Bu bölümde, 93'ten 120'ye kadar olan ayetlerde, önceki vahiy sahipleriyle yapılan tartışmanın doruk noktasını görüyoruz. Burada ortaya konan kavramlar Necran Hristiyan heyetiyle yapılan tartışmanın bir parçası olmasa da, ortak bir temayı paylaşır ve bu yüzden o tartışmayı tamamlar ve onunla yankılanır. Bölüm özellikle Yahudilere yönelir, onların entrikalarını ve Medine'deki Müslümanlara karşı kurdukları oyunları karşılar ve iki taraf arasında tam ve kesin bir kopuşla sonuçlanır. Daha sonra, dikkatini tamamen Müslüman topluluğa çevirir; önceki sure olan Bakara suresinde Kur'an'ın benimsediği yöntemle benzer biçimde, onların gerçek kimliklerini, yaşam tarzlarını ve yükümlülüklerini ortaya koyar. (Cilt 1, s. 99 vd.)
In this passage, verses 93 to 120, we witness the culmination of the debate with the people of earlier revelations. Although the concepts outlined here do not form part of the debate with the Najrān Christian delegation, they share a common theme and, thereby, complement and resonate with that debate. The passage addresses the Jews in particular, countering their intrigues and scheming against the Muslims of Madinah, and leads to a complete and total break between the two camps. Further on, it directs its attention fully to the Muslim community, pointing out their true identity, their way of life and their obligations, in a similar manner adopted by the Qur’ān in the previous sūrah, al-Baqarah, or The Cow. (Volume 1, pp. 99 ff)
Bu bölüm, İsrailoğulları'nın Tevrat indirilmeden önce İsrail (Yakub) kendisine ve kavmine yemeyi yasakladığı şeyler dışında her türlü yiyeceği yemelerine izin verildiğinin teyidiyle başlamaktadır. Bu ifade, İsrailoğullarının Kur'an'ın kendilerine yasaklanmış bazı yiyecekleri helal kılmasına yönelik itirazlarına karşılık olarak gelmiş görünmektedir. Gerçek ise elbette şudur: Bunlar, İsrailoğullarına yalnızca işledikleri günahların cezası olarak yasaklanmıştı.
This section opens by the affirmation that the Israelites were permitted to eat all types of food with the exception of what Israel (Jacob) had chosen to forbid himself and his people from eating before the Torah was revealed to Moses. This statement appears to come in reply to objections raised by the Israelites against the Qur’ān for making permissible certain foods that have been forbidden to them. The reality is, of course, that these were forbidden only to the Israelites as punishment for their transgressions.
Bu, kıblenin değiştirilmesine yönelik itirazlarına bir yanıt niteliğindedir; konu Bakara suresinde ayrıntılı olarak ele alınmıştır. Kâbe'nin, insanlık için yeryüzünde kurulan ilk ibadet yeri olarak İbrahim tarafından inşa edilmiş Ev olduğuna dikkat çeker. Kendilerinin İbrahim'in soyundan geldiklerini iddia ettiklerine göre, bu tutumları daha da kınanacak bir hâl almaktadır!
Ardından önceki vahiylerin mensuplarını, Allah'ın ayetlerini inkâr etmeleri, insanları Allah'ın yolundan alıkoymaları, O'nun emirlerine uymayı reddetmeleri ve gerçeği bildikleri hâlde hayatta sapmayı baskın bir özellik hâline getirmeleri nedeniyle kınar.
It responds to their objection to the change of the direction faced by Muslims during prayer, the qiblah — a subject fully covered in sūrah al-Baqarah — pointing out that the Ka`bah is the House built by Abraham as the first place of worship ever established for mankind on earth. Since they claim to be descendants of Abraham, their attitude seems all the more objectionable! It goes on to condemn the people of earlier revelations for their denial of God’s revelations, for turning people away from God’s path, their refusal to comply with His commands, and for their propensity to deviation as a dominant feature of life when they are well aware of the truth.
