Bu pasaj, bu sûrenin başındaki bölümlerin ortaya koymak istediklerini tamamlamaktadır. Amacı, cahiliye dönemine ait fikir ve uygulamaların izlerini silmektir; bu izler hâlâ kendini özellikle kadınlar, toplumdaki yerleri ve yetimler ile çocuklar gibi diğer savunmasız gruplara yönelik davranışlarda göstermektedir. Müslüman toplumun bu tür izlerden tamamen arındırılması gerekiyordu; böylece aile, erkek ve kadının tek bir ruhun iki parçası olduğu ve her ikisinin de hakkının verilmesi ile onurlu konumlarının korunması esasına dayanarak kurulabilirdi. Çıkarları gözetilmeli ve aile bağları güçlendirilmelidir. Aile içinde çıkan her anlaşmazlık, büyüyüp bağların kopmasına ve evlerin yıkılmasına yol açmadan erken çözülmelidir. Unutulmamalıdır ki bu tür durumlarda ilk zarar gören, henüz gelişim çağında olan küçük çocuklardır. Müslüman toplum ise, güç sahiplerinin baskısına uğramamaları için, savunmasız gruplarını gözeten bir temel üzerine kurulmalıdır.

This passage complements what the early parts of this sūrah have set out to do. It aims to eradicate all traces of past ignorant days, still manifesting themselves in ideas and practices, especially concerning women, their place in society and the treatment of other vulnerable groups such as orphans and children. The whole Muslim community needed to be purged of such traces in order to allow the family to be established on the basis that man and woman are two parts of a single soul and they both must be given their due and honourable positions. Their interests are to be looked after and family ties need to be strengthened. Any dispute that breaks out within the family should be settled early, before it develops and leads to a severing of ties and the destruction of homes. It is to be remembered that in such cases, the first to suffer are young children who are still in their formative years. The Muslim community, on the other hand must be established along the lines of looking after its vulnerable groups, so that they are not oppressed by those who wield power.

Bu bölüm, aile ilişkilerinin belirli yönlerini ele almakta ve bunları evreni yöneten sistemle bağlantılandırmaktadır. Bu, bize kadınların statüsü, ailenin rolü ve toplumda yardıma muhtaç ve savunmasız olanlara gösterilen özen konularının çok ciddi meseleler olduğu duygusunu vermektedir. Gerçekten de öyledir. Bu surenin önceki bölümlerine yorum yaparken, İslam'ın aileye bakışını ve Müslüman topluluktan cahiliyeyi silmek, böylece onun psikolojik, sosyal ve ahlaki standartlarını yükseltmek için gösterdiği çabaları uzun uzadıya ele almıştık. Kendimize şunu hatırlatmalıyız: Müslüman topluluk üstünlüğünü ancak böyle bir yükselişle, İslam'a inanmayan ve onun eşsiz sistemine göre hareket etmeyen diğer tüm toplumlara karşı kazanabildi.

The present passage deals with certain aspects of family relationships, providing a linkage between them and the system that governs the universe. This imparts to us a feeling that the question of the status of women, the role of the family and care for the helpless and vulnerable in society are very serious matters. This is indeed the case. We have already spoken at length, when commenting on the early parts of this sūrah, on the way Islam views the family and its efforts to eradicate ignorance from the Muslim community in order to elevate its psychological, social, and moral standards. We should remind ourselves that only through such elevation did the Muslim community gain superiority over all other societies which do not believe in Islam and which do not conduct themselves according to its unique system.

Kadınlarla ilgili hükümler sorarlar. De ki: Allah, onlarla ilgili hükümleri size bildirir; bir de bu Kitap'ta okunan, hakkı kendilerine verilmeyen ve onlarla evlenmekten hoşlanmadığınız yetim kadınlar ve çaresiz çocuklar hakkında, yetimlere adaletle davranmanız konusunda size okunanlar da böyledir. Yaptığınız her iyiliği Allah tam olarak bilir. (127. ayet)

They ask you for rulings concerning women. Say, God [Himself] gives you His rulings concerning them, as well as what is conveyed to you through this Book about orphan women whom you deny what has been assigned to them, and you are disinclined to marry them; and concerning helpless children, and about your duty to treat orphans with fairness. Whatever good you may do, God knows it fully. (Verse 127)

Sûrenin başında yer alan ve kadınlarla ilgili birtakım hükümleri ortaya koyan ayetler, Müslümanların zihninde kadının konumunun farklı yönlerine dair birçok soru uyandırdı. Yeni kurulmuş Müslüman toplumunun üyeleri, farklı konularda hüküm gerektiren sorular ortaya koydular. Bu durum, onların hayatın her alanında dinlerinin her hükmünü bilmeye yönelik samimi bir istek içinde olduklarını gösteriyordu.

