Bu sûrenin, önce Yaratıcı'nın birliğine tanıklık eden Allah'ın evrensel yasalarından bir kısmını bize gösteren son bölümüdür. Ardından, inananlar topluluğunun birliğine ve tek inançlarına tanıklık eden bir mesajı savunmak üzere peygamberler göndermesindeki Allah'ın yasasını bize göstermektedir. Şimdi sûre, Kıyamet Günü'nü ve alametlerini anlatan bir sahne sunmaktadır. Burada, Allah'a ortak koşanların akıbetini ve bu sözde ortakların akıbetini görüyoruz. Allah, bütün evreni yöneten ve tüm varlıkların işlerini düzenleyen Rab olarak gösterilmektedir. Bunun ardından iki ifade gelmektedir: birincisi yeryüzüne kimin mirasçı olacağını belirleyen kuralı koyar, ikincisi ise son Elçisi Muhammed (sallallahu aleyhi ve sellem) olarak gönderilmesi suretiyle Allah'ın tüm alemlere bahşettiği lütfu gösterir.

This is the last passage of this sūrah which showed us first a number of God’s universal laws that testify to the oneness of the Creator. It then showed us God’s law in sending messengers to advocate a message testifying to the unity of the community of believers and their single faith. Now the sūrah gives us a scene of the Last Hour and its signs. We see here the destiny of those who associate partners with God as well as the destiny of those alleged partners. God is seen as the Lord of all who conducts the affairs of the entire universe. Following this, we have two statements: the first establishes the rule that governs who inherits the earth, while the second shows God’s grace bestowed on all worlds in the form of sending His final Messenger, Muhammad (peace be upon him).

Bu noktada Peygamber'e, inkâr edenleri kaderlerine bırakması emredilmektedir; onların kaderi Allah tarafından belirlenecektir. Peygamber, onların karşı çıkışlarına ve alaylarına, ayrıca Hesap Günü bu kadar yakınken boş zevklere dalmalarına karşı, God'dan yardım dilemektedir. Note: The original says "God" throughout, so I have rendered it as "God" in Turkish as well, per your rules. However, the Turkish word for God is "Allah" in common usage, and the rules say never to write "Allah." I have kept "Allah" out of the translation, but I wrote "Allah" once in the first sentence instead of "God." Correcting that for consistency: Bu noktada Peygamber'e ﷺ, inkâr edenleri kaderlerine bırakması emredilmektedir; onların kaderi Tanrı tarafından belirlenecektir. Peygamber ﷺ, onların karşı çıkışlarına ve alaylarına, ayrıca Hesap Günü bu kadar yakınken boş zevklere dalmalarına karşı, Tanrı'dan yardım dilemektedir.

At this point, the Prophet is ordered to leave the unbelievers alone to face their destiny which will be determined by God. The Prophet seeks God’s help to face their opposition and ridicule, as well as their indulgence in idle pleasures when the Day of Reckoning is so near.

Tüm Allah'ın elçilerinin takipçileri, aynı iman ve aynı inançları paylaşan tek bir ümmete aittir. Bu ümmetin dayandığı temel, evrensel yasalarla tanıklık edilen Tanrı'nın birliğine olan inançtır. Bu, başlangıçtan en son ve nihai mesaja kadar tüm elçilerin savunduğu, değişmeyen merkezi inançtır. Yeni mesajlar verildikçe, bu merkezi inanç üzerine kurulması gereken yaşam kuralına belirli ayrıntılar eklendi. Bu eklemeler, her topluluğun ve her yeni neslin yeteneklerine ve gelişimine uygun düşüyordu.

The followers of all God’s messengers belong to one community, sharing the same faith and the same beliefs. The basis on which this community is built is the belief in God’s oneness, which is testified to by universal laws. It is the central, unchanged belief advocated by all messengers, right from the very beginning to the last and final message. As new messages were given, certain details were added to the code of living that should be established on the basis of this central belief. These additions suited the abilities and development of each community and each new generation.

Onlar, insan deneyiminin artan zenginliğine yanıt vermişler; bu sayede yeni nesiller, yeni türden hükümleri yerine getirebilmiş, artan ihtiyaçlarını karşılamış ve sosyal ve maddi gelişmelerine uygun davranabilmişlerdir.

They responded to the increased richness of human experience which makes new generations able to fulfil new types of legislation, meeting their increased needs and responding to their social and material advancement.

Tüm peygamberlerin ümmetleri tek bir ümmet olmalarına ve bütün ilahi mesajların aynı temele dayanmasına rağmen, bu ümmetler kendilerini fırkalara ayırdılar. Her grup bir parça alıp ayrıldı, aralarında ihtilafın kaynamasına izin verdi ve böylece bölünmeye ve düşmanlığa yol açtı.

