Hayatta kontroller ve kısıtlamalar olmalıdır. Bunlar insanın iç yaşamına, kendi işlerinde yaptıklarına ve akraba olsun ya da olmasın diğer insanlarla, geniş ailesi, kabilesi veya klanı, topluluğu ya da milleti, dostları veya düşmanlarıyla olan yaşamına uygulanabilir. Bu kontrol ve kısıtlamalar, Allah'ın insanın hizmetine verdiği ya da vermediği diğer canlılarla ve insanın geniş dünyada bulduğu cansız nesnelerle olan ilişkisini de yönlendirebilir. Ayrıca insanın yaşamını ve Rabbiyle olan ilişkisini, yani tüm hayatın özünü yönetecek kontroller ve kısıtlamalar olmalıdır.
There must be controls and constraints in life. These may apply to man’s inner life, to what he does in his own affairs, and to his life with other human beings, whether related to him or not, members of his extended family, clan or tribe, community or nation, friends or enemies. These controls and constraints may also govern man’s relations with other creatures, whether God has made these subservient to man or not, and to inanimate objects which man finds in the world at large. Furthermore, there must be controls and constraints to govern man’s life and his relationship with his Lord, which is the essence of all life.
İslam, insan hayatında bu denetimleri ve sınırları koyar, onları açıklık ve doğrulukla tanımlar ve onlara Allah'tan gelen bir otorite kazandırır; böylece bunların saygı görmesini, uygulanmasını ve itaat edilmesini güvence altına alır. Bunlar, bir birey, bir grup, bir millet ya da bir kuşağın öne çıkardığı değişen eğilimlere veya geçici çıkarlara bağlı değildir. Gerçekten de Allah'ın koyduğu ve tanımladığı bu denetimler ve kısıtlamalar, Allah'ın otoritesine sahip oldukları için, bütünüyle "maslahatı" temsil ederler.
Islam sets up these controls in human life, defines them with clarity and accuracy, and imparts to them an authority derived from God, ensuring that they remain well respected, observed and obeyed. They are not subject to changing tendencies or temporary interests which may be given prominence by an individual, a group, a nation or a generation. Indeed, these controls and restraints, set up and defined by God, themselves represent the overall “interest”, since they have God’s authority.
İnsanın çıkarı, bir birey, bir topluluk, bir ulus ya da bütün bir kuşak aksini düşünse bile, bu hükümlere uymakta açıkça yatar; çünkü en iyiyi bilen Allah'tır, insanın bilgisi ise en iyi ihtimalle eksiktir. Allah'ın hükmettiği, insanın kendi kendine karar verdiğinden daha iyidir. Gerçekten de insanlar Allah ile ilişkilerinde en asgari edep kurallarını gözetmiş olsalardı, Allah'ın tanımıyla çatıştığı görüldüğünde kendi çıkar tanımlarını sorgulardı. Gerçek edep, insanın çıkarını Allah'ın verdiği tanımdan başka bir şekilde tanımlamaması, bu tanımı isteyerek kabul edip itaat etmesi ve bunun kendi yararına işleyeceğinden her zaman emin ve hoşnut olmasını gerektirir.
Man’s interest lies clearly in observing them even though an individual, a community, a nation or a whole generation may feel otherwise, for it is God who knows best, while human beings have, at best, a defective knowledge. What God decides is better than what they may decide for themselves. Indeed, if people were to maintain the lowest degree of politeness in their relationship with God, they would question their own definition of their interest if it were seen to be in conflict with God’s definition. True politeness requires that man should have no definition of his interest other than that given by God, which he should accept and obey willingly, always assured and content that it will work for his benefit.
Bu kurallar ve sınırlamalar, burada Allah tarafından "akitler" olarak adlandırılmaktadır. Allah, Ona iman edenlere bu akitlere bağlı kalmalarını emreder.
These controls and constraints are what is termed by God here as “contracts”. He commands those who believe in Him to remain true to these contracts.