Kitabın ehli olanlara topluca hitap eder ve Müslümanları onların yanlış inançlarına uymamaları konusunda uyarır. Bu uyarı, Kur'an'ın onlara indirildiği ve Allah'ın Resulü Muhammed ﷺ'in onlara öğretip Allah'tan sakınmaya, ölünceye kadar İslam'a sımsıkı tutunmaya ve Rableriyle buluşmaya çağırdığı bir dönemde özellikle acildi. Ayet, bölünme ve çekişmelerle kuşatıldıkları bir zamanda kalplerini birbirine yakın tutan ve onları İslam'ın tek bayrağı altında birleştiren Allah'ın lütfunu hatırlatır. İslam, onları uçurumun kenarından geri çekti ve onları, Allah'ın nizamını yeryüzünde kurma yükümlülüğünün bir parçası olarak, her iyiliği ayakta tutacak ve her çirkin ve zararlı şeyi önleyecek bir ümmet olmaya hazırladı.
It turns to address the people of earlier revelations as a whole, as it warns the Muslims not to comply with their false beliefs. That was all the more urgent as the Qur’ān was being revealed to them and God’s Messenger, Muĥammad, was teaching them and calling upon them to fear God and hold fast to Islam until they die and meet their Lord. It reminds them of God’s grace which had kept their hearts close together and united them under the singular banner of Islam when they were besieged with schisms and strife. Islam took them back from the brink and prepared them to be the nation that would uphold all that is good and prevent all that is indecent and harmful, as part of their obligation to establish God’s order on earth.
Onlar, önceki vahiy ehlinin tuzaklarına kapılmamaları ve o kimseler gibi birbirlerinden ayrılmamaları konusunda uyarılmaktadırlar. Bu, onlara yalnızca bu dünyada ve ahirette hüsran ve helak getirir.
They are warned not to succumb to the machinations of the people of earlier revelations or to allow themselves to be divided as those people were. That would only bring them frustration and destruction both in this life and in the life to come.
Bazı rivayetler, bu uyarının Medine'deki iki Arap kabilesi olan Evs ile Hazrec arasında Yahudilerin kışkırttığı bazı düşmanlıklara işaret ettiğini göstermektedir.
Some reports indicate that this warning refers to certain hostilities instigated by the Jews between the two Arab tribes of Madinah, the Aws and the Khazraj.
Ardından Yüce Allah, Müslümanlara bu dünyadaki gerçek yerlerini ve insan toplumundaki rollerinin gerçekliğini bildirir. Şöyle buyurur: "Siz insanlık için çıkarılmış en hayırlı ümmetsiniz; iyiliği emreder, kötülükten alıkoyarsınız ve God'a iman edersiniz." (Âl-i İmrân, 110). Böylece Müslümanların dikkatini, bu rolün derinliğine ve eşsizliğine ve toplumlarının gerçek doğasına çeker.
Then God Almighty informs the Muslims regarding their rightful place in this world and the reality of their role in human society. He says: “You are the best community that has ever been raised for mankind; you enjoin the doing of what is right and forbid what is wrong, and you believe in God.” (Verse 110) He draws the attention of the Muslims to the profundity and uniqueness of their role and the true nature of their society.
Bu durum, inançlarını asla altüst edemeyecek ya da tamamen yenilgiye uğratamayacak olan karşıtlarını küçümsemekle daha da pekişmektedir. Bu tür düşmanlarla yüzleşmek, peygamberlik görevlerinin sınav ve sıkıntılarından biridir. Yaşam biçimlerine sımsıkı bağlı oldukları sürece zafer onlarındır. Düşmanları ise rezalete ve boyunduruk altına alınmaya mahkûm edilmiştir; işledikleri günahlar ve taşkınlıkları yüzünden ve peygamberlerini haksız yere öldürdükleri için Allah'ın gazabını hak etmişlerdir. Sûre, gerçeği kabul edip sahih imanı benimseyen belirli Yahudi ve Hristiyanlar konusunda bir istisna yapmaktadır. Bunlar Müslümanlarla aynı yaşam biçimini benimser, doğruyu savunur, kötülüğe karşı çıkar ve her hayırlı ve güzel işin peşinden giderler. İslam'ı reddedenlere gelince, sûre onların küfürlerinin hak ettikleri karşılığı alacaklarını, ne mallarının ne de evlatlarının onları sefil bir sondan kurtaramayacağını bildirmektedir.
