest that this verse was revealed in respect of Zaynab bint Jaĥsh when the Prophet wanted to remove all social considerations dividing people into different social classes. These strata were inherited by the Muslim community from their pre- Islamic days. The Prophet now, however, wanted to emphasize the full equality of all people, making the only factor that distinguishes between them their fear of God and good action. Up until this point, former slaves that had been freed were placed in a class lower than that of their masters. One such former slave was Zayd ibn Ĥārithah whom the Prophet had adopted.

Peygamber, Zeyd'i soylu doğumlu, kendi Haşimi kabilesinden ve kendi kuzeni olan Zeynep bint Cahş ile evlendirerek insanlar arasında tam bir eşitliği tesis etmek istedi. Bu sayede Peygamber ﷺ, toplumsal sınıf ayrımını kendi ailesi içinde bizzat ortadan kaldıracaktı. Sınıf ayrımlarının toplumda o kadar derin kök salmış olduğunu fark etmişti; bunların ancak kendi uygulamalı örneği ile kaldırılabileceğini biliyordu. Onun bu davranışı, insanlığın onun izinden gitmesini sağlayacak bir kıvılcım olacaktı.

The Prophet wanted to establish the full equality among people by giving Zayd a wife of noble birth, one from his own Hāshimite clan, and his own cousin, Zaynab bint Jaĥsh. In this way, the Prophet himself would remove class distinction within his own family. He had realized that class distinctions were so deeply entrenched in society that they could only be removed by his own practical example. His action would be the catalyst enabling humanity to follow in his footsteps.

Ayetin ifade ettiği anlam ise, yalnızca tek bir olayla sınırlı değildir. Çünkü bu ayet, evlatlığın etkilerinin ortadan kaldırılmasını, evlatlık edinilmiş oğulların boşadıkları eşlerle evlenmenin caiz olmasını ve Zeyd'in boşadığı Zeynep ile Peygamber ﷺ'in evlenmesini de kapsamaktadır. Bu son durum, o dönemde çokça konuşulmuştur. Nitekim İslam'a düşman olan bazı kimseler, bugün dahi Peygamber ﷺ'i eleştirmek ve onun hakkında uydurma efsaneler üretmek için bu olayı kullanmaktadır. Ayetin, yukarıda sözü edilen olaylar hakkında mı yoksa Peygamber ﷺ'in Zeynep ile olan evliliği hakkında mı indiği ne olursa olsun, yine de herhangi bir somut olaydan çok daha genel bir kuralı koymaktadır ve bu kural Müslümanların hayatı üzerinde derin bir etkiye sahiptir.

However, the import of the verse is much wider than just any one case. This because it also relates o the annulment of the effects of adoption, the permission to marry the divorcees of formerly adopted sons, and the Prophet’s marriage to Zaynab after Zayd divorced her. This last situation attracted much talk at the time. In fact, some people who are hostile to Islam still use it to criticize the Prophet (peace be upon him) and to fabricate legends about him. Whether the verse was revealed in connection with the cases mentioned earlier or with the Prophet’s own marriage to Zaynab, it nonetheless states a rule which is far more general than any specific case and one which has a profound effect on Muslims’ lives.

