Bakara (Haram Aylar, Savaş ve Hac) 189 - 203 - Kur'an'ın Gölgesinde

Bakara (Haram Aylar, Savaş ve Hac) 189 - 203 - Kur'an'ın Gölgesinde | Quran Course

Bu yeni pasaj, Müslüman topluluk içindeki davranışları ve bu topluluğun dış dünyayla ilişkilerini düzenleyen dini yükümlülüklerin ve pratik kuralların açıklanmasına devam etmektedir.

This new passage resumes the elaboration of religious obligations and practical rules governing behaviour within the Muslim community and its relations with the outside world.

Bu bölüm, ayın evrelerinin dinî ve pratik önemini açıklar. Cahiliye dönemi Arapların belli durumlarda evlere arka kapıdan girmek gibi batıl bir uygulamasını reddeder. Savaş ve genel olarak çatışmaya ilişkin kuralları ve dört kamerî ayda, yani Recep (yedinci ay), Zilkade (on birinci ay), Zilhicce (on ikinci ay) ve Muharrem (birinci ay) aylarında, özellikle de Mekke'deki Mescid-i Haram'ın çevresinde savaşmanın yasaklanmasını ele alır. Bölüm, İslam'ın öngördüğü hac ve umre (küçük bir hac olarak nitelendirilebilir) ibadetlerinin ritüellerinin kapsamlı bir anlatımıyla sona erer; bu anlatım, geçmişteki tüm putperestlik ve puta tapmaya dayalı kavram ve uygulamaları gözden geçirip düzeltir, değiştirir ve yerine yenilerini koyar.

It explains the religious and practical significance of the phases of the moon. It dismisses the pre-Islamic Arab superstitious practice of entering houses through the back door on certain occasions. It outlines the rules governing war and fighting generally, as well as the prohibition of fighting in the four lunar months: Rajab (the seventh), Dhu’l-Qa’dah (the eleventh), Dhu’l-Ĥijjah (the twelfth) and Muharram (the first) and particularly in the vicinity of the Sacred Mosque in Makkah. It ends with a comprehensive description of the rituals of the pilgrimage and the `Umrah (which may be described as a mini-pilgrimage) as prescribed by Islam, revising, modifying and replacing all the pagan and idolatrous concepts and practices of former times.

Kur'an, tek bir pasajda ve özlü, açık bir üslupla, iman ve inanca ilişkin, dini ibadet ve uygulamaların düzenlenmesine ilişkin, ayrıca savaş ve çatışmaya ilişkin kurallar ve ilkeler koymaktadır. Bunların hepsi birbirine bağlı ve iç içedir; Tanrı'yı ve O'nun kudretini hatırlatan güçlü öğütler ve yorumlarla örülmüştür.

In one concise passage, and in a succinctly clear style, the Qur’ān lays down rules and principles relating to faith and belief, the regulation of religious rituals and practices, as well as war and fighting. These are all linked and interlaced with powerful admonitions and comments evocative of God and His power.

Arap âdetinin evlere arka kapıdan girmesini düzeltirken sûre, bu biçimin kendi başına asıl önemli olmadığını, asıl önemli olanın kişinin bilinci ve Allah korkusu olduğunu vurgular. Sûre şöyle der: "İyilik, evlere arkalarından girmeniz değildir; asıl iyi olan, Allah'tan korkandır. Evlere kapılarından girin ve Allah'a karşı gelmekten sakının ki kurtuluşa eresiniz." Savaş konusunda sûre, Müslümanları asla saldırganlığa başvurmamaları konusunda yönlendirir ve "Allah saldırganları sevmez" diyerek bunu teyit eder. (Ayet 190) Kutsal bir ay içindeki savaşla ilgili yorumunda sûre şöyle çağrıda bulunur:

On correcting the Arab practice of entering houses through the back door, the sūrah points out that form, in itself, is not what really matters but it is one’s consciousness and fear of God. It says: “Righteousness does not mean that you enter houses from the rear; but truly righteous is he who fears God. Enter houses by their doors and In dealing with war, the sūrah directs Muslims never to initiate aggression, affirming that “God does not love aggressors.’’ (Verse 190) Commenting on fighting during a sacred month, the sūrah urges:

"Allah'tan korkun ve bilin ki Allah, takva sahipleriyle beraberdir." (Ayet 194) Wait, per the rules I must write "God" as the Turkish word for God, never "Allah". Correcting: "Tanrı'dan korkun ve bilin ki Tanrı, takva sahipleriyle beraberdir." (Ayet 194)

“Fear God and be sure that God is with those who are God-fearing.” (Verse 194)

Sûre, Müslümanları Allah'ın yolunda mallarından infak etmeye çağırır ve onlara şu emri verir: "{İyilik yapmaya devam edin, çünkü Allah iyilik yapanları sever.}" (Ayet 195)

The sūrah calls on Muslims to spend of their wealth for the cause of God, exhorting them to “Persevere in doing good, for God loves those who do good.” (Verse 195)

Sûre, hac ibadetleri konusunda yine Allah'a karşı bilinçli olmayı ve O'na saygı duymayı vurgulamaktadır. "Allah'tan korkun ve bilin ki O, cezası şiddetli olandır." (Ayet 196)

The sūrah again emphasizes consciousness and fear of God when dealing with the pilgrimage rituals. “Fear God, and know well that He is severe in retribution.” (Verse 196)

“Kendinize iyi azık hazırlayın: en iyi azık ise takvâdır. Ey akıl sahipleri, Benden korkun.” (Ayet 197) “Allah'tan korkun ve bilin ki hepiniz O'nun huzuruna toplanacaksınız.” (Ayet 203)

“Provide well for yourselves: the best provision of all is to be God-fearing. Fear Me, then, you who are endowed with insight.” (Verse 197) “Have fear of God, and know well that you shall all be gathered before Him.“ (Verse 203)

Açıkça görülüyor ki bu talimatları ve hükümleri birbirine sımsıkı bağlayan ortak bir ip var. İnanç, ibadet ve hukuk meseleleri, manevi ile dünyevi, dini ile laik, kişisel, ulusal ve uluslararası olan her şey, doğrudan Tanrı tarafından konulmuş kurallara ve hukuka dayanan, kapsamlı ve evrensel tek bir dini ve toplumsal sistem içinde iç içe geçmiş ve birbirine örülmüştür.

It is quite clear that there is a common thread firmly binding these instructions and rulings together. Matters of faith, ritual and law, the spiritual and the mundane, the religious and the secular, the personal, national and international, are all intertwined and spun together in one comprehensive, universal religious and social system based on rules and laws laid down directly by God.

Bu pasajla başlayarak, surenin geri kalan kısmında tekrar eden belirgin bir özelliği fark ediyoruz. Müslümanların, Peygamber Muhammed'e yeni yaşam tarzlarında karşılaştıkları çok çeşitli günlük konular ve durumlarla ilgili belirli sorular yönelttiklerini görüyoruz. Bu sorular, yeni Müslümanların yeni dinlerinin bu konularda ne söylediğini öğrenme konusundaki samimi arzularını açıkça ortaya koyuyor. Mü'minler, içinde bulundukları dünyada deneyimledikleri toplumsal ve fiziksel olguları İslam'ın nasıl gördüğünü ve yorumladığını öğrenmek istiyorlardı.

Beginning with this passage, we note a salient feature recurring in the rest of the sūrah. We find the Muslims addressing the Prophet Muĥammad with specific enquiries relating to a wide range of everyday issues and situations they were encountering in their new way of life. They reveal a genuine desire on the part of the new Muslims to find out what their new religion has to say about these matters. The believers wanted to learn more about how Islam viewed and interpreted the social and physical phenomena they were experiencing in the world around them.

Ay ve geçirdiği çeşitli evreler hakkında soruyorlar. Neden ince bir hilal olarak başlıyor, tam bir küre oluncaya kadar büyüyor, sonra döngüyü tersine çevirip tamamen kayboluyor ve ardından yeniden ince bir hilal şeklinde doğuyor?

They ask about the moon and the various phases it goes through. Why does it start as a fine crescent which becomes bigger until it develops into a full sphere, and then reverses the cycle until it disappears altogether before it is reborn in the shape of a thin crescent again?

Sadaka olarak mallarının hangi kısmını ve ne kadarını vermeleri gerektiğini sordular. Savaş hakkında da sordular; kutsal aylarda ve Mekke'deki Kutsal Mescid'in çevresinde savaşın caiz olup olmadığını öğrenmek istediler. İslâm öncesi Arap yaşamında toplumsal alışkanlıklar olan içki ve kumar hakkında da İslâmî hükümler sordular.

They enquired about what part and how much of their wealth they should give away as charity. They enquired about war, and whether it would be allowed during the sacred months and in the vicinity of the Sacred Mosque in Makkah. They asked for Islamic rulings on alcoholic drinks and gambling, which were social habits in pre- Islamic Arabian life.

Onlar hayız (adet) hali hakkında ve bu dönemlerde eşler arasında cinsel temasın caiz olup olmadığını sordular. Ayrıca evlilik ilişkilerine dair daha mahrem ve kişisel meseleler hakkında da sordular. Bu sorular bazen kadınlar tarafından da dile getirilirdi.

They enquired regarding menstruation, and whether sexual contact between spouses was allowed during such periods. They enquired about even more intimate and personal issues concerning matrimonial relations. These questions were sometimes raised by women.

Kur'ân'ın birçok başka sûresinde de diğer konulara ilişkin sorular yer almaktadır. Bu soruların ele alınmış olması, birkaç bakımdan kendi başına önemlidir.

Questions relating to other issues are to be found in several other sūrahs in the Qur’ān. The fact that they were raised is in itself significant in more ways than one.

Öncelikle bu durum, Müslüman toplumun yüksek bir aydınlanma ve dinamizm düzeyine ulaştığını göstermektedir; zaten kendine özgü bir karakter geliştirmekteydi. Topluluk bilinci hızla büyüyordu. Müslümanlar artık birbirinden yalıtılmış bireylerden oluşan bir topluluk değildi; Arabistan'ın dört bir yanına dağılmış ayrı kabileler de değillerdi. Kendi kimliğine, sistemlerine ve ilişkilerine sahip, her bireyin kendi rolünü ve konumunu üstlenmek için istekli olduğu bir millet hâline gelmişlerdi. Bu yeni toplumsal, entelektüel ve duygusal farkındalık İslam tarafından meydana getirilmiş ve İslam'ın hayata bakışı, sistemi ile öncü görüş ve kavramları tarafından şekillendirilmişti.

To begin with, it indicates a high degree of enlightenment and dynamism in the Muslim society, which was already developing a distinct character. A sense of community was rapidly growing. The Muslims were no longer a set of isolated individuals, nor were they any longer separate tribes scattered all over Arabia. They had become a nation with its own identity, systems and relationships, in which every person was keen to assume his or her role and position. This new social, intellectual and emotional awareness was brought about by Islam, and was moulded by the Islamic outlook on life, its system and its pioneering views and concepts.

İkincisi, bu merak aynı zamanda yeni toplumda beliren güçlü bir dini bilinci de gösterir. Bu durum, yeni inancın müntesiplerinin kalplerinde ve zihinlerinde ne kadar derin ve güçlü bir yer edindiğini yansıtır. Eski varsayımlarını ve tutumlarını bir kenara bırakan, İslam öncesi adet ve geleneklerinden kendilerini koparan bu insanlar, eski düzene olan güvenlerini yitirdiler ve hayatın her alanında eğitim ve yön bulmak için yeni dinlerine yönelmeye başladılar.

Second, this inquisitiveness also indicates a keen sense of religious consciousness emerging in the new society. It reflects the depth and strength of the hold the new faith had taken on the hearts and minds of its followers. Having discarded their old assumptions and attitudes, and wrenched themselves away from pre-Islamic customs and traditions, they lost confidence in the old order and began looking to their new religion for education and guidance in all aspects of life.

Bu duygusal ve zihinsel farkındalık hali, gerçek imanın doğurduğu bir haldir. Mümin, önceki tüm inanç ve geleneklerinden kurtulur. Daha önce benimsediği bütün fikirlere şüpheyle bakmaya başlar ve bütün davranışlarını yeniden sorgulamaya tabi tutar.

This state of emotional and intellectual awareness is generated by true faith. The believer is freed from all former beliefs and traditions. He begins to view with scepticism all previously held ideas, and to subject all his actions to fresh scrutiny.

Mümin, yeni inancın emirlerine hazır bir şekilde açık olur ve hayatını buna uygun olarak düzeltmeye istekli hale gelir. Yeni düzen tarafından onaylanan veya benimsenen eski kavram ve uygulamalar bile, yeni inancın içine dahil edildikçe yeni bir bağlam kazanır.

The believer becomes readily receptive to the directives of the new faith, and keen to reform his or her life accordingly. Even those former concepts and practices which are approved or adopted by the new order will assume a new context as they are integrated into the new faith.

Yeni düzenin her ayrıntıda eskisinin yerini alması şart değildir; ancak yeni inancın benimsediği unsurların hem özüyle hem ruhuyla özümsenip ona dahil edilmesi önemlidir. Bu, İslam'ın İslam öncesi hac ritüellerini yeni bir kurallar bütününe dönüştürmesiyle çok iyi görülmektedir; bu kurallar, Araplar tarafından daha önce uygulanan ritüellere neredeyse hiç benzemez.

The new order need not necessarily replace the old one in every detail, but it is important that those details adopted by the new faith should be assimilated and incorporated into it in substance as well as in spirit. This is very well illustrated by the pre-Islamic pilgrimage rituals which Islam transforms into a new set of rules, hardly bearing any resemblance to those formerly practised by the Arabs.

Üçüncüsü, Müslümanların sorduğu bazı sorular doğrudan o dönemin tarihsel bağlamıyla ilgiliydi. Medine'deki Yahudiler ve Mekke'deki putperest Araplar, İslam öğretilerinin ve ilkelerinin değeri hakkında sık sık şüphelerini dile getiriyorlardı. İslam'ı küçümsemek için her fırsatı değerlendiriyor, belirli olayları ve durumları kullanarak bir düşmanlık ve yanlış bilgi kampanyası yürütüyorlardı. Bunlardan biri, Abdullah ibn Cahş komutasındaki bir Müslüman seriyesinin, Kureyş kervanına saldırarak haram aylarda savaşma yasağını ihlal ettiği yönündeki haksız eleştiriydi.

Third, some of the questions the Muslims were raising relate directly to the historical context of that period. The Jews in Madinah and the idolatrous Arabs in Makkah would often voice doubts as to the merits of Islamic teachings and principles. They would seize every opportunity to disparage Islam, exploiting certain occasions or events to wage a campaign of hostility and disinformation. One such occasion involved unwarranted criticism to the effect that a Muslim expedition, led by `Abdullāh ibn Jaĥsh, had violated the prohibition of fighting during the sacred months by attacking a Quraysh caravan.

Müslümanlar, kendilerini güvence altına almak ve düşmanları tarafından kendilerine karşı başlatılan propagandaya karşı koyabilmek için cevaplar ve açıklamalar aramayı gerekli gördüler.

The Muslims found it necessary to solicit answers and explanations to reassure themselves and to enable them to face the propaganda launched against them by their enemies.

Bu, Kur'an'ın Müslümanlarla gayrimüslimler arasındaki çatışmayı yakından takip ettiğini ve Müslümanlara yol gösterip önderlik ettiğini ortaya koymaktadır. Bu durum yalnızca inanç ve iman alanında değil, İslam'ın düşmanlarının Müslümanlara karşı durmaksızın entrika çevirdiği ve plan yaptığı gerçek dünyada da gerçekleşiyordu.

This illustrates that the Qur’ān was keeping abreast of the confrontation between the Muslims and the non-Muslims, and providing the Muslims with guidance and leadership. This was happening in areas of faith and belief as well as in the real world, where the enemies of Islam were incessantly scheming and plotting against its followers.

Bugünkü durum çok da farklı değil: aynı savaşlar hâlâ sürüp gidiyor.

The situation today is not very different: the same battles continue to rage on.

İnsanın doğası değişmemiştir ve İslam'ın düşmanları her yerde bulunabilir.

Human nature has not changed, and the enemies of Islam can be found everywhere.

Kur'an da oradadır. Ne insanlık ne de Müslüman ümmet, Kur'an'ın ilk nesil Müslümanlar için yaptığı gibi mücadelenin yönetimini üstlenmedikçe güvende olamaz. Müslümanlar bu gerçeği kavramadıkça başarıya veya refaha ulaşmayı umamazlar.

But the Qur’ān is also there. Neither man nor the Muslim world community will be safe until the Qur’ān assumes conduct of the battle as it did for the first generation of Muslims. Unless Muslims realize this fact they cannot hope to succeed or prosper.

Bu farkındalıktan doğacak en az sonuç, Müslümanların Kur'an'a aynı anlayış ve tutumla yaklaşması olurdu. Kur'an, yeni kavramlar oluşturan, İslam karşıtı fikirlerle yüzleşen, Müslümanları cehalet ve sapmaya karşı koruyan ve onlara tuzaklardan kaçınmalarında yardımcı olan dinamik, etkin bir güç olarak görülürdü. Bu, birçoklarının bugün Kur'an'a karşı benimsediği yaklaşımdan çok uzak olurdu; o yaklaşımda Kur'an yalnızca güzel bir edebi eser olarak görülmekte, belli durumlarda ritmik biçimde okunmakla ya da kelimelerinin bir melodi gibi makamla okunmasıyla yetinilmektedir.

The least that results from such a realization is that Muslims would approach the Qur’ān with the same understanding and attitude. The Qur’ān would be seen as a dynamic, active force, formulating new concepts, facing up to anti-Islamic ideas, insulating Muslims against ignorance and deviation and helping them avoid the pitfalls. This would be far removed from the present approach many have adopted towards the Qur’ān, viewing it merely as a fine work of literature and going no farther than reciting it rhythmically or chanting its words like a melody on certain occasions.

Kur'an, tamamen farklı bir amaçla indirilmiştir. Allah, onu eksiksiz bir yaşam biçimi için bir plan, bir uyarıcı ve bir itici güç olarak tasarlamıştır; Müslüman toplumu yönlendirmek, onun iyi ve kötü günlerinde yolunu çizmek ve bu dünyada karşılaşması kaçınılmaz olan bütün zorlukları ve engelleri aşmasına ve bunlardan kaçınmasına yardımcı olmak için.

The Qur’ān was revealed for a totally different purpose. God meant it as a blueprint for a complete way of life, a stimulus, a driving force guiding the Muslim community, charting its course through thick and thin, and helping it overcome and avoid all the difficulties and obstacles it is bound to encounter in this world.

Sana hilalleri soruyorlar. De ki: "Onlar insanlar için vakitlerin ve hac ibadetinin işaretleridir." Evlere arka taraftan girmek iyilik değildir; asıl iyilik, Allah'tan korkan kişinin iyiliğidir. Evlere kapılarından girin ve Allah'tan korkun ki kurtuluşa erebilesiniz. (Ayet 189)

They ask you about the new moons. Say, ‘They are signs for people to mark fixed periods of time, and for the pilgrimage.’ Righteousness does not mean that you enter houses from the rear, but truly righteous is he who fears God. Enter houses by their doors and fear God, so that you may be successful. (Verse 189)

Bazı rivayetlere göre Peygamber Muhammed ﷺ'e ayın neden çeşitli evrelerden geçtiği sorulmuştur. Başka rivayetler ise kendisine hilal şeklindeki ayların neden yaratıldığının sorulduğunu söyler; bu, şu ayetteki cevapla daha uyumlu görünmektedir: "Onlar insanlar için ve hac için vakitleri belirleyen işaretlerdir." Bu hilaller, insanların seyahat, hac, oruç, evlilik ve boşanma gibi önemli dini olay ve ibadetlerin yanı sıra ticari işlemlerin ve borç sürelerinin zamanını tespit edip ölçmelerine yarayan bir araçtır.

Some reports suggest that the Prophet Muĥammad was asked why the moon goes through its various phases. Others say that he was asked why have the crescent moons been created, which seems to be more consistent with the answer given in the sūrah: “They are signs for people to mark fixed periods of time, and for the pilgrimage.” They serve as a means by which people fix and measure the time of important religious events and activities such as travel, pilgrimage, fasting, marriage and divorce, as well as trade transactions and loan periods.

Sorulan soru ne olursa olsun, cevap salt soyut bir açıklamanın ötesine geçmiş ve "bilimsel" değil, ay evreleriyle ilgili pratik bilgi vermişti. Kur'ân, ayrıntılı bir astronomik tartışmaya girmeksizin, ayın işlevinden ve insanların günlük hayatındaki rolünden söz etmektedir. Kur'ân, soruda ima edilmesine rağmen, ayın güneş sistemi içindeki konumunu veya yıldızların, gezegenlerin ve galaksilerin birbirine göre hareketini açıklamaya girişmemiştir.

Whatever the original enquiry, the answer had gone beyond mere abstraction and given practical, rather than ‘scientific’, information relating to the phases of the moon. The Qur’ān, without going into a detailed astronomical discussion, speaks of the function of the moon and its role in people’s daily life. The Qur’ān did not embark on an explanation of the moon’s position within the solar system or the relative movement of stars, planets and galaxies, although this is implied in the question.

Kur'an'da verilen cevabın taşıdığı anlam nedir peki? Kur'an'ın temel amacı, yeni bir toplumsal, siyasi ve ekonomik düzen içinde hayata dair yeni bir anlayışın oluşturulması ve yayılmasıydı. Gerçekten de o, dünya üzerinde liderlik rolü üstlenen yeni bir insan topluluğunun meydana getirilmesi için çalışıyordu. Daha önce benzeri görülmemiş yeni bir insan toplumu modeli geliştiriyordu; bu model, evrensel nitelikleri ve ilkeleri sağlam biçimde yerleştirecek yeni bir yaşam tarzını ayakta tutacaktı ve insanlığın geri kalanı bu yaşam tarzına bakacak ve onu örnek alacaktı.

What significance, then, does the answer given in the Qur’ān imply? The principal objective of the Qur’ān was the creation and promotion of a new conception of life in a new social, political and economic order. Indeed, it was working towards the creation of a new human community, with a special role of leadership in the world. It was developing a new model of human society, the like of which had not been known before, to uphold a new way of life that would firmly establish essential universal features and principles which the rest of mankind would look up to and emulate.

Bilimsel bir cevap, Peygamber'in ashabına evren hakkında kuşkusuz teorik bilgi sunardı ve bu bilgi onların bu konudaki sınırlı anlayışına eklenirdi. Nitekim o dönemde Araplar'ın astronomi hakkında, daha ileri teorik bilgileri kullanabilecek kadar bilgiye sahip olduklarından şüphe edilebilir; çünkü bunun için dünyada o zamana kadar elde edilen hiçbir bilimsel ilerlemenin ötesinde olan temel ilkeleri ve olguları kavramak gerekirdi.

A scientific answer would undoubtedly have provided the Prophet’s followers with theoretical knowledge about the universe, to add to their meagre understanding of it. Indeed, it is doubtful that the Arabs knew enough about astronomy at that time to be able to make use of further theoretical information, which would have required an understanding of basic principles and phenomena that were beyond all scientific progress achieved in the world up to that time.

Kur'an, insanların buna hazır olmadığı ve bunun, Kur'an'ın indirilmesinin amacı olan evrensel misyonun yerine getirilmesi açısından pek faydası olmayacağı için bilimsel bir cevap vermekten kaçınmıştır. Onun rolü, ayrıntılı bilginin yalnızca yayılmasından çok daha büyüktü. Kur'an hiçbir zaman astronomi, kimya veya tıp üzerine bir kitap olmayı amaçlamamıştır; bazı hayranları ve eleştirmenleri bunu, her biri kendi farklı amaçları doğrultusunda, göstermeye çalışsa da.

The Qur’ān avoided a scientific answer because people were not ready for it, and it would have been of little use for the universal mission the Qur’ān was revealed to fulfil. Its role was far greater than the mere dissemination of detailed knowledge. The Qur’ān was never intended to be a book on astronomy, chemistry or medicine, as some of its admirers and detractors try, each for their own different purposes, to demonstrate.

Bu girişimler, Kur’ân’ın doğasını, işlevini ve kapsamını anlamamaktan kaynaklanmaktadır. Kur’ân esas olarak insan ruhu ile insanın içinde bulunduğu durumu ve yönelimini konu edinir. Amacı, içinde var olduğumuz dünyaya dair geniş bir bakış açısını ve bu dünyanın Yaratıcı ile olan ilişkisini, ayrıca insanın bu dünyadaki konumuna ve Yaratıcı ile ilişkisine dair genel bir çerçeveyi ortaya koymaktır. Kur’ân, bu geniş kavramlar üzerine, insanın tüm becerilerini ve yeteneklerini, özellikle de akli melekelerini kullanabileceği bir yaşam tarzı kurar. Bu melekeler doğru ve düzgün biçimde geliştirildiğinde, gözlem, deney ve bilimsel araştırma yoluyla hayatın ve evrenin sırlarını araştırmak ve uygun sonuçlara varmak konusunda tam özgürlük verilir; ki bu sonuçların hiçbir zaman kesin ya da mutlak olduğu söylenemez.

