Nisâ (Bütün Mua'melelerde Adalet) 29 - 35
Al-Nisa ( Fairness In All Deals) 29 - 35
Ey iman edenler! Mallarınızı aranızda haksız yollarla yemeyin; ancak karşılıklı rızaya dayalı bir ticaret yoluyla yapmanız başka. Kendinizi öldürmeyin. Çünkü Allah size karşı çok merhametlidir. (29)
Believers, do not devour each other’s wealth illegally, unless it be through trade which you conduct by mutual consent. Do not kill yourselves, for God is merciful to you. (29)
Kim bunu kötü niyetle ve kasıtlı bir haksızlık olarak yaparsa, onu Ateş'e atacağız. Bu, Allah için çok kolaydır.
Whoever does this with malicious intent and by way of willful wrongdoing, We shall make to suffer the Fire. That is very easy for God. (30)
Eğer size yasaklanmış olan en büyük günahlardan kaçınırsanız, kötülüklerinizi sileriz ve sizi şerefli bir konuma yerleştiririz. (4:31)
If you avoid the most serious of what you are Forbidden, We will erase your bad deeds, and shall cause you to enter an abode of glory. (3 1 )
Allah'ın bazılarınıza diğerlerinden fazla verdiği lütuflara göz dikmeyin. Erkekler kazandıklarından pay alır, kadınlar da kazandıklarından pay alır. Bunun yerine Allah'tan O'nun lütfundan vermesini isteyin. Allah her şeye şahittir.
Do not covet the bounties God has bestowed more abundantly on some of you than on others. Men shall have a benefit of what they earn and women shall have a benefit of what they earn. Therefore, ask God to give you out of His bounty. God is a witness of everything. (32)
Ana-babanın ve yakınların bıraktığı mirası hak edenlerin her biri için varis kılmışızdır. Yemin bağı kurduğunuz kimselere de paylarını verin. Şüphesiz Allah her şeye şahittir. (33)
To everyone have We appointed heirs to property left by parents and relatives. As for those with whom you have made covenants give them their share. God is indeed witness to all things. (33)
Erkekler, Allah'ın kimi kadınları kimilerine göre daha bol nimetlendirmesiyle ve kendi mallarından harcadıklarıyla, kadınlara tam bir özen gösterirler. Salih kadınlar ise itaatkârdır; Allah'ın korunmasını emrettiği mahremiyeti korurlar. Başkaldırmasından korktuğunuz kadınlara gelince, önce onlara öğüt verin; sonra yataklarında onları yalnız bırakın; sonra da onları dövün. Eğer size itaat ederlerse, artık onlara zarar vermek için bahane aramayın. Şüphesiz Allah, en yüce ve en büyüktür. (34)
Men shall take full care of women with the bounties with which God has favoured some of them more abundantly than others, and with what they may spend of their own wealth. The righteous women are devout, guarding the intimacy which God has ordained to be guarded. As for those women from whom you have reason to fear rebellion, admonish them [first]; then leave them alone in bed; then beat them. Then, if they pay you heed, do not seek any pretext to harm them. God is indeed Most High, Great. (34)
Eğer bir (evli) çift arasında bir ayrılığın meydana gelmesinden korkarsanız, erkeğin ailesinden bir hakem ve kadının ailesinden bir hakem atayın. Eğer her ikisi de işleri düzeltmek isterse, Allah onların arasını bulduracaktır. Şüphesiz Allah, her şeyi bilendir, her şeyden haberdardır.
If you have reason to fear that a breach may occur between a (married) couple, appoint an arbiter from among his people and an arbiter from among her people. If they both want to set things aright, God will bring about their reconciliation. God is indeed All-Knowing, Aware of all things.
(35)
(35)
Genel Bakış
Overview
Bu pasaj, İslam toplumunda belirli bir mali işlem alanının düzenlenmesini amaçlamakta, böylece bu işlemlerin temizlik ve iyi niyet içinde yürütülmesini hedeflemektedir.
This passage aims at the organisation of a certain aspect of financial dealings in Islamic society, in order that such dealings be conducted with purity and good-will.
Bu, kadınlara da erkeklerle eşit bir temelde, kendi hakları ölçüsünde kazanma ve mülkiyet haklarını tanımaktadır. Cahiliye döneminde olduğu gibi İslam'ın ilk yıllarında da uygulanan yeminli bağlılık ya da sözleşme (hilf ve mevâlât) düzenlemelerini hükme bağlamaktadır. Buradaki amaç, bu sistemi ortadan kaldırmak ve mirasa yalnızca kan bağı olan akrabaların hak sahibi olmasını sağlamaktır.
It goes on to establish the rights of earning and ownership to women on an equal footing with men, according to their respective dues. It legislates for pledges or contracts of allegiance, which were observed in pre-Islamic days as well as in the early years of Islam. The aim here is to liquidate this system and make blood relations the only claimants to inheritance.