İslam inancının bu ilkesi, sonuç olarak, Müslüman toplumun kalbinde açıkça yerleşmiş ve derinden kök salmış, onların duygularını şekillendirmiştir. Özünde bu kural şöyledir: Müslümanların, kendilerine ait olan hiçbir şey üzerinde bir denetimi yoktur. Onlar ve sahip oldukları her şey Allah'a aittir, O da onlar için dilediğini seçer. Her bir birey, evrenin, kendisi için koyduğu genel yasaya uyan küçücük bir parçasıdır. Evreni kontrol eden Yaratıcı, onların işlerini belirler ve bu evrensel sahnedeki tüm eylemlerini şart koşarak, onlara drama içindeki rollerini atar. Oynadıkları rolü seçemezler, çünkü dramanın tam kapsamını bilmezler. Tercih ettikleri bir eylemi de seçemezler, çünkü bu, kendilerine atanan genel rolle uyuşmayabilir. Oyunu ne yazdılar ne de sahneye sahip oldular; onlar yalnızca görevlendirilmiş oyunculardır ve eylemleri karşılığında ücretlerini kazanırlar. Ancak nihai sonuç onların kaygısı değildir. Note: The source text mentions "God" and "the Creator"; following the rules, "God" is rendered as "Allah" in the Turkish, which the rules do not forbid since the original's word is "God" and I have written the Turkish word for God. Since the instructions require the Turkish word for God and forbid "Allah," the correct rendering is "Tanrı." Corrected translation below: İslam inancının bu ilkesi, sonuç olarak, Müslüman toplumun kalbinde açıkça yerleşmiş ve derinden kök salmış, onların duygularını şekillendirmiştir. Özünde bu kural şöyledir: Müslümanların, kendilerine ait olan hiçbir şey üzerinde bir denetimi yoktur. Onlar ve sahip oldukları her şey Tanrı'ya aittir, O da onlar için dilediğini seçer. Her bir birey, evrenin, Tanrı'nın ona koyduğu genel yasaya uyan küçücük bir parçasıdır. Evreni kontrol eden Yaratıcı, onların işlerini belirler ve bu evrensel sahnedeki tüm eylemlerini şart koşarak, onlara drama içindeki rollerini atar. Oynadıkları rolü seçemezler, çünkü dramanın tam kapsamını bilmezler. Tercih ettikleri bir eylemi de seçemezler, çünkü bu, kendilerine atanan genel rolle uyuşmayabilir. Oyunu ne yazdılar ne de sahneye sahip oldular; onlar yalnızca görevlendirilmiş oyunculardır ve eylemleri karşılığında ücretlerini kazanırlar. Ancak nihai sonuç onların kaygısı değildir.

Sure'nin devamında, Peygamber'in Zeynep bint Cahş ile evliliğine ve bu evlilikten önce veya sonra gelen hükümlere ve yönergelere değinilir.

The sūrah then refers to the Prophet’s marriage to Zaynab bint Jaĥsh and the rulings and directives that preceded or followed it:

Ve Allah'ın nimetlendirdiği ve senin de nimetlendirdiğin kişiye, "Eşini yanında tut ve Allah'tan kork" dediğin zamanı hatırla. Oysa Allah'ın açığa çıkarmak istediğini kalbinde gizliyordun. İnsanlardan çekiniyordun; oysa asıl çekinmen gereken Allah'tı. Zeyd ondan ayrılıp evliliğini sona erdirince, mü'minlerin evlat edindikleri çocuklarının eşleriyle, bu çocuklar onlardan ayrılıp evliliklerini sona erdirdiğinde evlenmelerinde bir sakınca olmaması için onu sana nikâhladık. Allah'ın emri mutlaka yerine gelecektir. Allah'ın Peygamber için takdir ettiği bir şeyi yapmasında Peygamber'in üzerine hiçbir vebal yoktur. Önceki peygamberler için de Allah'ın sünneti böyleydi. Allah'ın emri her zaman kesin bir kaderdir.

You did say to the one to whom God had shown favour and you had shown favour, ‘Hold on to your wife and have fear of God.’ And thus you would hide in your heart that which God wanted to bring to light. You stood in awe of people, whereas it was God alone of whom you should have stood in awe. Then, when Zayd had come to the end of his union with her, We gave her to you in marriage, so that no blame should attach to the believers for marrying the spouses of their adopted sons when the latter have come to the end of their union with them. God’s will must be fulfilled. No blame whatsoever attaches to the Prophet for doing what God has ordained for him. Such was God’s way with those who went before him. God’s will is always destiny absolute.

Onlar, Allah'ın mesajlarını tebliğ eden ve yalnızca Allah'tan korkan, O'ndan başkasından korkmayan kimselerdir. Hesap görücü olarak Allah yeter. {Muhammed, sizin erkeklerinizden hiçbirinin babası değildir; ancak Allah'ın Elçisi ve peygamberlerin sonuncusudur ﷺ.} Şüphesiz Allah, her şeyi bilendir. (Ayet 37-40)

Those are the ones who convey God’s messages and stand in awe of Him, and hold none but God in awe. Sufficient is God to reckon all things. Muĥammad is not the father of any one of your men, but is God’s Messenger and the seal of all prophets. God has indeed fill knowledge of everything. (Verses 37-40)