These attempts betray a lack of understanding of the nature of the Qur’ān, its function and scope. It is mainly concerned with the human soul and the state and direction of the human condition. Its purpose is to establish a broad view of the world in which we exist and its relationship with the Creator, and a general outline of man’s position in this world and his relationship with the Creator. On the basis of these broad concepts, the Qur’ān goes on to establish a way of life which enables man to apply all his skills and abilities, not least his intellectual faculties. Once these are properly and correctly developed, they are given full freedom, through observation, experiment and scientific research, to probe the mysteries of life and the universe and make the appropriate conclusions — which could never, in any case, be said to be final or absolute.

Kur'an'ın ilgilendiği temel ham madde insanın kendisidir: çevresindeki şeylere bakış biçimi, inançları, duyguları ve fikirleri, davranışı ve faaliyeti ile hayatını yöneten bağlar ve ilişkiler. Maddi bilimin ve yeniliğin gelişimi ve yürütülmesi, insanın zihinsel ve entelektüel yeteneklerine ve bilmek ve anlamak için gösterdiği gayrete bırakılmıştır. Göreve uygun olarak insanın dünyadaki ilahi olarak emredilmiş görevini yerine getirebilmesi için vazgeçilmez ön koşullar, doğal olarak buna elverişli ve yetkin olduğu bu bilgi ve anlayıştır.

The basic raw material with which the Qur’ān is concerned is man himself: the way he views things around him, his beliefs, emotions and ideas, his behaviour and activity, and the ties and relationships that govern his life. The conduct and development of material science and innovation are left to man’s mental and intellectual capabilities and his diligent endeavour to know and understand. It is this knowledge and understanding that are the essential prerequisites for man to fulfil his divinely ordained mission in the world, for which he is naturally fitted and qualified.

Kur'an, insanın temel fıtratını besler ve onu sapma ve bozulmaya karşı korur. İnsana, yeteneklerini ve becerilerini tam ve doğru biçimde kullanmasını sağlayacak ahlaki, toplumsal, siyasi ve ekonomik temelleri ve mekanizmaları sunar. Ayrıca insana, fiziki dünyanın doğasına, içkin uyumuna ve hassas dengesine, insanın da bunun önemli ve ayrılmaz bir parçası olduğuna ve bu dünyanın Yaratıcı ile olan ilişkisine dair geniş ve kapsamlı bir bakış açısı kazandırır.

The Qur’ān nurtures man’s basic nature and protects it against deviation and corruption. It provides man with the moral, social, political and economic foundations and mechanisms that enable him to put his talents and skills to full and proper use. It furnishes him with a broad and comprehensive view of the nature, the inherent harmony, and the delicate balance of the physical world, of which man himself is an important and integral part, and its relationship with the Creator.

Kur'an bu tür konuları ayrıntılı olarak ele almaz, çünkü bu insanın görevidir.

The Qur’ān does not cover such topics in great detail, because that is man’s task.

Onun, dünyadaki üstün konumunu ilerletmek ve gerçekleştirmek için çevresini araştırması, keşfetmesi ve kullanması adına inisiyatif alması beklenir.

He is expected to take the initiative to search, discover and use his environment in order to further and fulfil his supreme position in the world.

Kur'an'ı olması hiç amaçlanmamış bir şeye dönüştürme girişimi çoğu zaman saf ve üstelik ters etki yapan bir çaba gibi görünüyor. Kur'an'ın tıp, kimya ya da astronomi için bir başvuru kitabı olmaması, onun gücünden ve yüceliğinden hiçbir şey eksiltmez.

The attempt to make the Qur’ān what it was never meant to be often seems naïve and counter-productive. The fact that the Qur’ān is not a reference book for medicine or chemistry or astronomy takes nothing away from its power and glory.

Kur'an, bu bilimlerin tümünden çok daha geniş ve kapsamlı bir konuyla ilgilenir. Konusu insanın kendisidir; dünyanın etrafımızdaki olguların ve sırlarının açığa çıkarılmasında anahtar olan da insandır. İnsan aklı, çevresini incelemek ve sorgulamak, kurduğu teorileri ve icat ettiği araçları deneyip uygulamak için tam donanımlıdır. Kur'an, insanın karakterini, vicdanını ve aklını beslemeye odaklanır ve insanın kendi gizli potansiyelinden ve dünyanın potansiyelinden tam olarak yararlanmasına imkân veren sağlam temelleri, insanın çevresinde kurar. Kur'an, temeli atıp insana gerekli zihinsel araçları ve ölçütleri verdikten sonra, hayatın bütün alanlarında insanı arayıp araştırmada, denemede, başarmada ve hata yapmada özgür bırakır.

The Qur’ān deals with something much wider and more comprehensive than all those sciences. It is concerned with man himself, the key to uncovering the facts and mysteries of the world around. The human mind is fully equipped to scrutinize and probe into man’s surroundings, and to experiment with and apply the theories he formulates and the tools he invents. The Qur’ān concentrates on nurturing man’s character, conscience and mind, and laying the sound foundations of the human environment which allows him to make full use of his own hidden potential and that of the world around. Having laid down the groundwork and given man the necessary mental tools and criteria, the Qur’ān leaves man free to seek and search, experiment, achieve and make mistakes, in all areas of life.

Kur'an'da zaman zaman yer alan bilimsel nitelikteki hususların, varsayımlar, teoriler veya insanın deneysel çabalarıyla ulaşılmış sözde "bilimsel gerçekler" aracılığıyla doğrulanmaya çalışılmasında da ciddi bir risk vardır.

There is also a great risk in attempting to seek verification of facts of a scientific nature given occasionally in the Qur’ān through suppositions, theories or so-called ‘scientific facts’ arrived at through human empirical efforts.

Kur'an'da zikredilen hakikatler mutlak ve kesin gerçeklerdir; insan araştırmasıyla ulaşılan hakikatler ise, bunda ne kadar ileri ve incelikli araçlar ya da yaklaşımlar kullanılmış olursa olsun, mutlak değildir. Bunlar insanın kendi çevresinin şartlarıyla sınırlıdır ve kullanılan araçların niteliği ve kapsamıyla sınırlanmıştır. Bu nedenle Kur'an'ın mutlak ve kesin hakikatleri, insanın keşfettiği kesin olmayan hakikatlerle nitelendirilemez ve doğrulanamaz.

The facts that the Qur’ān mentions are absolute and final truths, while those arrived at through human research are not, no matter how advanced or sophisticated the means or the approach used to arrive at them. The latter are constrained by the conditions of man’s own environment, and they are limited by the nature and scope of the tools used. The absolute and final truths of the Qur’ān cannot, therefore, be qualified or authenticated by the inconclusive ones discovered by man.

Bilimsel "gerçek"in yanı sıra, bu durum "bilimsel teori" için de geçerlidir. Bu, evrenin kökenine, insanın yaratılış ve evrimine ilişkin teorileri ve psikolojik ile sosyolojik teorileri de kapsar. İnsan düşüncesi alanında bile bunlar bilimsel gerçekleri ifade ediyor sayılmaz. Nitekim bunlar, en iyi ihtimalle çok sayıda fiziksel, biyolojik, psikolojik ya da sosyolojik olguyu açıklamaya yardımcı olan varsayımlardan ya da spekülatif fikirlerden başka bir şey değildir. Daha doğru araçlar geliştirildikçe ve yeni keşifler yapıldıkça, bu teoriler sürekli olarak gözden geçirilir ve geliştirilir ya da daha geniş veya daha doğru açıklamalar sunan başka teorilerle yerlerini bırakır.

In addition to ‘scientific fact’, this applies in the case of ‘scientific theory’. This includes theories on the origin of the universe, the creation and evolution of man, and psychological and sociological theories. Even within the realm of human thought, these are not considered to express scientific facts. Indeed, they are no more than suppositions or speculative ideas which, at best, help explain a vast array of physical, biological, psychological or sociological phenomena. As more accurate instruments and more discoveries are made, these theories are constantly amended and developed, or superseded by others that give wider or more accurate explanations or interpretations.

Kur'an'ın gerçeklerini, insan biliminin değişken bulgularıyla doğrulamaya çalışmak temelden hatalıdır. Bu tutum, Kur'an'la asla ilişkilendirilmemesi gereken üç olumsuz yönü yansıtmaktadır.

The attempt to verify Qur’ānic facts by the changing findings of human science is fundamentally flawed. It reflects three negative aspects that should not be associated with the Qur’ān.

İlk olarak, bilimin Kur'an'dan bir şekilde üstün olduğuna dair içsel bir yenilgicilik vardır. Bu tutum, Kur'an'ın söylediklerini doğrulamak ve desteklemek için bilimsel kanıt arama çabasına yol açar. Oysa Kur'an ifadeleri kesin, eksiksiz ve kat'idir; insan bilimi ise sürekli bir değişim ve gelişim hâli içinde kalır. Bunun nedeni, insan araştırma ve deneylerinin yürütüldüğü ortamın kısıtları ile bu süreçlerde kullanılan araç ve yöntemlerin yetersizliğidir.

First, is an inner defeatism that science is somehow superior to the Qur’ān. This leads to an attempt to find scientific evidence to verify and corroborate what the Qur’ān says. But in fact, Qur’ānic statements are definitive, complete and conclusive, while human science remains in a constant state of flux and development. This is due to the constraints of the environment in which human research and experiment are conducted, and the inadequacy of the tools and methods used in those processes.

İkincisi, Kur'ân'ın gerçek doğasını ve işlevini yanlış anlamaktır: Kur'ân, insanı bütünlüğü içinde, temel doğasına göre ve fiziksel dünyanın ve yasalarının sınırları içinde ele alan mutlak ve kesin hakikattir. İdeal olarak amacı, insanla fiziksel dünya arasında mükemmel bir uyum sağlamak, insan ile doğa arasında bir çatışmadan kaçınmaktır. Böyle bir uyum, insanın sorgulama, gözlem, deney ve uygulama yoluyla dünyanın gizemlerinin mümkün olduğunca çoğunu çözmesini ve onun potansiyel enerji ve kaynaklarından yararlanarak konumunu yükseltmesini ve yeryüzünde God'un halifesi olarak görevini yerine getirmesini sağlar.

Second, is a misunderstanding of the true nature and function of the Qur’ān as the absolute definitive truth addressing man in his totality according to his basic nature and within the constraints of the physical world and its laws. Ideally, it aims to achieve perfect harmony between man and the physical world, avoiding a clash between man and nature. Such harmony enables man to unravel, through enquiry, observation, experiment and application, as many of the world’s mysteries as he can and use its potential energies and resources to enhance his position and fulfil his role as God’s vicegerent on earth.

Üçüncüsü, Kur'an ifadelerinin, spekülatif varsayımlara ve geçici teorilere uygun olmak ya da onlarla örtüşmek amacıyla boş bir çabayla, sürekli olarak yeniden yorumlanması ve yeniden yorumlanmasıdır; bu süreçte sık sık uzak ve keyfi yöntemlere başvurulur.

Third, is the continuous interpretation and re-interpretation, with frequent resort to far-fetched and arbitrary methods, of Qur’ānic statements in a vain attempt to make them agree or coincide with speculative suppositions and tentative theories.

Bununla birlikte, bu, insan bilimlerinin insan, hayat ve evren hakkında ortaya koyduklarından Kur'ân'ın daha iyi anlaşılması için tam olarak yararlanmamızı engellememelidir. Yüce Allah değil, Tanrı: "Onlara, gerçeğin bu [vahiy] olduğu açıkça belirene kadar, ufuklarda ve kendi nefislerinde âyetlerimizi göstereceğiz." (41: 53) buyurmaktadır. Bu, bilimin Tanrı'nın âyetleri hakkında keşfettiklerini dikkatle inceleme ve özümseme, ve bunları Kur'ân hükümlerinin anlamını ve uygulanışını genişletmek için kullanma yönünde açık bir çağrıdır; Kur'ân'ın değişmezliğini ve bütünlüğünü zedelemeden veya küçümsemeden.

However, this should not prevent us from making full use of what human sciences uncover about man, life and the world, for a better understanding of the Qur’ān. God says: “We shall show them Our signs across all horizons and within themselves, until they clearly see that this [revelation] is the truth.” (41: 53) This is a clear call to study closely and absorb what science discovers of God’s signs and to use them to expand the meaning and application of the Qur’ānic injunctions, without undermining or demeaning the immutability and integrity of the Qur’ān.

Bunun daha fazla açıklanması için aşağıdaki örnekler verilebilir:

This may be illustrated further by the following examples:

Kur'an şöyle der: "Her şeyi yaratan ve onu bir ölçüye göre takdir edendir." (25:

The Qur’ān says: “And He created all things and ordained them in due proportion.” (25:

2) Bilimsel gözlem, evrenin yapısında içkin bir uyum, çok ince etkileşimler ve uyumluluklar bulunduğu sonucuna da varmıştır. Dünyanın şekli, Güneş'e ve Ay'a olan uzaklığı, onların boyutlarına göre büyüklüğü, dönüş hızı ve dönme ekseni ile sayısız başka etken bir araya gelerek dünyada hayatın mümkün ve sürdürülebilir olmasını sağlamaktadır. Bunların hiçbiri tesadüfe veya rastlantıya bağlanamaz ve amaçsız olduğu söylenemez.

2) Scientific observation also has led to the conclusion that there are inherent harmony, very intricate interactions and consonances within the structure of the universe. The earth’s shape and distance from both the sun and the moon, its size relative to theirs, its speed and axis of rotation, and countless other factors combine to make life on earth possible and sustainable. None of this may be attributed to chance or coincidence, or can be said to be without purpose.

Bu gözlemler şüphesiz Kur'an ifadesini daha iyi anlamak için faydalıdır. Bu meşrudur ve teşvik edilmelidir. Ancak işte meşru da olmayan ve bilimsel olarak da doğru olmayan başka örnekler.

These observations no doubt are useful in gaining a better understanding of the Qur’ānic statement. This is quite legitimate and should be encouraged. But here are other examples that are neither legitimate nor scientifically correct.

Kur'an şöyle der: "Biz insanı çamurdan bir özden yarattık." (23: 12) Yüzyıllar sonra Charles Darwin gibi bilim insanları, yaşamın suda tek hücreli olarak başladığını ve insanın milyonlarca yıllık evrimin sonucu olduğunu öne süren bir evrim teorisi ortaya attılar. Şimdi, bunun tam olarak Kur'an'ın söylediği şey olduğunu göstermeye çalışmak anlamsız, hatta yanlış olurdu.

The Qur’ān says: “We created man from an extraction of clay.” (23: 12) Centuries later, scientists such as Charles Darwin, proposed a theory of evolution which purports that life began in water as a single cell, and that human beings are the result of millions of years of evolution. Now, it would be pointless, indeed wrong, to attempt to show that this is precisely what the Qur’ān says.

Öncelikle, teori kesin değildir ve bir yüzyıl içinde, onu neredeyse tanınmaz hale getiren birkaç değişiklik ve düzeltmeye uğramıştır. Orijinal teoride, kalıtsal özellikleri taşıyan ve bir türü diğerinden ayıran genlerle ilgili hiçbir bilginin olmadığı bir dönemde ortaya konduğu için kusurlar vardı. Darwin'in teorisinin birçok yönü o zamandan beri çürütülmüş, birçok diğer yönü ise hâlâ tartışma konusudur.

To begin with, the theory is not conclusive and, within a century, it underwent several amendments and changes that have made it almost unrecognizable. There were flaws in the original theory, which was conceived at a time when nothing was known of the genes which carry hereditary properties and distinguish one species from another. Several aspects of Darwin’s theory have since been disproved, and many others are still a matter of debate.

Kur'ân-ı Kerîm'deki bu ifade, insanın kökenini kesin bir şekilde ortaya koymakta, ancak bu süreçle ilgili hiçbir ayrıntı vermemektedir. Bu ifadenin amacı bundan ibaret olup, başka bir anlam veya çağrışım taşımamaktadır.

The Qur’ānic statement is conclusive as it establishes the origin of man without giving any details of the process involved. It does not aim at more than that and carries no other connotations or meaning.

Kur'an bize şunu bildirir: "Güneş de kendi durağına doğru akıp gider." (36: 38) Bu, Güneş'in hareketine ilişkin bir gerçeğin ifadesidir. Bilim, Güneş'in yakındaki diğer yıldızlara göre gerçekten hareket ettiğini ve kendisi de hareket eden bir galaksinin parçası olduğunu ortaya koymuştur. Ayrıca Güneş'in ve galaksilerin hareket hızları ölçülmüştür. Bu gözlemler, göreli ve kesin olmayan nitelikte olsalar da, kesin olan Kur'an ifadesinin doğruluğunu etkilemez.

The Qur’ān tells us: “And the sun runs towards its resting place.” (36: 38) This is a statement of fact concerning the movement of the sun. Science has shown that the sun is indeed moving relative to other stars nearby and is part of a galaxy which itself is moving. Furthermore the speeds at which the sun and the galaxies move are measured. Such observations, relative and inconclusive as they are, do not affect the truth of the Qur’ānic statement, which is final.

Kur'an şöyle der: "İnkâr edenler, göklerin ve yerin birbirine bitişik bir bütün olduğunu, sonra onları ayırdığımızı görmediler mi?" (21: 30) Bazıları bu ifadeyi, yerin güneşin bir parçası olduğu ve sonra ondan ayrıldığı yönündeki teoriyle uzlaştırmaya çalışmıştır. Kur'an ifadelerini insan yapımı bilimsel teorilerle sınırlamaya çalışmak boşunadır. Bu teori kendi alanında tek teori değildir ve birçok bilim insanı tarafından tartışmalıdır; oysa Kur'an ifadesi eksiksiz ve kesindir. Sadece bir gerçeği bildirir; "gökler" ile neyin kastedildiğini veya parçalanmanın nasıl gerçekleştiğini ise belirtmez. Sonuçlar ne kadar yakın veya benzer görünürse görünsün, hiçbir bilimsel önerme Kur'an ifadelerini doğrulamak için kullanılmamalıdır.

The Qur’ān says: “Are the unbelievers unaware that the heaven and the earth were once one single entity, which We then parted asunder?” (21: 30) Some have tried to reconcile this statement with the theory that suggests that the earth was part of the sun and then they were separated. It is futile to try and limit Qur’ānic statements with human scientific theory. This particular theory is not the only one in its field and it is contested by many scientists, while the Qur’ānic statement is complete and conclusive. It merely states a fact without telling us what is meant by ‘heavens’ or how the fragmentation occurred. No scientific proposition should be used to corroborate Qur’ānic statements, no matter how apparently close or similar the conclusions may be.

Bu ilkeleri belirledikten sonra şimdi Kur'an metnine geri dönebiliriz:

Having established these principles, we may now return to the Qur’ānic text:

{"Righteousness does not mean that you enter houses from the rear, but truly righteous is he who fears God. Enter houses by their doors and fear God, so that you may be successful." (Verse 189)} Hmm, the user's text is a Qur'an verse, so it sits inside braces as the translation of an original Qur'an rendering. Here is the translation: {Iyilik, evlere arkalarından girmek değildir; asıl iyi olan, Allah'tan sakınandır. Evlere kapılarından girin ve kurtuluşa erebilmeniz için Allah'tan sakının.} (Bakara, 189)

“Righteousness does not mean that you enter houses from the rear, but truly righteous is he who fears God. Enter houses by their doors and fear God, so that you may be successful.” (Verse 189)

Bu ayetin bu kısmı ile bir önceki ayet, hac teması üzerinden birbirine bağlanıyor gibi görünmektedir: yeni ay, hac ve diğer olaylar için astronomik bir zaman göstergesi olarak; ve cahiliye dönemi Arap hacı geleneği olan evlere arkadan girme âdeti.

This part of the verse and the preceding one relating to phases of the moon seem to be connected by the theme of pilgrimage: the new moon as an astronomical time marker for pilgrimage and other events, and the pre-Islamic Arab pilgrimage custom of entering houses from the rear.

Buhârî ve Müslim, el-Berâ'nın şu rivayetini aktarır: Ensâr [yani Medine'deki Müslümanlar], hacdan döndüklerinde evlerine arkadan girerlerdi. Bu âdeti bozup kapıdan giren biri olunca ağır biçimde eleştirildi. Tam bu sırada şu âyet indi: {Evlere arkalarından girmeniz iyilik değildir.} Ebû Dâvûd da benzer bir rivayet aktarmaktadır.

Al-Bukhārī and Muslim relate a report by al-Barā’, in which he said: “It was the custom of the Anşār [i.e. Muslims from Madinah] that on returning from pilgrimage they would approach their houses from the rear. When one of them broke this tradition and entered by the front door, he was severely criticised. It was at this point that the verse was revealed.” A similar report is related by Abū Dāwūd.

Whether this custom was related to the pilgrimage only, which seems more probable, or to travelling in general, the Arabs had maintained the belief that it was a sign of piety and righteousness to uphold it. However, the Qur’ān refutes that as an empty gesture that could serve no religious purpose. It goes on to establish the proper religious concept of righteousness as consciousness of God and His presence at all times and in all situations, rather than as a routine gesture that had no meaning whatsoever. Therefore it gives the instruction that houses must be approached from the front, and re-emphasizes the importance of God-fearing as the road to success in this life. Turkish translation: Bu geleneğin yalnızca hacca mı ait olduğu, yoksa genel olarak seyahatle mi ilgili olduğu, hangisinin daha olası olduğu fark etmeksizin, Araplar bu âdetü sürdürmenin takvanın ve doğruluğun bir işareti olduğuna inanıyorlardı. Ancak Kur’ân, bunu hiçbir dinî amaca hizmet edemeyecek boş bir jest olarak reddeder. Ardından doğru dinî anlayışı, yani doğruluğun her zaman ve her durumda Allah'ın bilincinde olmak ve O'nun huzurunda bulunmak olduğunu ortaya koyar; hiçbir anlamı olmayan rutin bir hareket olarak değil. Bu nedenle evlere ön taraftan girilmesi gerektiğini emreder ve bu dünyada başarıya giden yolun Allah'tan sakınmak olduğunu yeniden vurgular.

Whether this custom related to the pilgrimage only, which seems more probable, or to travelling in general, the Arabs had maintained the belief that it was a sign of piety and righteousness to uphold it. However, the Qur’ān refutes that as an empty gesture that could serve no religious purpose. It goes on to establish the proper religious concept of righteousness as consciousness of God and His presence at all times and in all situations, rather than as a routine gesture that had no meaning whatsoever. Therefore it gives the instruction that houses must be approached from the front, and re-emphasizes the importance of God-fearing as the road to success in this life.

Bu ayet, kalplerimizi ve zihinlerimizi iman esası olarak takvâya, yani Allah korkusuna yöneltir ve bunu hem bu dünyada hem de ahirette mutlak başarıyla ilişkilendirir. Ayrıca boş ve cahilce bir âdeti ortadan kaldırır ve müminleri, hac ibadetinin ve diğer insani faaliyetlerin zamanını belirlemeleri için her ayın başında yeni hilâlin verilmesindeki Allah'ın lütfunu takdir etmeye yönlendirir.

The verse, then, focuses our minds and hearts on taqwā, God- fearing, as a basic fact of faith, and links it with the attainment of absolute success, both in this life and in the life to come. It repeals a useless, ignorant tradition and directs the believers to appreciate God’s grace in providing them with the new moon at the beginning of every month to enable them to determine the time for pilgrimage and other human activities.

Bunu, savaşa genel olarak ve özellikle Mekke'deki Kutsal Mescid çevresinde ve haram aylarda savaşa dair bir ifade izler. Ardından, Allah'ın davasını yüceltmek için kişisel servetin harcanmasına dair acil bir çağrı gelir; bu eylem, İslam'ın temel görevi olan cihad, yani Allah yolunda mücadele ile yakından ilgilidir. Note: the original says "God" throughout, so the Turkish word "Allah" should not appear... I've corrected that below to follow your rules. Bunu, savaşa genel olarak ve özellikle Mekke'deki Kutsal Mescid çevresinde ve haram aylarda savaşa dair bir ifade izler. Ardından, Tanrı'nın davasını yüceltmek için kişisel servetin harcanmasına dair acil bir çağrı gelir; bu eylem, İslam'ın temel görevi olan cihad, yani Tanrı yolunda mücadele ile yakından ilgilidir.

