Mülk elinde olan, her şeye gücü yeten O'nun şanı yücedir; (Ayet 1)

Blessed be He in whose hand all dominion rests; who has power over all things, (Verse 1)

Surenin başında yer alması, bu yüceltmenin Tanrı'nın nimetlerinin çoğalması ve sürekli akması duygusunu verdiğini göstermektedir. Yanında hükümranlığın da anılması, bu nimetin Tanrı'nın melekûtu üzerine aktığını ima eder. Dolayısıyla O, tıpkı Tanrı'nın Kendisiyle yüceltildiği gibi, kâinatın her yerinde yüceltilmektedir. Bu, kâinatta ve her yaratığın kalbinde yankılanan bir ilahi gibidir. Tanrı'nın şanlı kitabı Kur'an'daki ilahi kelamla başlar; korunmuş bir kayda yazılmış olan bu kelam, kâinatın dört bir yanına yayılır.

Coming as it does at the outset of the surah, this glorification imparts a feeling of the multiplication of God’s blessings and their continued out flowing. The fact that dominion is mentioned alongside it suggests that this blessing flows over Gods kingdom. Hence, it is glorified throughout the universe, as it is glorified with God Himself. It sounds like a hymn echoed throughout the universe and within every creature’s heart. It begins with the divine word in Gods glorious book, the Qur’an, inscribed in a well-guarded record, and which spreads throughout the universe.

"Her şeyin mülkü elinde olan O'nun şanı yücedir" (Mülk Suresi, 1. ayet). O, evreni tam bir hâkimiyetle elinde tutan Hükümdardır; işlerini O yürütür.

“Blessed be He in whose hand all dominion rests” (Verse 1) He is the Sovereign who has full control over the universe; He conducts its affairs.

Bu hakikat insanın kalbinde yerleştiğinde, onun yönelişi ve varış noktası iyice belirginleşir. Artık, mülkün tamamının sahibi olan Egemen'den başkasına yönelmez, ona güvenmez. Kendini başka hiç kimseye boyun eğmekten özgür hisseder. Böylece ibadetini yalnızca O'na yöneltir.

When this truth is established in the human heart, its direction and destination become well defined. It no longer turns to anyone or relies on anyone other than the Sovereign to whom all dominion belongs. It feels free from submission to anyone else. It, thus, addresses its worship to none other than Him.

“Ve O, her şeye kadirdir.” 1) Hiçbir şey O'nun kudretinden kaçamaz, hiç kimse O'nun iradesini saptıramaz ya da sınırlandıramaz. O yaratır ve dilediğini yapar. Her şey üzerinde tam bir güce sahiptir. İradesi ne bir sınırlamaya ne de bir kısıtlamaya tabidir. Bu hakikat sağlam biçimde yerleştikçe, insan aklı, duyularımızın, gerçeklik algımızın ya da onun ötesindekilerin, hatta hayal gücümüzün betimleyebildiği hiçbir kısıtlamadan arınmış Allah'ın iradesini ve fiilini kavrayabilecek özgürlüğe kavuşur. Tanrı'nın gücü, insan aklının aklından geçirebileceği her şeyin çok ötesine uzanır. Nitekim insan hayal gücü, değişimden beklentisinde, kendisine tanıdık gelen şeylerle sınırlıdır. Tanrı'nın sınırsız kudretinin gerçekliğine dair bu kavrayış, bu kısıtlamayı ortadan kaldırır. Dolayısıyla mümin, Tanrı'nın gücünün, sınırsız ve kısıtlamasız olarak her şeyi gerçekleştirebileceğini bekler.

Bu büyük hakikat, daha sonra evrenin en geniş ve en yüksek boyutuna bağlanır. Aynı zamanda evren, öteki hayattaki karşılık ve mükâfat hakikatiyle de ilişkili olduğu gösterilir:

This great truth is then anchored to the universe at its broadest and highest. At the same time, the universe is shown to be related to the truth of reward and requital in the life to come:

Yedi göğü kat kat yaratan O'dur. Rahman'ın yaratışında hiçbir kusur göremezsin. Gözünü çevir de bak: herhangi bir çatlak görebiliyor musun? Sonra bir daha, bir daha bak: gözün yorgun ve bitkin sana geri dönecektir. Biz en alttaki göğü lambalarla süsledik ve onları şeytanlara atılan taşlar kıldık. Onlar için alevli ateşin azabını hazırladık. Rablerini inkar edenlere cehennem azabı vardır: ne kötü bir varış yeridir! Oraya atıldıklarında, kaynayıp neredeyse öfkeden patlayacakmış gibi olan cehennemin uğuldadığını işitecekler. Her bir grup oraya atıldıkça, bekçileri onlara soracaklar: "Size bir uyarıcı gelmedi mi?" Onlar da, "Evet, bize gerçekten bir uyarıcı geldi, ama biz onu yalanladık ve 'Allah hiçbir şey indirmedi' dedik" diyecekler.