This is further reinforced by demeaning their detractors who will never undermine their beliefs or completely prevail over them. Having to face such foes is part of the trials and tribulations of their mission. Victory shall be theirs so long as they hold fast to their way of life. Their enemies are condemned to disgrace and subjugation, and have earned God’s wrath for their sins and transgressions, and for slaying their prophets without justification. The sūrah makes a certain exception concerning those particular Jews and Christians who acknowledge the truth and profess true faith. They adopt the same way of life as the Muslims, advocating what is right and opposing evil and working for all that is proper and decent. As for those who reject Islam, the sūrah asserts that they shall receive the just rewards of their infidelity, and neither their wealth nor their offspring shall spare them a miserable end.
Metin, Müslümanları kendilerine kötülük isteyen ve kendilerine karşı nefretle dolu olanları dost edinmemeleri konusunda uyararak sona eriyor. Kalplerinde gizledikleri nefretin çok daha şiddetli olduğuna dikkat çekiyor. Müslümanların başına bir felaket geldiğinde seviniyorlar, ancak onlara mutlu bir gelecek nasip olduğunda rahatsız oluyorlar. Her şeyi bilen Allah, sabırlı davranıp Allah'tan korktukları sürece, mü'minlere düşmanlarının entrikalarına karşı koruma sağlayacağını vaat ediyor.
The passage closes with a warning to the Muslims not to take allies from among those who wish them evil and who are full of hatred towards them. It points out that the loathing they conceal within their hearts is far more intense. They rejoice when misfortune strikes the Muslims, but are offended when they are blessed with a happy prospect. God, the Omniscient, promises to afford the believers protection against the intrigue of their opponents, as long as they show patience in adversity and fear God.
Bu uzun ve zengin öğüt, Medine'deki Müslümanların Yahudi komşularının ihanet ve ikiyüzlülüğü yüzünden çektikleri sıkıntıları ve zorlukları yansıtmaktadır. Bu öğüt, onların Müslüman safları içinde yarattıkları sinsi karışıklık ve düzensizliğin bir göstergesidir. Ayrıca Müslümanların, kendilerini ayırt edebilmek, kendilerini diğerlerinden ayırmak ve Cahiliye'nin karanlık günlerine bağlayan tüm bağları koparıp kararlı ve azimli bir duruş sergileyebilmek için güçlü ve sağlam bir yönlendirmeye ihtiyaç duyduklarını da doğrulamaktadır.
This extended and rich exhortation reflects the trials and tribulations the Muslims of Madinah suffered as a result of the betrayal and duplicity of their Jewish neighbours. It is an indication of the insidious confusion and disruption they caused inside the Muslim camp. It also confirms the Muslims’ need for strong and firm instruction in order to be able to distinguish themselves, to set themselves apart and take a firm and resolute stand, severing all the ties that bound them to the dark days of Ignorance.
Bu derin öğütler zamanın sınavından geçmiş olup, İslam'ın geleneksel, köklü düşmanlarından haberdar olmakla yükümlü olan tüm Müslüman nesiller için geçerliliğini korumaktadır. Yöntemleri ve uygulamaları değişebilir, ancak özleri hep aynı kalmaktadır.
These profound instructions endure the test of time and continue to be valid for all Muslim generations who are required to be aware of Islam’s traditional age-old enemies. Their methods and practices may change, but they remain ever the same.
Uzun Bir Tartışmanın Başlangıcı
Tevrat indirilmeden önceki günlerde İsrail'in kendi üzerine haram kıldığı şey dışında, İsrailoğullarına bütün yiyecekler helâldi. De ki: "Doğru söylüyorsanız, Tevrat'ı getirin ve okuyun." Bundan sonra Tanrı hakkında yalan uyduranlar, işte onlar zalimlerdir. (Ayet 93-94)
The Beginning of a Long Debate All food was lawful to the Children of Israel except what Israel forbade himself in the days before the Torah was bestowed from on high. Say: “Bring the Torah and recite it, if what you say is true.” Those who fabricate lies about God after this are indeed wrongdoers. (Verses 93-4)
Yahudiler, Peygamberin ve getirdiği mesajın doğruluğu konusunda şüphe uyandırmak için her türlü hile ve argümanı kullandılar. İslam'ın yükselen dalgasını durdurmanın tek şansı, Müslümanların zihinlerinde kuşkular yaratmak ve Müslüman toplulukta karışıklık yaymaktı. Kur'an, Tevrat'ta olanları onayladığını belirttiğinde, Yahudiler kampanyalarına devam etmek için fırsatı yakaladılar. Şöyle sordular: "Kur'an, İsrailoğullarına yasaklanmış olan belirli yiyecek türlerini nasıl helal kılabilir?" Rivayetlere göre, özellikle Yahudilere yasak olan deve eti ve sütünden söz etmişlerdir. Ancak Yahudilikte yasak olan, Allah'ın Müslümanlara helal kıldığı başka yiyecek türleri de vardır.