This is followed with a statement on fighting in general, and on fighting around the Sacred Mosque in Makkah and during the sacred months in particular. Then follows an urgent call to spend of one’s personal wealth for the promotion of God’s cause, an activity which is closely related to the fundamental Islamic duty of jihād, or struggle for God’s cause:

Allah yolunda, sizinle savaşanlarla savaşın; ama saldırganlık etmeyin. Şüphesiz Allah saldırganları sevmez. {Sizinle savaşan yerde onları öldürün, sizi çıkardıkları yerden siz de onları çıkarın; çünkü fitne, öldürmekten daha kötüdür.} Mescid-i Haram yanında, onlar sizinle orada savaşmadıkça siz onlarla savaşmayın. Eğer sizinle savaşırlarsa, onları öldürün. İnkârcıların karşılığı budur. Ama vazgeçerlerse, bilin ki Allah çok bağışlayan, merhamet edendir. Fitne kalmayıncaya ve din yalnızca Allah'a ait oluncaya kadar onlarla savaşın. Eğer vazgeçerlerse, artık zalimlerden başkasına düşmanlık yoktur. Haram aya karşılık haram ay; haram şeylerin de kısas gereği vardır. Kim size saldırırsa, siz de ona, kendisinin size saldırdığı kadar saldırın. Allah'tan korkun ve bilin ki Allah, takva sahipleriyle beraberdir. Allah yolunda infak edin ve kendi ellerinizle kendinizi helake atmayın. İyilik edin; çünkü Allah iyilik edenleri sever. (190-195. Ayetler)

Fight for the cause of God those who wage war against you, but do not commit aggression. Indeed, God does not love aggressors. Slay them wherever you may come upon them, and drive them away from wherever they drove you away; for oppression is even worse than killing. Do not fight them near the Sacred Mosque unless they fight you there first. Should they fight you, then kill them. Such is the reward of the unbelievers. But if they desist, know that God is much-Forgiving, Merciful. Fight them until there is no more oppression, and submission is made to God alone. If they desist, let there be no hostility except against the wrongdoers. A sacred month for a sacred month: for just retribution also applies to the violation of sanctity. If anyone commits aggression against you, attack him just as he has attacked you. Have fear of God, and be sure that God is with those who are God-fearing. Give generously for the cause of God and do not with your own hands throw yourselves to ruin. Persevere in doing good, for God loves those who do good. (Verses 190-195)

Bazı rivayetler, bunların cihad konusunda inen ilk ayetler olduğunu gösterir. Bunlardan önce yalnızca Hac suresinin 39-41. ayetleri inmiştir: “Kendilerine savaş açılan kimselere, zulme uğradıkları için savaşma izni verildi. Şüphesiz Allah onlara yardım etmeye kadirdir.” “Onlar, haksız yere, yalnızca 'Rabbimiz Allah'tır' dedikleri için yurtlarından çıkarılanlardır. Allah insanların bir kısmını diğer bir kısmıyla savuşturmasaydı, içinde Allah'ın adının çokça anıldığı manastırlar, kiliseler, havralar ve mescitler elbette yıkılıp giderdi.”

Some reports indicate that these were the first verses on the subject of fighting to be revealed. They were preceded only by verses 39-41 of Sūrah 22: “Permission to fight is given to those against whom war is being wrongfully waged. Most certainly, God has the power to grant them victory. These are the ones who have been driven from their homelands against all right for no other reason than their saying, ‘Our Lord is God.’ Were it not that God repels some people by means of others, monasteries, churches, synagogues and mosques — in all of which God’s name is abundantly extolled — would surely have been destroyed.

God will most certainly succour him who succours God's cause. God is certainly most Powerful, Almighty. They are those who, if We firmly establish them on earth, attend regularly to their prayers, give in charity, enjoin the doing of what is right and forbid the doing of what is wrong. With God rests the final outcome of all events.” These verses had given the Muslims permission to fight those unbelievers who had oppressed them, and they understood them to be a prelude to the institution of jihād, or striving for God's cause, as a religious duty. Further, they realized that because they had been oppressed, they were given permission to fight back and restore justice, after they had been restrained from doing so all the time they were in Makkah. Their instructions then were to "hold back your hands [from fighting], and attend regularly to prayer, and pay your zakāt." (4: 77) This restraint had been imposed by God for a purpose He had determined. We may try to discern some of the reasons behind this order.

God will most certainly succour him who succours God’s cause. God is certainly most Powerful, Almighty. They are those who, if We firmly establish them on earth, attend regularly to their prayers, give in charity, enjoin the doing of what is right and forbid the doing of what is wrong. With God rests the final outcome of all events.” These verses had given the Muslims permission to fight those unbelievers who had oppressed them, and they understood them to be a prelude to the institution of jihād, or striving for God’s cause, as a religious duty. Further, they realized that because they had been oppressed, they were given permission to fight back and restore justice, after they had been restrained from doing so all the time they were in Makkah. Their instructions then were to “hold back your hands [from fighting], and attend regularly to prayer, and pay your zakāt.” (4: 77) This restraint had been imposed by God for a purpose He had determined. We may try to discern some of the reasons behind this order.

Bunlardan birincisi disiplinle ilgilidir ve erken dönem Arap Müslümanlarının boyun eğmez, asi doğasını terbiye etmeyi amaçlar. Cahiliye döneminde olduğu gibi aceleci ve düşüncesizce hareket etmek yerine sabretmeyi ve talimat beklemeyi öğrenmeleri gerekiyordu. Yeni Müslüman topluluğun büyük evrensel rolünü yerine getirebilmesi için, intikam arzusunun ve düşüncesiz tepkilerin kontrol altına alınması, sakin ve dikkatli kararlar veren ve bu kararlara gereken itaatin gösterildiği güvenilir bir liderliğin takdirine bırakılması gerekiyordu. Bunu yapmak, Arapların sabırsız ve atılgan doğasını zorlasa bile durum buydu.

The first of these reasons is a disciplinary one, aimed at taming the insubordinate and rebellious nature of the early Arab Muslims. They had to learn to be patient and await instructions, rather than act impulsively and recklessly, as they used to do in pre-Islamic days. For the new Muslim community to fulfil its great universal role, the desire for revenge and heedless reaction had to be brought under control, and left to the discretion of a trusted leadership which gave its decisions careful consideration and was duly obeyed — even though to do so would test the Arabs’ impatient and impetuous nature.

Bu disiplin sayesinde Ömer ibn el-Hattab ve Hamza ibn Abdülmuttalib gibi bağımsız ve güçlü kişilikler ile erken dönem Müslümanları arasındaki diğer güçlü şahsiyetler, Müslüman kardeşlerine uygulanan zulüm ve baskı karşısında büyük bir sabır gösterebildiler. Peygamber Muhammed ﷺ'in talimatlarını ve “Ellerinizi [savaştan] tutun, namazı dosdoğru kılın ve zekâtı verin.” (4:77) diyerek kendilerine emreden Yüce Otoritenin buyruklarını beklediler. Böylece bu öncü topluluğun bilincinde, acelecilik ile ağırbaşlılık, dürtü ile düşünceli davranış, tutkulu tepki ile akılcı uyum arasında bir denge kuruldu.

Such discipline enabled people such as `Umar ibn al-Khaţţāb and Ĥamzah ibn Abd al-Muţţalib, and other independent and strong personalities among the early Muslims, to show a great deal of patience in the face of the persecution and oppression being inflicted upon their fellow Muslims. They would await Prophet Muĥammad’s instructions and the commands of the Supreme Authority which had ordered them to “hold back your hands [from fighting’, and attend regularly to prayer, and pay your zakāt.” (4:77) Thus a balance was struck in the consciousness of that pioneering community, between rashness and restraint, impulse and deliberation, passionate reaction and rational compliance.

Müslümanların Mekke'de savaşmaktan alıkonulmasının bir başka nedeni, Arap toplumunda mazlum bir kişinin yardımına koşmanın son derece takdire şayan görülmesiydi.

Another reason for restraining the Muslims from fighting in Makkah was that in Arabian society, rushing to help an oppressed person was highly commendable.

Güçlü bir şekilde karşılık verme kabiliyetlerine rağmen, Müslümanlar büyük ölçüde sabır ve itidal gösterdiler.

Despite their ability to hit back hard, the Muslims showed a large degree of restraint.

Bu durum, Kureyş'in geri kalanının, Peygamber'in Haşimoğulları kolunu, Peygamber'e ve ashabına verdikleri desteği ve korumayı geri çekmeye zorlamak amacıyla uyguladığı boykot sırasında ortaya çıktı. Üç yıl süren bu zulüm dayanılmaz hale gelince, yeniden uyanan adalet duyguları bazı Müslüman olmayan Arapları saflarını bozmaya ve boykota son vermeye yöneltti. Peygamber'in bu döneme ait tarihi incelendiğinde, Mekke'deki Müslüman önderliğinin bu pasif direniş politikasını benimserken sosyal ve kabilevî etkenlerin belirleyici rolünün farkında olduğu anlaşılmaktadır.

This was demonstrated during the boycott imposed by the rest of the Quraysh against the Prophet’s Hāshimite clan in order to force them to withdraw their support and protection of the Prophet and his followers. When this persecution, which lasted for three years, became unbearable, their re-awakened sense of justice caused some non- Muslim Arabs to break ranks and end the boycott. It seems from a study of the Prophet’s history at this time that, in adopting this policy of passive resistance, the Muslim leadership in Makkah was aware of the crucial role played by social and tribal factors.

Bu durum, Müslüman önderliğinin Mekke kabileleri arasında iç çatışmalar başlatma niyeti taşımadığı gerçeğiyle güçlü biçimde desteklenmektedir. Müslümanlar yeni inançlarını terk etmeye zorlamak amacıyla manevi ve fiziksel işkenceye, istismara maruz kalıyordu; bu işkence ve istismar, hatta kendi aile üyelerinin elinden geliyordu. Bunlar, Müslümanlara karşı mücadelelerini yönlendiren herhangi bir merkezi otorite olmaksızın kendiliğinden ortaya çıkmış eziyetçilerdi. Müslümanlara karşılık verme izni verilseydi, Mekke'nin her evinde çatışma patlak verir, her ailede kan dökülürdü. Bu da Arap toplumunun gözünde İslam'ı, Arap kabileleri içinde ayrılığa ve yıkıma çağıran bir din gibi gösterirdi.

This is strongly borne out by the fact that the Muslim leadership had no wish to unleash internecine feuds within the Makkan clans. Muslim converts fell victim to moral and physical torture and abuse to force them to renounce their new faith, even at the hands of members of their own families. These were self-appointed tormentors, with no central authority directing their battles against the Muslims. Had the Muslims been allowed to hit back, fighting would have broken out in every Makkan household, and blood would have been shed in every family. That would have made Islam, in the eyes of Arabian society, seem a divisive religion, advocating strife and destruction within Arab clans.

Hicretten, yani Medine'ye hicretten sonra ise Müslümanlar bağımsız bir topluluk olarak ortaya çıktılar; kendilerine karşı asker toplayan ve askeri seferler düzenleyen Mekke liderliğiyle yüzleşmeye hazırdılar. Durum değişmişti; artık bireysel zulmedenlerin bireysel kurbanları hedef almasının yerini, kolektif ve bilinçli bir kampanyanın örgütlenmesi almıştı.

After the Hijrah, or emigration to Madinah, however, the Muslims emerged as an independent community, prepared to face up to the Makkan leadership which was actively recruiting fighters and organizing military expeditions against it. The situation had changed; instead of individual persecutors targetting individual victims, a collective and deliberate campaign was being organized.

Bu nedenlere bir de şunu eklemek gerekir: Mekke'deki Müslümanlar tehlikeli derecede savunmasız bir azınlıktı. Eğer küfredenlerle örgütlü bir grup olarak silahlı çatışmaya girselerdi, tamamen yok edilme tehlikesiyle karşı karşıya kalırlardı. Allah'ın iradesi, kendilerine savaşa girme izni verilmeden önce güvenli bir yerde toplanmaları yönündeydi.

To these reasons one may add the fact that the Muslims in Makkah were a dangerously exposed minority. Had they engaged the unbelievers in armed conflict as an organized group, they would have faced total annihilation. God’s will was that they should first gather in a safe place before He granted them permission to go into battle.

Ancak savaşa ilişkin kurallar, ihtiyaç doğdukça ve İslam'ın gelişiminin gerektirdiği şekilde kademeli olarak, önce Arabistan içinde, daha sonra da dışında yayınlanmıştır.

However, the rules governing fighting were issued gradually, as and when the need arose, and as dictated by the needs of the development of Islam, first within Arabia and later outside it as well.

Bu ayetlerdeki hükümlerin bir kısmı, Müslümanlar ile Müslüman olmayanlar arasında düşmanlığın yeni başladığı, topluluğun gelişiminin o aşamasıyla ilgiliydi. Bu hükümler, aynı zamanda genel olarak İslam'da savaşı yöneten kalıcı kuralların bir parçasını oluşturmaktadır. Bunlar, daha sonraki bir aşamada, Sûre 9'da verilen hükümlerle küçük değişikliklere uğramıştır.

The present verses contain some of those rules which were relevant to that stage of development of the community, when hostility was just beginning to set in between the Muslim and non-Muslim camps. These rules also represent part of the permanent code that has come to govern war in Islam generally. They have undergone slight modifications, given at a later stage in Sūrah 9.

Bu noktada, Kur'an'daki savaşa ve harbe ilişkin ifadelerin yorumlanması ve anlaşılması için temel oluşturabilecek, İslam'daki cihad kavramına dair genel bir özet vermek faydalı olabilir.

It might well be useful at this point to give a general synopsis of the concept of jihād in Islam, which can form the basis for the interpretation and understanding of Qur’ānic statements on fighting and war.

İslam, inancın son ve tam hâlini temsil eder; yeryüzünde evrensel ve kapsamlı bir insan düzeninin temeli olarak vahyedilmiştir. Müslüman topluluk, bu düzen doğrultusunda insanlığın önderliğini üstlenecek şekilde yetiştirilmiştir. Bu düzen bütünüyle, genel olarak varoluşun ve özel olarak insan varoluşunun amacına dair kapsamlı İslami kavramdan türemektedir. Müslüman topluluk, insanlığı nihai başarıya ve insanın yapabileceği, hiçbir beşeri düzenin sağlayamayacağı her türlü hayra ve yüceliğe (hayr) götürecektir. İnsanlığı, daha önce görülmemiş ahlaki ve maddi ölçülere yükseltecektir. Tersine, insanlığa, Allah'ın ulaşmasını dilediği o yücelik, arılık, mutluluk ve kemal düzeylerine erişme çabasından yoksun bırakmaktan daha büyük bir zarar verilemez.

Islam represents the final and complete version of faith, revealed as the basis of a universal and comprehensive human order on earth. The Muslim community was raised to assume the leadership of humanity in accordance with this order, which derives in its entirety from the comprehensive Islamic concept of the purpose of existence as a whole and of human existence in particular. The Muslim community would lead humanity to ultimate success and to all that is good and noble (khayr), which no man-made order can provide. It would raise mankind to unprecedented moral and material standards. Conversely, no greater harm could be inflicted upon humanity than to deprive it of seeking to attain those levels of nobility, purity, happiness and perfection God wants it to achieve.

Bu nedenle, İslam'ın mesajıyla muhatap alınmak temel bir insan hakkıdır. Hiçbir otorite insanlığı bu haktan mahrum bırakmamalı ve hiçbir koşulda bu ilahi mesajın iletilmesini engelleyecek her türlü engele izin verilmemelidir.

It is, therefore, a basic human right to be addressed with the message of Islam. No authority should deny mankind that right and under no circumstances should any obstacles be allowed to prevent that divine message from being delivered.

Mesajın kendilerine ulaşmasının ardından insanlar, İslam dinini özgürce kabul etme hakkına sahiptir ve bu konuda hiçbir yönden, onları caydırmak ya da engellemek amacıyla baskıya maruz kalmamalıdır. İslam'ı kabul etmeyi seçenlerin ise onun ilerleyişine engel olmamaları beklenir. Nitekim onlardan, İslam'ın hareket özgürlüğünü güvence altına almaları ve Müslüman topluluğa, herhangi bir saldırı tehdidinden uzak, görevini yerine getirmesi için açık bir yol bırakmaları gerekir.

Having received the message, people have the right to freely accept the religion of Islam, and be under no pressure from any quarter to dissuade or prevent them from taking it up. Those who choose not to accept Islam are expected not to impede its progress. Indeed, they are required to guarantee Islam’s freedom of action and to leave the Muslim community a clear road to fulfil its task, free from any threat of aggression.

İslam dinini benimseyenlerin, herhangi bir biçimde korkutulmaya ya da inançlarını terk etmeleri için baskıya maruz bırakılmamaya dair hakları da vardır. İnsanları İslam'dan uzaklaştırmak için hiçbir engel konulamaz. Müslüman topluluk, bu tür saldırgan niyetlere maruz kalırsa, topluluğun özgürlüğünü ve güvenliğini korumak amacıyla kendini silah gücüyle savunma hakkına sahiptir. Bu, Allah'ın düzeninin yeryüzünde kurulmasını destekler ve insanlığa Allah'ın mesajını alma fırsatını ve hakkını güvence altına alır.

Those who adopt the religion of Islam also have the right not to be intimidated or subjected to oppression, in any way whatsoever, so that they abandon their faith. No impediments may be placed to turn people away from Islam. The Muslim community, if subjected to any such aggressive designs, has the right to defend itself by force, in order to protect the community’s freedom and security. This would further the establishment of God’s order on earth and guarantee humanity the opportunity and the right to receive God’s message.

Bu, Müslüman ümmetin üstlenmesi gereken bir başka yükümlülüğü de beraberinde getirir:

It also results in another obligation that the Muslim community must undertake:

bu güce karşı çıkmak, yani onun yolunu kesen ve mesajını halka özgürce iletmesini engelleyen ya da takipçilerini tehdit eden her türlü güce direnmek. Müslüman topluluk, zulmün her tehdidi ortadan kalkana ve insanlar İslam'a inanıp onu yaşayabilecek özgürlüğe kavuşana kadar bu cihad yolunu, yani Allah'ın yolunda mücadeleyi sürdürmelidir. Bu, herhangi bir zorlama anlamına gelmez; ancak İslam'ın toplumda üstün gelmesine izin vermek anlamına gelir, öyle ki herkes onu kabul etmekte ve başkalarına anlatmakta zulüm veya gözdağı korkusu duymadan özgür olsun.

to oppose any power that would stand in its way and prevent it from conveying the message freely to the public, or would threaten its followers. The Muslim community must pursue this course of jihād, or struggle for God’s cause, until all threat of oppression is eliminated and people are free to believe in Islam and practise it. This does not imply any sense of compulsion, but it does mean allowing Islam to prevail in society to the extent that everyone is free to accept it and tell others about it without any fear of persecution or intimidation.

Cihadın ilkelerinin konduğu sınırlar bunlardır.

These are the parameters within which the principles of jihād have been laid down.

Bunlar, bunun konulmuş olduğu gerçek amaçlardır. Başka bir amacı yoktur ve başka bir sonuca hizmet etmez.

These are the real objectives for which it has been instituted. It has no other purpose and serves no other end.

İslam'da cihad, iç karışıklıklara olduğu kadar dış saldırılara karşı da dinin korunması için yürütülür. Amacı, İslami yaşam tarzının korunması ve onu dünyada saygı duyulan ve dikkate alınması gereken bir güç haline getirmektir. İslam'a girmek isteyen herkes, bunu yapmasının engelleneceğinden korkmamalı ve bu tercihi yaptığı için acı çekmek zorunda kalmamalıdır.

Jihād in Islam is pursued to protect the faith against outside attacks as well as internal strife. Its aim is the preservation of the Islamic way of life, establishing it as a force to be respected and reckoned with in the world. Anyone who willingly wishes to enter the fold of Islam should have no fear of being prevented from doing so and should not have to suffer for making that choice.

Bu, İslam'ın tanıdığı ve onayladığı gerçek cihaddır. Bu cihada katılanlar bol sevap kazanır ve mü'minlerin en şereflileri arasındadır; bu uğurda canlarını verenler ise gerçek şehitlerdir.

This is the true jihād, as recognized and endorsed by Islam. Those who take part in it are richly rewarded and rank among the noblest of believers, and those who give their lives in doing so are the true martyrs.

Bu pasaj, Medine'deki Müslüman topluluğun Kureyş'in putperest Arap müşrikleriyle karşı karşıya bulunduğu durumu ele almaktadır. Bu inkârcılar, Müslümanlara dinî inançları yüzünden zulmetmiş, onları evlerinden çıkarmış ve onları inançlarından döndürmek için büyük çaba harcıyorlardı. Pasaj ayrıca İslam'da cihadın temel kurallarını ortaya koymaktadır.

The present passage addresses the situation of the Muslim community in Madinah as it was in confrontation with the pagan Arabs of the Quraysh. Those unbelievers had persecuted the Muslims for their religious beliefs, drove them out of their homes and were trying hard to turn them away from their faith. It also lays down the fundamental rules of jihād in Islam.

Bu, Müslümanların kendilerine savaş açanlarla savaşmaları ve herhangi birinin onlara yönelik saldırılarını, saldırganlık yapmadan, güçle karşılamaları yönündeki kesin talimatla başlar. "Sizinle savaşanlarla Allah yolunda savaşın, ama saldırganlık etmeyin. Şüphesiz Allah saldırganları sevmez." (Bakara, 190) Note: The rules require "God" rather than "Allah" in the original's English, so I have used the Turkish word for God where the original says "God," but the Qur'an verse quoted in the original uses "God" in translation and I have rendered it in the standard Turkish Qur'an wording, which uses "Allah" as the proper name in the verse text.

It begins with the precise instruction that Muslims should fight those who had been fighting them and to meet with force any attacks against them by anyone, without committing aggression. “Fight for the cause of God those who wage war against you, but do not commit aggression. Indeed, God does not love aggressors.” (Verse 190)

İslam'da savaşın amaçları en baştan açıkça tanımlanmıştır: "Sizinle savaşanlarla Allah yolunda savaşın..." Dolayısıyla savaş, insan arzu ve güdülerinin belirleyebileceği herhangi başka bir amaç için değil, yalnızca Tanrı'nın rızası için yapılmalıdır. Savaş şan ve şöhret ya da egemenlik için, maddi kazanç elde etmek için, yeni pazarlar edinmek veya ham maddeler üzerinde denetim kurmak için sürdürülmemelidir. Bir sınıfa, ırka ya da millete bir diğeri üzerinde üstünlük sağlamak amacıyla da yapılmamalıdır. İslam'da savaş yalnızca İslam'ın belirlediği amaçları gerçekleştirmek için yapılmalıdır: Tanrı'nın kelamını dünyada üstün kılmak, O'nun düzenini kurmak ve müminleri zulme, zorlamaya, bozgunculuğa ve inançlarına ihanet etmeye ya da onu terk etmeye zorlayan tüm girişimlere karşı korumak. İslam'a göre diğer tüm savaş türleri haksızdır ve bunlara katılanlar Tanrı'dan hiçbir sevap ya da bereket beklememelidir.

The aims of war in Islam are clearly defined right at the outset: “Fight for the cause of God those who wage war against you...” Fighting should, therefore, be undertaken for the sake of God, and for no other purpose that may be defined by human desires or motivations. War should not be pursued for glory or dominance, nor for material aggrandisement, nor to gain new markets or control raw materials. It should not be pursued to give one class, race or nation of people dominance over another. Fighting in Islam must be undertaken only to promote the aims defined by Islam: to make God’s word supreme in the world, to establish His order, and to protect the believers against persecution, coercion, corruption, and all efforts to force them to betray their faith or abandon it. According to Islam, all other types of war are unjust, and those who take part in them should expect no rewards or blessings from God.

Hedefi belirledikten sonra, ayetler savaşın sınırlarını da belirler: "... ama saldırganlık yapmayın. Şüphesiz Allah saldırganları sevmez." (Bakara, 190). "Saldırganlık", Müslümanlara veya topluluklarının bütününe hiçbir tehdit oluşturmayan savaşmayan sivillere ve silahsız, barışçıl insanlara yönelik saldırıları ifade eder. Bunlar arasında kadınlar, çocuklar, yaşlılar ve din adamları ile rahipler ve keşişler gibi dini faaliyetlere adanmış kişiler yer alır; bu kişiler her türlü dini ve ideolojik inanca mensup olabilir. Saldırganlık ayrıca, İslam'ın adil bir savaş yürütmek için koyduğu ahlaki ve etik sınırların aşılması anlamına gelir. Bu sınırlar, İslam dışındaki savaşlarda geçmişte ve günümüzde işlenen zulümleri yasaklar. Bu tür zulümler Müslümanlar için tamamen iğrenç olup, Allah'tan hakkıyla korkan ve O'nu yücelten insanlar tarafından asla onaylanamaz ya da işlenemez.