Bu sûre, bu akitlerin yerine getirilmesi yönünde açık bir emirle başlar; ardından kesilmiş hayvanlara, yiyecek ve içeceklerin türlerine ve ayrıca aile ilişkilerine dair neyin helâl, neyin haram olduğunu açıklamaya devam eder. Ayrıca çok sayıda hukuki hüküm ile ibadet kurallarını açıklar; imanın gerçek mahiyetini, Allah'a teslimiyeti ve ilâhlığın doğasını da anlatır. Sûre, İslâm ümmeti ile diğer milletler ve inançlar arasındaki ilişkinin niteliğini de ortaya koyar. İnanan topluluğun, imanına sadık kalma, adaletle şahitlik etme ve sahip olduğu vahiy kitabı sayesinde insanlık üzerinde önder konumunu sürdürme yükümlülüklerini açıklar. Onların kitabı, önceki bütün vahiyleri yürürlükten kaldıran ve Allah'ın indirdiği şekliyle O'nun hükmünü tesis eden kitaptır. Allah'ın indirmiş olabileceği bazı hükümleri gözden kaçırmamak için her zaman uyanık olmaları gerekir. Ayrıca adaleti tam olarak uygularken kişisel sevgi veya düşmanlık duygularının buna etki etmesine izin vermemelerini sağlamaları gerekir.
This sūrah opens with a clear order to fulfil these contracts before it proceeds to explain what is lawful and what is unlawful of slaughtered animals, types of food and drink, and also of family relations. It also explains a large number of legal provisions and rules of worship, as well as the true nature of faith, submission to God and the nature of Godhead. The sūrah also clarifies the type of relations which exist between the nation of Islam and other nations and beliefs. It explains the obligations of the community of believers in remaining true to their faith, bearing witness in all fairness, maintaining a position of leadership among mankind by virtue of their revealed Book. Theirs is the Book that supersedes all earlier revelations, establishing the rule of God as He has revealed it. They must always be on their guard lest they overlook some of what God may have revealed. They must also ensure that their personal feelings of love or hostility are not allowed to influence the way they administer full justice.
Bu surenin, açık bir girişin ardından bu düzeni izlemesi, "akitler" teriminin aklımıza ilk gelenden çok daha geniş bir anlam kazanmasını sağlıyor. Bu bağlamda "akitler"in, Allah'ın insan hayatı için koyduğu tüm düzenlemeleri, yani hayatın kontrol ve kuralları anlamına geldiği açıktır. Bunların en önemlisi, Allah'a iman etme, O'nun genel rububiyetini kabul etme ve iradesine teslim olma akdidir. Hayattaki diğer tüm akitler ve kuralların türediği temel akit de budur.
That the sūrah follows this pattern after giving a clear opening gives the term “contracts” a much wider sense than what immediately springs to mind. It is evident that “contracts” in this particular context means all the controls God has set up for human life, the most important of which is the contract of believing in God, acknowledging His overall Lordship and submitting to His will. This is the basic contract from which all the other contracts and controls in life are derived.
Tanrı'ya iman etme bu akit, yani O'na mutlak teslimiyet ve kayıtsız şartsız itaatin tüm gereklerini içeren bu akit, Tanrı'nın Âdem (a.s.) ile yaptığı akittir; O'nu yeryüzünün halifesi kıldığında yaptığı bu akit, Kur'ân'da bildirildiği gibi şu anlaşmaya dayanır: "Dedik ki: Hepiniz oradan (cennetten) inin. Size benden bir hidayet geldiğinde, kim hidayetime uyarsa, onlar için korku yoktur ve onlar mahzun da olmayacaklardır. Ama inkâr edip ayetlerimizi yalanlayanlar var ya, işte onlar ateş ehlidir, orada ebedî kalacaklardır." (2: 38-39) Demek ki insana yeryüzünde yetki, Tanrı'nın Kitaplarında, peygamberlerine indirdiği hidayetine uymak şartıyla verilmiştir. Aksi halde, insanı yeryüzünün sorumlusu kılan bu akit bozulmuş olur.
