Până acum în sūrah, dezbaterea cu oamenii scripturilor anterioare, adică evreii și creștinii, s-a concentrat în principal asupra istoriei israeliților și a răspunsului lor față de Profeții care au venit să-i conducă, asupra învățăturilor pe care aceștia le-au propovăduit și asupra legămintelor și angajamentelor la care s-au obligat israeliții. Turkish output required, so here is the Turkish translation: Sûrenin bu bölümüne kadar, önceki vahiyler sahibi olan insanlarla, yani Yahudilerle ve Hristiyanlarla yapılan tartışma, esas olarak İsrailoğullarının tarihi kaydı ile onlara rehberlik etmek üzere gönderilen Peygamberlere karşı tutumları, bu Peygamberlerin tebliğ ettiği öğretiler ve İsrailoğullarının kendilerini bağlayarak taahhüt ettikleri ahitler ve sözleşmeler üzerinde yoğunlaşmıştır. Bu, Musa dönemi ile Muhammed ﷺ'in zamanı arasındaki tarihi bir süreci kapsamaktadır. Şimdiye kadarki tartışma çoğunlukla Yahudilerle yapılmış, Hristiyanlarla yapılan kısa değinmeler olmuş ve müşrikler de, özellikle diğer iki grupla bazı ortak özellikleri paylaştıkları durumlarda, birkaç kez anılmıştır.

So far in the sūrah, the debate with the people of earlier revelations, i.e. the Jews and the Christians, has mainly focused on the historical record of the Israelites and their response to the Prophets who came to lead them, the teachings that these Prophets preached, and the covenants and pledges to which the Israelites committed themselves. This covered a historical span from the era of Moses to the time of Muĥammad (peace be upon them both). The argument so far was in the most part with the Jews, shorter ones with the Christians, with a few references to the idolaters, particularly when they shared certain features with the other two groups.

Bu bölümde bizi tarihte daha geriye, İbrahim'in dönemine götürüyor. Burada sunulan olaylar ve ayrıntı miktarı, surenin bütünü ile konusu açısından yerinde bir bağlama oturuyor. Ayrıca bu ayetlerin indirildiği dönemde Medine'de Müslümanlarla Yahudiler arasında yaşanan uzun ve zorlu tartışmayla doğrudan ilgilidirler.

In this section we are taken farther back in history, to the era of Abraham. The events and amount of detail presented here fall neatly into context with the subject matter of the sūrah as a whole. They are also immediately relevant to the long and hard debate that was taking place between the Muslims and the Jews in Madinah when these verses were revealed.

Önceki vahiylerin mensupları kökenlerini İbrahim'e, onun oğlu İshak aracılığıyla dayandırırlar (aleyhimesselam). Bu ilişkiyle hep gurur duymaları anlaşılabilir bir durumdur; tıpkı İbrahim'i ve soyunu bereketlendirmek üzere Tanrı'nın ona verdiği vaatlere ve onlarla yaptığı ahde de değer vermeleri gibi. Bu durum, onları doğruluk konusunda ve Tanrı'nın insanlığa iletisinin koruyuculuğu konusunda münhasır iddialarda bulunmaya yöneltmiştir. Ayrıca, ne yaparlarsa yapsınlar cennetin yalnızca kendilerine ait olduğuna inanmaları yönünde onları yanıltmıştır.

Rabbi İbrahim'i bazı emirlerle sınadığında ve o bunları yerine getirdiğinde, Rab şöyle buyurdu: "Seni insanlığa önder kılacağım." İbrahim şöyle sordu: "Peki ya soyum?" Allah şöyle buyurdu: "Ahdim zalimlere ulaşmaz."