The verses with which the sūrah opens and which outline a number of regulations about women raised many questions in the Muslims’ minds about different aspects of the position of women. Those in the newly-established Muslim community formulated questions which required rulings on different matters. This indicated a genuine desire on their part to know every ruling of their faith in all matters of life.

Cahiliyye'den İslam'a geçişleri, kalplerinde geniş kapsamlı bir etki bıraktı. Cahiliyye döneminde yaptıkları her şeyi sorgulamaları gerektiğini hissettiler; zira bunların İslam tarafından yasaklanmış ya da değiştirilmiş olabileceğinden korkuyorlardı. Her konuda İslam'ın görüşünden emin olmak istiyorlardı. Doğrudur, cahiliyyeden kalma bazı izler onlarda hâlâ varlığını sürdürüyordu; ancak çok daha önemli olan, yaşam tarzlarının İslam'a uygun olduğundan emin olma yönündeki samimi arzularıydı. Bu yüzden sordukları sorular ve açıklama ile hüküm talepleri de buradan kaynaklanıyordu.

The move they have made from ignorance to Islam had a far-reaching effect on their hearts. They felt that they needed to question everything they did in their pre-Islamic days, fearing that it might have been outlawed or modified by Islam. They wanted to be sure of the Islamic view on all matters. It is true that certain traces of ignorance lingered with them, but what was much more significant was their genuine desire to make sure that their lifestyle was in conformity with Islam. Hence their questionings and their requests for explanations and rulings.

Bu, yalnızca bu dini biraz daha öğrenmeyi amaçlayan entelektüel bir uğraş değildi. Öğrendiklerini uygulamak için bilmek istiyorlardı. İslam'ın ilk nesil Müslümanları, bu inancı benimsediklerinde yeniden doğduklarını fark ettiler. Üstelik hayatlarındaki bu büyük değişimi paha biçilmez görüyorlardı. Bu yüzden İslam'a aykırı olabilecek hiçbir uygulama ve alışkanlığı sürdürmekten çekiniyorlardı. Kaygıları ve İslam'ın koyduğu hükümlerin hangisi olursa olsun onlara uyma kararlılıkları, onlara gerçekten büyük bir lütuf kazandırdı. Allah Teâlâ (SWT) bizzat onlarla ilgilendi ve sorularını cevaplamayı kendi üzerine aldı.

Bu ifadelerden ve Kur'ân metninin kendisinden açıkça anlaşılmaktadır ki, İslâm öncesi Arabistan'da yetim kızlar çok kötü bir durumdaydı. Böyle bir kız, vasisinin tamahkârlığından ve haksızlığından çekerdi. Onun tamahı, kızın malını yemeye sevk ederdi. Vasi kızla evlenmeye karar verirse, ona adil bir mehir vermezdi. Öte yandan, vasi kızın çirkin olması sebebiyle onunla evlenmezse, yine haksızlığa uğrardı; çünkü kızın başka biriyle evlenmesine izin vermez, böylece kocası kızın malını onunla paylaşamazdı.

It is clear from these statements, as well as the Qur’ānic text itself, that orphan girls had a very raw deal in pre-Islamic Arabia. Such a girl suffered from the greed and injustice of her guardian. His greed prompted him to devour her wealth. If he decided to marry her, he would not give her a fair dowry. On the other hand, if her guardian did not marry her on account of her being plain, she still suffered injustice, because he would not allow her to marry someone else, so that her husband could not share with him her wealth.