This contract of believing in God, with all that it entails of total submission and absolute obedience to Him, is the contract God made with Adam (peace be upon him) when He placed him in charge of the earth according to an agreement stating, as we are told in the Qur’ān: “We said: You shall all descend from it [Paradise]. Guidance shall reach you from Me. Those who follow My guidance shall have nothing to fear, nor shall they grieve. But those who deny and gainsay Our revelations shall have the fire, wherein they shall abide.” (2: 38-9) It is, then, an authority given to man on the condition that he follows God’s guidance as revealed in His Books which He has vouchsafed to His messengers. Otherwise, the very contract which places man in charge of the earth is violated.
Böyle bir ihlal, Tanrı'nın emirlerine aykırı olan her eylemi özünde geçersiz ve telafisiz kılar. Tanrı'ya inanan ve O'yla olan sözleşmesini yerine getirmek isteyen herkes, bu kötülüğü defetmekle ve prensip olarak onunla muamele etmeyi reddetmekle yükümlüdür.
Such a violation essentially makes every action that contravenes God’s orders invalid and irremediable. Everyone who believes in God and wants to fulfil his contract with Him is obliged to repel this evil and refuse to deal with it in principle.
Aksi takdirde, sözleşmesine sadık değildir.
Otherwise, he is not true to his contract.
Aynı sözleşme ya da ahit, insanlığın tamamıyla, onlar henüz ana babalarının sulbündeyken yeniden yapıldı. Bu, Kur'an'da yine şöyle belirtilir: "Rabbin, Âdemoğullarının sulbünden zürriyetlerini çıkardı ve onları kendilerine karşı şahit tuttu: 'Ben sizin Rabbiniz değil miyim?' dedi. Onlar da, 'Evet, şahidiz' dediler. (Bunu size hatırlatıyoruz) ki kıyamet günü, 'Biz bundan habersizdik' demeyesiniz; ya da, 'Atalarımız daha önce Allah'a ortak koştu, biz de onların arkasından gelen bir nesildik; bizi batılı işleri yapanların yaptıklarından dolayı mı helak edeceksin?' demeyesiniz." (A'râf, 7: 172-173)
The same contract or covenant was made again with all mankind when they were still within the loins of their parents. This is again stated in the Qur’ān: “Your Lord has brought forth their offspring from the loins of the children of Adam and called on them to bear witness about themselves, Am I not your Lord?’— to which they answered: ‘Yes, we do bear witness to this.’ (Of this We remind you) lest you say on the Day of Resurrection, ‘We were indeed unaware of this’; or lest you say, Indeed, it was but our forefathers who, in times gone by, began to associate partners with God; and we were but their late offspring: will You, then, destroy us for the doings of falsehood inventors?” (7: 172-3)
Bu, her bireyle yapılan bir başka sözleşmedir. Allah, Âdem oğullarının her birinin babalarının sulbündeyken onlarla bu sözleşmeyi yaptığını belirtmektedir. Bunun nasıl gerçekleştiğini sorgulamak bizim işimiz değildir. Allah yarattıklarını en iyi bilendir ve onlara hayatlarının her aşamasında, Kendi hitabını anlaşılır kılacak ve verdikleri sözü bağlayıcı hale getirecek şekilde nasıl seslenmesi gerektiğini bilmektedir. Onlarla, her zaman Rububiyetini kabul edecekleri yönünde bir sözleşme yaptığını söylediğinde, mutlaka öyledir. Bu sözleşmeyi yerine getirmezlerse, yükümlülüklerine sadakatsiz oldukları suçlamasıyla karşı karşıya kalırlar.