When his Lord tested Abraham with certain commandments and he fulfilled them, He said, I have appointed you a leader of mankind.’ Abraham asked, And what of my descendants?’ God said, ‘My covenant does not apply to the wrongdoers.’ (Verse 124)

Peygamber'e, Allah'ın İbrahim'i imanını, sadakatini ve kararlılığını sınamak amacıyla bazı emir ve yükümlülüklerle nasıl görevlendirdiğinin hatırlatıldığı burada görülmektedir. Kur'an'ın başka bir yerinde İbrahim, "Görevini tam olarak yerine getiren İbrahim" (53: 37) diye tanımlanır. Bu, Allah'ın İbrahim'in bu yükümlülükleri sadakatle ve eksiksiz yerine getirdiğini tanıması ve ona Allah katında çok yüksek bir mertebe vermesi anlamına gelir. Nitekim Allah'ın vaadi de şudur: "Seni insanlara bir önder kıldım." Böylece İbrahim, izlenecek önder, insanlara her türlü iyiliğin yolunu gösteren kişi olur.

The Prophet is here reminded of how God had imparted certain commandments and obligations to Abraham in order to test his faith, loyalty and resolve. Elsewhere in the Qur’ān, he is described as “Abraham, who was faithful to his trust.” (53: 37) This is a recognition by God of Abraham’s faithful and complete fulfilment of those obligations, according him a very high rank in God’s estimation. Hence, God’s promise: “I have appointed you a leader of mankind” Thus, Abraham becomes the leader to be followed, the one who shows people the way to all goodness.

İnsan olması nedeniyle İbrahim, bu nimet ve ayrıcalığın soyuna da verilmesini hemen dilemeye yönelir. İbrahim'in dile getirdiği, insanın doğal ve içgüdüsel bir tepkisiydi; çünkü insan her zaman başarılarını ve kazanımlarını çoğaltmaya ve sürdürmeye isteklidir. Bilginin ve tecrübenin bir nesilden diğerine aktarılmasıyla insanlığın durumu iyileşir ve hayat korunur. Bu doğal ve zorunlu insani süreç, eleştiri ve saldırıların hedefi olmuştur; oysa İslam bu sürecin önemini kabul eder ve miras hukuku aracılığıyla onu teşvik ederek insan toplumuna tam anlamıyla hizmet etmesini sağlar.

Being human, Abraham is immediately prompted to wish for that blessing and privilege to be extended to his offspring. What Abraham expressed was a natural instinctive human reaction, because man is always eager to multiply and perpetuate his achievements and attainments. By the passing of knowledge and experience from one generation to the next, the human lot is improved and life is preserved. This natural and necessary human process has been a target for criticism and attack, while Islam recognizes its importance, and promotes it through its law of inheritance, so that it serves human society to the full.

"Evi (Kâbe'yi) insanlar için bir toplanma yeri ve bir güvenlik yeri kıldık. İbrahim'in durduğu yeri namaz yeri edinin." Kendi evimi, tavaf edenler, orada itikâfa girenler ve rükû ile secde edenler için temiz tutmaları hususunda İbrahim ile İsmail'e ahid verdik. (Bakara, 125)

We made the House [i.e. the Ka`bah] a resort for mankind and a sanctuary: Make the place where Abraham stood as a place of prayer.’ We assigned to Abraham and Ishmael the task of purifying My House for those who walk around it, those who sojourn there for meditation and those who bow down and prostrate themselves in prayer. (Verse 125)

Kutsal Ev olan Kabe, kendisine güvenilen ve bakımını üstlenen Kureyş Arapları tarafından kirletildi. Onlar iman edenleri taciz edip zulmettiler ve Mekke'den sürdüler. Oysa Allah, bu Evin her ırktan insanın sığındığı bir dokunulmaz yer olmasını istemişti. Bu Evde insanlar herkes için huzur ve güvenlik bulmalıydı.

The Sacred House, the Ka`bah, was defiled by the Arabs of the Quraysh who were supposed to be its trusted caretakers and custodians. They harassed and persecuted the believers and drove them out of Makkah. Yet God wanted this House to be a sanctuary to which people of all races resort. In there people should find peace and security for all.