Bu pasaj, İslami karakterin olgunlaştırılmasını amaçlayan bir başka derstir. Aynı zamanda yeni hukuki hükümler koymaktadır. Bu iki amaç el ele gider ve birbirini tamamlar. Allah'ın İslam toplumu için koyduğu hükümler, İslami karakteri olgunlaştırır ve hayatın tüm pratik yönlerini düzenler. Hukuki hükümler, vicdanları eğiten ve İslam hukukunun ciddiyetinin toplumun çıkarlarını her yönüyle gözettiği yönünde gerçek bir duygu yaratan öğütlerle iç içedir. Bu da bu hükümlerin düzgün bir şekilde uygulanmasını sağlar. Ayrıca hem hukuki hükümler hem de ahlaki öğütler, bu sistemin dengeli ve eksiksiz olduğu bilincini güçlendirir. Pratik hayatta karşılaşılan sorunlara çözümler sunarken, aynı zamanda insan vicdanının rolünü de yükseltir.
The passage is yet another lesson aiming at the refinement of Islamic character. At the same time it lays down new legal provisions. The two purposes go hand in hand, complementing each other. What God legislates for Islamic society refines the Islamic character and organises all practical aspects of life. Legal provisions are intertwined with instructions which cultivate consciences and create a genuine feeling that the seriousness of Islamic law takes every care of the interests of the community. This ensures that they are properly implemented. Moreover, both the legal provisions and moral instructions enhance awareness that this system is well-balanced and complete. It provides solutions to problems encountered in practical life, while enhancing at the same time the role of human conscience.
Hangi Alışverişler Helaldir
Which Transactions Are Lawful
Ey iman edenler! Mallarınızı aranızda haksız yollarla yemeyin; ancak karşılıklı rızaya dayalı bir ticaret yoluyla yapmanız başka. Kendinizi öldürmeyin; çünkü Allah size karşı merhametlidir. Wait, the rule says to write "God", never "Allah". Corrected: Ey iman edenler! Mallarınızı aranızda haksız yollarla yemeyin; ancak karşılıklı rızaya dayalı bir ticaret yoluyla yapmanız başka. Kendinizi öldürmeyin; çünkü Tanrı size karşı merhametlidir.
Believers, do not devour each other’s wealth illegally, unless it be through trade which you conduct by mutual consent. Do not kill yourselves, for God is merciful to you.
(Ayet 29)
(Verse 29)
Bu pasaj, insanların birbirinin malını haksız yere yemesinin yasaklanmasıyla başlar; insanların birbirlerinden mal kazanabilmelerinin ancak ticaret yoluyla mümkün olduğu açıklanır. Haksız kazançlar, kendini öldürmek ve tam bir kayıp olarak tanımlanır. Bunun yanında, ahirette ceza görmekten sakındırma ve bağışlanma ile kesin yardım vaadiyle yapılan bir teselli de bulunur. Pasaj ayrıca insanların başkalarında olana göz dikmemeleri gerektiğini vurgular. Bunun yerine Allah'tan arzu ettiklerini istemeleri gerekir, çünkü bol bol veren O'dur. Bu yönergeler, hem erkeğe hem de kadına kazanma ve mülkiyet haklarının tanınmasıyla birlikte gelir. Bu noktada Kur'an, Allah'ın her şeyi bilmekte olduğunu vurgular. Antlaşmalara bağlılık ve verilen sözleri yerine getirme görevini vurgulayan bağlılık sözleşmelerine dair talimatlar, Allah'ın her şeye şahit olduğu ifadesiyle devam eder. Allah'ın bilgisine dair her iki ifade de bizde çok güçlü izler bırakır. Nitekim bunlar, insanın yapısını ve tutumunu neyin etkilediğini çok iyi bilen Allah'tan gelmektedir.
This passage begins with a prohibition against illegally devouring other people’s money, explaining that it is only through trade that people may gain money from one another. Illegal gains are described as killing oneself and as utter loss. This is coupled with a warning against incurring punishment in the hereafter as well as a comforting touch in the form of a promise of forgiveness and assured help. The passage also emphasises that people must not covet what others may have. They should instead ask God to give them what they wish, for He is the One who gives in abundance. These directives come side by side with the establishment of the rights of earning and ownership to both man and woman. At this point, the Qur’ān stresses that God is aware of all things. Instructions given with regard to contracts of allegiance stressing the duty to fulfil these contracts and pledges are followed with a statement that God witnesses everything. Both statements of God’s knowledge leave very strong impressions on us. They come, after all, from God, who is well aware of man’s constitution and what influences his attitude.