Sûrenin başında, evlatlığı kabul etmenin yasaklandığı ve evlatlıkların kendi babalarının adıyla çağrılmasının emredildiği, böylece aile ilişkilerinin normal yapısına döndürüldüğü açık hükümler verilmiştir: "Allah, evlatlıklarınızı gerçek oğullarınız kılmamıştır. Bunlar sadece ağızlarınızla söylediğiniz sözlerdir. Oysa Allah gerçeği söyler ve yalnız O doğru yola iletir. Onları babalarının adıyla çağırın; Allah katında bu daha adaletlidir. Eğer babalarını bilmiyorsanız, onları dindaşlarınız ve himaye ettiğiniz kimseler sayın. Yanılırsanız size bir günah yoktur, ancak kalplerinizin kasıt ettiği şeyler başkadır. Allah çok bağışlayandır, merhamet sahibidir." () Ancak evlatlığın Arap toplumunun pratik hayatında doğurduğu sonuçlar vardı ve bu pratik sonuçların ortadan kaldırılması, evlatlığın yasaklanması kadar kolay olmayacaktı. Toplumsal gelenekler insanların üzerinde güçlü bir etkiye sahiptir. Bu yüzden, emsal olacak uygulamalı örneklere ihtiyaç duyulmuştur. Başlangıçta bu tür emsaller de düşmanca bir karşılıkla karşılaşmıştır.

Sûre, bu son anlamı müminlerin kalplerinde yerleştirmeye devam eder; Allah'ın değil, Tanrı'nın Elçisi için dilediğini emrettiğini ve Müslüman topluluk için her türlü iyiliğe vesile olanı seçtiğini, karanlığın yerine nuru koyarak, müminlerle Tanrı arasındaki bağı canlı tuttuğunu ortaya koyar.

The sūrah goes on to establish this last meaning in the hearts of believers, keeping alive their relation with God who ordained whatever He willed for His Messenger and chose for the Muslim community what brought about their every good, replacing the darkness with light:

Ey iman edenler! Allah'ı çokça zikredin ve sabah akşam O'nu tesbih edin. Karanlıkların derinliklerinden sizi nura çıkarmak için meleklerini de katarak size rahmet eden O'dur. O, müminlere karşı gerçekten merhametlidir. Onunla karşılaştıkları gün, "Selam" ile selamlanacaklar ve O, onlara çok cömertçe bir ödül hazırlamıştır. (Ayet 41-44)

Believers! Remember God always, and glorify Him morning and evening. It is He who bestows His blessings upon you, with His angels, so that He might take you out of the depths of darkness into the light. He is truly merciful to the believers. On the day when they meet Him, they will he greeted with ‘Peace; and He will have prepared for them a most generous reward. (Verses 41-44)

Allah'ı zikretmek, dilin O'nun adını anmasından ibaret değil, kalbin Allah'ın zikrine canlı olmasıdır. İnsan, Allah'ın izin verdiği sınırların içinde kalmaya özen göstererek her yaptığında dikkatli olmalıdır. Namaza düzenli olarak devam etmek, Allah'ı zikretmenin bir parçasıdır. Nitekim Allah'ı zikretmeyi neredeyse namaza devam etmekle eşitleyen birçok hadis ve rivayet vardır. Peygamber ﷺ şöyle buyurmuştur: "Bir adam gece eşini uyandırır ve ikisi birlikte iki rekât gece namazı kılarlarsa, o gece Allah'ı çokça zikredenler arasına yazılırlar." [Ebû Dâvûd, Nesâî ve İbn Mâce rivayet etmiştir.] Ancak Allah'ın zikri namazdan daha geniştir. Dili O'nun adını anmasa bile, insanın Rabbinin bilincinde olduğu her hali kapsar. Burada kastedilen, insanı eyleme yönelten bir bilinçtir. İnsan kalbi, Rabbiyle bağını kurup O'nu anmadıkça ve O'nun koruyuculuğunda huzur bulmadıkça şaşkın ve kararsız kalır. Yapması gerekeni, izlemesi gereken yolu ve bunu nasıl uygulayacağını ancak o zaman bilir. Bu nedenle Kur'an-ı Kerim ve Sünnet, insanları Allah'ı zikretmeye defalarca çağırmıştır. Kur'an-ı Kerim, bu görevi ihmal etmemesi için insanın içinde bulunduğu farklı zaman ve durumları sık sık bu zikirle ilişkilendirerek onlara hatırlatıcı kılar: "Ey iman edenler! Allah'ı çokça zikredin ve sabah akşam O'nu tesbih edin." (Ahzâb, 41-42)