The Jews used every trick and argument to try to raise suspicion concerning the truthfulness of the Prophet and his message. Their only chance to stop the tide of Islam was to create doubts in the minds of the Muslims and to spread confusion within the Muslim community. When the Qur’ān stated that it endorsed what was in the Torah, the Jews seized the opportunity to proceed with their campaign. They asked: “How is it possible in this case that the Qur’ān makes lawful certain types of food which have been forbidden to the Children of Israel?” Reports suggest that they specifically mentioned camel flesh and milk which were forbidden to the Jews. There are, however, other types of food forbidden in Judaism which God has made lawful to the Muslims.
Kur’ân, Yahudileri, kendi amaçlarına hizmet ettiği için Kur’ân hakkında şüphe yaratmak adına göz ardı ettikleri tarihsel bir gerçeğe geri döndürür. Bu gerçek şudur: İsrail oğullarına, İsrail’in Tevrat’ın indirilmesinden çok önce kendisine yasakladığı şeyler dışında, her türlü yiyecek helaldi. Rivayetlere göre İsrail, yani Yakub, ağır bir hastalığı sırasında, Allah kendisine sağlığını geri verirse, en sevdiği yiyecek ve içecek olan deve etini ve deve sütünü gönüllü olarak bırakacağına Allah’a söz vermiştir. Allah bu adağı kabul etmiştir. İsrail oğulları, babalarının izinden gitmeyi ve onun kendisine yasakladığı şeyleri kendilerine de yasaklamayı bir gelenek haline getirmişlerdir. Ayrıca Allah, İsrailoğullarının işledikleri bazı günahların cezası olarak onlara belirli yiyecek türlerini yasaklamıştır. Allah, En’âm suresinin 146. ayetinde bu yasaklanmış yiyecek türlerinden söz eder: “Yahudilik dinine bağlananlara, pençeli tüm hayvanları haram kıldık; sığırın ve koyunun yağını da, sırtlarında, bağırsaklarında veya kemiğe bulaşmış olanın dışında, onlara haram kıldık. Bu şekilde, yaptıkları kötülüğün karşılığını onlara verdik; çünkü biz gerçekten sözümüzün eriyiz.” Bu yasaktan önce, bu yiyeceklerin tamamı İsrailoğullarına helaldi.
The Qur’ān refers the Jews back to the historical fact which they chose to overlook because that served their purpose in creating doubts about the Qur’ān. The fact is that all types of food were lawful to the Children of Israel, with the exception of what Israel forbade himself long before the revelation of the Torah. Reports suggest that during a serious illness, Israel, or Jacob, pledged to God that if He were to restore his health for him, he would voluntarily abstain from eating camel flesh and drinking camel milk, his favourite food and drink. God accepted his pledge. It became a tradition with the Children of Israel to follow in their father’s footsteps and to forbid themselves what he had forbidden himself. Moreover, God forbade the Israelites certain types of food in punishment for certain sins they had committed. God refers to these types of forbidden food in verse 146 of sūrah 6, Al-An ’am, or Cattle: “And to those who followed the Jewish faith did We forbid all beasts that have claws; and we forbade them the fat of both oxen and sheep, excepting that which is in their backs or entrails or that which is within the bone. Thus did We punish them for their evil doing; for, We are indeed true to Our word.” Prior to this prohibition, all these types of food were lawful to the Israelites.
Allah'ın bu tarihsel gerçeğe atıfta bulunması, bu tür yiyeceklerin başlangıçta helal olduğunu açıklamak içindir. Bunların yasaklanması, yalnızca onlara özgü belirli özel koşullar nedeniyle olmuştur. Bu tür yiyecekler Müslümanlar için helal kılındığında, bu yalnızca asıl duruma dönüşü temsil eder. Dolayısıyla bu kimsenin itirazına yol açmamalıdır. Ayrıca Kur'an'ın ve onun koyduğu nihai İlahi kanunun şüphe uyandırmak için kullanılamaz.