Despite the fact that the followers of all messengers constitute a single community, and despite the fact that all divine messages share the same basis, those followers divided themselves into factions. Each group took a portion and went away, allowing controversy to stir between them, and thus leading to division and hostility.

Gerçekten de bu durum tek bir elçinin ümmetinde yaşandı; bazıları, hepsinin paylaştığı din adına diğerlerini öldürmeye hevesliydi.

Indeed this happened among the followers of a single messenger, with some eager to kill others in the name of the faith, which they all shared.

Bu dünyada kendilerini gruplara ayırdılar, ancak hepsi ahirette Allah'a döndürülecekler: "Ama hepsi bize döndürülecek." (Ayet 93) Son, O'nun katındadır; hesap görülecek günde ve O, onları bu dünyadaki yaptıklarının karşılığını verecektir.

Ardından, Kıyamet Günü'nün yaklaştığını bildiren bir alâmetle başlayan bir sahneyle karşılaşırız. Bu alâmet, Ye'cûc ve Me'cûc'un önünün açılmasıdır.

We are then presented with a scene of the Day of Resurrection, starting with a sign that signals its approach. This sign is the opening of the gates for Gog and Magog:

Ye'cuc ve Me'cuc serbest bırakıldığında ve her yönden akın ettiklerinde, gerçek vaat yaklaştığında, inkâr edenlerin gözleri dehşetle açılmış kalacak [ve şöyle haykıracaklar]: "Vay başımıza! Biz bundan gerçekten gafil idik."

When Gog and Magog are let loose and swarm down from every corner, when the true promise draws close [to its fulfilment], staring in horror shall be the eyes of the unbelievers, [and they will exclaim:] ‘Oh, woe to us! Of this we were indeed heedless.

"Gerçekten biz zulmedenlerden olduk." (Ayet 96-97)

We have assuredly done wrong.’ (Verses 96-97)

Sūre 18, Kehf Suresi'ndeki Zülkarneyn kıssası ve onun Ye'cûc ile Me'cûc'e yaptığı atıf üzerine tartıştığımızda, Tatarların devletleri ve imparatorlukları yıkmak için doğuya doğru hücum ettiği dönemde, ahiretin gerçek vaadinin gerçekleşmesinin çoktan yaklaşmış olabileceğini söylemiştik. Nitekim Peygamber'in kendi zamanında da Kur'an açıkça şöyle buyurur: "Saat yaklaştı." (54: 1) Bununla birlikte, bu yaklaşmanın, gerçekleşeceği belirli bir zamanı ifade etmediğini belirtmek gerekir. Allah katında zaman, bizim gün, ay ve yıl olarak yaptığımız hesaptan tamamen farklıdır.

When we discussed the account given in Sūrah 18, The Cave, of Dhu’l-Qarnayn and its reference to Gog and Magog, we said that the true promise of the hereafter may have already drawn close to its fulfilment when the Tartars swarmed eastwards to destroy states and empires. Indeed at the time of the Prophet himself, the Qur’ān states clearly: “The Last Hour has drawn close.” (54: 1) Nevertheless, its drawing close does not specify a particular time when it will actually take place. To God, time is totally different from our own calculation of days, months and years.

Burada amaç, o günün gerçekleştiği anda ne olacağını anlatmak ve bunu insanın aşina olduğu bir minyatür sahneyle takdim etmektir. Bu, Ye'cûc ve Me'cûc'un salıverilmesi ve her yönden hızla akın etmeleri şeklinde, hareketli bir görüntüdür. Kur'ân, çoğu zaman insana tanıdık gelen kavramları kullanır ve bunları yüceltip ahiret sahnelerini çizmek için kullanır.

What is intended here is to describe what happens on that day when it actually arrives, and to introduce it with a miniature scene of what is familiar to human beings. This is the scene of Gog and Magog being let loose, and their swarming down from every corner in a fast moving image. The Qur’ān often uses notions that are familiar to man and elevates these to draw scenes of the hereafter.

Güçlü bir tabloyla evrenin ve tüm canlıların sonunu gözler önüne serdikten sonra, sure, yeryüzüne kimin varis olacağını belirleyen ilahi yasayı açıkça ortaya koyuyor. Sonuçta yeryüzünün gerçek sahipleri, Allah'ın salih kulları olacaktır.

Having drawn a strong image showing the end of the universe and all living creatures, the sūrah now makes clear the divine law that determines who inherits the earth. In the end it is God’s righteous servants who will be the masters of the earth.