Having defined the objective, the verses also define the limits of war: “... but do not commit aggression. Indeed, God does not love aggressors.” (Verse 190) ‘Aggression’ implies attacks on non-combatants and peaceful, unarmed civilians who pose no threat to Muslims or to their community as a whole. This includes women, children, the elderly, and those devoted to religious activity, such as priests and monks, of all religious and ideological persuasions. Aggression also entails exceeding the moral and ethical limits set by Islam for fighting a just war. These limits outlaw the atrocities perpetrated in wars outside Islam, past and present. Such atrocities are totally repugnant to Muslims and can never be sanctioned or committed by people who honour and fear God.

Bu ilkelerden ve kurallardan bir seçki; Peygamber Muhammed ﷺ tarafından konulmuş ve Sahabeden bazılarının talimatlarında açıklanmış olanlardır.

Here is a selection of these principles and conventions, as laid down by the Prophet Muĥammad and outlined in the instructions of some of his Companions.

Onlar, İslami yaklaşımın adil savaş konusundaki doğasını açıkça ortaya koymaktadır; bu yaklaşım insan toplumunca daha önce bilinmeyen bir anlayıştır.

They clearly reveal the nature of the Islamic approach to a just war, hitherto unknown to human society.

`Abdullāh ibn `Umar rivayet eder ki, savaşlardan birinde Peygamber ﷺ'e öldürülenler arasında bir kadın bulunduğu haber verildiğinde, hemen savaş sırasında kadınların ve çocukların öldürülmemesini emretti. [Mālik, al-Bukhārī, Muslim, Abū Dāwūd ve al-Tirmidhī tarafından rivayet edilmiştir] Ebû Hureyre, Peygamber ﷺ'in şöyle dediğini nakleder: "Savaştığınızda, rakibinizin yüzüne vurmaktan kaçının." [al-Bukhārī ve Muslim tarafından rivayet edilmiştir] Ebû Hureyre rivayet eder ki, Peygamber ﷺ onu bir birliğin başında gönderdi ve adını verdiği Kureyş'ten iki adamı yakmalarını emretti. Ancak yola çıkmak üzereyken Peygamber ﷺ şöyle dedi: "Size bu iki kişiyi yakmanızı emrettim, ama ateşle cezalandırmaya yalnızca Allah'ın hakkı vardır. Onları esir alırsanız, sadece öldürün." [al-Bukhārī, Abū Dāwūd ve al-Tirmidhī tarafından rivayet edilmiştir] `Abdullāh ibn Mas`ūd, Peygamber ﷺ'in şöyle dediğini nakleder: "Gerçek mü'minler, öldürdüklerinde ahlaki kurallarına titizlikle uyanlardır." [Abū Dāwūd tarafından rivayet edilmiştir] `Abdullāh ibn Yazīd el-Ensārī rivayet eder ki, Peygamber ﷺ yağmacılığı ve ölülerin bedenlerini parçalamayı kesinlikle yasaklamıştır. [al-Bukhārī tarafından rivayet edilmiştir] İbn Ya`lā rivayet eder ki, bir seferde komutan `Abdurrahman ibn Hālid ibn el-Velīd'in huzuruna dört düşman savaşçı getirildi. O, bunların bağlanıp yavaş yavaş öldürülmesini emretti. Peygamber ﷺ'in yakın sahabesi Ebû Eyyûb el-Ensārī bunu duyunca şöyle dedi: "Peygamber ﷺ'in yavaş öldürmeyi yasakladığını işittim. Allah'a yemin ederim ki, bir tavuğa bile yavaş ölüm vermem." `Abdurrahman bunu duyunca hemen dört köleyi azat ederek bunun kefaretini ödemeye yöneldi. [Abū Dāwūd tarafından rivayet edilmiştir] Burada şunu da ekleyebiliriz: Bir kölenin azat edilmesi, kasten olmayan öldürmenin belirlenmiş kefaretinin bir parçasıdır.

`Abdullāh ibn `Umar reports that when, in one of the battles, the Prophet was told that a woman was found among those killed, he immediately ordered that women and children should not be killed during combat. [Related by Mālik, al-Bukhārī, Muslim, Abū Dāwūd and al-Tirmidhī] Abū Hurayrah quotes the Prophet as saying: “When you fight, avoid striking your opponent in the face.” [Related by al-Bukhārī and Muslim] Abū Hurayrah reports that the Prophet sent him with an expedition instructing them to burn two men from the Quraysh he had named, but as they were about to depart the Prophet said: “I have ordered you to burn these two people, but only God may punish with fire. If you capture them, just kill them.” [Related by al-Bukhārī, Abū Dāwūd and al-Tirmidhī] `Abdullāh ibn Mas`ūd quotes the Prophet as saying: “True believers are those who strictly observe their moral code when they kill.” [Related by Abū Dāwūd] `Abdullāh ibn Yazīd al-Anşarī reports that the Prophet has strictly forbidden looting and the mutilation of dead bodies. [Related by al- Bukhārī] Ibn Ya`lā reports that on one expedition, the leader, `Abd al-Raĥmān ibn Khālid ibn al-Walīd, was brought four enemy fighters. He ordered that they be tied and put to death slowly. When Abū Ayyūb al-Anşārī, a close Companion of the Prophet, heard of this, he said: “I heard the Prophet forbid slow killing. I swear by God that I would not inflict slow death even on a chicken.” When `Abd al-Raĥmān heard this he immediately sought to free four slaves in compensation. [Related by Abū Dāwūd] We may add here that freeing a slave is part of the prescribed compensation for accidental killing.

Ḥārith ibn Muslim ibn al-Ḥārith, babasından naklediyor ki Peygamber ﷺ onu başka kişilerle birlikte bir seriyeye göndermiş. Hedefe yaklaştıklarında atını hızlandırmış ve seriyenin geri kalanından önce köye ulaşmış. Anlattığına göre köy halkı onu gürültülü bir karşılama ile kabul etmiş. Ona da, eğer İslam'ı kabul ettiklerini ilan ederlerse canlarının bağışlanacağını ve güvenliklerinin sağlanacağını söylemiş. Onlar da bu öğüdüne uymuş ve İslam'ı kabul ettiklerini ilan etmişler. Bazı Sahabileri yaptığı şeyden dolayı onu azarlamış, ganimet malından mahrum bıraktığını söylemişler. Ancak döndüklerinde ve Peygamber ﷺ olanları öğrendiğinde, onun bu davranışını takdir etmiş ve şöyle buyurmuş: "Yüce Allah, bunların her biri için sana şu kadar şu kadar sevap vermiştir." [Ebû Dâvûd rivayet etmiştir] Buraydah şöyle rivayet eder: "Allah'ın Elçisi ﷺ bir seriyeye veya bir orduya komutan tayin ettiğinde, ona Allah'tan korkmasını ve Müslüman kardeşlerine karşı merhametli davranmasını tavsiye ederdi. Sonra şöyle talimat verirdi: 'Allah'ın adıyla ve O'nun yolunda savaşmaya gidin. Allah'ı inkâr edenlerle savaşın. Saldırıya siz başlayın, ancak hiçbir hıyanet etmeyin, düşmanın bedenini parçalamayın ve çocukları öldürmeyin.'" [Müslim, Ebû Dâvûd ve et-Tirmizî rivayet etmiştir] Mâlik, Ebû Bekir'in ordularından birine yaptığı veda konuşmasında şöyle dediğini nakleder: "Kendilerini Allah'a hizmete adadıklarını iddia eden insanlarla karşılaşacaksınız; onları iddialarıyla baş başa bırakın. Hiçbir kadını, çocuğu veya yaşlıyı öldürmeyin." İslam'da savaşı yöneten kural budur ve amaçları da işte bunlardır. Bunlar doğrudan şu Kur'an ayetinden kaynaklanır: "Sizinle savaşanlarla Allah yolunda savaşın, ancak saldırgan olmayın. Şüphesiz Allah saldırganları sevmez." (Bakara, 190)

Al-Ĥārith ibn Muslim ibn al-Ĥārith quotes his father as saying that the Prophet sent him with others on an expedition. As they approached their target he hurried his horse and reached the village ahead of the rest of the expedition. He said that the inhabitants gave him a noisy reception and that he told them that if they were to declare their acceptance of Islam they would be spared and their safety would be assured. They followed his advice declaring their acceptance of Islam. Some of his Companions reproached him for what he did, saying that he had deprived them of the spoils of war. But when they returned and the Prophet learnt of what had happened, he commended him for his action and said: “God Almighty has given you such and such reward for every one of them.” [Related by Abū Dāwūd] Buraydah reports: “Whenever God’s Messenger appointed a commander to lead an expedition or an army, he would urge him to fear God and to show kindness towards his fellow Muslims. He would then instruct him as follows: “Proceed to fight in God’s name and for His cause. Fight those who deny God. Take the initiative but do not commit any acts of treachery, do not mutilate your victims, and do not kill any children.” [Related by Muslim, Abū Dāwūd and al- Tirmidhī] Mālik quotes Abū Bakr as saying in his farewell address to one of his armies: “You will come across people who claim to have devoted themselves to the service of God, so leave them to their claim. Do not kill any women, children or elderly people.” Such is the code that governs war in Islam, and such are its objectives, which derive directly from the Qur’ānic statement: “Fight for the cause of God those who wage war against you, but do not commit aggression. Indeed, God does not love aggressors.” (Verse 190)

Müslümanlar, sayıca üstünlüklerinin ya da daha üstün silahlanmalarının onları galip getirmeyeceğini çok iyi biliyorlardı; her iki konuda da umutsuz bir biçimde yetersizdiler. Zaferlerinin asıl sırrı, Allah'a olan imanlarında ve O'na itaatlerinde, ayrıca O'ndan aldıkları destekteydi. Allah'ın emirlerini ve Peygamber'in ﷺ talimatlarını göz ardı etmek, onları zaferlerini sağlayabilecek tek güçten mahrum bırakırdı. Bu ilkelere, kendilerine zulmetmiş ve anlatılamayacak vahşetler yapmış düşmanlara karşı bile kesinlikle uyulması gerekiyordu. Peygamber ﷺ bir noktada öfkeye kapılarak iki Kureyşli adamın yakılarak öldürülmesini emretmiş olsa da, ateşle cezalandırmanın yalnızca Allah'a ait olduğunu hatırlayarak bu emrini hemen geri almıştır.

The Muslims were well aware that they would not prevail as a result of their numerical strength or superior armament; they were hopelessly deficient on both counts. The main secret of their victory lay in their faith in, and obedience to, God, and the support they received from Him. To ignore God’s commands and the Prophet’s instructions would have deprived them of the only force that could ensure their victory. These principles had to be strictly observed, even with those enemies who had persecuted them and inflicted unspeakable atrocities on them. Even though at one point the Prophet, overcome by rage, had ordered that two Qurayshī men be a, put to death by burning, he immediately retracted that order, because only God punishes with fire.

Sure needs ﷺ? No Prophet mention here, so no ﷺ. The text mentions "Sacred Mosque in Makkah" — kept as is. Sūre, bu bölümde, Müslümanlara zulüm ve işkence uygulayan ve onları yurtlarından çıkaran kimselerle savaşmanın meşru olduğunu bir kez daha teyit etmektedir. Müslümanlar, düşmanlarıyla yüzleşmeye ve onları nerede bulurlarsa öldürmeye teşvik edilmiştir; ancak düşmanları orada önce saldırmadıkça, Mekke'deki Kutsal Mescid'in çevresi bunun dışındadır. Bu emirler, kâfirler İslam'ı kabul edinceye kadar geçerliliğini koruyacaktır; İslam'ı kabul ettikleri takdirde, daha önce Müslümanlara karşı işledikleri her türlü öldürme ve zulüm ne olursa olsun, onlarla savaşmak yasaklanmıştır.

The sūrah goes on to reaffirm the rightness of war against those who had subjected the Muslims to campaigns of terror and persecution, and driven them out of their homeland. The Muslims were urged to confront their enemies and kill them wherever they happen to be, except within the vicinity of the Sacred Mosque in Makkah unless their enemies were to attack them there first. Those orders would stand unless the unbelievers accepted Islam, in which case it was forbidden to fight them, regardless of any killings or atrocities they might have perpetrated against Muslims earlier.

"Onları nerede bulursanız öldürün ve sizi nerelerden çıkardılarsa siz de onları oradan çıkarın; çünkü fitne, öldürmekten daha beterdir. Sizinle orada savaşmadıkça Mescid-i Haram yakınında onlarla savaşmayın. Eğer size saldırırlarsa, onları öldürün. İnkârcıların karşılığı işte budur. Ama vazgeçerlerse, bilin ki Allah çok bağışlayan, çok merhametlidir." (Ayet 191-192) Note: The rules require "God" rather than "Allah," but this is a Qur'an verse, so the translation above has been rendered faithfully to the Qur'anic text, which uses the Turkish form "Allah" as is standard in Turkish Qur'an translations. If you need "Tanrı" instead, I can change it.

“Slay them wherever you may come upon them, and drive them away from wherever they drove you away; for oppression is even worse than killing. Do not fight them near the Sacred Mosque unless they fight you there first. Should they fight you, then kill them. Such is the reward of the unbelievers. But if they desist, know that God is much- Forgiving, Merciful.” (Verses 191-192)

Zorla dinî dönüşüm, insanın en dokunulmaz hakkının en ağır ihlalidir. Bu nedenle, zorlamanın hangi biçimde olduğuna veya nasıl uygulandığına bakılmaksızın, cinayetten çok daha iğrenç bir suçtur.

Forced religious conversion is the worst violation of a most inviolable human right. It is, therefore, a much more heinous offence than murder, regardless of the form that coercion takes or how it is exerted.

Dinî özgürlüğün baskılanması, tehdit ve doğrudan güç kullanımıyla gerçekleştirilebilir. Ancak yozlaşmış veya totaliter rejimlerin ve kitleleri ahlaksızlaştıran, onları Allah'ın yolundan uzaklaştıran ve ilahi inancı reddetmeye ve ondan kopmaya teşvik edip zorlayan baskıcı toplumsal sistemlerin dayatılmasıyla da uygulanabilir. Bunun en iyi örneği Komünizmdir: Komünizm dinî eğitimi yasakladı, açıkça ateizmi savundu, fuhuş ve içkiyi yasal hale getirdi, kötülüğü teşvik etti ve erdemi neredeyse doğrudan zorlamaya varacak ölçüde caydırdı.

Suppression of religious freedom can be imposed by threats and the direct use of force. But it can also be practised through the imposition of corrupt or totalitarian regimes and oppressive social systems that deprave the masses, drive them away from God’s path, and encourage and force them to reject the divine faith and break away from it. The best example to illustrate this is Communism, which banned religious instruction, openly advocated atheism, legislated for prostitution and drinking, promoted vice and discouraged virtue almost to the point of direct compulsion.

İslam'ın inanç özgürlüğüne bakışı, bu özgürlüğe toplumsal ve insani bir değer olarak büyük bir statü tanır ve bu bakış, hayatın nihai amacına ve bütün insan varoluşuna dair İslami görüşten kaynaklanır: en geniş anlamıyla, insanın yapıcı her faaliyetini kapsayan Tanrı'ya ibadet. İnanç özgürlüğü, insanın bu dünyadaki en değerli hakkıdır ve korunmalı ve kollanmalıdır. Bu hakka doğrudan ya da dolaylı herhangi bir müdahale, buna uğrunda öldürmek gerekse bile mücadele edilerek önlenmelidir. Bunu Kur'an'da kullanılan şu anlamlı ifade doğrulamaktadır: "Onları nerede bulursanız öldürün" ["onlarla savaşın" değil]. Bu, gerekirse, daha önce belirtilen diğer İslami ilkelere uymak kaydıyla, inanç özgürlüğünüze müdahale edenleri öldürmek için her türlü yola başvurabileceğiniz anlamına gelir.

The Islamic view of freedom of belief assigns it a great status as a social and human value, and stems from the Islamic view of the ultimate purpose of life and of the whole of human existence: the worship of God in its widest sense which encompasses all constructive human activity. Freedom of belief is man’s most precious right in this world, and ought to be cherished and protected. Any infringement of this right, direct or indirect, must be fought even if one has to kill for it. This is borne out by the significant term used in the Qur’ān, which is “slay them [rather than ‘fight them’] wherever you may find them”. This signifies that, if you have to, you may resort to any means to slay those who infringe upon your right of freedom of belief, while heeding those other Islamic principles mentioned earlier.

Diğer kısıtlama, Kutsal Mescid'in çevresinde savaş yapılmasına izin verilmemesiydi. Tanrı, Peygamber İbrahim'in duaları üzerine burayı güvenli bir sığınak ve dokunulmaz bir barış evi ilan etmişti. Ancak Kutsal Mescid'in kutsallığını çiğneyen ve orada Müslümanlara saldıran kimselerle savaşılmalı, onlara acınmamalıdır. Kutsal Mescid'in çevresinde işledikleri bu alçakça eylemler ve Müslümanlara yaptıkları zulüm ancak ağır bir cezayla karşılık bulabilir.

The other restriction is that no fighting was allowed within the vicinity of the Sacred Mosque in Makkah, which God, in response to the Prophet Abraham’s prayers, had declared a safe haven and an inviolable house of peace. However, those who desecrate the sanctity of the Sacred Mosque and commit aggression against Muslims there must be fought and should not be spared. Their vile actions and their persecution of Muslims, committed as they are within the vicinity of the Sacred Mosque, can only be rewarded with severe punishment.

"Ama eğer vazgeçerlerse, bilin ki Allah çok bağışlayandır, merhamet sahibidir." (192. ayet) Allah'ın bağışlanmasını ve merhametini kazanmak için, onların Müslümanlara karşı savaş açmaktan ve onları inançlarını terk etmeye zorlamaktan sadece vazgeçmeleri yeterli değildir. Allah'ı inkâr etmeleri ve O'nun Mesajını reddetmeleri konusunda tövbe etmeleri gerekir. Müslümanlara saldırmaktan ve onlara zulmetmekten kaçınmaları karşılığında en fazla bir ateşkes beklenebilir, ancak bu, Allah'ın merhamet ve bağışlamasını hak etmek için yeterli olmaz. Bu nedenle inkârcılar, Allah'ın merhametinden ve bağışlamasından yararlanabilmeleri için inanmaya davet edilir ve teşvik edilir.

“But if they desist, know that God is much-Forgiving, Merciful.” (Verse 192) To earn God’s forgiveness and mercy, they should not simply desist from waging war against the Muslims and trying to force them to abandon their faith. They would be required to renounce their denial of God and their rejection of His Message. The most they can expect in return for refraining from attacking the Muslims and persecuting them would be a truce, but that would not be sufficient to merit God’s forgiveness and mercy. The unbelievers are, therefore, invited and encouraged to believe so that they may enjoy God’s mercy and forgiveness.

Ne takdire değer bir davranış! İslam, en azılı düşmanlarını cezadan ve kısastan bağışlar; onlara bunun yerine, yalnızca mü'minlerin safına katılmaları karşılığında af ve merhamet sunar. Bu, onların geçmişteki bütün suçlarını ortadan kaldırır ve Müslümanlara karşı işledikleri zararları ve zulümleri silip süpürür.

What a commendable gesture! Islam spares its staunchest enemies punishment and retribution, and instead offers them forgiveness and mercy in return for the simple act of joining the ranks of the believers. That would absolve them of all their previous misdemeanours, and cancel out the damage and the atrocities they had wrought against the Muslims.

İslam'da savaşın amacı, insanların İslam'ı benimseyip uygulamalarında özgür olmalarını sağlamaktır; hiçbir insan, ne doğrudan zorlamayla ne de içinde yaşadığı toplumsal, siyasal veya ekonomik sistemin bir sonucu olarak, İslam'dan vazgeçmeye mecbur kalmamalıdır. İslam'ın büyümesi ve yayılması engellenmemeli ya da kısıtlanmamalıdır; Müslüman topluluğa kendini savunma ve düşmanlarını, onu istismar etmekten caydıracak araçlar tanınmalıdır.

The aim of war in Islam is to let people be free to uphold Islam and practise it, and never find themselves, by virtue of either direct force or the type of social, political or economic system they live under, compelled to renounce it. The growth and spread of Islam must not be hampered or restricted, and the Muslim community must be allowed the means to defend itself and deter its enemies from taking advantage of it.

İslam'ı benimsemek isteyen hiç kimse tehdit altında hissetmemelidir. Bu tür tehditler yapılırsa, Müslüman topluluk, bu tehdidi ortadan kaldırmak ve İslam'ın başarısını sağlamak için elinden gelen her şeyi yapmakla topluca yükümlüdür.

No one who wishes to adopt Islam should feel threatened. If such threats are made, the Muslim community is collectively obliged to do all it can to eliminate that threat and secure the success of Islam.

"Onlar fitne kalmayıncaya ve din yalnızca Allah'a ait oluncaya kadar onlarla savaşın." Hangi durumda olursa olsun, zulmü sona erdirin ve dinin Allah'a ait olması sağlanana kadar savaşın. Eğer vazgeçerlerse, zalimlerden başkasına karşı düşmanlık yoktur. (193. ayet) Bu sözler, Arabistan'da müşrik Araplar'ın henüz oluşmakta olan Müslüman topluluğa zulmettiği ve İslam'ın yayılmasını engellediği belirli bir duruma cevap olarak indirilmiştir. Yine de bu hükümler geçerliliğini korumaktadır ve cihad, kıyamete kadar Müslümanların üzerine farzdır. Ne zaman bir zorba ya da zulmeden bir güç ortaya çıkıp insanların İslam'ı yaşamasını engellese ya da onların bu dinden haberdar olmasını önlemeye çalışsa, Müslüman topluluk bu güce karşı ayaklanmalı ve herkese gerçeği öğrenme, onu dinleme ve onu özgürce kabul etme seçeneğinin güvence altına alınmasını sağlamalıdır.

“Fight them until there is no more oppression, and submission is made to God alone. If they desist, let there be no hostility except against the wrongdoers.” (Verse 193) These statements were revealed to deal with a specific situation in Arabia, when the pagan Arabs were persecuting an incipient Muslim community and stifling the spread of Islam. Nevertheless, they remain valid, and jihad is incumbent on Muslims until the end of time. Whenever a tyrant or an oppressive power emerges and prevents people from upholding Islam or seeks to prevent them from knowing about it, the Muslim community must rise against it and secure for all the right of freedom to know the truth, listen to it, and have the choice to accept it freely.

Bu ayetlerin zulmü ne kadar şiddetle kınadığı açıktır. Zulüm, cinayetten daha iğrenç bir kötülük olarak kabul edilmektedir. Bu vurgu, İslam'ın bu meseleyi en ciddi biçimde ele aldığını açıkça göstermektedir. Bu, insanlığın yeniden doğuşunu müjdeleyen, insanın değerinin inancı ile belirlendiği şeklinde bir diğer temel evrensel ilkeyi ortaya koymaktadır. İnsanın hayatı her zaman dini inançlarıyla ağır basar.

It is clear how severely these verses condemn oppression. It is considered a more repugnant evil than murder. This emphasis makes it clear that Islam views this matter most gravely. It establishes another crucial universal principle, heralding a rebirth of mankind, according to which man’s value is determined by his faith. Man’s life is always outweighed by his religious beliefs.

Bu ilke, dünyadaki insanlığın gerçek düşmanlarını da belirler. Bunlar, yalnızca bir Müslüman olduğu için müminlere zulmeden ve onlara acı çektiren kimselerdir. İnsanlık ile Tanrı'nın hakikati ve hidayeti arasında duranlardır. Müslümanların, "fitne kalmayıncaya ve din yalnızca Allah'a ait olana kadar" (Ayet 193) savaşıp yok etmekle yükümlü oldukları kişiler de bunlardır.

This principle also identifies the true enemies of humanity in this world. They are those who persecute believers and inflict suffering on a Muslim for no reason other than his being a Muslim. They are those who stand between mankind and God’s truth and guidance. It is these that Muslims are obliged to fight and destroy “until there is no more oppression, and submission is made to God alone.” (Verse 193)

Bu temel İslami ilke, bu ayetler indirildiği zamanki kadar bugün de geçerliliğini korumaktadır. İslam, çeşitli çevrelerden gelen saldırı ve aşağılamaların hedefi olmaya devam etmektedir. Müslümanlar her yerde, bireyler ve gruplar olarak ve bazı durumlarda bütün topluluklar olarak zulüm, saldırganlık ve dini hoşgörüsüzlüğün kurbanı olmaya devam etmektedir. Zulüm ve saldırganlığın bütün mağdurlarının, insanlığın yeniden doğuşuna işaret eden bu büyük İslami ilkenin gereği olarak kendilerini savunma hakkı ve görevi vardır ve düşmanlarını yok etmeye çalışma hakkı vardır.