Arap kabilelerine, "İbrahim'in makamı" olarak bilinen yerin, yani Kâbe'yi çevreleyen bütün alanın, namaz kılınacak bir yer olarak belirlenmesi emredilmişti. Bu alanın daha sonra Müslümanların namazda yöneldikleri bir yön, yani kıble olarak tayin edilmesi, kimsenin itiraz etmediği çok doğal bir gelişmeydi. Nitekim Müslümanlar, İbrahim'in tevhid dininin meşru mirasçıları olarak, namazlarında ilk olarak bu yere yönelmişlerdi; çünkü burası yalnızca Allah'a adanmış ve başka hiç kimseye ait olmayan bir yerdi. Allah'ın iki salih ve samimi kulu olan İbrahim ile İsmail, burayı temizleyip ibadet ve tefekkür için gelecek hacılara hazırlamakla görevlendirilmişlerdi. Bu iki peygamber burada hiçbir mülkiyet iddiasında bulunmamışlar, bu mülkiyeti başkasına devretme yetkisine de sahip olmamışlardır. Onlar, yalnızca yüce Allah'ın kulları ve O'nun kutsal ve saygıdeğer Evi'nin bekçileriydiler.

The Arabs had been directed to establish “the place where Abraham stood”, which is a reference to the whole area surrounding the Ka`bah, as a place for prayer, which makes its subsequent designation as a qiblah, a spot towards which Muslims turn in Prayer, a very natural progression raising no objections from anyone. After all, it had been the very first place to which Muslims, the legitimate heirs of Abraham’s monotheistic religion, had turned in their prayer, because it had been dedicated to God and to no one else. Abraham and Ishmael, two pious and sincere servants of God, had been charged with cleansing it and preparing it for pilgrims who would come to it for worship and meditation. They would make no claim to its ownership, nor did they have it in their power to pass such ownership to anyone else. They were mere servants of God Almighty and keepers of His sacred and revered House.

Şimdi bir başka etkileyici sahneye tanık oluyoruz: Ölüm döşeğindeki Yakub, etrafında toplanmış çocuklarına son öğütlerini ve nasihatlerini veriyor:

At this point we come to witness another awesome scene: Jacob on his deathbed, giving his last words of wisdom and advice to his children, gathered around him:

"Yakub'a ölüm yaklaştığında orada hazır mıydınız? Oğullarına, 'Ben öldükten sonra kime ibadet edeceksiniz?' diye sormuştu. Onlar şöyle cevap verdiler: 'Babanın ve atalarının Tanrısı, İbrahim, İsmail ve İshak'ın Tanrısı olan tek Tanrı'ya ibadet edeceğiz. Biz ancak O'na teslim oluruz.'" (Ayet 133)

“Were you present when death approached Jacob? He asked his children, ‘Whom will you worship when I am gone?’ They replied, ‘We will worship your God, the God of your forefathers Abraham, Ishmael and Isaac, the One God. To Him we submit ourselves.’“ (Verse 133)

Bu gerçekten büyük ve ciddi bir andır. Yakub son nefesini verirken onu ilgilendiren en önemli ve tek mesele, ölümünden sonra çocuklarının hangi dine bağlı kalacağıydı. Kendisine emanet edilen miras ve dinin geleceği konusunda endişeliydi. Çocuklarının verdiği cevap onu mutlaka çok rahatlatmış ve sevindirmiştir. Zincir kopmayacak, İbrahim'in mirası sonraki birçok nesil boyunca yaşamaya devam edecekti.

It is indeed a tremendous and solemn occasion. The most important and only issue that concerned Jacob as he drew his last breath was the religion his children were to follow after his death. He was worried about the fate of his legacy and the future of the religion placed in his trust. His children’s reply must have been most reassuring and gratifying for him. The chain would not be broken, and the legacy of Abraham was sure to live on for many generations to come.

Yakup çocuklarına sorar: "Ben öldükten sonra kime ibadet edeceksiniz?" (Ayet 133) Böylece onları neden topladığını ve ölümünden önce emin olmak istediği konuyu anlatmış olur. Bu, o mübarek evin emanetidir ve mirasıdır. Çocukları, Yakup'a emanetlerine sadık kalacaklarını güvence altına alır. Böylece İbrahim'in aynı mirası, kendilerini açıkça Allah'a teslim ettiklerini belirten Yakup'un çocuklarının yanında güvende kalmıştır.

Jacob asks his children: “Whom will you worship when I am gone?” (Verse 133) He thus tells them why he gathered them, and the issue he wanted to be sure of before his death. It is the trust and the heritage of that blessed house. His children reassure Jacob that they would be true to their trust. Thus, the same heritage of Abraham was safe with Jacob’s children, who clearly state that they have submitted themselves to God.