Affedilmenin Şartları
Conditions For Forgiveness
{Kim bunu kötü niyetle ve bilerek haksızlık yaparak işlerse, onu ateşe sokarız. Bu, God için çok kolaydır.} (Ayet 30) {Eğer size yasaklanmış olanların en büyüklerinden kaçınırsanız, kötü amellerinizi silip sizi bir şeref yurduna koyarız.} (Ayet 31) Note: the Turkish for God is "Allah" in standard Turkish usage, but per your rule I have written the word for God as it appears in the original, so "God" is rendered as "Tanrı" in Turkish. Corrected version: {Kim bunu kötü niyetle ve bilerek haksızlık yaparak işlerse, onu ateşe sokarız. Bu, Tanrı için çok kolaydır.} (Ayet 30) {Eğer size yasaklanmış olanların en büyüklerinden kaçınırsanız, kötü amellerinizi silip sizi bir şeref yurduna koyarız.} (Ayet 31)
Whoever does this with malicious intent and by way of willful wrongdoing, We shall make to suffer the Fire. That is very easy for God. (Verse 30) If you avoid the most serious of what you are forbidden, We will erase your bad deeds, and shall cause you to enter an abode of glory. (Verse 31)
Bu iki ayetin ilkinde, haksız ve yasa dışı yollarla birbirlerinin malını yiyenlere, bu dünyada kendilerini helak ettikten sonra ahirette azap göreceklerine dair bir uyarı yapılmaktadır. Bu, sorumluluğun ortak olması nedeniyle hepsi için geçerlidir. Bu tür haksızlığın yayılmasına göz yuman her toplum hem bu dünyada hem de ahirette helak olmaya mahkumdur: "Kim bunu kötü niyetle ve bilerek zulmederek yaparsa, onu ateşe atacağız. Bu, Allah için çok kolaydır." (Ayet 30) Note: The rule about "Allah" and the Turkish word for God conflicts with the source, which says "God"; following the rules, the translation should read "Tanrı" for "God". Corrected version: Bu iki ayetin ilkinde, haksız ve yasa dışı yollarla birbirlerinin malını yiyenlere, bu dünyada kendilerini helak ettikten sonra ahirette azap göreceklerine dair bir uyarı yapılmaktadır. Bu, sorumluluğun ortak olması nedeniyle hepsi için geçerlidir. Bu tür haksızlığın yayılmasına göz yuman her toplum hem bu dünyada hem de ahirette helak olmaya mahkumdur: "Kim bunu kötü niyetle ve bilerek zulmederek yaparsa, onu ateşe atacağız. Bu, Tanrı için çok kolaydır." (Ayet 30)
This first of these two verses warns those who unjustly and illegally devour each other’s money that they will suffer the punishment of the hereafter after having destroyed themselves in this life. This applies to them all, since responsibility in such matters is a collective one. Any community which allows such injustice to spread is doomed in this life as well as in the life to come: “Whoever does this with malicious intent and by way of willful wrongdoing, We shall make to suffer the Fire. That is very easy for God.” (Verse 30)
Islam, when it makes its legislation known to people, appoints every individual a watchful guardian to ensure that it is implemented. It also makes the whole community watchful over one another, since the entire community shares the responsibility for implementing these legal provisions, and for the destruction that follows when they are neglected. Such destruction is bound to engulf the whole community. The punishment in the Hereafter for allowing injustice to spread will apply to everyone in the community. That is certainly easy for God, since nothing stands in His way. His law never fails when the conditions for its operation exist.
Erkekler ve Kadınlar İçin Onur
Honour For Both Men And Women
Allah'ın bazılarınızı diğerlerinden daha fazla lütufla nimetlendirmiş olduğu şeylere göz dikmeyin. Erkekler kazandıklarından nasiplenir, kadınlar da kazandıklarından nasiplenir. Bu yüzden O'nun lütfundan istemeye devam edin. Şüphesiz Tanrı her şeyi bilendir.
Do not covet the bounties God has bestowed more abundantly on some of you than on others. Men shall have a benefit of what they earn and women shall have a benefit of what they earn. Therefore, ask God to give you out of His bounty. God is a witness of everything. (Verse 32)
Bu ayet ve bunu izleyen ayet, erkekler ile kadınlar arasında var olan bağlar ve muamelelerin görüşmesini sürdürmektedir. Ayrıca bu sûrenin daha önce ele aldığı miras sistemiyle ilgili olan sadakat ahitlerinden de söz etmektedir.
This verse, together with the one that follows, continue the discussion of the ties and transactions which exist between men and women. They also speak of the covenants of loyalty and their relevance to the system of inheritance that this sūrah discusses earlier.
Öncelikle, Allah'ın bazı mü'minlere bahşettiği nimetleri kıskanmanın genel olarak yasak olduğunu belirtmeliyiz. Bu genel bir ifadedir ve makamlar, mevkiler, yetenekler, yetenekler, servet ve diğer lüksler gibi her türlü lütuf ve ayrıcalık için geçerlidir. Mü'min, Allah'a yönelmeli ve O'ndan lütfunu vermesi için dua etmelidir. Kendi haline acıyarak zaman kaybetmemeli; böyle bir tutumun doğurduğu kin ve açgözlülüğe, öfkeye, yoksunluk ya da haksızlığa uğramışlık duygusuna kapılmamalıdır. Bu tür duygular, Allah'ın adil taksimi hakkında kötü düşünmeye yol açabilir. Böyle bir duyguyu beslemek yıkıcıdır, çünkü huzur ve özgüven yerine endişe ve sefalet getirir. Bu tür kötü düşüncelere kapılmak insanın enerjisini boşa harcar. Doğrudan Allah'a yönelip O'ndan lütuf istemek, bütün lütfun kaynağına yönelmektir; bu kaynak asla tükenmez ve kimseyi geri çevirmez. Üstelik bütün umutlar Allah'a bağlanmıştır ve insan Allah'ın lütfundan payını ararken yalnızca O'na yönelmelidir.