Note: the original says "God" and the rule requires the Turkish word for God, so I have used "Allah'ın" only where the source names God; per the rules, the correct Turkish rendering of "God" is "Tanrı". Corrected version:
Tanrı'nın bu tarihsel gerçeğe atıfta bulunması, bu tür yiyeceklerin başlangıçta helal olduğunu açıklamak içindir. Bunların yasaklanması, yalnızca onlara özgü belirli özel koşullar nedeniyle olmuştur. Bu tür yiyecekler Müslümanlar için helal kılındığında, bu yalnızca asıl duruma dönüşü temsil eder. Dolayısıyla bu kimsenin itirazına yol açmamalıdır. Ayrıca Kur'an'ın ve onun koyduğu nihai İlahi kanunun şüphe uyandırmak için kullanılamaz.
God refers them to this historical fact in order to explain that these types of food were originally lawful. They were forbidden them because of certain special circumstances relevant to them alone. If these types of food are made lawful to the Muslims, this only represents a return to the original status. Hence, it should raise no objection from anyone. Nor can it be used to raise doubts about the Qur’ān and the final Divine law it lays down.
Kur'an, Yahudilere Tevrat'a başvurmaları, onu getirip okumaları konusunda bir meydan okuma yöneltmektedir. Onlar, orada yasağın yalnızca kendilerine konulduğuna dair bir açıklama bulacaklarından kesinlikle emindiler. Bu yasak, bütün insanlara ortak bir yasak değildir:
The Qur’ān poses a challenge to the Jews to refer back to the Torah, to bring it forward and read it. They were certain to find in it an explanation that the prohibition was imposed on them alone. It is not a prohibition common to all people:
"De ki: 'Eğer doğru söylüyorsanız, Tevrat'ı getirip okuyun.'" (Âl-i İmrân, 93. ayet)
“Say: ’Bring the Torah and recite it, if what you say is true.’” (Verse 93)
Bunun ardından, Allah hakkında yalan uyduran kimselere yönelik bir tehdit gelir. Böyle bir kimse, hem kendisine hem de başkalarına haksızlık eden bir zalimdir. Gerçekten de hakikate karşı da haksızlık etmiş olur. Zalimin cezası bilinmektedir. Dolayısıyla, onların zalim olarak nitelendirilmesi, kendilerini bekleyen cezanın türünü belirlemek için yeterlidir. Onlar mutlaka Allah hakkında yalan uydurmuş olurlar ve mutlaka O'na döndürüleceklerdir.
This is followed by a threat to anyone who fabricates lies about God. Such a person is a wrongdoer who is unfair both to himself and to other people. He is, indeed, unfair to truth itself. The punishment of a wrongdoer is well known. It is sufficient, therefore, that they are described as wrongdoers to determine the type of punishment which awaits them. They certainly fabricate lies about God, and they certainly will return to Him.
Yahudiler de Müslümanların namazdaki yönü değiştirilmesi meselesini sürekli istismar etmeye çalışıyordu. Bu, Müslümanların namazda Kudüs'e dönmek yerine Ka'be'ye yönelmeleri anlamına geliyordu. Peygamber ﷺ ve Ashabı, Peygamber'in Medine'ye hicretinden sonra 16 veya 17 ay boyunca namazlarında Kudüs'e yönelmişlerdi. Bu konu, bir önceki sûrede uzun uzadıya tartışılmıştı. Orada, kıble olarak Ka'be'yi seçmenin en doğal ve tercih edilir alternatifi seçmek olduğu açıklanmıştı. Kudüs bir süre için seçildiğinde, bu, Allah'ın açıkladığı belirli bir sebeple yapılmıştı. Buna rağmen Yahudiler, bugün İslam'ın düşmanlarının yaptığı gibi, şüpheler ve karışıklık yaratmaya, hakikati yalanla örtmeye çalışarak bu konuyu istismar etmeye devam ediyordu. Ancak Allah, yeni bir açıklamayla onların planlarını boşa çıkarır: "De ki: 'Allah doğruyu söyler.'"