Aynı tutum çocuklara da gösterildi. Kadınlar ve çocuklar, güçsüz oldukları ya da savaşmayanlar sayıldıkları için miras paylarından mahrum bırakıldı. O dönemin kabile anlayışı, savaşa katılabilecek olanlara her türlü hakkı tanıyor, savaşa katılamayan güçsüzlere ise hiçbir şey bırakmıyordu.

The same sort of treatment was extended to children. Women and children were deprived of their shares of inheritance because they were powerless or they were classified as non-fighters. The tribal attitude at the time gave every right to those who were able to fight, and left nothing for the powerless who could not take part in the battle.

Islam'ın değiştirmek için ortaya çıktığı, yerlerine asil ve insani gelenekleri koyduğu işte bu aşağılık gelenekler oldu. Bu, yalnızca Arap toplumunda yapılmış büyük bir ıslahat değildi.

It is these ignoble traditions which Islam set out to change, replacing them with noble and humane traditions. This was not merely a great reform of Arabian society.

Gerçekten de bu, Araplara İslam öncesi karakterlerinden farklı yeni bir karakter kazandıran yeni bir doğuştu.

It was indeed a new birth which gave the Arabs a new character, different from their pre-Islamic one.

Dikkat edilmesi gereken önemli nokta, bu yeni doğuşun öncesinde onun yolunu hazırlayan hiçbir adım ya da gelişmenin bulunmadığıdır. Bu doğuş, o Arap toplumunun hayatında ani bir ekonomik ya da maddi değişimle de başlamamıştır. Miras ve mülkiyet haklarının savaşma yeteneğine göre verilmesinden tamamen insani bir temele dayanarak verilmesine geçiş, onların yeni keşfettikleri bir yeteneğin sonucu değildi. Çocuklara, yetim kızlara ve kadınlara miras ve mülkiyet haklarının verilmesi de savaşçıların önemini azaltan yeni bir istikrar döneminin meyvesi olarak gerçekleşmemiştir. Nitekim yeni düzende savaşçılar, hatta daha büyük bir öneme sahipti.

Sûre daha sonra, İslâm'ın kurmak istediği toplumun genel düzeninin bir parçası olarak aile hukukuna bir adım daha ileri gider. Bu, yukarıdan lütfedilmiş olan Allah'ın kanununa dayanan bir toplumdur; çoğu zaman maddi nitelikte olan ve çoğunlukla mal üretimi ve maddi zenginlikle ilgili olan dünyevî etkenlerin değişimine dayanan bir toplum değildir.

The sūrah then moves a step further with family legislation as part of the general organisation of the society Islam wants to establish. It is a society based on the code God has bestowed from on high, not on changing worldly factors, which are often materialistic in nature and which often are to do with the production of goods and material riches.

Eğer bir kadın kocasından kötü muamele veya terk edilme korkusu taşıyorsa, aralarında barışçıl bir şekilde durumu düzeltmeye çalışmaları ikisi için de bir günah olmaz; çünkü barış en iyisidir. Hırs insan nefislerinde her zaman mevcuttur. İyilik eder ve Allah'tan korkarsanız, şüphesiz Allah yaptığınız her şeyden haberdardır. Ne kadar istekli olsanız da, eşleriniz arasında adaleti asla sağlayamazsınız. Bu yüzden birine tamamen meyledip diğerini, sanki askıda bırakırcasına, bütünüyle ihmal etmeyin. Düzeltirseniz ve Allah'tan korkarsanız, şüphesiz Allah çok bağışlayıcı, merhamet sahibidir. (Ayet 128-129)

If a woman has reason to fear ill-treatment or desertion by her husband, it shall not be wrong for the two of them if they should try to set things peacefully to rights between them; for peace is best. Avarice is ever-present in human souls. If you act with kindness and are God-fearing, surely God is aware of all that you do. In no way can you maintain equity between your wives, even though you may be keen to do so. Do not, then, be totally partial towards one to the exclusion of the other, leaving her, as it were, in a state of suspense. If you put things to rights and are God-fearing, God is indeed Much-Forgiving, Merciful. (Verses 128-129)

Bu surenin daha önceki bölümlerinde İslam hukuku, kadının isyan ya da kötü davranış hâlinde olması durumunda izlenecek yolları ele almış ve aile yapısını korumak için yapılması gereken işlemleri belirlemiştir. Şimdi ise kocanın kötü davranışı ya da terk etmesi hâlinde uygulanacak hükümlerle karşılaşıyoruz; bu durum, kadının güvenliğini ve onurunu olduğu kadar tüm ailenin güvenliğini de tehdit etmektedir. Duygular ve eğilimler değişebilir. İslam, her ayrıntıyla ilgilenen ve her ihtimale, kendi ilkeleri, değerleri ve kurduğu toplum yapısı çerçevesinde karşılık veren bir hayat sistemidir.