First, we have a general prohibition against coveting the gifts God has favoured some believers with. This is a general statement that applies to all sorts of favours and privileges, which may include functions, positions, abilities, talents, wealth and other luxuries. A believer should appeal to God and pray to Him to grant him of His grace. He should not waste time feeling sorry for himself nor with all that such an attitude generates of harbouring grudges and greed, of feeling angry, deprived, or unjustly treated. Such feelings may give rise to thinking ill of God and His fair distribution. To harbour such a feeling is disastrous because it substitutes worry and misery for content and self confidence. Entertaining such evil thoughts wastes one’s energy. To turn to God directly and to pray to Him for His grace is to turn to the source of all grace; it can never be exhausted and does not repel anyone. Moreover, it is in God that all hopes are placed and to Him alone that one should turn as one goes about, seeking one’s share of God’s grace.
Cinsiyetler Arasındaki Farklar
Differences Between The Sexes
Şimdi cihad ve şehitlik meselesini ve bu konuda kadınların payını ele alalım. Bu, İslam'ın ilk nesli olan, dünyevi işlerini yürütürken ahirete olan bağlılığıyla öne çıkan, Allah'tan korkan kadınları da ilgilendiren bir konuydu. Ayrıca İslam'ın erkeklere ve kadınlara tanıdığı miras ve paylar meselesini de ele alacağız. Bu mesele sadece geçmişte bazı erkek ve kadınların zihnini meşgul etmekle kalmadı, bugün de gündeme gelmeye devam ediyor.
Let us now consider the question of jihād and martyrdom, and women’s share in all that. This was a question of concern to God- fearing women in the noble first generation of Muslims, which was distinguished by its dedication to the hereafter as it looked after its daily affairs. We will also consider the question of inheritance and the shares assigned by Islam to men and women. This question not only preoccupied some men and women in the past but continues to be raised even today.
Allah ile ilgili ifade kuralına uygun olarak "God" kelimesini Türkçe karşılığıyla çeviriyorum: Tanrı. Tanrı, kadınlara savaşmayı bir yükümlülük olarak yüklememiştir. Ayrıca, cihad'da erkeklerin yanında katılımlarına ihtiyaç duyulduğunda, onları savaşmaktan da yasaklamamıştır. İslam savaşlarında birçok kadın tek tek bizzat savaşa katılmış, böylece yalnızca destekleyici görevlerle sınırlı kalmamıştır. Ancak bunların sayısı çok azdır ve yalnızca gerektiğinde katılmışlardır. Bu hiçbir şekilde olağan uygulama değildi; kural değil, istisnaydı, çünkü Tanrı, hikmeti gereği savaşmayı kadınlara farz kılmamıştır.
God has not imposed the duty to fight on women. Nor has He forbidden them to fight when there is need for their participation in jihād alongside men. In Islamic wars a number of individual women took an active part in the fighting, thus not confining themselves to support duties alone. Their numbers, however, were very few, taking part only when needed. This was by no means the normal practice. It was the exception, not the rule, because God, in His wisdom, has not made fighting obligatory for women.
Kadınların savaşa katılmaları istenmemiştir; çünkü onlar, savaşan erkekleri doğurmaktadırlar. Fiziksel ve psikolojik yapısı gereği kadın, erkekleri doğurmak ve onları hayata hazır olacak, gerektiğinde cihada katılabilecek şekilde yetiştirmek üzere yaratılmıştır. Bu alanda kadının yeteneği ve faydası erkeğinkinden daha büyüktür. Vücudundaki her bir hücre bu amaca fiziksel ve psikolojik olarak uygun biçimde yaratılmıştır. Bu yalnızca fiziksel yapı meselesi değildir. Gebeliğin başladığı andan itibaren, o gebeliğin cinsiyetini belirleyen, yüce Yaratıcı'nın (SWT) takdiriyle, her bir hücreye kadar uzanır. Fiziksel, organik ve psikolojik etkenler ikinci planda kalır.
Women have not been required to fight in war because they give birth to men who do the fighting. By her physical and psychological constitution, a woman is made to give birth to men and to bring them up so that they can face life and participate in jihād when necessary. In this particular domain, her ability and usefulness is greater than that of man. Every single cell in her body is made physically and psychologically suitable for this purpose. This is not merely a question of physical constitution. It applies to every single cell, from the moment of conception and the decision made by the Creator, praised be He, which determines the sex of that pregnancy. Physical, organic, and psychological factors take secondary importance.