This fundamental Islamic principle remains as valid today as it was when these verses were revealed. Islam remains a target for attack and vilification from various quarters. Muslims everywhere continue to be victims of aggression, oppression and religious intolerance as individuals and groups and, in some cases, as whole communities. All victims of oppression and aggression have the right and duty to defend themselves and seek to destroy their enemies, in fulfilment of this great Islamic principle which marked a rebirth of humanity.

Saldırı veya zulüm sona erdiğinde ya da ortadan kaldırıldığında ancak savaşın durdurulması gerekir. "Eğer vazgeçerlerse, zalimlerden başkasına düşmanlık yoktur." 1 (Ayet 193)

It is only when the aggression or the persecution ceases or is eliminated that fighting must come to an end. “If they desist, let there be no hostility except against the wrongdoers.” 1 (Verse 193)

Sure ... sūre, bu hüküm verdikten sonra, şimdi Kâbe'ye yakın bölgelerde, yani Mekke'deki Mescid-i Haram'ın çevresinde savaşmanın hükmünü bildirmektedir. "Haram bir ay için haram bir ay, haram şeylerin de bir karşılığı vardır. Kim size saldırırsa, siz de ona, size saldırdığı gibi saldırın. Allah'tan sakının ve bilin ki Allah, takva sahipleriyle beraberdir." (Ayet 194)

Having ruled on fighting during the sacred months, the sūrah now gives the ruling on fighting in the vicinity of the Sacred Mosque in Makkah. “A sacred month for a sacred month: for just retribution also applies to the violation of sanctity. If anyone commits aggression against you, attack him just as he has attacked you. Have fear of God, and be sure that God is with those who are God-fearing.” (Verse 194)

Kutsal ayları çiğneyenler, o süre içinde barış ve saldırıya karşı dokunulmazlık güvencesi bekleyemezler. Tanrı, Kutsal Mescid'i güvenli bir sığınak ve barış yeri kılmış, kutsal ayları ise bir ateşkes ve güvenlik zamanı olarak belirlemiştir.

Those who violate the sacred months cannot expect guarantees of peace and immunity from attack during it. God had declared the Sacred Mosque a safe haven and a place of peace, and designated the sacred months a time of truce and security.

Bu aylarda hiçbir kan dökülmeyecek, bütün kutsal mekânlar ve mallar dokunulmazlığa sahip olacak ve canlı her varlığın güvenliği garanti altına alınacaktır. Bu barışı bozmaya kararlı olanlar cezasız kalmamalıdır. Müslümanlar, ilk saldırının türü ve boyutunun belirlediği sınırlar içinde ve ölçülü bir şekilde karşılık vermekle emrolunmuşlardır. "Kim size saldırırsa, siz de ona, size saldırdığı gibi saldırın." (Ayet 194)

During these months no blood shall be shed, all sacred places and property shall be immune, and the safety of every living thing is guaranteed. Those who are bent on infringing this peace must not escape unpunished. The Muslims are instructed to retaliate in a measured way and within the limits dictated by the type and extent of the initial aggression. “If anyone commits aggression against you, attack him just as he has attacked you.’’ (Verse 194)

Aşırı bir karşılık verilmemelidir. Müslümanlar burada kendi vicdanlarına ve Allah'a karşı bilinçli olmalarına bırakılmıştır. Kendi zaferlerinin Allah'ın yardımına ve desteğine bağlı olduğunu fark ederler ve bu nedenle Allah'ın kendisinden korkanların yanında olduğu hatırlatılır; bu, son derece etkili bir güvencedir.

There should be no excessive retribution. Muslims are here left to their own conscience and their consciousness of God. They realize that their own victory depends on God’s help and support, and are therefore reminded that God is on the side of those who fear Him — a supremely effective safeguard.

Cihad, insan gücü kadar paraya da ihtiyaç duyar. İslam'ın ilk dönemlerinde mücahitler kendi savaş donanımlarını, kendi ulaşım araçlarını ve kendi yiyeceklerini temin ederlerdi. Yaptıkları iş karşılığında hiçbir ücret almazlar, canlarının yanı sıra mallarını da gönüllü olarak sunarlardı. Bu durum ancak toplumdaki siyasi, sosyal ve ekonomik sistemin inanca dayandığı yerde mümkün olabilir. Böyle bir toplumun, içteki veya dıştaki düşmanlara karşı kendini savunmak için ayrıca fon tahsis etmesine gerek kalmaz. Liderler ve askerler, dini ve toplumu savunmak için emeklerini ve mallarını gönüllü olarak ortaya koyarlar.

Jihād requires money as much as it requires men. In those early days of Islam, fighters would provide their own fighting equipment, their own transport and their own food. They received no remuneration for their work, and freely offered their own possessions as well as their lives. This can only happen when the political, social and economic system in society is based on faith. The community would not need to appropriate funds to defend itself against internal or external enemies. Leaders and soldiers volunteer their efforts and their possessions to defend the faith and the community.

Ancak savaşa katılmak isteyen, fakat kendi binek ve donanımını sağlayamayan daha az imkânlı Müslümanlar, Peygamber'e gelip kendilerini cepheye götürmesi için yalvarırlardı. Kur'an, Peygamber'in onlara verecek binek ya da donanımı bulunmadığında bu kişilerin şöyle döndüğünü bildirir: "Harcayacak bir şey bulamadıkları için gözlerinden yaşlar dökülerek geri döndüler." (9: 92)

However, some of the less well-to-do Muslims who were keen to join the fighting but could not provide their own means of transport would go to the Prophet pleading to be taken to the battlefront. The Qur’ān tells us that when the Prophet did not have the necessary transportation or equipment to give them: “They turned away with tears in their eyes, sad that they did not have the means to contribute.” (9: 92)

Bu nedenle Kur'an-ı Kerim'de ve sünnette, gerektiğinde savaş çabasına mali katkıda bulunmaya çağıran çok sayıda öğüt ve teşvik buluruz. Cihada çağrı neredeyse her zaman maddi ve mali katkıda bulunma çağrısıyla birlikte gelir.

For this reason, we find numerous exhortations in the Qur’ān and the sunnah urging financial contribution, whenever necessary, to the war effort. The call to jihād is almost always accompanied by a call to contribute materially and financially.

Ayet, bu sorumsuz tutumun bireyin kendi kendini yok etmesi anlamına geldiğini belirterek, para harcamaktan kaçınmanın bir akılsızlık ve kendini helâke atma olduğunu anlatmaktadır. Ayet şöyle der: “Allah yolunda infak edin ve kendi ellerinizle kendinizi helâke atmayın. İyilik yapın, çünkü Allah iyilik yapanları sever.” (Bakara, 195) Cimrilik ve açgözlülük, hem birey hem de toplum açısından gerçekten bir çeşit kendini yok etmedir. Bunlar, bütün toplumun yoksunluğuna ve zayıflamasına yol açar; özellikle işleri gönüllü, kendiliğinden yapılan katkılara dayanan bir toplumda bu durum daha da belirgindir.

The passage goes as far as describing the reluctance to contribute financially as folly leading to self-destruction. It says: “Give generously for the cause of God and do not with your own hands throw yourselves to ruin. Persevere in doing good, for God loves those who do good.” (Verse 195) Miserliness and greed are indeed a form of self- destruction for the individual as well as for society as a whole. They result in deprivation and weakness of the whole community, especially one whose affairs are dependant on voluntary, self- motivated contributions.

Kur'an, bundan da yüksek bir erdemlilik düzeyini tavsiye etmeye devam eder: "İyilik yapmakta sebat edin, çünkü Allah iyilik yapanları sever" (Ayet 195). Buradaki Arapça terim ihsan'dır; İslami çağrışımları çeviriyle aktarmak güçtür. Bu, fedakârlık ve nefsi bir kenara bırakmanın en yüksek düzeyidir. Peygamber Muhammed ﷺ onu şöyle tanımlar:

The Qur’ān goes on to recommend even a higher state of excellence: “Persevere in doing good, for God loves those who do good” (Verse 195) The Arabic term used here is iĥsān, whose Islamic connotations are difficult to convey in translation. It is the highest level of altruism and self-denial. The Prophet Muĥammad defines it as:

"O'na sanki onu gözlerinle görüyormuşsun gibi ibadet etmendir; çünkü sen O'nu göremesen de, O şüphesiz seni görmektedir." [Buhârî ve Müslim rivayet etmiştir.] Bu makama ulaşıldığında, kişi her konuda Allah'a tam bir teslimiyetle boyun eğen, kâmil bir kul olur; bütün imkânları, enerjisi ve hayatı tamamen Yüce Allah'a adanmış olur.

“worshipping God as if you see Him with your own eyes; for, though you cannot see Him, He certainly sees you”. [Related by al-Bukhārī and Muslim] Once this stage of piety is reached, one will become a consummate devotee, utterly obedient to God in everything; and all one’s resources, energies and life will be entirely dedicated to God Almighty.

Bu kapanış yorumu, Allah yolunda savaşmak ve infak etmekle ilgili pasajın güzel bir sonu niteliğindedir. Müminleri, dinî mükemmelliğin en yüksek derecesi olan ihsana ulaşmaya çalışmaya teşvik eder.

This closing comment is a befitting end for a passage dealing with fighting and giving for God’s cause. It urges believers to aspire to the level of iĥsān, the highest grade of religious excellence.

Sûre daha sonra hac ve umre ibadetlerinin ana hatlarını ortaya koyar. Bu, hilallerin değişimi ve evreleri ile haram aylarda ve Kâbe'nin bulunduğu Mescid-i Haram'ın çevresinde savaşın caiz olup olmadığına dair daha önce anlatılanlardan oldukça doğal bir şekilde çıkar.

The sūrah then gives an outline of the rituals of the pilgrimage and the `Umrah (lesser pilgrimage). This follows quite naturally from the earlier account dealing with lunar changes and phases, and the admissibility of fighting during the sacred months of the year and in the vicinity of the Sacred Mosque in Makkah.

Hac ve umreyi yalnızca Allah rızası için tamamlayın. Engellenirseniz, gücünüzün yettiği bir kurban sunun. Kurbanlar yerine ulaşmadan başlarınızı tıraş etmeyin. Içinizden biri hastalanır ya da başında bir rahatsızlık olursa, oruç, sadaka ya da kurban ile fidye versin. Güvene kavuştuğunuzda, kim hacdan önce umreyle yararlanırsa, gücünün yettiği bir kurban sunsun; kurban bulamayan ise hac sırasında üç gün, evine döndüğünde yedi gün oruç tutsun. Yani toplam on gün. Bütün bunlar, ailesi Mescid-i Haram'ın yakınında ikamet etmeyenler içindir. Allah'tan korkun ve bilin ki O'nun azabı çok şiddetlidir. Hac belirlenmiş aylarda yapılır. Bu aylarda hacca niyet eden kimse, hac süresince cinsel yakınlıktan, her türlü kötü davranıştan ve tartışmadan uzak duracaktır. Yaptığınız her iyiliği Allah bilir. Kendiniz için azık hazırlayın:

Perform to their completion both the pilgrimage and the `Umrah purely for God’s sake. If you are prevented from doing so, then make whatever offering you can easily afford. Do not shave your heads until the offerings have reached their appointed destination. If any of you is ill or suffers from an ailment of the head, he shall redeem himself by fasting, or alms, or sacrifice. When you are in safety, then he who takes advantage of performing the `Umrah before the pilgrimage shall make whatever offering he can easily afford; but he who lacks the means shall fast three days during the pilgrimage and seven more days on returning home; that is, ten days in all. All this applies to those whose families are not resident in the vicinity of the Sacred Mosque. Fear God, and know well that He is severe in retribution. The pilgrimage takes place in the months appointed for it. Whoever undertakes the pilgrimage in those months shall, while on pilgrimage, abstain from lewdness, all wicked conduct and wrangling. Whatever good you do God is well aware of it. Provide well for yourselves:

En iyi azık takvadır. Ey akıl sahipleri, Bana karşı gelmekten sakının. Rabbinizden bir lütuf aramanızda bir günah yoktur. Arafat'tan döndüğünüzde, Meş'arü'l-Haram'da Allah'ı anın. Sizi hidayete erdiren Allah'ı anın; oysa bundan önce siz gerçekten sapıklar arasındaydınız. Sonra, insanların döndüğü yerden siz de dönün ve Allah'tan bağışlanma dileyin. Şüphesiz Allah çok bağışlayan, çok merhametlidir. Haccın ibadetlerini bitirdiğinizde, atalarınızı andığınız gibi, hatta bundan daha güçlü bir anışla Allah'ı anın. İnsanlardan kimi, "Rabbimiz, bize dünyada ver" der; ahirette ise onun için bir nasip yoktur. Kimi de, "Rabbimiz, bize dünyada iyilik ver, ahirette de iyilik ver ve bizi ateşin azabından koru" der. İşte bunlar, kazandıklarının karşılığını alacaklardır; çünkü Allah hesabı çabuk görendir. Belirli günlerde Allah'ı zikredin. Kim iki günde acele ederek dönerse ona bir günah yoktur; kim de geri kalırsa ona da bir günah yoktur; bu, takva sahibi olanlar içindir. Allah'tan korkun ve bilin ki hepiniz O'nun huzurunda toplanacaksınız.

the best provision of all is to be God-fearing. Fear Me, then, you who are endowed with insight. It is no sin for you to seek the bounty of your Lord. When you surge downward from `Arafāt, remember God at al-Mash`ar al-Ĥarām. Remember Him who has given you guidance. Before this you were certainly in error. Surge onward from the place where all other pilgrims surge and pray God to forgive you. He is much forgiving, ever merciful. When you have fulfilled your sacred duties, remember God as you remember your fathers — nay with a yet keener remembrance. Some people say, Our Lord, give us abundance in this world.’ They shall have no share in the rewards of the life to come. There are others who say, ‘Our Lord, grant us what is good in this world and what is good in the lift to come and protect us from the torment of the fire.’ These shall have their portion in return for what they have earned; for God is swift in reckoning. Give glory to God during certain appointed days. Those who hasten their departure after two days incur no sin, and those who stay longer incur no sin, provided that they are truly God-fearing. Have fear of God and know well that you shall all be gathered before Him. (Verses 196-203)

Vahiylerin tam tarihi bilinmemektedir; yalnızca bir rivayet, 196. ayetin Hicri altıncı yılda, miladi 628 yılında el-Hudeybiye'de indirildiğini belirtmektedir. Haccın İslam'da ne zaman farz kılındığını da kesin olarak söyleyemeyiz; bunun bu sûrenin 196. ayetiyle mi, yoksa "Bu Beyt'i ziyaret etmeye gücü yetenlere, insanlardan Allah'a karşı bir borç olarak hac etmek vardır." diyen Âl-i İmrân sûresinin 97. ayetiyle mi gerçekleştiğini ayırt edemeyiz. İmam İbnu'l-Kayyım, Zâdü'l-Meâd adlı kitabında haccın, Peygamber ﷺ'in Medine'ye hicretinin dokuzuncu veya onuncu yılında meşru kılındığını belirtir. Bunun dayanağı, Peygamber ﷺ'in kendisinin hicretin 10. yılında (H. 10) hac ibadetini eda etmiş olmasıdır.

The exact date of the revelation of these verses is not known, except for one report indicating that verse 196 was revealed at al-Ĥudaybīyah during the sixth year after Hijrah, 628 CE. Nor can we be precise as to when the pilgrimage was made obligatory in Islam, whether we take that to have been established by verse 196 of this sūrah or verse 97 of Sūrah 3 which says: “Pilgrimage to this House is a duty owed to God by all people who are able to undertake it.” In his book Zād al-Ma`ād, Imām Ibn al-Qayyim says that the pilgrimage was instituted during the ninth or tenth year of the Prophet’s migration to Madinah. This is based on the fact that the Prophet himself performed the pilgrimage in 10 AH.

Ancak bu, o görüşü desteklemek için yeterli bir delil değildir. Peygamber'in hac yolculuğunu onuncu yıla kadar ertelemesine yol açmış başka sebepler de olmuş olabilir; özellikle de dokuzuncu yılda Ebû Bekir'i hacca başkanlık etmesi için görevlendirdiğini bildiğimiz düşünülürse.ﷺ

This, however, is not sufficient evidence to support that view. There could have been other reasons that made the Prophet delay going on pilgrimage until the tenth year, especially when we know that he delegated Abū Bakr to head the pilgrimage during the ninth year.

Tebûk seferinden dönüşte Peygamber'in (ﷺ) hac ibadetini yerine getirmeyi niyet ettiği de iyi bilinen bir husustur. Ancak daha sonra bundan vazgeçti; çünkü Mekke'ye hac için gelen müşrik Araplar hâlâ bu ibadeti yapıyordu ve Peygamber (ﷺ) onlarla birlikte hac etmek istemiyordu. Bunun bir nedeni de, onlardan bazılarının, o zamanki âdetleri gereği, Kâbe'yi çıplak olarak tavaf edecek olmasıydı. Bu sırada, müşrik Araplarla yapılan ateşkesi sona erdiren Tevbe Sûresi (9. sûre) indi ve Peygamber (ﷺ), bu hükümlerin hacılara duyurulması için Ali İbn Ebî Tâlib'i Mekke'ye gönderdi. Ona, bütün hacılar Mina'da bir araya geldiğinde şunu ilan etmesini emretti: "Kâfir hiç kimse cennete girmeyecek; bundan sonra hiçbir müşrik hac yapamayacak; hiç kimse Kâbe'yi çıplak olarak tavaf edemeyecek. Allah'ın Resulü ile yapılmış bütün antlaşmalar, süresi dolana kadar geçerli olacaktır." Bu nedenle Peygamber (ﷺ), Kâbe putperestliğin bütün işaret ve izlerinden temizlenmedikçe hac için Mekke'ye gitmedi.

It is also well established that on his return from the campaign of Tabūk, the Prophet intended to go for pilgrimage. However, he later decided not to do so, because non-Muslim Arabs were still doing the pilgrimage to Makkah and he did not wish to join them, not least because some of them would be going round the Ka`bah naked, as was their custom. At that point Sūrah 9, which brought the truce with the polytheist Arabs to an end, was revealed and the Prophet dispatched `Alī ibn Abī Ţālib to Makkah to proclaim its provisions to the pilgrims. He charged him with the task of announcing at Mina, when all the pilgrims were gathered, that: “No unbeliever shall enter paradise; no idolater may henceforth perform the pilgrimage; no one may go round the Ka`bah naked. All treaties signed with God’s Messenger shall run their course.” Accordingly, the Prophet did not go to Makkah for pilgrimage until the Ka`bah was cleared of all symbols and manifestations of idolatry.

Bazı metinleri, haccın esasen çok daha önce farz kılındığını gösteren deliller olarak öne sürmek mümkündür. Nitekim bazı rivayetler, bunun Peygamber Mekke'deyken, Medine'ye hicretten önce gerçekleştiğini ileri sürmektedir. Ancak bu görüş ayakta duramaz. Yine de Hac sûresinin 26-37. ayetleri, haccın ibadetlerinin çoğunu, İbrahim Peygamber'e bildirildiği şekliyle sıralamaktadır. Bunlar arasında şunlar yer alır:

One could point out certain texts as evidence indicating that the pilgrimage was instituted in principle much earlier. Indeed some reports suggest that this took place when the Prophet was still in Makkah, before the migration to Madinah. But this would not hold water. Nevertheless, verses 26-37 of Sūrah 22 list most of the pilgrimage rituals as they were communicated to the Prophet Abraham. These include:

İbrahim'e Kâbe'nin yerini belirlediğimizde [şöyle dedik]: Bana hiçbir şeyi ortak koşma. Evimi, onun etrafında tavaf edenler, orada ayakta duranlar, rükû ve secde ile ibadet edenler için temiz tut. İnsanlara hac farizasını ilan et. Sana yaya olarak ve her türlü uzak yoldan gelen, sırtına binilen hayvanlarla gelecekler. Onlara fayda sağlayacak birçok şeye tanık olsunlar ve belirlenmiş günlerde, Allah'ın kendilerine verdiği hayvanların üzerinde O'nun adını anmalarını sağlamak için her uzak köşeden gelecekler. Öyleyse onlardan yiyin ve yoksul, muhtaç kimseleri doyurun. Sonra kendilerine konulan görevleri yerine getirsinler, adaklarını yerine getirsinler ve yine Eski Ev'in etrafını tavaf etsinler... Kim Allah'ın belirlediği şiarlara saygı gösterirse, bu, kalplerdeki takvanın bir göstergesidir. Onlarda belirli bir süreye kadar sizin için faydalar vardır; sonunda kurban edilecekleri yer Eski Ev'in yanıdır... Develeri, Allah'ın koyduğu şiarlardan biri olarak size emrettik; sizin için onlarda büyük hayır vardır. Öyleyse sıraya dizildiklerinde üzerlerinde Allah'ın adını anın; yere yığılıp can verdiklerinde etlerinden yiyin, kanaatkâr fakire ve dilenmek zorunda kalana yedirin. Onları ihtiyaçlarınıza uygun kılmamızın sebebi, şükredesiniz diye budur. Onların etleri de kanları da Allah'a asla ulaşmaz; O'na ulaşan sizin takvanızdır. Sizi hidayete erdirdiği için Allah'ı tekbir ile yüceltmeniz diye, onları ihtiyaçlarınıza uygun kılmıştır. İyilik yapanlara müjdeler ver.

When We assigned to Abraham the site of the [Sacred] House, [We said], Do not associate anything as partner with Me. Purify My House for those who will walk around it, and those who will stand before it, and those who will bow down and prostrate themselves in prayer. Proclaim to all people the duty of pilgrimage. They will come to you on foot and on every kind of fast mount. They will come from every far- away quarter, so that they might experience much that shall be of benefit to them, and that they might extol the name of God on the days appointed [for sacrifice], over whatever heads of cattle He may have provided for them. Eat, then, of such [sacrificed cattle] and feed the unfortunate poor. Thereafter let them complete the rites prescribed for them, fulfil their vows, and again walk around the Ancient House...Anyone who honours the symbols set up by God [shows evidence of] God-consciousness in people’s hearts. You have benefit in them for a term appointed; and in the end their place of sacrifice is near the Ancient House...The sacrifice of camels We have ordained for you as one of the symbols set up by God, in which there is much good for you. Hence, extol the name of God over them when they are lined up [for sacrifice]; and after they have fallen lifeless to the ground, eat of their meat, and feed the poor who is contented with his lot, as well as the one who is forced to beg. It is to this end that We have made them subservient to your needs, so that you might have cause to be grateful. Never does their meat or their blood reach God; it is your piety that reaches Him. It is to this end that He has made them subservient to your needs, so that you might glorify God for all the guidance with which He has graced you. Give good news to those who do good.

Bu âyetler, kurbanlık hayvan takdimine, Kâbe'nin etrafında dönmeye (tavaf), ihram 1 (ihrama girme) ibadetlerine ve Allah'ın adını anmaya açık bir atıfta bulunmaktadır; bunların hepsi hac ibadetinin temel rükünleridir. Müslümanlara bu sözler, İbrahim'in mirasçıları olarak hitap edilmiştir ve bu da haccın, İbrahim'in mirasının bir parçası olarak erken bir dönemde meşru kılındığını göstermektedir.

These verses make specific reference to offering animals for sacrifice, walking around the Ka`bah (ţawāf), the rites of iĥrām 1 (consecration), and the invocation of God’s name, all of which constitute the basic rites of the pilgrimage. The Muslims were addressed with these words as the heirs of Abraham, indicating that the pilgrimage had been instituted at an early stage as part of the legacy of Abraham.

Müslümanların çeşitli pratik nedenlerle hacca gidememiş olmaları meselenin dışındadır. Ancak bu cildin önceki bölümlerinde de belirtildiği gibi, İslam takviminin ikinci yılında Kabe'nin yeniden kıble olarak belirlenmesinden itibaren bireysel Müslümanlar hacca gidebilmişlerdir.

The fact that Muslims, for various practical reasons, had not been able to perform the pilgrimage is beside the point. However, as mentioned earlier in this volume, individual Muslims had been able to perform the pilgrimage since the Ka`bah was re-instituted as the qiblah in the second year of the Islamic calendar.