Earlier in this sūrah, Islamic legislation dealt with the state of rebellion or abuse when caused by a wife. It outlined the procedures that should be taken in order to preserve the structure of the family. At this juncture, we now have regulations dealing with abuse or desertion by the husband, which threatens the security and dignity of the woman as well as the security of the whole family. Feelings and inclinations might change. Islam is a system for life which deals with every detail and caters for every eventuality within the framework of its principles, values and the structure of the society it establishes.

Bu evlilik ve aile hayatına uygulanan kuralların, insan hayatının bütününü düzenleyen genel bir sistemin yalnızca bir parçası olduğunu anlamamız gerekir.

We have to understand that these rules which are applicable to marriage and family life are only a part of an overall system which regulates human life as a whole.

Bu sistem de, Allah'ın tüm evren için koyduğu yasanın bir parçasıdır; evrenin doğasına olduğu kadar, evrende yaşayan insanın doğasına da iyi uyar. Bu derin gerçek, bütün sistemin merkezindedir. Bu nedenle, aile hayatının düzenlenmesini sağlayan kurallar, onları evrensel sistemle, ayrıca Allah'ın evrendeki her şey üzerindeki gücü ve her şeyin sahibi olmasıyla ilişkilendiren ifadelerle izlenir. Ayrıca, Allah'ın gönderdiği bütün mesajlarda insanlığa aynı emri verdiğine dair bir beyan ve bu dünyadaki ve ahiretteki karşılıklar konusunda bir hatırlatma da vardır. Gerçekten de bütün sistemin üzerine kurulduğu temeller bunlardır: hakikat, adalet ve Allah'tan korkmak.

This system is, in turn, part of the law God has laid down for the whole universe to follow. It, therefore, fits well with the nature of the universe as well as with the nature of man who lives in the universe. This profound fact is central to the overall system. Therefore, rules which provided for the regulation of family life are followed by statements which relate them to the universal system, as well as God’s power over, and His ownership of, everything in it. We also have a statement that God has given the same directive to all mankind in all the messages He has sent them, and a reminder of rewards in this life and in the life to come. Indeed, these are the bases upon which the whole system is founded: truth, justice, and fearing God.

Ayrılırlarsa, Allah her birini kendi lütfundan zengin kılar. Allah geniş lütuf sahibidir, hikmet sahibidir. Göklerde ve yerde ne varsa Allah'ındır. Andolsun, sizden önce kendilerine kitap verilenlere de, size de Allah'a karşı gelmekten sakınmanızı emrettik. Eğer inkâr ederseniz, bilin ki göklerde ve yerde ne varsa Allah'ındır. Allah zengindir, övgüye layıktır. Göklerde ve yerde ne varsa Allah'ındır.

But if the two separate, God shall provide for each of them out of His abundance: God is indeed Munificent, Wise. To God belongs all that is in the heavens and all that is on earth. We have indeed enjoined those who were granted revelations before your time, as well as yourselves, to always be God-fearing. If you disbelieve, know that to God belongs all that is in the heavens and all that is on earth. God is Self-Sufficient, Praiseworthy. And to God belongs all that is in the heavens and all that is on earth.

Tanrı, sizin Kendisine yeter Koruyucunuzdur. Dilerse sizi, ey insanlar, götürür ve yerinize başkalarını getirir. Bunu yapmaya O'nun gücü elbette yeter. Kim dünyanın ödülünü istiyorsa, bilsin ki dünyanın ve ahiretin ödülü Tanrı katındadır. Tanrı şüphesiz hakkıyla işitendir, hakkıyla görendir.