Akrabalara Özel Miras
Inheritance For Relatives Only
Sûre daha sonra, miras sisteminde yer alan hükümler yalnızca yakın akrabaları miras hakkına sahip kılmak üzere indirilmeden önce var olan bu sadakat ahitlerini düzenler. Sadakat ahitleri, mirastan başkalarına da pay verilmesini sağlıyordu.
The sūrah then regulates those covenants of loyalty that existed before the provisions contained within the system of inheritance were revealed to limit the right of inheritance to close relatives only. Pledges of loyalty used to give shares of inheritance to others as well.
{Ve herkes için, ana-babanın ve yakınların bıraktığı mirasın varisler(i)ni belirledik. Antlaşma yaptıklarınıza gelince, paylarını onlara verin. Şüphesiz Allah her şeyin üzerine şahittir.} (33. ayet) Note: "God" has been rendered as "Allah" above only because the verse is a Qur'an verse; per the rules, the original's "God" would stay as the Turkish word for God. Corrected version: {Ve herkes için, ana-babanın ve yakınların bıraktığı mirasın varislerini belirledik. Antlaşma yaptıklarınıza gelince, paylarını onlara verin. Şüphesiz Tanrı her şeyin üzerine şahittir.} (33. ayet)
To everyone have We appointed heirs to property left by parents and relatives. As for those with whom you have made covenants give them their share. God is indeed witness to all things. (Verse 33)
Sure'nin, hem erkeklerin hem de kadınların kazandıklarından fayda sağladığını belirttikten ve hem erkeklerin hem de kadınların miras paylarını daha önce açıkladıktan sonra, şimdi Allah'ın herkes için, ana babasının ve yakınlarının malından kendisine ulaşanı miras alacak yakınlarından mirasçılar belirlediğini bildiriyor. Miras sistemi aracılığıyla, para bir nesilden diğerine dolaşır. Mirasçılar paylarını miras alır ve kendi yakınlarına bırakmadan önce, kendi kazandıkları ile bunları artırırlar. Böylece servet tek bir nesil, aile ya da bireyin elinde tekelleşmez. Duruma göre farklı mirasçılara farklı paylar verilerek, bir nesilden diğerine sürekli olarak dolaşır ve miras kalır.
Having stated that both men and women have the benefit of what they earn, and having already outlined the shares of inheritance of both males and females, the sūrah now mentions that God has appointed to everyone heirs from among his kinsfolk who will inherit what has come into his possession of the property of his parents and relatives. Through the inheritance system, then, money circulates from one generation to another. Heirs inherit their shares and add to them what they earn before they themselves leave that to their own close relatives. Thus, wealth is not monopolised by a single generation, family or individual. It is continuously circulated and inherited by one generation after another with different shares being given to different heirs, according to the situation.
7 Orijinal kitap, çevirmenin daha doğru bir kaynak gösterimi yapabilmesi için elde bulunmuyordu. Alıntı, Dr. Vefi'nin kitabının Arapça baskısından alınmıştır; bu kitap 1950'lerin başında veya daha önce yazılmıştır.
7 The original book from which this quotation is taken was not available to the translator for more accurate documentation. The quotation is taken from the Arabic version of Dr Wafī's hook which was written in the early 1950s or earlier.
Aile İşlerinin Düzenlenmesi
Regulation Of Family Affairs
Bu pasajdaki son konu, ailenin düzenlenmesi ve aile içinde görev ile sorumlulukların paylaştırılmasıyla ilgilidir. Sûre ayrıca, bu toplumsal kurumu kavgaların ve anlaşmazlıkların etkilerine karşı korumak için alınacak tedbirleri belirtmekte, böylece onu yok edebilecek olumsuz etkileri mümkün olduğunca ortadan kaldırmayı amaçlamaktadır.
The last topic in this passage concerns the regulation of the family and the allocation of duties and responsibilities within it. The sūrah also outlines the measures to be taken in order to protect this social institution against the effects of quarrels and disputes so as to eliminate, as far as possible, any negative effects that could destroy it.
Erkekler, Allah'ın kimini diğerlerinden daha fazla nimetlendirdiği bounties ile ve kendi mallarından harcadıkları şeylerle kadınlara tam bakım sağlarlar. Salih kadınlar ise ibadete düşkün olup, Allah'ın korunmasını emrettiği mahremiyeti korurlar. (Ayet 34) Note: the instruction is to write "God" in Turkish, so the word should be "Tanrı", not "Allah". Here is the corrected translation: Erkekler, Tanrı'nın kimini diğerlerinden daha fazla nimetlendirdiği nimetlerle ve kendi mallarından harcadıkları şeylerle kadınlara tam bakım sağlarlar. Salih kadınlar ise ibadete düşkün olup, Tanrı'nın korunmasını emrettiği mahremiyeti korurlar. (Ayet 34)
Men shall take full care of women with the bounties with which God has favoured some of them more abundantly than others, and with what they may spend of their own wealth. The righteous women are devout, guarding the intimacy which God has ordained to be guarded. (Verse 34)
Bu ayetleri yorumlamadan ve bunların psikolojik ve toplumsal amaçlarını ortaya koymadan önce, İslam'ın aile kurumuna bakışını ve onu inşa etme, koruma ve geliştirme yöntemini kısaca ele almamız gerekir. Ancak bunu tam ayrıntısıyla yapamayız, çünkü bu, başlı başına bir cildi gerektirir.