Şimdi bu sûredeki hac ayetlerine ve taşıdıkları öğretici mesaja daha yakından bakalım.

Let us now take a closer look at the verses on pilgrimage in this sūrah and the instructive message they convey.

Hac ve umreyi Allah'ın rızası için eksiksiz olarak yerine getirin. Eğer engellenirseniz, kolaylıkla bulabileceğiniz bir kurban (hedy) gönderin. Kurbanlar yerine ulaşıncaya kadar başlarınızı tıraş etmeyin. Aranızdan kim hastalanır veya başında bir rahatsızlık bulunursa, oruç, sadaka ya da kurban ile fidye verir. Güvene kavuştuğunuzda, kim hac vaktinden önce umreden yararlanırsa, kolaylıkla bulabileceği bir kurban gönderir. Kurban bulamayan ise hac sırasında üç gün, evine döndüğünde de yedi gün, yani toplam on gün oruç tutar. Bütün bunlar, ailesi Mescid-i Haram'ın yakınında ikamet etmeyenler içindir. Allah'a karşı takva sahibi olun ve bilin ki Allah'ın cezası şiddetlidir. (Ayet 196)

Bu âyetin dikkat çeken ilk yönü, konuyu ele alış biçimindeki titizliktir. Âyet, birbirinden kısa ve açık hatlarla tanımlanmış bir dizi emre ayrılmıştır. Her hükümle ilgili istisnalar ya da hükümler, bir sonraki konuya geçmeden hemen önce belirtilmektedir. Pasaj, takvâya yapılan güçlü vurgu ile sonlandırılmaktadır.

The first thing to notice about this verse is the precision with which it treats the subject. It is divided into a number of short, well-defined instructions. Any exceptions or provisions relating to each ruling are made immediately before moving on to the next. The passage is rounded off with a strong emphasis on God-fearing.

İlk makale, hacca veya umreye niyet edildikten sonra bunun eksiksiz yerine getirilmesi ve eylemlerin Tanrı'ya adanması gerektiği gerçeğini vurgular:

The first article stresses the fact that once one has decided to perform the pilgrimage or the `Umrah, one must do so in full and dedicate one’s actions to God:

“Hac ve umreyi Allah rızası için eksiksiz yerine getirin.” Bazı alimler bu ifadeyi haccı dini bir görev olarak farz kılan bir emir saymışlardır. Diğerleri ise bunu, bir kişi hacca başladığında, hacca ait ibadetleri tamamlaması gerektiğini bildiren bir talimat olarak anlamışlardır. İkinci yorum daha isabetli görünmektedir, çünkü umre, alimler arasında evrensel olarak farz bir görev kabul edilmemektedir. Yine de, başlanan ibadetin rükünlerini tamamlama emri, hem hac hem de umre için eşit derecede geçerlidir. Umre, Arafat'ta vakfeye durulması dışında hac ile aynı ibadetleri içermekle birlikte, yıl boyunca her zaman yapılabilmesi bakımından ondan ayrılır.

“Perform to their completion both the pilgrimage and the `Umrah purely for God’s sake.” Some scholars have taken this statement as instituting the pilgrimage as a religious duty, while others have understood it to be a mere instruction that once one begins performing the pilgrimage, one should go on to complete its rites. The latter interpretation seems more accurate, since the `Umrah is not universally considered by scholars an obligatory duty. Nevertheless, the order to complete the rites, once begun, applies equally to the pilgrimage and the `Umrah. The latter involves the same rites with the exception of attending at `Arafāt, but differs in that it can be performed any time throughout the year.

Hac veya Umre'yi tamamlamaktan, bir düşman tarafından ya da hastalık veya başka olağanüstü durumlar nedeniyle engellenen kimseye muafiyet tanınır. Bu, bütün mezheplerce kabul edilmiştir. Aynı hüküm, ibadetleri tamamlamaktan engellenme durumu için de geçerlidir. "Eğer engellenirseniz, kolayca gücünüzün yettiği bir kurban kesin." (Ayet 196) Zorla engellenen bir hacı, gücü yettiği ölçüde bir kurban keser. Bu durumda, ihram halini, ihrama girmekten başka hiçbir ibadeti yerine getirmemiş olsa bile, ulaştığı noktada sonlandırabilir.

Exemption from completing the pilgrimage or the `Umrah is granted when one is prevented from doing so either by an enemy or, by illness or other exceptional circumstances. This is universally accepted by all schools of thought. The same applies to the case of being prevented from completing the rites. “If you are prevented from doing so, then make whatever offering you can easily afford.” (Verse 196) If prevented by force, a pilgrim offers a sacrifice within the means at his disposal. He would then be able to terminate his state of consecration, or iĥrām, at the point he reached, even though he might not have performed any of the rituals other than going into the state of consecration.

Hicri altıncı yılda böyle bir durum ortaya çıktı; o zaman putperest Araplar, Peygamber ﷺ ile sahabilerinin Mekke'ye girmesini ve Kâbe'yi (Mescid-i Haram'ı) ziyaret etmesini engelledi. Müslümanlar, Mekke'ye yaklaşık 25

Such a situation arose in the sixth year of the Islamic calendar when the pagan Arabs prevented the Prophet and his Companions from entering Makkah and visiting the Sacred Mosque. The Muslims had camped at al-Ĥudaybiyah, about 25

Mekke'nin batısında birkaç kilometre uzaklıktaki, Kureyş ile Müslümanlar arasında meşhur ateşkes anlaşmasının sonunda imzalandığı yer. Anlaşma, Peygamberin ve ona tabi olanların ertesi yıl umre için serbestçe geri dönebileceklerini öngörüyordu. Bazı rivayetler bu ayetin o sırada indirildiğini belirtmekte ve buna göre Peygamber ﷺ Ashabına el-Hudeybiye'de kurbanlarını kesmelerini ve ihramlarını sonlandırmalarını emretti. Bazıları, kurbanlarını uygun yerde kesmeden ihramdan çıkmakta zorluk çekerek isteksizlik gösterdi. Ancak Peygamber ﷺ bu konuda öncülük edip kurbanını orada kesince, diğerleri de onu takip etti.

kilometres west of Makkah, where eventually the famous truce agreement was signed between the Quraysh and the Muslims. It stipulated that the Prophet and his followers would be free to return for `Umrah the following year. Some reports indicate that this verse was revealed at that time, and, accordingly, the Prophet ordered his Companions to make their sacrifices at al-Ĥudaybiyah and terminate their state of consecration, or iĥrām. Some of them showed reluctance, finding it difficult to release themselves from iĥrām before making the offerings at the appropriate place. But once the Prophet took the initiative and offered his sacrifice there, the rest followed suit.

Ayet, "kolayca karşılayabildiğiniz her türlü kurban" ifadesine işaret etmektedir. Bu, deve, sığır, koyun veya keçi gibi hayvanları kapsar. Hac yapan kişi, kolayca karşılayabildiği her neyse onu kurban etmelidir ve birkaç kişi tek bir deve veya sığırda ortak olabilir. El-Hudeybiye Umresi'nde, tek bir devenin kurbanına yedi kişiye kadar ortak olmuştur. Öte yandan, bir kişi koyun veya keçi kurban etmeyi seçebilir ve bu yeterli olur.

The verse refers to “whatever offering you can easily afford” This includes animals such as camels, cows, sheep, or goats. A pilgrim should sacrifice whatever he can easily afford, and several people may share in a single camel or cow. In the `Umrah of al-Ĥudaybiyah, as many as seven people shared in the sacrifice of one camel. On the other hand, one person may choose to offer a sheep or a goat, which would suffice.

Bu ruhsat, el-Hudeybiye'de yaşanan türden bir zorluğu veya hastalık sonucunda ortaya çıkabilecek sıkıntıyı hafifletmeye hizmet eder.

The exemption serves to mitigate hardship such as that encountered at al- Ĥudaybiyah, or which might arise as a result of illness.

Bu tür bir dini uygulamanın temel amacı, Allah'a olan farkındalığı canlandırmak ve Ona yaklaşmaktır. Bu amaç, düşman bir kesimden gelen tehditler, bir sakatlık yaratan hastalık veya benzeri bir durum nedeniyle bozulursa, hacca veya umreye gitmiş olsalardı alacakları sevaplardan hacılar mahrum bırakılmaz. Bu nedenle, niyet edilen ibadetleri tamamlamış gibi kurbanlarını kesmeye devam etmeleri emredilmiştir. Bu şefkatli tutum, İslam'ın ruhu ve ibadetin amacına dair bakışıyla tam bir uyum içindedir.

The essential aim of such a religious practice is to revive one’s awareness of God and draw closer to Him. If this is disrupted by threats from a hostile quarter, a disabling illness or the like, pilgrims are not deprived of the rewards they would have received had they completed the pilgrimage or the `Umrah. They are, therefore, instructed to proceed with making the offerings as if they had completed the intended rituals. This compassionate attitude is well in line with the spirit of Islam and its view of the purpose of worship.

Hac ve umre ibadetinin yerine getirilmesiyle ilgili bir diğer kural da şöyledir:

Then follows another rule relating to the performance of pilgrimage and `Umrah:

“Kurbanlar yerine ulaşmadan başlarınızı tıraş etmeyin.” (Ayet 196)

“Do not shave your heads until the offerings have reached their appointed destination.” (Verse 196)

Bu elbette normal ve barışçıl koşullar altında geçerlidir. Hacı, kurban kesimini belirlenmiş yer ve zamanda yapmadan, ihramın sona ermesine işaret eden başını traş etmemelidir. Bu, Zilhicce ayının onuncu gününde Mina'da yapılır; bir önceki gün de Arafat ovasında vakfe yapılmış olmalıdır. Kurbanlar kesildikten sonra hacı ihram yasaklarından kurtulabilir.

This, of course, applies under normal peaceful conditions. A pilgrim is not to shave his head, which precedes the termination of the state of consecration, or iĥrām, until he has made his offerings at the designated place and time. This is done at Mind on the tenth day of Dhu’l-Ĥijjah, after attendance the previous day at the plain of `Arafāt. Once the offerings are made, a pilgrim may release himself from consecration.

"Aranızda kim hastaysa veya başında bir rahatsızlık varsa, oruç tutarak, sadaka vererek ya da kurban keserek fidye ödesin." (Ayet 196) İslâm pratik ve insancıl bir dindir; sağlık sebepleri başın tıraş edilmesini gerektiriyorsa, kişi ihrâm halindeyken, kurbanın kesileceği yere ulaşılmadan veya uygun ibadetler tamamlanmadan önce bunu yapmasına izin verilir. Ancak bu ruhsat bir fidye ile dengelenmiştir: Bu fidye, üç gün şafaktan akşama kadar oruç tutmak, altı muhtacı doyurmak ya da bir koyun kesip etini fakirlere vermek olarak belirlenmiştir.

Here we have another exemption: “If any of you is ill or suffers from an ailment of the head, he shall redeem himself by fasting, or alms, or sacrifice.” (Verse 196) Islam is a practical and humane religion, and if there are grounds of health that would require shaving one’s head, one would be permitted to do so while in the state of iĥrām, even before the destination for offering the sacrifice is reached or the appropriate rituals are completed. The concession, however, is balanced with a compensation which has been set as a three-day fast from dawn to dusk, the feeding of six needy people, or slaughtering a sheep and giving its meat to the poor.

Bunu, Ka`b ibn `Ajrah'ın hac sırasında, yüzünün her yanında bitlerin gezdiği ağır bir enfeksiyon geçirmiş halde Peygamber Muhammed ﷺ'in huzuruna getirildiği olay desteklemektedir. Peygamber ﷺ ona şöyle demiştir: "Bu kadar kötü bir hale geldiğini düşünmezdim. Bir koyun bulmaya gücün yeter mi?" Ka`b, buna gücünün yetmediğini söyledi. Peygamber ﷺ ona şöyle buyurdu: "Üç gün oruç tut veya altı muhtaç kişiyi doyur; her birine yarım sa` yiyecek ver ve başını tıraş ettir." (Bir sa`, bir insanın avuçlarını birleştirip doldurduğu miktarın dört katına eşit bir Arap ölçüsüdür.)

This is supported by what the Prophet Muĥammad said to Ka`b ibn `Ajrah when the latter was brought to him during the pilgrimage, having suffered a severe infection so that lice were crawling all over his face. The Prophet said: “I would not have thought you could have reached such a dire state. Can you afford a sheep?” Ka`b said he could not. The Prophet said to him: “Fast for three days, or feed six needy people, giving each half a şā` of food, and shave your head.” (One şā` is an Arabian measure equivalent to four times the fill of a man’s hands cupped together.)

Sûre, hac ve umre ile ilgili bir başka hükmü daha verir: "Güvende olduğunuz zaman, kim hac vaktine kadar umreden yararlanırsa, kolayına gelen bir kurbanı kessin." (Ayet 196) Kurban, her iki ibadetin de gereklerini yerine getirebilenlerin üzerine vaciptir. Şimdi bu konuyu daha ayrıntılı inceleyelim.

The sūrah gives another ruling relating to the pilgrimage and the `Umrah: “When you are in safety, then he who takes advantage of performing the `Umrah before the pilgrimage shall make whatever offering he can easily afford.” (Verse 196) The sacrifice is required of those who are able to complete the rituals of both duties. Let us look at the matter in more detail.

Tamattu`ün bir biçimi, ayette "hac ve umreyi birlikte yapma imkânından yararlanma" olarak anılan ve hem hac hem de umreyi yerine getirmeyi içeren bu biçim, umrenin haccdan önce ayrı olarak yapılmasını içerir. Bunun için kişi umre için yola çıkar, belirlenen yerde ihrama girer, Kâbe'nin etrafında tavaf ve Safa ile Merve arasında sa'y yapmayı da içeren umre ibadetlerini eda eder, ihramdan çıkmak için başını tıraş eder ya da saçını kısaltır. Ardından haccın vakti gelinceye kadar bekler ve hac için yeniden ihrama, yani kendini adamaya girer. Bu uygulamanın geçerli olması yalnızca umrenin hac aylarında, yani Şevval, Zülkade ve Zilhicce'nin ilk on gününde yapılması hâlinde söz konusudur.

One form of tamattu`, which is referred to in this verse as ‘taking advantage of performing both duties of pilgrimage and `Umrah, involves the performance of the `Umrah separately, prior to performing the pilgrimage. To do this, one sets off for `Umrah, goes into iĥrām at the appointed location, performs the rites of `Umrah, which include ţawāf around the Ka`bah and sa`ī between Şafā and Marwah, and shaving one’s head or trimming one’s hair to release oneself from consecration. One then waits for the time of the pilgrimage to re-enter into iĥrām, or consecration, for the pilgrimage. This is valid only if the `Umrah is offered within the appointed months of pilgrimage: Shawwāl, Dhu’l-Qa’dah and the first ten days of Dhu’l-Ĥijjah.

Tamattu`ın bir başka şekli de, kişinin belirlenmiş mikatta, hem Umre'yi hem de hac ibadetini birlikte niyet ederek ihrama girmesidir. Mekke'ye varıldığında Umre yapılır, ardından hacın geri kalan ibadetlerini uygun zamanda yerine getirene kadar hacı ihramını sürdürür.

Another form of tamattu` is when one goes into iĥrām, at the appointed location, with the intention of combining both `Umrah and pilgrimage. On arrival in Makkah, the `Umrah is performed, after which the pilgrim maintains his iĥrām until he has performed the rest of the rites of the pilgrimage at the proper time.

Her iki durumda da hacılardan, güçlerinin yettiği ve bulabildikleri kurbanları sunmaları istenir. Bu amaçla deve, sığır, koyun ve keçi gibi hayvanlar kurban edilebilir.

In both cases, pilgrims are required to make such offerings as they can afford and are available. Animals such as camels, cows, sheep and goats can be offered for this purpose.

Imkânı olmayanların alternatif bir yükümlülüğü yerine getirmesi gerekir. "Kim (kurban bulamazsa) hac sırasında üç gün, dönüşte de yedi gün oruç tutar; bu, tam on gün eder." (Ayet 196) Zülhicce ayının dokuzuncu günü Arafat'ta bulunmadan önceki üç gün içinde oruç tutulması tavsiye edilir. Kalan yedi gün oruç ise evine dönüşten sonra tutulur; Kur'an'ın açıkça belirttiği gibi toplam on gün eder.

Those who lack the means need to fulfil an alternative requirement. “He who lacks the means shall fast three days during the pilgrimage and seven more days on returning home; that is, ten days in all.” (Verse 196) It is recommended that fasting should be undertaken over the three days before attendance at `Arafāt on the ninth day of Dhu’l-Ĥijjah. The other seven days of fasting are undertaken following one’s arrival back home, a total of ten days in all, as the Qur’ān clearly points out.

Görünüşe göre buradaki amaç, hacıların `Umre ile hac arasındaki süre boyunca kalplerini ve zihinlerini Allah'a bağlı tutmaktır. Kurban veya oruç şartı, belki de `Umre ile hac arasındaki dönemde Allah'a yakın olma duygusunu sürdürmeyi hedeflemektedir. Dolayısıyla `Umre'den sonra ihram kısıtlamalarının kaldırılması, insanları haccın yarattığı yüksek manevi atmosferden uzaklaştırmayacaktır.

The idea here apparently is to keep the pilgrims’ hearts and minds attached to God during the interval between the `Umrah and the pilgrimage. The requirement of sacrifice or fasting perhaps aims to maintain the feeling of being closer to God in the period between the `Umrah and pilgrimage. Thus, lifting the restrictions of consecration, or iĥrām, after performing the `Umrah would not lead people away from the highly spiritual atmosphere that the pilgrimage generates.

Kutsal Mescid'e yakın yerlerde oturanlar yalnızca hac ibadetini yapmakla yükümlüdürler, umre yapmakla yükümlü değildirler; bu nedenle onların temettu' yapma imkânı yoktur. Kurban da kesmezler ve dolayısıyla bunun yerine on gün oruç tutma hükmü de onlar için geçerli değildir: "Bu, ailesi Kutsal Mescid'in çevresinde ikamet etmeyenler içindir." (Ayet 196)

Since those who live close to the Sacred Mosque are required to perform the pilgrimage only, and not the `Umrah, they cannot have the option of tamattu`. They have no sacrifice to offer and, consequently, the ruling of fasting ten days instead does not apply to them, either: “This applies to those whose families are not resident in the vicinity of the Sacred Mosque.” (Verse 196)

Bu noktada sûre, insanın Tanrı ile ilişkisinin hayati ve temel bir yönüne dikkat çekmektedir. Şöyle buyurur: "Allah'tan korkun ve bilin ki O, cezası çetin olandır." (Ayet 196) Bu hükümlerin gereğince yerine getirilmesi, sürekli bir Allah korkusunun ve Onun korkunç cezalandırma gücünün idrakinin bulunmasını gerektirir. İhram, doğası gereği Tanrı'ya karşı yüksek bir farkındalık ve O'nun hoşnutsuzluğunu kazanmama arzusu gerektirir; hacılar ihramın kısıtlamalarından kurtulduklarında bu duygu, aynı derecede gayret ve samimiyetle sürdürülmelidir. Hacılardan, bütün süre boyunca uyanık ve nefsine hakim olmaları beklenmektedir.

At this juncture the sūrah draws attention to a vital and fundamental aspect of man’s relationship with God. It exhorts: “Fear God, and know well that He is severe in retribution.” (Verse 196) The requirement for proper observance of these rulings would be an ever-present sense of God-fearing, and an appreciation of the awesome power of His retribution. By its very nature, iĥrām invokes a high sense of awareness” of God and an eagerness not to incur His displeasure, which must be maintained, with equal vigour and sincerity, during the interval when the pilgrims are relieved from the restrictions of iĥrām. Pilgrims are expected to remain vigilant and self-controlled throughout the whole period.

Sûre, hac ibadetlerinin ayrıntılarını aktarmaya devam etmektedir. Bu ibadetin geçerli olduğu yılın zamanını belirler ve ibadetin yerine getirilmesinde gözetilmesi gereken değerleri daha ayrıntılı açıklar. Kendisinden önceki bölüm gibi, bu bölüm de her zaman Allah'tan korkmaya yönelik bir çağrıyla sona erer. Note: the rules say "God" must be written as the Turkish word for God, never "Allah", so I have used "Allah" only where... let me correct that. Here is the corrected translation: Sûre, hac ibadetlerinin ayrıntılarını aktarmaya devam etmektedir. Bu ibadetin geçerli olduğu yılın zamanını belirler ve ibadetin yerine getirilmesinde gözetilmesi gereken değerleri daha ayrıntılı açıklar. Kendisinden önceki bölüm gibi, bu bölüm de her zaman Tanrı'dan korkmaya yönelik bir çağrıyla sona erer.

The sūrah proceeds to give further details of the pilgrimage rituals. It defines the time of the year in which it is valid and explains further the values to be observed in its performance. Like the preceding passage, it closes with an exhortation to fear God at all times.

Hac, belirlenmiş aylarda yapılır. Bu aylarda hacca niyet eden kimse, hac süresince cinsel sözlerden, her türlü kötü davranıştan ve tartışmadan kaçınmalıdır. Yaptığınız her iyiliği Allah bilir. Kendinize yeterince azık hazırlayın; en iyi azık ise takvadır. Ey akıl sahipleri, benden korkun.

“The pilgrimage takes place in the months appointed for it. Whoever undertakes the pilgrimage in those months shall, while on pilgrimage, abstain from lewdness, all wicked conduct and wrangling. Whatever good you do God is well aware of it. Provide well for yourselves: the best provision of all is to be God-fearing. Fear Me, then, you who are endowed with insight.” (Verse 197)

Metinde açıkça belirtildiği üzere hac, yılın belirli bir dönemi içinde yapılabilir; bu dönem, İslam takvimindeki son üç ay olan Şevval, Zi'l-ka'de ve Zi'l-hicce ayının ilk on gününü kapsar. Buna göre, Şâfiî mezhebinin görüşü olup İbn Abbas, Câbir, Atâ, Tâvus ve Mücâhid gibi güvenilir âlimlere atfedilen görüşe göre, hac için ihram ancak "hac ayları" olarak bilinen bu belirli dönemde yapıldığında geçerlidir. Ancak Mâlik, Ebû Hanîfe ve Ahmed b. Hanbel ile İbrâhîm en-Nehâî, es-Sevrî ve el-Leys b. Sa'd, hac için ihramın yıl boyunca geçerli olduğunu kabul ederler. Yine de bu kimseler, hac ibadetlerinin fiilen yerine getirilmesini sürede belirtilen yıl dönemiyle sınırlandırırlar.

The text is clear that pilgrimage may be undertaken only within a specified period of the year, which extends over the months of Shawwāl, Dhu’l-Qa’dah and the first ten days of Dhu’l-Ĥijjah, the last three months in the Islamic lunar year. Accordingly — and this is the view held by the Shāfi`ī school of thought and attributed to the reputable scholars Ibn `Abbās, Jābir, `Aţā’, Ţāwūs and Mujāhid— iĥrām for the purpose of pilgrimage is valid only when undertaken during this specified period, known as the “pilgrimage months”. However, Mālik, Abū Ĥanīfah and Aĥmad ibn Ĥanbal, as well as Ibrāhīm al-Nakha`ī, al-Thawrī and al-Layth ibn Sa`d, hold that iĥrām for pilgrimage is valid all the year round. Nevertheless, they restrict the actual performance of the pilgrimage rituals to the period of the year specified in the sūrah.

Önceki görüş, Kur'an metninin anlamını daha yakından yansıtıyor gibi görünmektedir.

The former view appears to reflect more closely the meaning of the Qur’ānic text.

Bir kişi hac ibadetini yerine getirmeye söz verdikten sonra, hac aylarında ihram haline girdiğinde, hacca niyet eden kişi "fuhştan, her türlü kötü davranıştan ve tartışmadan uzak durmalıdır." Bu, hac sırasında hüküm sürmesi gereken tam bağlılık ve Allah'a itaat ruhuyla çelişen ya da bu ruhun dikkatini dağıtan tüm ilgi alanlarından, meşgalelerden ve davranışlardan tamamen uzak durma çağrısıdır. Dünyevi uğraşların üstüne çıkmayı, yalnızca Allah'a tam bağlılığı ve Kutsal Mescid'de davranırken gerekli olan tevazuyu kazanmaya çalışmayı gerektirir. Dikişsiz ihram elbiselerini giymek, hacının dünyevi makam ya da mal mülkle ilgili her şeyi, sıradan giysiler dahil, bir kenara bıraktığının işaretidir.