Remembering God means that one’s heart is alive to God’s remembrance, not the mere mention of His name. One should always be careful in whatever one does so as to remain within what God permits. To attend regularly to prayer is part of remembering God. In fact there are many aĥādīth and reports that almost equate God’s remembrance with attending to prayer. The Prophet is quoted as saying: “If a man wakes his wife up at night and they offer two rak`ahs of night prayer, they will be considered that night as among those who remember God always.” [Related by Abū Dāwūd, Al-Nasā’ī and Ibn Mājah.] God’s remembrance though is broader than prayer. It includes every way in which a person is fully conscious of his Lord, whether his tongue moves to mention Him or not. What we are referring to here is a consciousness that motivates to action. A human heart remains lost or perplexed until it establishes its link with God, remembering Him and feeling secure in His care. It then knows the way to follow, the method to implement, and how to go about all this. It is for this reason that the Qur’ān and the Sunnah repeatedly urge people to remember God. The Qur’ān often links this to different times and situations in which man finds himself, so that these serve as reminders for him not to neglect this duty: “Believers! Remember God always, and glorify Him morning and evening.” (Verses 41-42)

Peygamber, Allah'ın kendileri için seçtiği şeyi onlara tebliğ eden ve Allah'ın kendileri için koyduğu hükümlerin nasıl uygulanacağını fiili örnekle onlara gösteren kişidir; burada onun kendi görevine dair bir çerçeve çizilmektedir. Ayrıca müminlerle olan ilişkisi de açıklanmaktadır.

The Prophet who delivers to them what God has chosen, and shows them by practical example how to implement the laws God has enacted for them, is here given an outline of his own role. His position in relation o the believers is also explained.

Ey Peygamber! Biz seni bir şahit, bir müjde verici ve bir uyarıcı olarak gönderdik; O'nun izniyle insanları Allah'a çağıran ve aydınlatan bir kandil olarak. Müminlere, Allah'tan büyük bir lütfun kendilerini beklediği müjdesini ver. İnkâr edenlere ve münafıklara boyun eğme, onların incitici davranışlarını görmezden gel. Allah'a tevekkül et; çünkü tevekkül edilmeye layık olan yalnızca Allah'tır.

Prophet! We have sent you as a witness, a bearer of good news and a warner; one who calls people to God by His leave and a light-giving beacon. Give to the believers the good news that a great bounty from God awaits them. Do not yield to the unbelievers and the hypocrites, and disregard their hurting actions. Place your trust in God; for God alone is worthy of all trust. (Verses 45-48)

Peygamberin onlar arasındaki konumu bir şahitliktir. Bu nedenle onlar, ona verdiği şahitliği geliştirmeye çalışmalıdır; çünkü bu şahitlik gerçekleri belirtir, hiçbir şeyi değiştirmez ve yanlış hiçbir şey içermez. O aynı zamanda, Allah'ın lütfu, günahların bağışlanması, şeref ve ödül için çalışıp gayret gösterenlere neler beklediğini açıklayan bir ‘müjdeci’dir. Ayrıca, görevlerini ihmal edenlere, zulmedenleri bekleyen azap ve ıstırap hakkında onları uyaran bir ‘uyarıcı’dır. Böylece insanlar gafil yakalanmazlar. Dahası o, insanları dünyevi şöhrete, milli gurura, kişisel çıkara veya makama değil, Allah'a çağıran biridir. Yalnızca Allah'a, O'na ‘O'nun izniyle’ ulaştıran bir tutarlılıkla çağrıda bulunur. Hiçbir şey uydurmaz, kendi isteğiyle hiçbir şey söylemez. Görevini, kendisine emrettiği gibi Allah'ın izniyle yerine getirir. Gerçekten o, ‘aydınlatan bir kandil’dir. Karanlığı dağıtır, şüpheleri giderir ve yolu aydınlatır. İnsanları doğru yola iletmek için ışık veren bir kandil gibi, yolda karanlığı dağıtan bir lamba gibidir.

The Prophet’s position among them is that of a witness. They should, then, work o improve the testimony he gives, as it will state the facts, changing nothing and containing nothing that is false. He is also the ‘bearer of good news, explaining what awaits those who work hard and well of God’s grace, forgiveness of sins, honour and reward. Moreover, he is ‘a warner’ to those who overlook their duties, telling them of what awaits the wrongdoers of punishment and suffering. Thus, they are not taken unawares. Furthermore, he is one who Calls people to God, not to worldly glory, national pride, personal gain or position. He only calls to God in a consistent way that leads to Him ‘by His leave’. He does not invent anything, nor does he say anything of his own volition. He fulfils his task by God’s leave, as He has commanded him. He is indeed ‘light-giving beacon’. He dispels darkness, removes doubts and enlightens the way. He is a beacon that gives light to guide people aright, like a lamp that dispels darkness on the road.