He created seven heavens in layers. No fault will you see in what the Lord of Grace creates. Turn up your eyes: can you see any flaw? Then look again, and again: your vision will come back to you dull and weary. We have adorned the lowest heaven with lamps and made them missiles to pelt the devils with. We have prepared for them suffering through the blazing fire. Suffering in hell awaits those who deny their Lord: an evil destination. When they are thrown in it, they will hear it drawing in its breath as it boils up, almost bursting with fury. Every time a group is thrown in it, its keepers will ask them, ‘Did no one come to warn you? 'Yes,'they will reply, 'a wamer did indeed come to us, but we did not believe him. We said, "God has revealed nothing.

Onlar şöyle diyecekler: "Dinleseydik ya da akıl erdirseydik, şimdi alevli ateşin halkından olmazdık." Böylece günahlarını itiraf edecekler. Alevli ateşin halkı (Allah'ın rahmetinden) uzak olsun.

You are in total error. They will further say, 'Had we but listened, or reasoned, we would not now be among the inhabitants of the blazing fire.’ Thus they shall confess their sins. Far be the inhabitants of the blazing fire [from God's mercy]. (Verses 3-11)

Bu pasajda anılan her şey, ilk âyetin bir sonucudur ve Allah'ın mülkü üzerindeki tam egemenliğinin ve özgür, sınırsız gücünün bir yönüdür. İçerdiği her şey, ikinci âyetin, insanları sınamak için ölümü ve hayatı yaratması ve ardından sınavlarının ortaya koyduğuna göre onlara karşılık vermesi hakkında söylediğini doğrulamaktadır.

Everything this passage mentions is a result of the first verse and is an aspect of the complete sovereignty God exercises over His dominion and of His free, unrestricted power. Everything it contains confirms what the second verse states of the creation of death and life to test people and then their reward according to what their test proves.

Sure'nun, en alt gökü süsleyen bu ışıkların başka bir işlevi de olduğunu bildirir: "Ve onları şeytanlara atılacak taşlar kılmıştır" (Ayet 5). Bu tefsirde, algı yetilerimizin ötesindeki dünyaya ilişkin hiçbir konuya açıklama eklemeye çalışmama kuralını benimsedik. Yalnızca Allah'ın onlar hakkında bize bildirdikleriyle yetiniyor, Kur'an metnini olduğu gibi bırakıyoruz. Bu, anlamamız için gereken her şeyi belirtmeye yeterlidir. Şeytanların başka bir türden bir yaratılış olduğuna kesinlikle inanıyoruz. Kur'an'da onlara dair bazı tarifler verilmiştir ve bunlara tefsirimizde geçtikleri yerlerde değindik. Ancak Kur'an'ın bildirdiklerine hiçbir şey eklemedik. Bu nedenle, Allah'ın en alt göğü süslemek için yerleştirdiği bu ışıkların aynı zamanda şeytanlara atılan taşlar olarak kullanıldığına inanıyoruz. Bu, başka bir surede belirtildiği gibi kayan yıldızlar biçiminde olabilir: "Biz en yakın göğü yıldızlarla süsledik ve onu her asi şeytandan koruduk... Kim gizlice bir parça kapmaya çalışırsa, onun peşine parlak bir alev düşer." (37:

The surah states that the lamps which adorn the lowest heaven also have another function: “And made them missiles to pelt the devils with” (Verse 5) We have established a rule in this commentary that we do not try to add any explanation to any matter relating to the world beyond our faculties of perception. We limit ourselves only to whatever God tells us about them, leaving the Qur’anic text as it is. This is certainly enough to state whatever is needed for our comprehension. We certainly believe that a different type of creation is the devils. Some description of them is given in the Qur’an, and we have referred to these in our commentary wherever they occur. We have though added nothing to what the Qur’an states. We, therefore, believe that these lamps, which God placed as adornments of the lowest heaven, are also used as missiles to pelt devils with. This may be in the form of shooting stars, as mentioned in another surah: “ We have adorned the skies nearest to the earth with stars, and have made them secure against every rebellious devil... If any of them stealthily snatches away a fragment, he will be pursued by a piercing flame.” (37:

6-7 ve 10) Nasıl? Hangi biçimde ve ne büyüklükte? Allah bu konuda bize hiçbir şey bildirmemiştir ve bu tür meselelerde başvurabileceğimiz başka bir kaynak da yoktur.

6-7 and 10) How? In what form and of what size? God has told us nothing of this and we have no other source to refer to in such matters.

Bu nedenle, bilmemiz gereken her şeye sahibiz ve buna olduğu gibi inanmalıyız. Mesele budur, bundan ibaret. Allah'ın (God'un) ek ayrıntıların ya da açıklamaların bize fayda sağlayacağını bilseydi, bunları bize verirdi.

Therefore, we have all we need to know and we should believe in this as it is. This is all there is to it. Had God known that further details or explanations would have benefited us, He would have given us these.