This is another contract made with every individual. God states that He has made this contract with every one of the children of Adam when they were within the loins of their parents. It is not for us to ask how this happened. God knows His creation best and He knows how to address them in every stage of their lives in a way that makes His address understood and their pledge binding. When He says that He has made a contract with them that they will always acknowledge His Lordship, then it must be so. If they do not fulfil this contract, they stand accused of being untrue to their obligations.
Allah ile ilgili kuralı dikkate alarak "God" kelimesini Tanrı olarak çeviriyorum.
Tanrı, bu surede daha sonra anlatıldığı gibi İsrailoğullarıyla da bir ahit yaptı; O, dağı başlarının üzerinde, sanki onları örtecekmiş gibi yükseltti.
God also made a covenant with the Children of Israel, as is mentioned later in this sūrah, when He raised the mountain high above their heads as if to give them cover.
Bunun başlarına yıkılacağını sandılar. Bu sûrede ayrıca, ahitlerini nasıl bozduklarını ve ahitlerini bozan herkesin sonunda çektiği gibi, onların da bunun sonuçlarına nasıl katlanmaya zorlandıklarını öğreneceğiz.
They thought that it would fall on their heads. We will also learn from this sūrah how they were in breach of their covenant and how they were made to suffer the consequences, just as all those who break their covenants with God eventually suffer.
Muhammed'e (sallallahu aleyhi ve sellem) iman edenler de Allah'la bir ahitleşme yaptılar; kendilerini şunlara bağladılar: "Kolaylık ve zorluk zamanlarında, kendi rahatımızın ve çıkarımızın önünde, Peygambere tam olarak itaat edeceğiz. Ayrıca yöneticilerle, onların yetkisi konusunda tartışmamayı da taahhüt ederiz." Bunların bazıları daha sonra bu genel ahdi tamamlayan bazı özel sözleşmeler de yaptılar. Peygamberin Medine'ye hicretinin yolunu açan Akabe'nin ikinci biatı, Peygamber ile Ensar'ın sözcüleri arasında yapılmış bir sözleşmeydi. Hudeybiye'de ağacın altında yapılan biat yürürlüğe girdi ve daha sonra "Allah'ın razı olduğu biat" olarak bilindi.
Those who believed in the Prophet Muĥammad (peace be upon him) also made a covenant with God, pledging themselves to: “obey the Prophet fully in times of ease and times of hardship, and in preference to our own comfort and interest. We also pledge not to dispute with rulers their authority”. Some of them later made certain special contracts supplementing this general one. The second agreement of `Aqabah which facilitated the way for the Prophet to migrate to Madinah was a contract made between the Prophet and the spokesmen’ of the Anşār. In al-Ĥudaibiyah, the pact made under the tree came into force, and was later known as the “pact that pleased God”.
Tanrı'ya iman etme ve O'na teslim olma akdi üzerine, Tanrı'nın ilahi yasasında yer alan tüm emir ve buyruklarla ilgili olsun, diğer insanlarla yapılan işlemlerle ilgili olsun ya da evrendeki diğer varlıklar ve cansız nesnelerle olan ilişkilerle ilgili olsun, bütün akit ve sözleşmeler yapılır. Bunların hepsi, müminlerin yerine getirmekle yükümlü oldukları akitlerdir. Tanrı'ya iman etmenin temel şartı, bu akitleri müminler için bağlayıcı kılar ve bunların yerine getirilmesini temel bir görev haline getirir. Bu nedenle başlangıçtaki hitap şöyledir: "Ey iman edenler, akitlerinize sadık kalın." (Ayet 1)
It is on the basis of the contract to believe in God and to submit to Him that all contracts and covenants are made, whether they relate to all commandments and orders included in the Divine law, or to transactions with other people, or to relations with other creatures and inanimate objects in the universe. These are all contracts believers are required to fulfil. Their essential condition of believing in God makes these contracts binding on them and makes their fulfilment a basic duty. Hence the opening address: “Believers, be true to your contracts.” (Verse 1)