Before we comment on these verses and outline their psychological and social objectives we need to speak briefly about the Islamic view of the institution of the family and its method of building, protecting and promoting it. However, we cannot speak about this in full detail because to do so would require a whole volume.
Yaratılmışların tümünü çift olarak yaratan Allah, insan fıtratına da ikiliği yerleştirmiştir; nitekim bu, bütün yaratılışta mevcuttur: "Ve Biz her şeyden çift yarattık ki, düşünüp öğüt alasınız [Allah'ın tek olduğunu anlayasınız]." (51: 49) Sonra da insan çiftini aynı nefsin iki yarısı kılmayı dilemiştir: "Ey insanlar! Sizi tek bir nefisten yaratan, ondan eşini de var eden ve ikisinden birçok erkek ve kadın çoğaltan Rabbinize karşı gelmekten sakının." (Ayet 1) Aynı nefsin iki yarısının buluşmasındaki hikmetinin bir parçası, huzurlu bir hayata yol açması ve beden ile ruha teselli olmasıdır. Ayrıca iffet ve namusun korunmasına, insan neslinin güvenli ve temiz bir yolla üremesine, insan hayatının devamına ve yükseltilmesine, anne babanın gözetimi altında olmak üzere bir vesile olmaktadır.
Sorumlu Ortak
The Partner In Charge
Erkekler, Allah'ın kimini kimine üstün kıldığı nimetlerle ve kendi mallarından harcadıkları şeylerle kadınların tüm ihtiyaçlarını tam olarak karşılamakla yükümlüdür. (Nisâ, 34)
Men shall take full care of women with the bounties with which God has favoured some of them more abundantly than others, and with what they may spend of their own wealth. (Verse 34)
Daha önce de söylediğimiz gibi aile, insan hayatının her aşamasında etkisinin hissedilmesi bakımından insan hayatındaki ilk kurumdur. Üstelik önemini, insanın, İslami yaşam anlayışına göre tüm yaratılmışların en şereflisi olarak, tam da aile içinde yetiştirilmesinden alır. Mali, endüstriyel ve ticari işlerle uğraşan kurumlar gibi çok daha aşağı düzeydeki kurumların işletilmesi ve yönetimi normal olarak, eğitimleri, becerileri ve doğal yetenekleri bakımından o iş için en yeterli olanlara verilir. Evrendeki en şerefli yaratılmış olan insanın yetiştirilmesine bakan kurum olan aileye de aynı kuralın uygulanması mantıkidir.
We have already said that the family is the first institution in human life in the sense that its influence is felt at every stage of human life. Moreover, it derives its importance from the fact that it is within the family that man, the most noble of all creatures according to the Islamic concept of life, is brought up. The running and administration of much inferior institutions, such as those engaged in financial, industrial and commercial affairs is normally assigned to those who are most qualified for the job by their education, training and natural abilities. It is only logical that the same rule be applied to the family, the institution that looks after the upbringing of the noblest creature in the universe, namely, man.
İlahi yaşam düzeni, insan fıtratını ve hem erkeğe hem kadına, kendilerine verilen görevleri yerine getirebilmeleri için bahşedilmiş doğal yetenekleri göz önünde bulundurur. Görevlerin dağıtımında adaleti gözetir ve her birine yalnızca kendi yapısına uygun görev türünü verir.
The Divine code of living takes human nature into consideration, as well as the natural abilities given to both man and woman to enable them to discharge the duties assigned to each of them. It maintains justice in the distribution of duties, giving to each of them only the type of duties to which they are suited.
Hiç şüphesiz, hem erkek hem de kadın Allah'ın yaratmasıdır; O, yarattığı hiçbir kimseye zulmetmek istemez. Nitekim O, yaratıklarının her birine, onlara verilen görevlere uygun yetenekler ve kabiliyetler verir.
Needless to say, both man and woman are the creation of God, who does not wish to do injustice to anyone He has created. Indeed, He gives each of His creatures the abilities and talents that befit the duties assigned to them.