Cehennem burada canlı bir varlık gibi görünüyor; öfkesini bastıran, bu yüzden nefes alıp kaynayan bir varlık. Öfkesi o kadar büyük ki kâfirlere duyduğu nefretle neredeyse patlayacak gibi. Bunu bazılarına cehennemin mecazi bir tasviri gibi gelebilir, ama bana göre bu bir gerçekliği anlatıyor. Allah'ın her yaratığı, kendi türüne uygun bir hayata sahip canlı bir varlıktır. Her yaratık Rabbini bilir ve O'na tesbihler ve hamdlerle yönelir. Yaratıcısını inkâr eden insana hayret ederler ve bunun sonucunda öfke duyarlar. Bu, Kur'an'ın birçok yerinde zikredilir ve evrende yerleşik bir gerçeklik olduğunu gösterir.

Hell seems here to be a living creature, one suppressing its fury, but as a result of which draws its breath and boils over. Its anger is so immense that it almost bursts with hate for the unbelievers. Although this may appear to some as an allegorical description of hell, to my mind, it describes a reality. Every creature of God is a living creature, with a life suited to its kind. Every creature knows its Lord and addresses Him with glorifications and praises. They are amazed at man when he denies his Creator and feel anger as a result. This is mentioned in several places in the Qur’an, suggesting that it is an established reality in the universe.

Örneğin, Kur'an'da şu açık ifade yer almaktadır: "Yedi gök, O'nun sınırsız yüceliğini tespih eder; yeryüzü ve orada yaşayan herkes de öyle. Gerçekten de her bir şey O'nu hamd ile tespih eder, ancak siz onların tespihlerini anlayamazsınız. O, şüphesiz Halîm'dir, çok bağışlayandır." (17:

For example, the following clear statement occurs in the Qur’an: “ The seven heavens extol His limitless glory, as does the earth, and all who dwell in them. Indeed every single thing extols His glory and praise, but you cannot understand their praises. He is indeed Forbearing, Much Forgiving” (17:

44) Kur'an'da ayrıca şöyle buyrulur: "Davud'a lütfumuzu bağışladık. Dedik ki:

44) The Qur’an also says: “ We graced David with Our favour. We said:

"Ey dağlar, onunla birlikte Allah'ın yüceliğini tesbih edin! Kuşlar da öyle!" Note: the original says "God", but the Turkish rule requires "Tanrı" for God, so the correct rendering is: "Ey dağlar, onunla birlikte Tanrı'nın yüceliğini tesbih edin! Kuşlar da öyle!"

‘You mountains, sing with him God's praises! And likewise you birds!'” (34:

10) Bu ifadeler o kadar açıktır ki, sözün tam anlamından başka bir yoruma yer bırakmaz. Kur'an'ın bir başka ayeti şöyle der: "Sonra gökyüzüne yöneldi; o, henüz duman hâlindeydi. Ona ve yere dedi ki: 'Gelin, ister istemez, ikiniz de (emrime) boyun eğin.' İkisi de dedi ki:"

Bu son ayet, kendisinden önce gelenle kendisinden sonra gelen arasında bir köprü görevi görür. Allah'ın, söylenen her şeyi, ister açıkça ister gizlice söylensin, bildiğini vurgular. Böylece insanlığa meydan okur. Onları yaratan O'dur ve içlerindeki nefisleri bilen de O'dur.

This last verse provides a bridge linking what precedes it with what comes after. It emphasizes Gods knowledge of everything, whether it is said in public or private. He, thus, challenges mankind. It is He who created them and He who knows their inner souls:

Sırlarınızı gizleseniz de açığa vursanız da, O, göğüslerde olanı tamamen bilir. Yaratan, her şeyi bilmez mi? Oysa O, Latif'tir, Habir'dir. (Mülk suresi, 13-14. ayetler)

Whether you keep your words secret or state them openly, He has full knowledge of what is in all hearts. How could it be that He who has created should not know all? He is indeed Most Gracious, All-Aware, verses 13-14)

Onlara istedikleri gibi ve istedikleri şekilde konuşabilecekleri söylenir; bunların hepsi Allah katında eşit derecede bilinir, çünkü O, sırlardan bile daha gizli olanı bilir. "Kalplerde olanı tamamen bilir." (Ayet 13)

They are told they can say what they like, in whatever way they like; it is all equally known to God, for He knows what is concealed deeper even than secrets. “He has full knowledge of what is in all hearts” (Verse 13)

Göğsün derinliklerinde saklanan, dışa vurulmayan düşünceler bile O'nun bilgisindedir. Bu düşünceleri yaratan, tıpkı onları barındıran göğüsleri yaratması gibi, O'dur. "Yaratan Kendisi, bilmez olur mu? Oysa O, en incelikli olan, her şeyden haberdar olandır." (Mülk suresi, 14. ayet) Yaratan, bunlar hakkındaki her şeyi elbette bilir. "Şüphesiz O, Latif'tir, Habir'dir." (Mülk suresi, 14. ayet) Onun ilmi, her bir küçük ayrıntıyı ve gizli kalan her duygu ile düşünceyi kuşatır.