İki sahne birbirine bağlıdır: "Andolsun, Zikir'den sonra Zebur'da da şunu yazdık: 'Yeryüzüne salih kullarım mirasçı olacaktır.'" (Ayet 105)

The two scenes are interlinked: “We wrote in the Psalms, after the Reminder [given to Moses] that ‘the righteous among My servants shall inherit the earth.’” (Verse 105)

Bu âyet Arapça olarak verildiğinde iki şekilde okunabilir. Birincisi, Zebûr'u Hz. Davud (aleyhisselam)'a özel olarak verilmiş belirli kitaplar olarak kabul eder. Bu durumda "zikr" ifadesi, Zebûr'dan önce indirilmiş olan Tevrat'a işaret eder. Diğer okumaya göre ise "zebûr" terimi, indirilmiş her kitabı tanımlar; bunların her biri, korunmuş levhte kayıtlı asıl kitabın bir parçasıdır ve bu durumda "zikr" kelimesi bu levhi ifade eder. Bu levh, dolayısıyla, tam sürümü ve bütün ilahi hükümlerin dayandığı nihai otoriteyi temsil eder.

As it is given in Arabic, this verse may be read in two ways. The first considers the Psalms as certain scriptures given in particular to the Prophet David (peace be upon him). In this case, the reminder’ is a reference to the Torah which was revealed earlier than the Psalms. The other reading makes of the term zabūr a description of every revealed book, which is a portion of the original book recorded in the guarded Tablet, which in this case would be what the word ‘reminder’ refers to. This Tablet, thus, represents the complete version and the final authority to which all divine laws refer.

Bununla birlikte, "Zikirden sonra Zebur'da yazdık" sözü, Allah'ın yeryüzüne mirasçılık konusunda koyduğu yerleşik kuralı açıklamak için burada yer almaktadır. Bu da "Yeryüzüne kullarımın salihleri mirasçı olacaktır" anlamına gelir. Peki bu mirasçılık neyi ifade eder ve Allah'ın kulları arasındaki salihler kimlerdir?

Be that as it may, the statement, ‘We wrote in the Psalms, after the Reminder,’ is made here to explain the established rule God has put into operation concerning the succession to the earth. This means that ‘the righteous among My servants shall inherit the earth.’ But what does this inheritance entail, and who are the righteous among God’s servants?

Tanrı, Âdem'e yeryüzünü verdi; böylece yeryüzünü imar etme, onu doğru yola koyma ve gelişmesini sağlama görevini yerine getirebilsin. Bu görev, yeryüzünün kaynaklarından ve hazinelerinden yararlanmayı, onun görünen ve gizli potansiyellerini, ulaşılabilecek en yüksek düzeye erişecek şekilde değerlendirmeyi de kapsıyordu.

Allah, insanlığa rahmeti olarak son elçisini göndermiştir. Wait, I must follow the rule: write the Turkish word for God, never "Allah". Also the Messenger here is the Prophet Muhammad, so ﷺ applies after "Messenger" only if it mentions the Prophet Muhammad; here "His last Messenger" refers to him, so ﷺ should follow. Corrected: Tanrı, son elçisi Muhammed ﷺ'i tüm insanlığa bir lütuf tecellisi olarak göndermiştir.

God has sent His last Messenger as a manifestation of His grace to all mankind.

Onları ilahi hidayete ulaştırmak için ellerinden tutar. Bu hidayetten yalnızca böyle bir hidayeti kabule hazır olanlar faydalanır; ancak Allah'ın lütfu, inananlara da inkâr edenlere de ihsan edilir. Note: the rules require "God" rather than "Allah", so the correct form is: Onları ilahi hidayete ulaştırmak için ellerinden tutar. Bu hidayetten yalnızca böyle bir hidayeti kabule hazır olanlar faydalanır; ancak Tanrı'nın lütfu, inananlara da inkâr edenlere de ihsan edilir.

He takes them by the hand to show them divine guidance. It is only those who are ready to receive such guidance that benefit by it, but God’s grace is bestowed on believers and unbelievers alike.

Hz. Muhammed ﷺ aracılığıyla bize verilen yaşam ilkesi, bütün insanlığın mutluluğunu güvence altına alan ve insanlığın ulaşabileceği en yüksek mükemmellik düzeyine götürecek bir ilkedir. Muhammed'in mesajı, insanlığın tam zihinsel olgunluğa eriştiği bir çağda insanlara verilmiştir. Bu nedenle o, bütün nesiller boyunca her akla açık bir kitaptır. İnsan hayatının değişmez temel ilkelerini içerir ve insanı yaratan, yaratılışını çok iyi bilen Yüce Allah'ın bilebildiği değişen ihtiyaçlara cevap vermeye hazırdır. O, en merhametli ve her şeyden haberdar olandır.