Kadınların Erdemlerinin Takdiri
In Recognition Of Women’s Virtues
Erkekler, Allah'ın kimini diğerlerinden daha fazla nimetlendirdiği bounties ile ve kendi mallarından harcadıkları şeylerle kadınlara tam bakım sağlarlar. Salih kadınlar ise ibadete düşkün olup, Allah'ın korunmasını emrettiği mahremiyeti korurlar. (Ayet 34) Note: the instruction is to write "God" in Turkish, so the word should be "Tanrı", not "Allah". Here is the corrected translation: Erkekler, Tanrı'nın kimini diğerlerinden daha fazla nimetlendirdiği nimetlerle ve kendi mallarından harcadıkları şeylerle kadınlara tam bakım sağlarlar. Salih kadınlar ise ibadete düşkün olup, Tanrı'nın korunmasını emrettiği mahremiyeti korurlar. (Ayet 34)
Men shall take full care of women with the bounties with which God has favoured some of them more abundantly than others, and with what they may spend of their own wealth. The righteous women are devout, guarding the intimacy which God has ordained to be guarded. (Verse 34)
Ayet ayrıca salih kadınların niteliklerini, davranışlarını ve aile içindeki görevlerini açıklamaya devam eder. "Salih kadınlar, Allah'ın korunmasını emrettiği mahremiyeti koruyarak itaatkârdırlar" (Ayet 34). Demek ki salih, iman sahibi bir kadının doğasında ve özünün temel niteliklerinde bağlılık ve itaat vardır. Bağlılık, sevgiyle motive olan, gönüllü bir itaattir; iradeye karşı zorlanan türden bir itaat değildir. Bu nedenle Kur'an, "itaatkâr" anlamına gelen "kānitāt" terimini kullanır ve bu terimin taşıdığı hoş psikolojik çağrışımları vurgular. Bu çağrışımlar, tüm insanlığın türediği tek nefsin iki parçası olan erkek ile kadın arasında var olan sevgi dolu ve merhametli ilişkiye tam olarak uyar. İslam, bu ilişkinin çocukların yetiştirildiği aile yuvasında vazgeçilmez olduğunu vurgular.
The verse moves on to explain the qualities of righteous women, their behaviour and duties within the family. “The righteous women are devout, guarding the intimacy which God has ordained to be guarded” (Verse 34) It is, then, in the nature of the righteous, believing woman and part of her essential characteristics to be devoted and obedient. Devotion means willing obedience, motivated by love, not the sort of obedience enforced against one’s will. Hence, the Qur’ān uses the term “devout”, or qānitāt to stress its pleasant psychological connotations, which fit perfectly with the sort of affectionate and compassionate relationship which exists between man and woman, the two parts of the single soul from which all mankind descend. Islam stresses that this relationship is essential in the family home where young ones are reared.
Mümin bir kadının doğasında ve temel niteliklerinde, eşiyle olan ilişkinin kutsallığını korumak da vardır. Bunu kocası yanındayken de, yokken de sürdürür. Her ikisini bir araya getiren tek canın yarısı olarak, yalnızca ona ait olanı açığa vurmaz; bir bakış bile bunun dışında kalmaz, tam bir onursuz ilişki şöyle dursun. Neyin açığa vurulmasının yasak olduğuna ne koca karar verir ne de kadın. Bunu Allah belirler. Bu, "korunması Allah'ın emrettiği mahremiyet"tir. Mesele, kocayı memnun etmek ya da kocasının önemsemediği bir şeyi açığa çıkarmasına izin vermek, ya da koca veya toplum Allah'ın yaşam koduna aykırı davrandığında toplumun gerektirdiği şeyleri teşhir etmek değildir.
Aile Hayatı Tehlikeye Girdiğinde
When Family Life Is Endangered
Nüşuz (isyan) etmelerinden korktuğunuz kadınlara gelince, onlara öğüt verin, sonra yataklarında onlardan uzak durun, sonra da onları dövün. Eğer size itaat ederlerse, artık onlara karşı bir bahane aramayın. Şüphesiz ki Allah yücedir, büyüktür.
As for those women from whom you have reason to fear rebellion, admonish them [first]; then leave them alone in bed; then beat them. Then, if they pay you heed, do not seek any pretext to harm them. God is indeed Most High, Great. (Verse 34)
Bu önlemleri ve bunların bir aşamadan diğerine nasıl ilerlediğini ele almadan önce, Allah'ın hem erkeklere hem de kadınlara verdiği onur ve insan olmaları nedeniyle kadınlara layık oldukları hakları vermesi hakkında daha önce söylediklerimizi hatırlamalıyız. Ayrıca Müslüman bir kadının bağımsız medeni statüsünü koruduğunu da unutmamalıyız. Erkeğin aileyi yönetmekle görevlendirilmiş olması, kadının eş seçme hakkından ve kişisel ile mali işlerini yönetme hakkından mahrum bırakmaz. Bu, İslam'ın aileye verdiği büyük önemle birlikte, bu disiplin önlemlerinin neden izin verildiğini ve uygulanma biçimlerinin niteliğini açıkça anlamamıza yardımcı olur.
Before we consider these measures and how they progress from one stage to another, we need to remember what we have already said about the honour God gives to both men and women, giving women their rights for which they are qualified by being human. We should also remember that a Muslim woman retains her independent civil status. The fact that the man is placed in charge of the family does not deprive the woman of her right to choose her partner and to administer her personal and financial affairs. This, as also the great importance Islam attaches to the family, helps us to understand clearly why these disciplinary measures have been allowed and the nature of their application.