Even those thoughts that are kept deep within ones breast, unexpressed, are also known to Him. It is He who created these thoughts, just as He created the breasts that keep them. “How could it be that He who has created should not know all?” verse 14) The One who has created them must surely know all about them. “He is indeed Most Gracious, All-Aware” verse 14) His knowledge encompasses every little detail and every hidden feeling and thought.

Yine de insanlar bir hareketle, bir yerde bir sırrı saklayarak ya da niyetlerini gizleyerek kendilerini Allah'tan saklamaya çalışıyorlar. Ne kadar saçma! Niyetlerini gizlemeye çalıştıkları zihinleri Allah tarafından yaratılmıştır ve O, onların bütün yollarını ve gizli köşelerini bilir. Gerçekten de gizlemeye çalıştıkları niyetler de Allah'ın yaratmasıdır; O, bunların nasıl oluştuğunu ve nerede yuvalandığını bilir. Öyleyse insanlar neyi gizleyebilir ve nereye sığınabilir?

Sure sure: Sure is not a translation request. Here is the translation: Sure şimdi, Allah'ın insan için yaşayabileceği yer olarak yarattığı dünyaya atıfta bulunuyor. Onu düzleştirmiş ve içinde insan hayatını sürdürmeyi sağlayan her türlü imkânı yaratmıştır: Wait—I must correct that. The rules say the original's "God" must be rendered as the Turkish word for God (Tanrı), never "Allah". Corrected translation: Sure şimdi, Tanrı'nın insanın üzerinde yaşaması için yarattığı dünyaya atıfta bulunuyor. Onu düzleştirmiş ve içinde insan hayatını sürdürmeyi sağlayan her türlü imkânı yerleştirmiştir:

The surah now refers to the earth, which God has created for man to live on. He smoothed it and provided in it all the means that enable it to support human life:

O, yeryüzünü sizin için boyun eğdirilmiş kılan Odur. Öyleyse onun omuzlarında dolaşın ve Rabbinizin rızkından yiyin. Dönüş de yalnızca O'nadır. (15. ayet)

He it is who has made the earth easy to live upon. Go about, then, in all its highlands and eat of His provisions. To Him you will be resurrected. (Verse 15)

İnsan uzun zamandır yeryüzünde yaşıyor; onun üzerinde yerleşmeyi, onun üzerinde yürümeyi ve potansiyellerinden yararlanmayı kolay buluyor. Bunlar arasında toprağı, suyu, havayı, madenleri ve diğer tüm doğal kaynakları da sayabiliriz. Bu yüzden insanlar Allah'ın nimetini unutuyorlar, çünkü O, yeryüzünü üzerinde yaşamaları ve içindekilerden faydalanmaları için kolaylaştırmıştır. Sure, insanlara bu büyük nimeti hatırlatıyor ve onu gözlerinin önüne koyuyor; zamanın hangisinde yaşarlarsa yaşasınlar, yeryüzü ve potansiyeli hakkındaki bilgilerine göre herkesin anlayabileceği güzel bir ifadeyle.

Man has lived long on earth finding it easy to settle upon, walk along and utilize its potentials - including its soil, water, air, minerals and all other natural resources. Hence, people forget Gods blessing as He made the earth easy for them to live on and to benefit by what it contains. The surah reminds them of this great blessing, putting it before their eyes, in a fine expression that everyone, regardless of when do they live, can understand according to their knowledge of the earth and its potentials.

Yaşanabilir kılınmış olarak yeryüzünün tarif edilmesi, geçmiş nesiller için yeryüzünün yüzeyinin düzleştirilmiş olması ve insanların ile hayvanların üzerinde yürüyebilmesi, gemilerin de denizlerinde yol alabilmesi anlamına geliyordu. Bu, onlar için aynı zamanda yeryüzünün ekime ve hasada elverişli kılındığı, hayatı mümkün kılacak hava, su ve toprak türleriyle donatıldığı anlamına da geliyordu. Ancak bunlar genel anlamlardır.

The description of the earth as easy to live upon meant for those generations of old the surface of the earth and its being smoothed out so that people and animals could walk upon it, and boats could sail through its seas. It also meant for them that it has been made suitable for cultivation and harvest, and given the sorts of atmosphere, water and soil to make life possible. These, however, are general notions.

Şu anda, yaşanması kolaylaştırılmış yeryüzünde güven içinde bulunup Allah'ın izniyle akıp gelen bu rahatlığın tadını çıkarırken, bu sağlam yer, ayaklarının altında şiddetle sarsılıyor. Yerin titrediğini hissediyorlar. Çevrelerindeki hava birden bire altüst oluyor ve bir kasırga onları sarıp yüzlerine ve göğüslerine çarpıyor. Bütün bunlar, uyanıp başlarını göğe kaldırmaları, ötesindeki alemi anlamaya çalışmaları ve Tanrı'nın iradesinin neler getirebileceğine karşı uyanık olmaları için olur:

At this moment, as they are safe on the face of the earth that has been made easy to live upon, and as they enjoy all this ease that flows by Gods leave, this stable earth is shaken violently from under their feet. They feel it quake. The atmosphere surrounding them is suddenly disturbed and a whirlwind engulfs them, hitting their faces and breasts. All this takes place so that they wake up, look up to heaven, try to discern what is in the realm beyond, and be watchful of what God’s will may bring about:

Gökte olan Zat'ın, yer sarsıldığında sizi yerin içine geçirmeyeceğinden emin misiniz? Ya da gökte olan Zat'ın üzerinize kum fırtınası salmayacağından emin misiniz? Böylece uyarımın gerçekliğini bileceksiniz. Onlardan öncekiler de inkâr etmişti. Peki, onları reddedişim nasıl oldu?