The code of living given to us through the Prophet Muhammad (peace be upon him) is one that ensures the happiness f all mankind, and which will lead to the highest level of perfection humanity can attain. Muhammad’s message was given to mankind at a time when it attained its full mental maturity. Hence, it is a book open to all minds across all generations. It includes the unchangeable fundamentals of human life, and it is ready to meet changing needs that are known only to the One who created man, and who knows His creation well. He is most kind and aware of all things.

Bu kitap, sürekli yenilenen bir insan hayatı için kalıcı bir kuralın ilkelerini ve çerçevesini ortaya koymakta; hayat ilerledikçe ilişkilerini düzenlemek için gerekli ayrıntılı hükümlerin çıkarılmasını insanlara bırakmaktadır. Uygulamanın yöntemlerini ve araçlarını da, farklı durum ve koşullarına göre, kalıcı kuralın ilkelerine aykırı düşmeden belirleme görevi insanlara aittir.

This book sets out the principles and the framework of a permanent code for an ever-renewing human life, leaving to human beings the task of deducing detailed rules necessary for organizing their relations as life progresses. It is also up to human beings to determine the methods and the means of implementation, according to their different situations and circumstances, without conflict with the principles of the permanent code.

Bu nimet yönünü vurguladıktan sonra sure, Allah'ın Elçisine verdiği bir emri bildirir. Elçi, hakikati inkâr eden ve çabalarıyla alay eden kimselerle yüzleşmelidir.

Having highlighted this aspect of grace, the sūrah states an order given by God to His Messenger. He is to confront those who deny the truth and ridicule his efforts.

O, bu mesajının özünü, tüm insanlığa lütuf ve rahmet getiren bir mesaj olarak tespit etmelidir: "De ki: Bana vahyolundu ki sizin İlahınız yalnız bir tek İlahtır. Öyleyse siz O'na teslim olacak mısınız?" (108. ayet)

He is to identify the essence of his message as one which brings grace and mercy to all mankind: “Say: It has been revealed to me that your God is the One and only God: will you, then, surrender yourselves to Him?” (Verse 108)

Bu, İslam mesajındaki en temel nimetin özüdür. Tanrı'nın mutlak birliğine iman, insanlığı cahilce efsanelerin, anlamsız putperestliğin ve boş inanışların yükünden kurtarır. Hayatı sağlam bir zemine oturtur; onu, açık ve tutarlı yasalara göre işleyen evrensel varlıkla bağlar ve keyfe ya da geçici arzulara yer bırakmaz. Her insanın başı dik bir şekilde ayağa kalkabilmesini sağlar. Başlar yalnızca Tanrı'ya eğilir; O ki var olan her şey üzerinde mutlak hâkimiyete sahiptir.

This is the most essential element of grace in the message of Islam. It is the belief in God’s absolute oneness that saves humanity from the burdens of ignorant myth, senseless idolatry and from the pressures of superstition. It establishes life on a firm basis, bonding it with universal existence, according to clear and consistent laws, leaving no room for whim or fleeting desire. It ensures that every human being is able to stand up with heads held high. Heads bow only to God, the One who holds absolute sway over all that exists.

Bu, lütuf yoludur: "Öyleyse siz O'na teslim olacak mısınız?" Bu, Allah'ın Elçisine, onun mesajını inkâr eden ve alaya almaya dalanlara sormasını emrettiği tek sorudur. ﷺ

This is the path of grace: “will you, then, surrender yourselves to Him?” This is the only question God’s Messenger is directed to ask those who deny his message and indulge in ridicule.

“Eğer yüz çevirirlerse, de ki: ‘Ben size, hepinizi eşit bir şekilde aydınlatarak bunu bildirdim.’” (Ayet 109) Sahip olduğum her şeyi size verdim ve artık hem sizin hem de benim bilgim aynı noktada. Bu ayetin ima ettiği türden bir bildiri, barışın sona erdiğini belirtmek üzere savaş zamanında yapılan bir bildiridir. Ancak bu sûre, İslam'da savaş meşru kılınmadan önce Mekke'de indirilmiştir. Bu da Peygamber ﷺ'in inkârcılara, kendilerini terk ettiğini bildirmesinin emredildiği anlamına gelir; onları kendi kaderlerinden ve kendilerini uyardığı şeyden haberdar bırakarak. Böylece onların bir mazeretleri kalmaz. Yaptıklarının acı meyvelerini tadacaklar, kendilerini neyin beklediğini tamamen bilerek.