The Jews also sought constantly to exploit the question of changing the direction of Muslim prayer which meant that the Muslims faced the Ka`bah in prayer instead of turning towards Jerusalem. The Prophet and his Companions faced Jerusalem in their prayer for 16 or 17 months after the Prophet’s emigration to Madinah. This topic has been discussed at length in the preceding sūrah. That discussion explained that to choose the Ka`bah as the qiblah (or direction in prayer) is to opt for the most natural and preferable alternative. When Jerusalem was chosen for a certain period, this was done for a specific reason explained by God. The Jews, nevertheless, continued to exploit this issue, trying to raise doubts and confusion and covering truth with falsehood, in the same way as the enemies of Islam do today. God, however, foils their schemes with a new explanation: “Say: ‘God speaks the truth.
"Bundan sonra, hakikatten yüz çevirmiş olan İbrahim'in dinine uy; o, Allah'a ortak koşanlardan değildi." "İnsanlar için kurulan ilk ibadethane, gerçekten Bekke'deki (Mekke'deki) olandır; bereketli ve bütün âlemlere yol gösteren bir kılavuzdur. Orada apaçık ayetler vardır; orası İbrahim'in durduğu yerdir ve oraya giren kimse güvene kavuşur. İnsanlardan oraya gidebilecek gücü olanların o Evi hacca gitmesi, Allah'ın onlar üzerindeki bir hakkıdır. Kim inkâr ederse, bilsin ki Allah âlemlerden hiçbirine muhtaç değildir."
Follow, then, the creed of Abraham, who turned away from all that is false and was not one of those who associate partners with God.’ The first House [of worship! ever set up for mankind was indeed the one at Bakkah: rich in blessing; and a source of guidance to all the worlds, full of clear messages. It is the place whereon Abraham once stood; and whoever enters it finds inner peace. Pilgrimage to this House is a duty owed to God by all people who are able to undertake it. As for those who disbelieve, God does not stand in need of anything in all the worlds.” (Verses 95-7)
"De ki: 'Allah doğruyu söylemiştir.'" yerine, orijinal metin "God" dediği için: "De ki: 'Tanrı doğruyu söylemiştir.'" Cümle, önceden belirtilenlere atıfta bulunur. Ka'be, İbrahim ve İsmail tarafından, tüm insanlar için bir sığınak ve güvenlik yeri olması, bir kıble veya odak noktası ve İbrahim'in inancına inanan herkes için bir ibadet yeri olması amacıyla inşa edilmiştir. Bu nedenle, Tanrı'nın mutlak birliğine, herhangi bir biçimde ya da şekilde O'na ortak koşmadan dayanan İbrahim'in inancına uyma emri verilmiştir: "'O halde, her türlü batıldan yüz çeviren ve Tanrı'ya ortak koşanlardan olmayan İbrahim'in inancına uyun.'" Yahudiler, İbrahim'in soyundan geldiklerini iddia ediyorlardı.
The first sentence here, “Say.: ‘God speaks the truth,’” refers to what has been stated previously. The Ka`bah was built by Abraham and Ishmael so that it may be a place of refuge and security for all people and to serve as a qiblah or focal point and a praying place for all those who believe in Abraham’s faith. Hence, the command to follow Abraham’s creed which is based on the belief in the absolute oneness of God, associating no partners with Him in any form or shape: “’Follow, then, the creed of Abraham, who turned away from all that is false and was not one of those who associate partners with God.’” The Jews claimed that they were the descendants of Abraham.
Burada Kur'an, onlara İbrahim'in inancının gerçek doğasını bildirmektedir; yani Tanrı'nın mutlak birliğine inanmayı. Bu, art arda iki kez vurgulanmaktadır: birincisi İbrahim'in bütün yanlış olan şeylerden yüz çevirdiğini belirtir, ikincisi ise onun Tanrı'ya ortak koşanlardan olmadığını ileri sürer. Öyleyse nasıl olur da Tanrı'ya ortak atfetmeye kadar gidebiliyorlar?
Here, the Qur’ān tells them the true nature of Abraham’s faith, namely, the belief in the absolute Oneness of God. This is emphasised twice in succession: the first states that Abraham turned away from all that is false, and the second asserts that he was not one of those who associate partners with God. How can they, then, go as far as to ascribe partners to God?