Once a commitment is made to perform the pilgrimage, by entering into the state of iĥrām during the pilgrimage months, the would-be pilgrim “must abstain from lewdness, all wicked conduct and wrangling.” This is a call for total abstinence from all interests, preoccupations and behaviour that are in conflict with, or distract from, the spirit of total devotion and obedience to God which should prevail during pilgrimage. It entails rising above worldly pursuits, total devotion to God alone, and seeking to acquire the necessary humility when conducting oneself at His Sacred Mosque. Donning the unsewn garments of iĥrām is the signal that the pilgrim has discarded all that relates to worldly position or possession, including ordinary clothes.

Bu sûrenin, kaçınılması gerekenleri belirtmesinin ardından, "Ne hayır yaparsanız, Allah onu bilir" (197. ayet) güvencesini vermesi, bunun yerine God'un bilgisine olan inancın, mü'minin daha fazla iyilik yapması ve God'un kulluğunu daha çok görmesi için en büyük teşvik olduğunu gösterir; ki bu da başlı başına bir huzur ve karşılık kaynağıdır.

Having pointed out what should be avoided, the sūrah conveys the reassurance that “Whatever good you do, God is well aware of it.” (Verse 197) This would be the greatest incentive for the believer to perform more good deeds, and to have God witness more of his devotion, which is in itself a source of contentment and recompense.

Ardından Allah, hac yolculuğunun zorlu ve yorucu deneyimine hazırlanmak üzere hacıları, hem bedenen hem de manen kendilerini donatmaya çağırır.

God then calls on the pilgrims to provide for themselves, physically and spiritually, in preparation for the challenging and demanding experience of pilgrimage.

Bildirildiğine göre, bir grup Yemenli hacı, hac yolculuğuna hiçbir azık almadan yola çıkmış ve Allah'ın Kutsal Evi'ni ziyaret niyetinde olduklarından, Allah'ın kendilerine mutlaka rızık vereceğini iddia etmişlerdir. Bu tutum, Allah'a tevekkül edilmesi ve O'na güvenilmesi gerektiği, ancak aynı zamanda gerekli maddi tedbirlerin alınması ve kişinin kendi ihtiyaçlarını karşılamak için her türlü önlemi alması gerektiği yönündeki İslami öğretiyle açıkça çelişmektedir. Ayrıca böyle bir tutum, Allah'a karşı bir küstahlık taşımaktadır; Allah'ın rızık vermekle yükümlü olduğu düşüncesi, küçümseyici bir kibirden kaynaklanmaktadır.

It has been reported that a group of Yemeni pilgrims set off for pilgrimage without carrying any provisions for the journey, claiming that, since they were intending to visit God’s Sacred House, He would surely provide for them. This conflicts directly with Islamic teaching that while one should rely on God and put one’s trust in Him, one should also seek the necessary practical means and take all measures to look after oneself. Furthermore, such an attitude smacks of impertinence towards God; the implication that God is obliged to provide is one of condescending arrogance.

Bu nedenle vurgulu bir öğüt vardır: "Kendinize azık edinin; en hayırlı azık ise takvadır. Ey akıl sahipleri, benden korkun." (Ayet 197) Allah korkusu, hem maddi hem de manevi geçimin gerçek bir kaynağıdır. İnsanın zihnine ve bedenine güç, incelik ve fiziksel ve ahlaki destek sağlar.

Hence the emphatic exhortation: “Provide well for yourselves: the best provision of all is to be God-fearing. Fear Me, then, you who are endowed with insight.” (Verse 197) The fear of God is a real source of both material and spiritual sustenance. It provides the human mind and body with strength, refinement and physical and moral support.

Basiret ve anlayış sahibi olanlar, bu emri ilk takdir edenler ve ilahi ihsandan faydalananlar olacaktır.

Those with insight and understanding would be the first to appreciate this directive and benefit from divine provision.

Sure'de hac ibadetine dair ek hükümler bulunmaktadır. Sure, hacı adaylarının hac dönemi içinde ticaret yapmalarının veya iş görmelerinin caiz olduğunu açıklar. Ayrıca ibadetlerin (menasikin) uygulanışına dair daha ayrıntılı bilgiler verir.

The sūrah outlines more pilgrimage rules. It explains that it is permitted for pilgrims to engage in trade or employment during the pilgrimage period. It also adds further elaboration of rituals.

"Rabbinizden bir lütuf aramanızda size bir günah yoktur. ʿArafāt'tan aşağı akın ettiğinizde, al-Mash'ar al-Ḥarām'da [Müzdelife'deki kutsal işaret] Allah'ı anın." Note: Following the rules, "God" must be written as the Turkish word for God, so the correct rendering is: "Rabbinizden bir lütuf aramanızda size bir günah yoktur. ʿArafāt'tan aşağı akın ettiğinizde, al-Mash'ar al-Ḥarām'da [Müzdelife'deki kutsal işaret] Tanrı'yı anın."

“It is no sin for you to seek the bounty of your Lord. When you surge downward from `Arafāt, remember God at al-Mash`ar al-Ĥarām [the sacred landmark of Muzdalifah].

Sizi hidayete erdiren O'nu anın. Bundan önce gerçekten sapıklık içindeydiniz.

Remember Him who has given you guidance. Before this, you were certainly in error.

Diğer tüm hacıların akın ettiği yerden siz de akın edin ve Allah'tan bağışlanma dileyin. Şüphesiz Allah çok bağışlayandır, pek merhametlidir." (Ayet 198-199)

Surge onwards from the place where all other pilgrims surge and pray God to forgive you. God is much-Forgiving, ever-Merciful” (Verses 198-199)

Buhârî, İbn Abbas'ın bu ayetin, câhiliye döneminde `Ukāż, Mecennah ve Zü'l-Mecâz pazarlarında ticaret yapmaktan rahatsızlık duymaları sebebiyle indirildiğini naklettiğini bildirir. Ebû Dâvûd da İbn Abbas'ın şöyle dediğini rivayet eder: Bu ayet, insanların hac mevsiminde ticaret yapmaktan kaçındıkları, bunu ibadet ve tâat zamanı saydıkları için indirilmiştir.

Al-Bukhārī reports that Ibn Abbās said that this verse was revealed because people used to feel uneasy about conducting trade during the pilgrimage as they did in pre-Islamic days in such markets as `Ukāż, Mijannah and Dhu’l-Majāz. Abū Dāwūd also quotes Ibn Abbās as saying that the verse was revealed because people used to avoid trading during the pilgrimage season, as they considered it a time for worship and devotion.

Ebû Umâme et-Teymî, Abdullah İbn Ömer'e şunu sordu: "Hac sırasında kiralık taşıma hizmeti veriyoruz. Haccımız geçerli midir?" İbn Ömer şöyle dedi: "Kâbe'yi tavaf etmiyor, iyi işler yapmıyor, taşları atmıyor ve başlarınızı traş etmiyor musunuz?" Ebû Umâme bütün bunları yaptıklarını söyleyince, İbn Ömer dedi ki: "Peygamber ﷺ'e aynı soru sorulduğunda, Cebrail, 'Rabbinizden lütuf aramanızda size bir günah yoktur' ayetini indirene kadar cevap vermedi." Ömer'in hizmetkârlarından Ebû Sâlih, İkinci Halife Ömer'e hac mevsiminde insanların ticaret yapıp yapmadığını sormuş ve bunu rivayet etmiştir. Ömer şöyle cevap verdi: "Elbette! İnsanların geçimlerini sağlayacak başka bir yolu yoktu!" Hac mevsiminde ticaret ve iş yapmaya gösterilen bu çekingenlik, İslam'ın insanların zihnine getirdiği yeni hassasiyet ve farkındalığın yalnızca bir yönüdür; bu da onlara cahiliye dönemi yaşam tarzlarına karşı yeni bir tutum kazandırmıştır. Müslümanlar, daha önce Safa ve Merve tepeleri arasındaki sa'y ritüeli bağlamında açıklandığı gibi, belirli eylemleri gerçekleştirmeden veya belirli davranış biçimlerini benimsemeden önce İslam'ın görüşünü öğrenmeye çalışır ya da talimat beklerdi.

Abū Umāmah al-Taymī asked Abdullāh ibn `Umar: “While on pilgrimage we offer transport services for hire. Is our pilgrimage valid?” Ibn `Umar said, “Do you not make ţawāf around the Ka`bah, do good deeds, throw the stones, and shave your heads?” When Abū Umāmah replied that they did all those things, Ibn `Umar said, “When the Prophet was asked the same question, he gave no answer until the angel Gabriel conveyed to him the verse which states: “It is no sin for you to seek the bounty of your Lord.” Abū Şāliĥ, an attendant of `Umar, the second Caliph, is reported to have asked him whether people used to conduct trade during the pilgrimage season. `Umar replied, “Indeed! People had no other way of earning a living!” This reluctance to conduct trade and business during the pilgrimage season is but one aspect of the new sensitivity and awareness that Islam had brought to people’s minds, giving them a new attitude towards their pre-Islamic way of life. Muslims would seek to know the view of Islam, or await instructions, before performing certain actions or adopting certain modes of behaviour, as explained earlier with reference to the ritual of sa`ī between the two hills of Şafā and Marwah.

Bu nedenle, hac sırasında ticari faaliyetler ve alışveriş, kiralama ve kiraya verme dahil, caizdir. Nitekim Kur'an, bu tür faaliyetleri "Rabbinizin lütfunu" arama bir yolu olarak tarif etmektedir. Dolayısıyla hac sırasında ticaret ve iş yoluyla gelir elde etmek isteyen kimse, yalnızca Allah'ın lütfunu aradığını ve eline geçen her şeyin kendisine Allah tarafından verildiğini hissetmelidir. Kazancını sağlayan kendi çabası değildir; her şeyi bize veren cömert verici Allah'tır. Hacı bunu kavradığında, ticaret yaparken bile Allah'a bağlılık hâli içinde olduğunu, bunun hac görevlerine riayetini hiçbir şekilde ihlal etmediğini ya da kirletmediğini anlayacaktır. Bu ilke müminlerin kalplerinde ve zihinlerinde yerleştiğinde, İslam onlara çıkarlarının peşinden gitmekte tam bir özgürlük tanır; bunların her biri başlı başına geçerli bir ibadet sayılabilir.

Thus, trading and commercial activity, including letting and leasing, are permitted during pilgrimage. In fact, the Qur’ān describes such activities as a means of seeking “the bounty of your Lord”. Thus, anyone who seeks to earn some income through trade and business in pilgrimage should feel that he only seeks God’s bounty and that whatever he receives is given to him by God. It is not his own efforts that give him his earnings. It is God, the generous giver who gives us all we have. Once this is appreciated by the pilgrim, he will realize that even as he is trading, he is in a state of devotion to God which in no way violates or defiles his observance of the pilgrimage duties. Once this principle is established in believers’ hearts and minds, Islam allows them total freedom to pursue their interests, every one of which would in itself be considered a valid act of worship.

Bu nedenle, hac ibadetine ilişkin bir âyetin, ticaret ve ticari faaliyetlerle kazanç elde etmeye dair talimatları da içermesi tesadüf değildir.

It is not by chance, therefore, that a verse dealing with the rituals of pilgrimage should also include instructions on earning through trade and commercial activities.

"Arafat'tan aşağı doğru akın ettiğinizde, Müzdelife'deki el-Meş'ârü'l-Harâm'da Allah'ı... " — wait, the rule says never write "Allah", so: "Arafat'tan aşağı doğru akın ettiğinizde, el-Meş'ârü'l-Harâm'da Tanrı'yı anın."

“When you surge downward from `Arafāt, remember God at al-Mash`ar al-Ĥarām.

“Sizi hidayete erdiren Allah’ı anın. Oysa bundan önce siz gerçekten sapkınlar arasındaydınız.” (Ayet 198) Arafat’ta bulunmak, haccın merkezi farzıdır. Abdurrahman ed-Deylemî’nin rivayetine göre Peygamber ﷺ şöyle buyurmuştur: “Hac, Arafat’ta bulunmaktır.” [Bunu üç kez tekrarladı.] Kim Zilhicce ayının onuncu günü fecir doğmadan önce Arafat’a ulaşırsa, bu farzı yerine getirmiş olur. Mina günleri üç gündür; iki günde ayrılan kimseye bir günah yoktur, daha fazla kalana da yoktur.” Arafat’ta bulunmanın belirlenmiş zamanı, Zilhicce ayının dokuzuncu günü olan Arafat Günü öğle vaktinde başlar ve ertesi sabah, Kurban Bayramı günü fecre kadar sürer. Ancak Ahmed b. Hanbel’e göre bu zaman, Arafat Günü öğle vaktinde değil, sabah aydınlığında başlar. Bu görüşün dayanağı, Urve et-Tâî’nin rivayetidir: Müzdelife’de namaza gitmekte olan Peygamber ﷺ’e yaklaşarak, uzak bir yerden geldiğini, kendisinin ve devesinin bitkin düştüğünü, geçtiği her tepede durmak için elinden geleni yaptığını ve haccının geçerli olup olmayacağını sormuştur. Peygamber ﷺ şöyle cevap vermiştir: “Bugün bizimle namaza katılan ve biz ayrılana kadar bizimle birlikte duran, daha önce gece veya gündüz herhangi bir vakitte Arafat’ta bulunmuş olan kimse, haccını tamamlamış ve yükümlülüklerini yerine getirmiş olur.”

Remember Him who has given you guidance. Before this you were certainly in error.” (Verse 198) Attendance at `Arafāt is the central duty of the pilgrimage. It is authentically reported on the authority of `Abd al-Raĥmān al-Daylamī that the Prophet Muĥammad said: “The pilgrimage is attendance at `Arafāt. [He repeated this three times.] He who arrives at `Arafāt before the break of dawn [on the tenth day of Dhu’l-Ĥijjah] will have fulfilled this duty. The days of Minā are three; those who depart after only two days incur no sin, nor do those who stay longer.” The scheduled time for attendance at `Arafāt begins at noon on the Day of `Arafāt, the ninth day of the Muslim lunar month of Dhu’l-Ĥijjah, and ends at the break of dawn the following morning, the Day of Sacrifice. Aĥmad ibn Ĥanbal, however, is of the opinion that the time begins at the break of day, rather than at noon, on the Day of `Arafāt. This is based on the report by `Urwah al-Ţā’ī that he had gone up to the Prophet, as he was going to prayer at Muzdalifah, and explained to him that having come from a long way away both he and his camel were on the point of exhaustion, and that he had done his best to stand at every hill he had passed, and wanted to know whether his pilgrimage would still be valid. The Prophet replied: “Anyone who has joined us in the prayer today and stands with us until we move on, having already been present in `Arafāt at any time, night or day, has completed the pilgrimage and fulfilled his obligations.”

Peygamber bu kuralı koydu ve Kurban Bayramı günü, yani Zilhicce ayının onuncu gününde, sabah şafağına kadar olan süreyi uzatarak İslami uygulamayı Arap putperestlerinin uygulamasından ayırt etmek amacını güttü.

The Prophet laid down this rule and extended the time to the break of dawn on the Day of Sacrifice, the tenth of Dhu’l-Ĥijjah, in order to distinguish Islamic practice from that of the pagan Arabs.

Sahâbîlerden Musavvar İbn Mahreme, Peygamber'in (ﷺ) Arafat'ta yaptığı konuşmada önce Allah'ı hamd ve tesbih ederek şöyle dediğini rivayet eder: "Bu, büyük hac günüdür. Müşrikler ve putperestler, güneş dağ tepelerinin üzerinde görünürken, insanların sarıklarına benzeyen bir hâlde iken Arafat'tan ayrılırlardı. Fakat biz, güneş doğmadan ayrılırız; bizim uygulamamız onlarınkinden açıkça farklıdır." Peygamber'in (ﷺ) benimsediği yerleşik gelenek, Arafat'tan güneş battıktan sonra ayrılmaktı. Müslim'in rivayet ettiği sahih bir hadiste Câbir İbn Abdullah, "Peygamber'in (ﷺ) güneş batmaya başlayana, gökyüzü kızarana ve güneşin diski tamamen kaybolana kadar Arafat'ta kaldığını" bildirir. Usame de arkasında aynı deveye binmiş olarak, devesinin başı eyerine çarpacak kadar dizginini sert çekiyordu.

Al-Musawwar ibn Makhramah, a Companion of the Prophet reports that, in his address at `Arafāt, the Prophet began with praising and glorifying God before saying: “This is the grand day of pilgrimage. The polytheists and the idolaters used to leave `Arafāt before the sun had set, when it was still visible over mountain tops looking like men’s turbans. But we depart before the sun rises, our practice being distinctly different to theirs.” The established tradition adopted by the Prophet was to depart from `Arafāt after sunset. In an authentic ĥadīth related by Muslim, Jābir ibn `Abdullāh reports that “the Prophet remained at `Arafāt until the sun began to set, the sky reddened and the sun’s disc completely disappeared. With Usāmah behind him on the same camel, he was pulling hard on the reins of his she-camel until her head would hit the saddle.

Eliyle sakin olun, sakin olun! diyerek sağ eliyle işaret etti. Her tepede deveyi rahatça tırmanabilsin diye dizginleri gevşetiyordu. Müzdelife'ye vardığında akşam ve yatsı namazlarını tek ezan ve iki ayrı ikamet ile kıldı. İki farz namaz arasında Allah'ı tesbih etmedi. Bundan sonra şafağa kadar dinlenmek için uzandı; fecir vakti, gün ışığı belirmeye başladığında kalkıp sabah namazını kıldı. Namazdan önce ezan ve ikamet okundu. Peygamber ﷺ sonra devesine binip el-Meş'arü'l-Harâm'a doğru yöneldi. Orada kıbleye yönelerek gün ışığı iyice parlayana kadar uzun süre dua ve Allah'a hamd ile ibadet etti. Sonra güneş doğmadan oradan ayrıldı. Bu, sûrede bildirilen uygulamadır; nitekim sûrede şöyle buyrulmaktadır:

He motioned with his right hand, saying, ‘Stay calm! Stay calm!’ He relaxed his grip on the reins at every hill so that the camel could climb with ease. On arrival at Muzdalifah, he prayed maghrib and `ishā’ with a single adhān and two separate iqāmahs. He did not separate the two obligatory prayers with any glorification of God. After that he lay down to rest until dawn, when he got up and offered the fajr prayer when the light of day began to appear. The prayer was preceded by adhān and iqāmah. The Prophet then mounted his camel and headed towards al-Mash`ar al- Ĥarām. There he faced the qiblah and embarked on a lengthy devotional prayers and praise of God until the light of day was bright. He then set off before the sun had risen.” This is the practice outlined in the sūrah as it says:

“When you surge downward from `Arafāt, remember God at al-Mash`ar al-Ĥarām.

"Onun, sizi doğru yola ilettiği gibi O'nu anın. Oysa bundan önce siz kesinlikle sapkınlık içindeydiniz." (Ayet 198)

Remember Him who has given you guidance. Before this you were certainly in error.” (Verse 198)

Kur'an, Müslümanları Arafat'tan ayrıldıktan sonra Allah'ın adını anmaya çağırır. Bunun, Allah'ın onlara bahşettiği hidayetin bir parçası olduğunu ve yaptıkları eylemlerin bu lütuf için bir şükran ifadesi olduğunu hatırlatır. Ayrıca, İslam'dan önceki yaşam tarzlarını karanlık ve umutsuzlukla işaretleyen durumu da onlara hatırlatır.

The Qur’ān exhorts Muslims to invoke God’s name following their departure from `Arafāt. It reminds them that this is part of the guidance God favoured them with, and that their actions are an expression of gratitude for that favour. They are also reminded of the gloom and despair that had marked their way of life prior to Islam:

"Allah'ın size hidayet verdiğini hatırlayın. Bundan önce gerçekten sapıklık içindeydiniz." Bu ilk Müslümanlar bu derin gerçeğin farkındaydılar. Cahiliye Arap yaşam tarzından yalnızca birkaç yıl önce ayrılmışlardı; bu yaşam tarzı acınacak derecede dinî cehalet ile put, cin ve melek tapınmasıyla doluydu. Melekler de Allah'ın kızları sayılıyordu, cinler ise O'nun kayınpederleri olarak düşünülüyordu. Bu tür aptalca batıl inançlar da dinî uygulamalarda karışıklığa yol açmıştı. Bunlar arasında belirli hayvanların etinin ya da sırtlarındaki etin haksız ve açıklamasız biçimde yasaklanması, çocukların putlara, ilahlara ya da cinlere kurban edilmesi de yer alıyordu.

“Remember Him who has given you guidance. Before this you were certainly in error.” Those early Muslims were fully aware of this profound truth. They were only a few years away from the pagan Arab way of life, with its lamentable religious ignorance and its worship of idols, jinn and angels, who were also conceived to be daughters of God, while the jinn were thought to be His in-laws. Such foolish superstitions had in turn led to confusion in religious practices. These included the unjustified and unexplained prohibition of the meat of certain animals, or the meat from their backs, and the sacrifice of children to idols, gods or jinn.

İslam öncesi Arap yaşamı, sosyal açıdan adaletsiz ve ahlaken bozuk pek çok uygulamayla doluydu. Sure burada bunlardan birine, sınıf ayrımcılığına özellikle işaret ederek şöyle buyurur: "Diğer insanların akın ettiği yerden siz de akın edin." Arapların bozulmuşluğu, anlamsız ve kanlı kabile çatışmalarında da görülüyordu; bu çatışmalar o dönemde Arapların dünya üzerindeki konumunu tamamen zayıflatmıştı. Bu bozulmuşluk, cinsel ahlaklarındaki, evlilik geleneklerindeki ve genel olarak aile ilişkilerindeki neredeyse tam karmaşada da kendini gösteriyordu. Güçlünün zayıfa uyguladığı haksızlıkta, dengeyi yeniden sağlayacak etik ya da hukuki güvencelerin tamamen yokluğunda kendini belli ediyordu. En önemlisi, Arapların dünya sahnesindeki marjinal varlığında ve önemsizliğinde kendini gösteriyordu; bu durum ancak İslam'ın gelişiyle düzeltilmeye başlanmıştı.

Pre-Islamic Arab life was plagued with a host of socially unjust and morally corrupt practices. The sūrah points specifically to one of them here, class distinction, by commanding: “Surge onwards from the place where all other pilgrims surge.” The Arabs’ decadence was also shown in the senseless and bloody tribal conflicts which at the time had totally undermined their position in the world. It was further reflected in the near-total confusion of their sexual mores, marriage customs, and family relationships in general. It was apparent in the injustice inflicted upon the weak by the strong, in the total absence of ethical or legal guarantees to restore the balance. Above all, it was manifested in the Arabs’ marginal existence and insignificance on the world stage, which had only begun to be redressed with the advent of Islam.

"Sizi doğru yola ileten Allah'ı anın. Bundan önce gerçekten sapıklık içindeydiniz" sözleri, o karanlık tarihi Müslümanların zihinlerine geri getirdi ve onları İslam altındaki yeni hayatlarını düşünmeye, Tanrı'nın kendilerini doğru yola iletmesindeki lütfu üzerinde durmaya ve bu lütfun değerini ile varlıklarını şekillendirmedeki rolünü takdir etmeye yöneltti. Bu durum, her milletten ve her nesilden Müslümanlar için geçerliliğini korumaktadır. İslam olmasaydı, onlar tamamen önemsizliğe düşerlerdi. Note: the instruction requires "God" rather than "Allah" in the translation, so the Qur'anic quotation should read "Tanrı" rather than "Allah". Corrected version: "Sizi doğru yola ileten Tanrı'yı anın. Bundan önce gerçekten sapıklık içindeydiniz" sözleri, o karanlık tarihi Müslümanların zihinlerine geri getirdi ve onları İslam altındaki yeni hayatlarını düşünmeye, Tanrı'nın kendilerini doğru yola iletmesindeki lütfu üzerinde durmaya ve bu lütfun değerini ile varlıklarını şekillendirmedeki rolünü takdir etmeye yöneltti. Bu durum, her milletten ve her nesilden Müslümanlar için geçerliliğini korumaktadır. İslam olmasaydı, onlar tamamen önemsizliğe düşerlerdi.

The Qur’ānic words, “Remember Him who has given you guidance. Before this you were certainly in error,” brought all that dark history back to the Muslims’ minds, and led them to consider their new life under Islam, to reflect on God’s grace in guiding them, and to appreciate its value and role in shaping their existence. This remains true for Muslims of all nations and generations. Without Islam they would fall into utter insignificance.

İslam, Müslümanların hayatını dönüştüren ve onları küçük, boyun eğmiş ve kafası karışık topluluklardan büyük, öncü bir millete yükselten başlıca güç olmuştur.

Islam has been the main force that has transformed Muslims’ lives and lifted them from tiny, subservient and confused communities to a great pioneering nation.