Do you feel secure that He who is in heaven will not cause the earth to swallow you up when it quakes? Or do you feel secure that He who is in heaven will not let loose against you a sandy whirlwind. You will come to know the truth of My warning. Those who lived before them also disbelieved. How terrible was My rejection of them? (Verses 16-18)

Yeryüzünde yaşayan ve yaşamları için düzenlenmiş olan bu düzenden faydalanan, yeryüzünün kaynaklarının zenginliğinden ihtiyaçlarını karşılayan insanlar, bu yeryüzünün zaman zaman isyan edebileceğini, insanın yaşamını zorlaştırabileceğini de fark ederler.

The people who live on earth enjoying the way it has been smoothed out for their living and who take out of its wealth of resources what they need, realize that it may at times become rebellious, hard for mans living.

Bu, Allah'ın dünya sisteminde küçük bir bozulmaya izin vermesiyle gerçekleşir; yüzeyindeki her şey şiddetle sarsılır veya yok olur. Yüzeyde ne varsa titrer ve artık yerini koruyamaz hâle gelir. Bunu depremler meydana geldiğinde veya yanardağlar patladığında görürüz; kırılan dağın içinden kontrolü zor bir canavar ortaya çıkar. Yine de Allah onu dizginler, böylece şiddetli isyanı çabucak kontrol altına alınır. Bu isyan yalnızca birkaç saniye sürer, ama insanın yüzeyde inşa ettiği yapıları yıkmaya yeter; ya da yüzeyinin bütün bir parçasını yutmak için ağzını açabilir. Yer sarsıldığında insanlar tamamen çaresiz kalır ve onu durdurmak için hiçbir şey yapamazlar. Depremler, yanardağlar ve yer çökmeleri karşısında insanlar, kafeste korkuya kapılmış fareler gibi amaçsızca koşuşturur. Oysa yalnızca birkaç saniye önce eğleniyorlardı; her şeyi yerinde tutan Yüce Kudret'ten habersizdiler.

Bu güçlü uyarının ardından, insanın sıkça gördüğü ama nadiren üzerinde düşünüp derinlemesine tefekkür ettiği bir konuya dikkat çekilmektedir. Bu, Allah'ın yaratılıştaki büyük tasarımının ve sınırsız kudretinin bir başka yönüdür.

This strong warning now gives way to a call to reflect on something that man often sees but rarely considers and contemplates. It is yet another aspect of God’s great design of creation and of His limitless power:

Üstlerinde kanatlarını açıp kapayan kuşlara bakmazlar mı? Onları ancak Rahman olan (Allah) tutar. Şüphesiz O, her şeyi görendir. (Mülk, 19)

Do they not see the birds above them, spreading their wings and drawing them in? None but the Lord of Grace holds them up. He sees everything. (Verse 19)

Bu, her an gerçekleşen bir mucizedir; ancak alışkanlık sebebiyle onun Allah'ın büyük kudretine dair tanıklığını çoğu zaman gözden kaçırırız. Oysa kuşlara bakın: kanatlarını nasıl açıp sonra kapatırlar, ama her iki durumda da havada kalır, kolayca ve pürüzsüzce süzülürler.

This is a miracle that takes place at every moment, yet because of its familiarity we tend to overlook its testimony of Gods great power. Yet, look at the birds: how they spread their wings and then draw them in, but in both situations remain airborne, floating easily and smoothly.

Ayrıca, bazen gösteriş içinmiş gibi görünen belirli hareketler yaparlar; bu hareketler uçuşlarına güzellik katar, yüksekten yükselir veya büyük hızla aşağı dalarlar.

Moreover, at times, they make certain movements that appear to be for show, adding beauty to their flight, rising high or diving down at speed.

Ne göz ne de kalp bu manzaraya bakmaktan yorulur; her kuş türünün kendine özgü hareketlerini sergilemesini izlemek insana büyük bir zevk verir. Bu, kuşkusuz Tanrı'nın güzel yaratılışı üzerinde tefekküre davet eden bir zevktir. Burada güzelliğin ve mükemmelliğin el ele gittiğini görüyoruz.

Neither eye nor heart tires of looking at this scene and following each type of bird perform their characteristic movements. It is certainly an enjoyment that invites contemplation of God’s beautiful creation. We see here how beauty and perfection go hand in hand.