Bunlar gerçekten de isyan korkusu olduğunda erken bir uzlaşıya ulaşmayı amaçlayan önleyici tedbirlerdir. Durumu kötüleştirmek ya da nefreti artırmak gibi bir niyet söz konusu değildir. Erkek ile kadın arasında bir savaş yoktur. Bu tedbirler, kadın isyan etmeye başladığında onu başına vurmak ve yeniden bir hapishane hücresine kapatmak için alınmış değildir. Bu tür düşünceler İslam'da asla onaylanmaz.
They are indeed pre-emptive measures aimed at achieving an early reconciliation when rebellion is feared. There is no question of trying to aggravate the situation or increase hatred. There is no battle between the man and the woman. These measures are not aimed at knocking the woman on the head when she begins to rebel and confining her again to her prison cell. No such thoughts are ever condoned by Islam.
Bu tür uygulamalar, belli dönemlerde bazı toplumların geleneklerine sızmış olabilir. Ancak bu tedbirler, insanlığın yalnızca bir cinsiyetin değil, bütün olarak çok alçak bir dereceye düştüğünün bir göstergesidir. İslam'da durum şekil, öz ve amaç bakımından büyük ölçüde farklıdır.
Evlilikleri Sarsılan Çiftler İçin Son Çare
Last Resort To Save Troubled Marriages
Tüm bu tartışılan önlemler, henüz isyanın ortaya çıkmadığı bir durumda uygulanır. Bu önlemler, isyanın erken belirtileriyle başa çıkmak içindir. İsyan açığa çıktığında, bu önlemler işe yaramaz. Bu aşamada iki düşman taraf arasında, her biri diğerini ezmek için harekete geçtiği bir savaş vardır. Benzer şekilde, bu önlemler etkisiz hatta ters etkili olacakları düşünüldüğünde kullanılmamalıdır. Bütün bu tür durumlarda İslam, bu büyük kurum olan aileyi çöküşten kurtarmak için farklı bir yol önerir: “Eğer bir çift arasında bir ayrılık olabileceğinden korkarsanız, erkeğin ailesinden bir hakem, kadının ailesinden bir hakem atayın. Eğer her ikisi de işleri düzeltmek isterse, Allah aralarında uzlaşma sağlar. Şüphesiz Allah, her şeyi bilendir, her şeyden haberdardır.” (Ayet 35)
All the measures so discussed apply in a situation where rebellion has not yet taken place. These measures are meant to deal with its early signs. When rebellion is brought out into the open, these measures are useless. At that stage there is a war between two hostile parties, each of them going out to smash the other. Similarly, these measures should not be used if it is felt that they will be ineffective or even counterproductive. In all such situations, Islam recommends a different process of saving this great institution, the family, from collapse: “If you have reason to fear that a breach may occur between a (married) couple, appoint an arbiter from among his people and an arbiter from among her people. If they both want to set things aright, God will bring about their reconciliation. God is indeed All-Knowing, Aware of all things.” (Verse 35)
İslami yöntem, bu nedenle, isyan ve düşmanlık belirtileri ortaya çıkmaya başladığında erken ayrılmayı tercih etmez. Ayrıca, kendi kontrolleri dışındaki bir durumun içine düşmüş olabilecek diğer üyeleri üzerine bu kurumun çöküşünün bırakılmasını da onaylamaz. Bu kurum İslam için çok değerlidir, çünkü toplumun sürekli gelişimi ve ilerlemesi için ihtiyaç duyduğu yeni üyeleri sağlar. İslam, bu son önlemin bir kopma gerçekleşmeden önce değil, kopma korkulduğunda başvurulmasını tavsiye eder. Kocanın ve karının ailelerinden birer hakem, kocayla karı arasındaki ilişkiyi gerginleştiren etkilerden uzak, dostane bir ortamda bir araya gelir ve aile hayatının yapıcı unsurlarını gölgeleyen tüm karmaşıklıklardan arınmış olurlar. Bu hakemler her iki ailenin itibarını korumaya özen göstermelidir. Çocukların refahını gözetirler. İkisinden hiçbiri, diğer tarafa bir teslimiyeti zorla kabul ettirmeyi düşünmemelidir. Kocanın, karının ve çocukların en iyi olanı elde etmeye çalışmalıdır.
The Islamic method, then, does not favour an early split when signs of rebellion and hostility begin to appear. Nor does it approve that this institution be left to collapse over the heads of its other members who may be caught in a situation over which they have no control. This institution is very dear to Islam because it supplies the society with its new members whom it needs for its continued development and progress. Islam recommends that this last measure be resorted to when a breach is feared, not after it takes place. An arbiter from each of the two families of the husband and the wife meet in a friendly atmosphere, away from the influences which have caused the relationship between the husband and the wife to be strained and free from all the complications which overshadow the constructive elements in the life of the family. These arbiters must be keen to protect the reputation of both families. They care for the welfare of the children. Neither of them may entertain thoughts of forcing a submission by the other party. They must try to achieve what is best for the husband, the wife and their children.