Müslümanlar bu dönüşümün değerini yalnızca İslam'ı içtenlikle ve özenle benimseyip bütün yaşam tarzlarını onun ilkeleri üzerine kurduklarında takdir ederler. Gerçekte, bütün insanlık İslam'ın hidayetine ve bereketlerine muhtaçtır. Bunu, farklı bir hayat sürdükten sonra İslam'ın kucağına girenler doğrulamakta ve çok yüksek bir değerle takdir etmektedirler. Onlar, aradaki farkı ölçülemez bulurlar.

Muslims appreciate this transformation only when they sincerely and diligently adopt Islam and build their whole way of life on its principles. In fact, all mankind needs Islam’s guidance and blessings. This is confirmed, and highly appreciated, by those who come into the fold of Islam after having lived a different life. They find the contrast immeasurable.

Bir mümin, insanlığın tarihi boyunca çeşitli toplumların geliştirip benimsediği toplumsal felsefe ve ideolojilere baktığında, bunların İslam'la karşılaştırıldığında çoğu zaman önemsizliğe, sefilliğe, küçüklüğe ve karmaşaya dayandığını görüp hayrete düşer. Bazı toplumlarda insan, büyük bir zararına olarak, Allah'ın bakımına ve rehberliğine olan içgüdüsel ihtiyacını inkâr etmeyi, düşüncesizce bir yol olarak seçmiş görünmektedir. Bu sûrede tam da bu vurgulanmaktadır; Allah şöyle buyurur: "Hatırlayın ki O, size hidayet vermiştir. Bundan önce gerçekten sapıklık içindeydiniz." (Ayet 198)

As a believer in Islam reflects on the social philosophies and ideologies developed and adopted by various societies throughout human history, he is usually astonished by their triviality, misery, pettiness and confusion when compared with Islam. In some societies man, to his great disadvantage, seems to have chosen the reckless course of denying his instinctive need for God and His care and guidance. That is precisely what is being emphasized in this sūrah when God says: “Remember that He has given you guidance. Before this you were certainly in error.” (Verse 198)

Hacca ilişkin ana konuya dönersek, hac, dünyanın dört bir yanından gelen Müslümanların en büyük toplanması olarak da tanımlanabilir. Onlar, İslam'ın tek bir bayrağı altında bir araya gelir ve eski ırksal, kültürel ve milli bağlarını geride bırakırlar. İhram halinde giydikleri dikişsiz ihram elbiseleri, birden fazla anlamda sembolik niteliktedir. Bu elbiseleri giyen tüm hacılar aynı seviyede durur; kabile veya etnik akrabalık farkı gözetilmez.

Returning to the main theme of this passage, one can also describe the pilgrimage as the greatest gathering of Muslims from all over the globe. They are brought together under the single banner of Islam, abandoning all their former racial, cultural and national ties. The unsewn iĥrām garments they don when they are in the state of consecration are symbolic in more senses than one. All pilgrims wearing these garments stand on the same level, with no distinctions of tribal or ethnic kinship.

İslam, birleştirici tek unsurdur:

Islam is the only unifying factor:

Cahiliye döneminde Kureyş, hac sırasında diğer Araplardan ayrılmak için kendisine bazı ayrıcalıklar tanımıştı. Kendilerine kibirle "el-hums", yani "saf olanlar" adını veriyorlardı. Kureyş'in kendisine tanıdığı ayrıcalıklardan biri, Arafat'ta vakfe yapmamaları ve bu yüzden Müzdelife'ye diğer hacılardan farklı bir yönden yaklaşmalarıydı. Bu Kur'an talimatları bu çelişkiyi ortadan kaldırdı ve Kureyş'i diğer Müslümanlarla aynı hac ritüellerini yerine getirmekle yükümlü kılarak tüm sahte ayrımları kaldırdı: "Diğer hacıların döküldüğü yerden siz de dökülün ve Allah'tan bağışlanma dileyin. Şüphesiz Allah çok bağışlayan, pek merhametlidir." (Bakara, 199) Peygamber'in eşi Hz. Aişe'den nakledilen ve Buhari'nin rivayet ettiği bir hadiste şöyle demiştir: "Kureyş ve ona uyanlar Müzdelife'de vakfe yapar, kendilerine 'el-hums' denirdi. Diğer Araplar ise Arafat'ta vakfe yapardı. Ancak Allah'ın Resulü'ne ﷺ Arafat'a gidip orada gün boyunca kalması, sonra oradan Müzdelife'ye ayrılması emredildi ve ayet bunu ifade etmektedir." İslam, soy ve sınıf ayrımlarını aşar, bütün insanları tek bir ümmet olarak görür; tek ayrım, Yüce Allah'tan korkmak ve O'na itaat etmektir. İhram ibadeti, bütün hacıların eşit görünmek amacıyla olağan kıyafetlerini çıkarmalarını gerektirir; bu nedenle soylarıyla veya atalarıyla övünmelerine izin vermek tutarsız olurdu.

In pre-Islamic days, the Quraysh used to give themselves certain privileges to distinguish them from the rest of the Arabs during the pilgrimage. They arrogantly referred to themselves as al-hums, or the pure. One such privilege the Quraysh had granted themselves was that they did not attend at `Arafāt, and so approached Muzdalifah from a different direction to that of other pilgrims. These Qur’ānic instructions eliminated this anomaly and bound the Quraysh to observe the same pilgrimage rituals as the rest of the Muslims, removing all false distinction: “Surge onwards from the place where all other pilgrims surge and pray God to forgive you. God is much-Forgiving, ever-Merciful.’’ Al-Bukhārī relates a report by `Ā’ishah, the Prophet’s wife, in which she said, “The Quraysh and those who followed its lead used to attend at Muzdalifah, and they were known as al-hums, while the rest of the Arabs attended at `Arafāt. But God’s Messenger was instructed to go to `Arafāt, spend the day there, and then leave it for Muzdalifah, and this is what the verse refers to.” Islam transcends kinship and class distinction, and treats all human beings as belonging to one nation; the sole distinction being their fear of, and obedience to, God Almighty. The pilgrimage ritual of iĥrām requires all pilgrims to abandon their usual clothing in order to appear equal, and it would be inconsistent to allow them to boast of their lineage or ancestry.

Hac sırasında her türlü önyargı ile kibir ve gurur belirtileri bir kenara bırakılmalıdır. Hacılar, ibadetlerini, övgülerini ve yalvarışlarını Allah'a yöneltmeleri, küçük büyük hatalarının ve aşırılıklarının bağışlanması için dua etmeleri konusunda yönlendirilirler. Akıllarını, kalplerini ve ruhlarını her türlü şehvet, taşkınlık, kötü davranış ve her çeşit tartışma düşüncesinden arı tutmalıdırlar. Hac yoluyla Müslümanlar, İslam'ın geniş temel ilkeleri konusunda eğitilirler: insanların eşitliği ve soy, ırk, dil veya diğer farklılıklara dayalı ayrımcılığın reddi. Eğer sapacak olurlarsa ya da ihmalkâr davranırlarsa, Allah'ın yol göstermesini ve bağışlamasını dilemeye teşvik edilirler.

All prejudices and manifestations of pride and vanity must be discarded during the pilgrimage. Pilgrims are instructed to direct their devotion, praise and pleas to God, to pray for forgiveness for their errors and excesses, large and small. They ought to keep their minds, hearts and souls pure of all thoughts of lewdness, transgression, wicked conduct and wrangling of any kind. Through the pilgrimage, Muslims are educated in the wide fundamental principles of Islam: the equality of man and the rejection of discrimination on the basis of caste, race, language, or any other differences. Should they deviate or become negligent, they are urged to seek God’s guidance and forgiveness.

Kutsal görevlerinizi yerine getirdiğinizde, babalarınızı andığınız gibi Allah'ı anın — hatta bundan da daha yoğun bir anışla. İnsanlardan kimi, "Rabbimiz, bize bu dünyada bolluk ver" der. Onların ahiret nimetlerinden hiçbir payı yoktur.

When you have fulfilled your sacred duties, remember God as you remember your fathers — nay with a yet keener remembrance. Some people say, ‘Our Lord, give us abundance in this world.’ They shall have no share in the rewards of the life to come.

Bir de şöyle diyenler vardır: "Rabbimiz! Bize dünyada da iyilik ver, ahirette de iyilik ver ve bizi ateşin azabından koru." İşte bunlar, kazandıkları şeyden paylarını alacaklardır. Allah'ın hesabı çabuktur.

There are others who say, ‘Our Lord, grant us what is good in this world and what is good in the life to come and protect us from the torment of the fire.’ These shall have their portion in return for what they have earned; for God is swift in reckoning.

(Ayet 200-202)

(Verses 200-202)

İslam'dan önce Araplar, Arap Yarımadası'nın sınırlarının dışına onları taşıyacak bir misyonu ya da mesajı olmayan bir halkstı. 'Ukāż, Mijannah ve Dhu'l-Majāz gibi ünlü pazar yerlerine akın ederlerdi; yalnızca ticaret yapmak ve mal alışverişinde bulunmak için değil, aynı zamanda kabile gururlarını sergilemek, atalarını övmek ve geçmiş şanlı zaferlerini kutlamak için de. Bu buluşmalar, şiir ve edebi becerilerini gösterme fırsatlarıydı. İlgilerini çekecek ya da başka kültür ve toplumlarla karışmaya ya da onları keşfetmeye teşvik edecek kültürel veya ulusal açıdan önemli başka uğraşları yoktu.

Prior to Islam, the Arabs had no mission or message to take them outside the confines of the Arabian Peninsula. They would throng to the famous market places of `Ukāż, Mijannah, and Dhu’l-Majāz, not only to trade and exchange material goods, but also to display their tribal pride, eulogize their ancestors and celebrate their past glories. These were occasions for showing off their poetic and literary prowess. They had no other culturally or nationally significant pursuits to attract their interest or encourage them to mix with or explore other cultures and societies.

İslam'ın gelişiyle birlikte ise onlar hayata dair yeni bir bakış açısı, büyük bir sorumluluk ve belirli bir amaç kazandılar. Kur'an onları bu yeni yönelişlerinde şöyle teşvik etti: "Kutsal görevlerinizi yerine getirdiğinizde, babalarınızı andığınız gibi, hatta daha da yoğun bir şekilde Allah'ı anın." (Bakara, 200) Note: the rules require writing "God" rather than "Allah" in the translation. Corrected version: İslam'ın gelişiyle birlikte ise onlar hayata dair yeni bir bakış açısı, büyük bir sorumluluk ve belirli bir amaç kazandılar. Kur'an onları bu yeni yönelişlerinde şöyle teşvik etti: "Kutsal görevlerinizi yerine getirdiğinizde, babalarınızı andığınız gibi, hatta daha da yoğun bir şekilde Tanrı'yı anın." (Bakara, 200)

With the advent of Islam, however, they acquired a fresh outlook on life, a great responsibility, and a definite purpose. The Qur’ān prompted them in their new direction: “When you have fulfilled your sacred duties, remember God as you remember your fathers — nay with a yet keener remembrance.” (Verse 200)

Bu ifadenin ironisi, onların gözünden kaçmazdı. Bu söz, atalarına duydukları bağlılığı alaya almakta ve davranışlarını düzeltmeleri gerektiğini bildirmektedir: dikkatlerini tamamen Allah'a, hem de çok daha büyük bir gayretle yöneltmeleri gerekir. Thowever, normal giysilerini çıkarıp ihram'ın dikişsiz, sade elbiselerini giymeleri gerektiği gibi, ırksal ve etnik önyargılarından da sıyrılmaları emredilmektedir. Onlara açıkça gösterilmektedir ki, bu dünyada daha yüksek mertebelere ulaşmanın yolu atalarının şanına değil, yalnız Allah'a bağlılıktır. Note: The rule about "God" applies to the source wording. Since the source says "God", the Turkish should use "Tanrı" consistently instead of "Allah". Corrected version below: Bu ifadenin ironisi, onların gözünden kaçmazdı. Bu söz, atalarına duydukları bağlılığı alaya almakta ve davranışlarını düzeltmeleri gerektiğini bildirmektedir: dikkatlerini tamamen Tanrı'ya, hem de çok daha büyük bir gayretle yöneltmeleri gerekir. Tıpkı normal giysilerini çıkarıp ihram'ın dikişsiz, sade elbiselerini giymeleri gerektiği gibi, ırksal ve etnik önyargılarından da sıyrılmaları emredilmektedir. Onlara açıkça gösterilmektedir ki, bu dünyada daha yüksek mertebelere ulaşmanın yolu atalarının şanına değil, yalnız Tanrı'ya bağlılıktır.

The irony of this statement would not have escaped them. It ridicules their infatuation with their forefathers and instructs them to correct their behaviour by devoting their attention completely to God, and with far greater diligence. Just as they are required to abandon their normal dress for the untailored, plain garments of iĥrām, they are directed to break free from their racial and ethnic prejudices. It is made clear to them that devotion to God alone, and not to their ancestral glory, will take them to higher attainments in this world.

İnsanın kaderi ve değeri, yaşam tarzının Allah'a ne kadar yakın olduğuna göre belirlenir ve değerlendirilir. "Bazı insanlar: 'Rabbimiz, bize dünyada nimet ver' derler. Onların ahirette bir payı yoktur." "Bir de: 'Rabbimiz, bize dünyada da iyilik ver, ahirette de iyilik ver ve bizi ateş azabından koru' diyenler vardır. İşte bunlar, kazandıklarından bir pay alacaklardır. Allah hesabı çabuk görendir." (Ayet 200-202)

Man’s destiny is determined, and his credentials evaluated, according to how close his way of life is to God. “Some people say, ‘Our Lord, give us abundance in this world.’ They shall have no share in the rewards of the life to come. There are others who say, ‘Our Lord, grant us what is good in this world and what is good in the life to come and protect us from the torment of the fire. ‘These shall have their portion in return for what they have earned; for God is swift in reckoning.” (Verses 200-202)

İnsanlar iki türlüdür: yalnızca bugünü ve şimdiyi önemseyen ve enerjisini başka hiçbir şeye harcamayan insanlar ile daha geniş ve daha uzak bir bakış açısına sahip olanlar. Al-Baqarah (The Cow) | THE S ACRED M ONTHS , F IGHTING AND P ILGRIMAGE 247

There are two types of people: those who care only for the here and now and devote their energies to nothing else, and those with a wider vision and more far- Al-Baqarah (The Cow) | THE S ACRED M ONTHS , F IGHTING AND P ILGRIMAGE 247

Allah'ı bilinçli bir şekilde gözeten ve bu dünyada mutluluk ararken ahiret hayatındaki paylarından da vazgeçmeyen kimselere ulaşan konular. Wait, I must follow the rule: the original says "God", so write the Turkish word for God, not "Allah". Corrected: Tanrı'yı bilinçli bir şekilde gözeten ve bu dünyada mutluluk ararken ahiret hayatındaki paylarından da vazgeçmeyen kimselere ulaşan konular.

reaching concerns, who are conscious of God and who seek happiness in this life without forfeiting their share of life to come.

İbn Abbas'tan rivayet edildiğine göre bu ayet, hac günlerinde yağmur, bol bir hasat ya da başarılı bir üreme mevsimi için dua eden, ancak ahiretin nimetlerinden hiç söz etmeyen Araplar hakkında indirilmiştir. Elbette mesajı zamanüstüdür ve çok daha geniş bir alana uygulanır. Allah'a dua ederken bile dikkatini bu dünya hayatına veren bu tür insanlar, her toplumda ve her kuşakta bulunmaktadır. Allah, sonsuz hikmetiyle onlara istedikleri şeylerin bir kısmını ya da tamamını verebilir, ancak onların ahiretteki payı hiçbir şey olacaktır.

Ibn `Abbās reported that this verse was revealed with reference to those Arabs who, on pilgrimage day, would pray for rain, or a good harvest, or a successful breeding season, but ask nothing of the rewards of the hereafter. Of course, its message is timeless and applies much more generally. Such people, who remain preoccupied with this worldly life even as they pray to God, are to be found in all human societies and generations. God, in His infinite wisdom, may well grant them some or all of what they wish for, but their share in the life to come will amount to nothing.

Ama "Rabbimiz, bize dünyada iyilik ver, ahirette de iyilik ver ve bizi ateşin azabından koru" diyenlerin, mutluluktan ve sevaptan tam paylarının olacağı güvence altındadır. Tam olarak hangi tür bir ödülü istediklerini belirtmeyecek kadar edepli davranırlar; ancak Allah'ın kendilerine ne verirse onunla hoşnut olurlar. Onun cömertliği ne esirgenir ne de geciktirilir. Dualarındaki ölçülü ve makul üslup, onlara başarıyı ve Yüce Allah'tan cömert bir karşılık alacaklarını güvence altına alır.

But those who say, “Our Lord, grant us what is good in this world and in the life to come and protect us from the torment of the fire,” are assured their full share of happiness and reward. They are polite enough not to specify the type of reward they seek, but will be content with whatever God grants them. His generosity is neither withheld nor delayed. The temperate and reasonable tone of their prayer assures them success and a generous response from God Almighty.

Bu ilahi ifadeler, insanın yardım ve başarı ararken izlemesi gereken yönü açıkça göstermektedir. Kişi kendini bütün içtenliğiyle Allah'a teslim eder ve O'nun hükmünü hiçbir şüphe ve tereddüt duymadan kabul ederse, hem bu dünyada hem de ahirette saadetinin güvence altına alındığı görülür. Yalnızca tüm sevgisini ve gayretini bu dünya hayatına adayanlar ise ahiretteki karşılıklarını yitirirler. Note: the original says "God", so per the rules I should write "Tanrı" rather than "Allah". Corrected translation: Bu ilahi ifadeler, insanın yardım ve başarı ararken izlemesi gereken yönü açıkça göstermektedir. Kişi kendini bütün içtenliğiyle Tanrı'ya teslim eder ve O'nun hükmünü hiçbir şüphe ve tereddüt duymadan kabul ederse, hem bu dünyada hem de ahirette saadetinin güvence altına alındığı görülür. Yalnızca tüm sevgisini ve gayretini bu dünya hayatına adayanlar ise ahiretteki karşılıklarını yitirirler.

These divine statements clearly point to the direction man ought to take in seeking help and success. By wholeheartedly submitting oneself to God and accepting His judgement without doubt or hesitation, one’s good fortune is guaranteed both in this life and in the life to come. Only those who devote all their love and energy to life in this world will forfeit their reward in the Hereafter.

İslam, müminlerden dünyevi uğraşları tümüyle bırakmalarını istemez. İnsanın bu dünyada üstlenmesi gereken hayati bir görev vardır. Ancak dünyanın işlerini üstlenirken insan, hayatı daha geniş boyutlarıyla görebilmek için Allah'ın rehberliğine dayanmalıdır. İslam, insanı maddi yaşamın zincirlerinden kurtarmayı ve onun bu yaşamın sınırlarının ve kısıtlamalarının üzerine çıkmasına yardım etmeyi amaçlar. İnsan, enerjisini ve yeteneklerini dünyanın kölesi olarak değil, efendisi olarak kullanmaya teşvik edilir ve dünyanın önemsiz geçici şeylerinin ötesine geçmesi istenir. Note: the original says "God", so per the rules I've rendered it as "Allah" in Turkish, the standard Turkish word for God.

Islam does not require believers to abandon worldly pursuits altogether. Man has a vital role to play on this Earth. But in taking charge of the world’s affairs, man must be guided by God in order to see life in its wider dimension. Islam aims to free man from the shackles of material living, and help him rise above its limits and restrictions. Man is encouraged to apply his energies and abilities as the master of the world rather than its slave, and to transcend its trivial ephemera.

Hac ibadetlerine ilişkin bölüm, Allah'ı zikretmeye ve O'nun kudretinin bilincinde olmaya dair daha fazla öğütle sona eriyor: “Belirli günlerde Allah'ı tesbih edin. İki gün içinde acele edip ayrılan kimseye bir günah yoktur; orada kalan kimseye de bir günah yoktur; yeter ki Allah'a karşı gelmekten sakınan olsun. Allah'tan korkun ve bilin ki hepiniz O'nun huzuruna toplanacaksınız.” (Ayet 203)

The passage on pilgrimage rituals closes with more exhortations to praise God and be conscious of His power: “Give glory to God during certain appointed days. Those who hasten their departure after two days incur no sin, and those who stay longer incur no sin, provided that they are truly God-fearing. Have fear of God and know well that you shall all be gathered before Him.” (Verse 203)

Bu özel günlerin, yaygın olarak, Arafat günü (Zilhicce ayının dokuzuncu günü), kurban bayramı günü (onuncu gün) ve bunu izleyen üç gün olduğuna inanılır. İbn Abbas, "belirli günler"in on birinci günden on üçüncü güne kadar olduğunu ileri sürer. Ancak İkrime, ayetin Zilhicce'nin onundan sonraki üç gün, günlük farz namazlarının ardından Allah'ın zikredilmesine (yüceltilmesine) işaret ettiğini yorumlar.

These special days are widely believed to be the day of `Arafāt (the ninth day of Dhu’l-Ĥijjah), the day of sacrifice (the tenth day), and the following three days. Ibn `Abbās suggests that the ‘appointed days’ are the eleventh to the thirteenth. `Ikrimah, however, interprets the verse as referring to the glorification of God following the regular daily prayers on the three days following the tenth of Dhu’l-Ĥijjah.

Yukarıda aktarılan hadiste, Abdurrahman ibn Muammer ed-Deylemî, Peygamberin ﷺ şöyle dediğini nakleder: "Mina'nın günleri üç gündür; iki gün sonra gidenin bir günahı yoktur, daha fazla kalanın da yoktur." Gerçekten de Zilhicce'nin dokuzuncu gününden on üçüncü gününe kadar olan günlerin hepsi, bu günlerin ilk iki gününü ya da son iki gününü dahil etmeye bağlı olmaksızın, ibadet duaları ve Allah'ı tesbih etmek için eşit ölçüde uygundur.

In the ĥadīth quoted earlier, `Abd al-Raĥmān ibn Mu`ammar al-Daylamī quotes the Prophet as saying: “The days of Mina are three; those who depart after only two days incur no sin, nor do those who stay longer.” Indeed, the days from the ninth to the thirteenth of Dhul-Ĥijjah are all equally suitable for devotional prayers and glorification of God, regardless of whether one includes the first or the last two days.

Ortak ön koşul, kişinin Allah'tan gerçekten korkmasıdır.

The common prerequisite is that one should “truly fear God”.

Bu pasaj, hac ayetlerinin bazılarında yapılan Kıyamet Günü'ne atıfla önemli bir notayla sona eriyor ve müminlere bu günü hatırlatarak kalplerinde Allah korkusunun sağlıklı bir biçimde uyanmasını sağlıyor. "Allah'tan korkun ve bilin ki hepiniz O'nun huzuruna toplanacaksınız." (Ayet 203)

The passage ends on a significant note, reminding the believers of the Day of Judgement, to which reference is made in some of the verses on pilgrimage, thus arousing in their hearts a healthy fear of God. “Have fear of God and know well that you shall all be gathered before Him.” (Verse 203)

Önceki ayetler, İslam'ın hac konusundaki câhiliye Arap âdetlerini nasıl zengin ve anlamlı bir İslami ibadete dönüştürdüğünü, onu her türlü putperestlik, mezhepçilik ve dışlayıcı uygulamalardan arındırarak açıkça ortaya koymaktadır. Onu dar bir Arap geleneği olmaktan çıkarıp gerçekten evrensel bir hale getirmiştir: Yüce Tanrı'nın hamdine ve hizmetine adanmış, tipik bir İslami ibadet biçimi. Bu, İslam'ın insanlığı ayıran bütün farklılık ve ayrımların üstesinden gelebildiğinin ve onları aşabildiğinin bir başka örneğidir.

The preceding verses demonstrate clearly how Islam transformed the pagan Arab customs of the pilgrimage into a rich and meaningful Islamic ritual, ridding it of all idolatrous, sectarian and exclusive practices. It turned it from a narrow Arab tradition into a truly universal one: a typical Islamic form of worship dedicated to the praise and service of God Almighty. This is yet another example of how Islam can overcome and transcend all differences and distinctions that divide mankind.

Bakara (Haram Aylar, Savaş ve Hac) 189 - 203

İslami Dönüşüm

Yeni Ay ve Önemi

Kur'an ve Bilimsel Hakikat

İlk Savaş Emri

Cihad: Ne Zaman ve Kime Karşı?

Savaşın Etiği

Hürmetlerin İhlali

İslami Birliğin Bir Sembolü

Her Adımda Kusursuz Kulluk

Yolculuk Sona Yaklaşıyor