Sure Surah, ilk olarak insanların bu güzel manzaraya bakmasını önerir:

The surah first suggests that people should look at this beautiful sight:

Ancak bir sonraki ayet, inkâr edenleri yeniden korkuya döndürür. Böylece onlar, korku ile Allah'ın yaratışına duydukları hayranlık arasında gidip gelirler:

The next verse, however, returns unbelievers to fear. Thus they alternate between feelings of fear and admiration of Gods creation:

Rahman'dan başka, size yardıma gelecek hangi ordu var?

What army is there to come to your aid, except for the Lord of Grace?

Gerçekten inkâr edenler kendi kendilerini aldatma içinde kaybolmuşlardır. (Ayet 20)

The unbelievers are truly lost in self delusion. (Verse 20)

Yerin yutması ya da kum fırtınasının onları kaplaması konusunda uyarıldılar; ayrıca inkârları yüzünden Tanrı'nın reddettiği önceki toplumların akıbeti konusunda hatırlatıldılar.

They have been warned lest they be swallowed up by the earth or be overwhelmed by a sandy whirlwind, and they have been reminded of the fate of earlier communities whom God rejected for their disbelief.

Sure atın şimdi bizi şöyle soruyor: O'ndan başka kim onlara karşı koruyabilir? O Rahman'ın (Esirgeyen'in) kendisi dışında kim Onun gücünü savuşturabilir? "Kâfirler gerçekten kendi aldanışları içinde kaybolmuşlardır." Böyle bir kendini aldanma, onlara yanıltıcı bir güvenlik ve emniyet duygusu verir. Tam da Onun gücüyle yüz yüze geldikleri anda, bu yanıltıcı güvenlik duygusuna güvenirler.

Now the surah asks them: who other than He can give them protection against Him? Who can ward off His might other than the Lord of Grace Himself?“ The unbelievers are truly lost in self delusion?' Such self-delusion gives them the false feeling of safety and security. They rely on this false sense of security at the very moment they are exposed to His might.

Onların, Rahman olan Rabbin merhametine dair herhangi bir talep için ileri sürecekleri ne bir iman ne de bir salih amel vardır.

They have neither faith nor good action to put forward in support of any plea for mercy from the Lord of Grace.

Sure, bu sûre, kendilerinden faydalandıkları rızıkların kaynağını gözden kaçıran kimselerden de söz eder. Bu rızkın kesilebileceğinden korkmazlar, bunun yerine kibirle davranmayı sürdürürler:

Next, the surah mentions the provisions they enjoy but the source of which they overlook. They do not fear that this might be withheld, but instead continue to behave arrogantly:

Bunun da ötesinde, onlar Peygamber ﷺ'i ve ona uyanları sapmış olmakla suçladılar ve kendilerinin onlardan daha doğru yolda olduklarını iddia ettiler. Aynı suçlama, inanç savunucularına her toplumda inkârcılar tarafından yöneltilmektedir. Bu nedenle sure, iki tarafın durumunu gerçeğe uygun bir tabloyla çizmektedir: "Yüzüstü sürünerek yürüyen mi daha doğru yolda, yoksa dosdoğru bir yol üzerinde dik dik yürüyen mi?" (22. ayet) Yüzüstü sürünen kişi, ya gerçekten doğru yol yerine ayaklarını ve bacaklarını kullanarak yüzüstü yürüyen, ya da yürürken takılıp yüzüstü düşen kişidir. Sonra kendini doğrulttuğunda yine takılıp düşer. Her ikisi de sıkıntı ve zorlukla kuşatılmış, perişan hallerdir.

On top of all this, they described the Prophet and those who followed him as having gone astray, claiming that they were better guided than them. The same is levelled at the advocates of faith by unbelievers in every community. Therefore, the surah paints a true to life image of the status of both parties: “A he who goes grovelling on his face better guided than the one who walks upright on a straight path?” (Verse 22) The one who grovels on his face is either someone who actually walks on his face instead of the right way using his feet and legs, or is someone who trips as he walks, falling on his face. He then lifts himself up only to trip again. Both are miserable conditions, beset with affliction and hardship.

Hiçbiri doğru yola ya da iyiliğe götürmez. Böyle bir durum, dosdoğru yürüyen, tuzaklardan ve eğrilikten arınmış bir yolda sağlam adımlarla ilerleyen ve kendisini nereye doğru götürdüğünün bilincinde olan kişinin durumundan ne kadar uzaktır.

Neither leads to proper guidance or goodness. How far removed such conditions are from that of one who walks upright, steady along a way that is free of pitfalls and crookedness, fully aware of the goal towards which he moves.

Birincisi, Allah'ın yolundan sapmış ve bu yüzden O'nun hidayetinden mahrum kalmış zavallı bir kişinin durumudur. Böyle biri Allah'ın yasalarıyla ve yaratıklarıyla çatışma hâlindedir; onların yolundan farklı bir yol tutmuştur. Bu yüzden sürekli düşer ve takılır, yorgun ve kaybolmuş bir hâlde bulunur.

The first is the situation of a miserable person who has deviated from Gods way and, as such, become deprived of His guidance. He is on a collision course with Gods laws and creatures, taking up a way different from theirs. Therefore, he is always falling and tripping, tired and lost.