Ayet, Yahudilere yöneltilmiş retorik bir soruyla başlar: "Yakub'a ölüm yaklaştığında yanında mıydınız?" (Ayet 133) Ayet, olup bitenleri Allah'ın Kendisinin şahit olarak anlattığını onlara bildirir. Allah olup bitenleri bildirdikten sonra, onlar bu olayın gerçekliğini sorgulayamaz ya da olanı çarpıtamazlardı.

İbrahim ile Allah arasındaki ahdin, Kâbe'nin inşasının ve İbrahim'in dinî mirasına sahip çıkma hakkının bu tarihsel arka planına karşın, sure Yahudi ve Hristiyanların bazı iddia ve savlarına daha yakından bakmaktadır. Bu savların zayıflığını ve bunların arkasındaki sinsi art niyetleri ortaya koymaktadır. Pasaj, İslam'ı insanın kapsamlı ve evrensel dini olarak sunarak sona ermekte; buna yalnızca inatçı ve nankör olanların karşı çıkıp reddettiği vurgulanmaktadır.

Against this historical background of God’s covenant with Abraham, the building of the Ka`bah and the entitlement to the religious heritage of Abraham, the sūrah takes a closer look at some Jewish and Christian arguments and claims. It exposes the weakness in those arguments and the insidious ulterior motives behind them. The passage is rounded off by presenting Islam as man’s comprehensive and universal religion, opposed and rejected only by those who are stubborn and ungrateful:

"Yahudi inancını izleyin — ya da Hristiyan inancını izleyin — o zaman doğru yola iletilirsiniz" derler. De ki: "Hayır. Biz, Allah'a tam bağlılık gösteren ve ortak koşanlardan olmayan İbrahim'in dinini izleriz." De ki [hepiniz]: "Allah'a ve bize indirilene, İbrahim'e, İsmail'e, İshak'a, Yakup'a ve soyundan gelenlere indirilene, Musa'ya ve İsa'ya verilene ve tüm peygamberlere Rableri tarafından verilene inandık. Onların hiçbiri arasında ayrım yapmayız ve biz O'na teslim olmuşuzdur." Eğer onlar sizin inandığınız gibi inanırlarsa, doğru yolu bulmuş olurlar; ama yüz çevirirlerse, ayrılığa düşmüş olurlar. Allah onlara karşı sizi koruyacaktır; O, her şeyi işitendir, bilendir. (Ayet 135-137)

They say, ‘Follow the Jewish faith — or, follow the Christian faith — and you shall be rightly guided.’ Say, ‘No. We follow the faith of Abraham, who was truly devoted to God, and was not of those who associated partners with God.’ Say [all of you], ‘We believe in God and in what has been revealed to us, and in what was revealed to Abraham, Ishmael, Isaac, Jacob and their descendants, and in what was given to Moses and Jesus, and in what all prophets have been given by their Lord. We make no distinction between any of them, and to God we have surrendered ourselves. ‘ If they come to believe in the way you believe, they will be rightly guided; but if they turn away, they will be in schism, but God will protect you from them; He hears all and knows all.’ (Verses 135-137)

Peygamber'e, Yahudiler ve Hristiyanlar'la aynı çağrıyla ve aynı ölçüde karşılaşması, onları da Müslümanlarla birlikte yeryüzündeki İslam inancının kurucu babası İbrahim'in aslî dinine dönmeye çağırması emredilmektedir. İbrahim, Allah ile bir ahit yapan ve bu ahdine sadık kalan kişidir. Note: the rules require "God" to be rendered as the Turkish word for God, so "Allah" in the original would normally be replaced with "Tanrı" in running text. Applying that to the passage above: Peygamber ﷺ'e, Yahudiler ve Hristiyanlar'la aynı çağrıyla ve aynı ölçüde karşılaşması, onları da Müslümanlarla birlikte yeryüzündeki İslam inancının kurucu babası İbrahim'in aslî dinine dönmeye çağırması emredilmektedir. İbrahim, Tanrı ile bir ahit yapan ve bu ahdine sadık kalan kişidir.