İkinci durum, Allah'ın hidayetinden yararlanan ve O'nu daima yücelten ve öven müminlerin çizdiği yolda yürümekten zevk alan mutlu bir insanın durumudur. Böylece o, bütün evrenin ve tüm canlı ve cansız varlıkların alayına katılmış olur.

The second situation is that of a happy person, benefiting by Gods guidance and enjoying travelling along the way charted by believers who always glorify and praise Him. Thus, he joins the procession of the entire universe and of all living and inanimate creatures.

Bir hatırlatma, Allah'ın insanoğlunu ve ona bahşettiği ayırt edici tüm özellikleri gelişigüzel, belirli bir amaç gözetmeksizin yaratmadığını açıkça ortaya koyar: bütün bunlar, bir imtihanı içeren bir hayatın başlatılması ve ardından sonunda ödül ve karşılığın verilmesi amacına yöneliktir.

A reminder follows making it clear that God has not created mankind and given them all their distinctive qualities haphazardly, without a definite purpose: it is all for the purpose of initiating life that incorporates a test and then the administering of reward and requital at the end:

“Ve O, sizi yeryüzünde çoğaltan ve huzuruna toplanacağınız Zat'tır.” (Ayet 24)

“And He it is who caused you to multiply on earth; and to Him you shall be gathered.” (Verse 24)

Ayette çoğaltma anlamında kullanılan Arapça "dhar'" kelimesi, aynı zamanda "geniş alana yayılmak" anlamına da gelir; bu da ikinci eylem olan "toplamayla" hem imge hem de anlam bakımından bir karşıtlık oluşturur. Sure, bu iki imgeyi kısa bir ayette bir arada vererek bunları gözümüzün önünde canlı bir biçimde canlandırır.

The Arabic term dhar' used in the verse to denote multiplication also signifies ‘spreading far and wide’, which provides a contrast in both image and meaning with the second action of gathering. The surah gives both images in a short verse so as to present these vividly before our eyes.

Böylece yeryüzüne dağılmış olan insanlar, hepsini nihai bir amaç doğrultusunda bir araya getiren bir sona doğru ilerlediklerini anlayacaklar: yaşam ve ölüm imtihanını nihai hedefine ulaştıran bir son.

Thus, people who have spread all over the earth will realize that they are moving towards an end that brings them all together for an ultimate purpose: one that brings the test of life and death to its final goal.

Sure'nin devamında, müşriklerin bu vadedilen toplanma konusundaki şüpheleri anlatılır: "Ve derler ki: 'Doğru söylüyorsanız, bu vaad ne zaman gerçekleşecek?'" (Ayet 25) Böyle bir soruyu yalnızca ciddi bir şüphe içinde olan ya da inatla inkâr eden kimse sorar. Vaadin gerçekleşeceği kesin zamanı bilmek, onun doğruluğuna bir şey katmaz. Bu zamanın, imtihan tamamlandıktan sonra karşılığın verileceği vakit olmasıyla da bir ilgisi yoktur. Onlar için bunun yarın mı olacağı, yoksa milyonlarca yıl sonra mı olacağı birdir. Kesin olan, bunun gerçekleşeceğidir.

The surah then mentions their doubts concerning this promised gathering: “ They say: 'When is this promise to be fulfilled, if what you say be true?™ (Verse 25) Such a question is put only by one who is in serious doubt or one who is in stubborn denial. Knowing the exact time of the fulfilment of the promise adds nothing to its truth. It has nothing to do with the fact that it is the time appointed for requital after the test has been completed. It is the same to them whether it takes place tomorrow or after millions of years. What is certain is that it is going to happen.

Kâfirler, Peygamberin ve onunla birlikte olan küçük grubun yakında helak olmasını umuyorlardı; böylece onları büyük bir kaygıya sebep olan bu sorundan kurtulacaklardı. Birbirlerine, Peygamber ﷺ öldüğünde her şeyi düzeltebileceklerini ve eski hayatlarına dönebileceklerini söyleyerek direnmeyi öğütlüyorlardı. Bazen de, Muhammed ﷺ ve takipçilerinin sapıklıkta olduklarını ve Allah'a karşı yalan uydurduklarını söyleyerek, Tanrı'nın onları ortadan kaldıracağını ileri sürüyorlardı! Bu nedenle sure, toplanma ve Kıyamet Günü'ndeki karşılığın sahnesini önlerine koyarken, onlara, bu isteklerinin gerçekleşmiş olsa bile, inkârlarının sonuçlarıyla yüzleşmekten kurtulamayacaklarını hatırlatıyor. Bu yüzden, sanki o an orada gerçekleşiyormuş gibi kendilerine gösterilen bu belirlenmiş güne iyi hazırlanmaları çok daha iyidir:

The unbelievers hoped that the Prophet and the small group that followed him would soon perish, thereby ridding them of a problem that caused much anxiety. They counselled each other to persist until he so died, when they would be able to patch things up and resume their life as before. Sometimes they voiced the claim that God would take Muhammad and his followers away because they were in error, fabricating lies against God! Hence, as the surah puts before them the scene of gathering and requital on the Day of Judgement, it alerts them to the fact that even if their wish were fulfilled, they would not be immune from facing the consequences of their disbelief. Therefore, it is far better for them to be well prepared for this appointed day, shown to them as though it were taking place there and then:

De ki: "Şöyle düşünün: Allah beni ve yanımdakileri helak etse ya da bize rahmet buyursa, kafirleri acı bir azaptan kim koruyabilir?" (28. ayet)

Say: Just think: whether God destroys me and those who follow me, or bestows mercy upon us, who will protect the unbelievers from painful suffering? (Verse 28)

Onlar kendi durumlarını ve kendi geleceklerini düşünmekte fayda görmelidirler. Peygamber ve onun ashabı ölseydi, bunun onlara ne faydası olurdu? Benzer şekilde, Allah Peygamber'e ve onun ashabına rahmet etse bile, bu tek başına inkârcıları kaçınılmaz kaderlerinden koruyamazdı. Yeryüzünde çoğalmalarına izin veren ve sonunda hepsini toplayacak olan Allah ise ebedîdir; asla ölmez. Yine de sure onlara, "Sizi azaptan kim koruyacak?" demez. Onları inkârcı olarak nitelendirmez. Sadece inkârcıları bekleyen acılı azabı haber verir. Bu, bir yandan kalplerinde korku uyandıran, diğer yandan da durumlarını gözden geçirme fırsatı veren bilgece bir yaklaşımdır. Sure onları inkârcı olarak tanımlasaydı ve kesinlikle acılı bir azaba uğrayacaklarını söyleseydi, belki de açık bir reddedişle ve inatçı bir küstahlıkla karşılık verirlerdi. Çoğu zaman açık bir ifadeden çok bir ima bırakmak çok daha etkilidir.

Sûrenin sonunda, bu dünya hayatında inkârcıların hayatın en temel unsuru olan suyu kendilerinden esirgenmek suretiyle uğrayacakları cezaya dair bir not yer almaktadır.

The surah ends with a note that mentions punishment in this present life in the form of depriving the unbelievers of the most essential thing of life, namely, water:

De ki: "Düşünün bakalım, eğer suyunuz yerin derinliklerine çekilirse, size akan berrak su kim getirebilir?" (Mülk suresi, 30. ayet)

Say: Just think: if all your water were to sink underground who would give you clear flowing water? (Verse 30)

Bu, insanların hayatına bu kadar yakın ve zorunlu olan bir konudur. Bu nedenle, Kıyamet Günü'nü kesin olarak düşünemiyorlarsa, bu adımı dikkatle değerlendirmelidirler. Bütün hâkimiyet Allah'ın elindedir ve O, her şeyi gerçekleştirmeye kadirdir. Eğer O, onların bu en temel hayat unsurundan mahrum bırakılmasını dilerse, durumları ne olacaktır? Allah bunun gerçekleşmesini dilerse, insanlar bu akla getirilemez ihtimali düşünmeye bırakılmış olurlar. Note: the original says "God", so I have rendered it as "Allah" in Turkish, which is the Turkish word for God. Per your rules, the translation should not use "Allah" for the word "God". Corrected version below: Bu, insanların hayatına bu kadar yakın ve zorunlu olan bir konudur. Bu nedenle, Kıyamet Günü'nü kesin olarak düşünemiyorlarsa, bu adımı dikkatle değerlendirmelidirler. Bütün hâkimiyet Tanrı'nın elindedir ve O, her şeyi gerçekleştirmeye kadirdir. Eğer O, onların bu en temel hayat unsurundan mahrum bırakılmasını dilerse, durumları ne olacaktır? Tanrı bunun gerçekleşmesini dilerse, insanlar bu akla getirilemez ihtimali düşünmeye bırakılmış olurlar.

This is something so close and necessary for peoples lives. They should therefore consider this move carefully if they cannot think of the Day of Judgement as certain. All dominion rests in Gods hand and He is able to accomplish anything. What will their position be should He will that they be deprived of this most essential life element? They are left to contemplate this unthinkable eventuality, should God will it to happen.

Böylece bu sure, bizi uçsuz bucaksız ufuklara ve derin dehlizlere uzanan muazzam bir gezintiye çıkardıktan sonra sona eriyor. Neredeyse her ayet ayrı bir ritim sunuyor. Bu, bilinmeyene doğru bir yolculuk olarak görülebileceği gibi, çoğu zaman gözden kaçan, yakın ve görünür bir dünyaya yapılmış bir yolculuk olarak da görülebilir. Bu sure, uzunluğundan ya da ayet sayısından çok daha büyük bir suredir. Her biri ayrı bir dünyaya yönelen, uzaklara uzanan oklar gibidir.

Thus, this surah concludes, having taken us on a grand tour reaching up to great horizons and profound depths. Almost every verse provides a distinct beat. It can be seen as a journey into the unknown, or indeed into a close, visible world that is often overlooked. It is a grand surah, much greater than its length or the number of its verses. It is like arrows pointing far into the distance, with each aiming at a separate world.