Enbiya Suresi (Açık ve Sağlam Deliller) 1-35
Al-Anbiya The Prophets (Clear Solid Evidence) 1-35
Rahman ve Rahim olan Allah'ın adıyla. Wait, I must follow the rule: the original says "God", so I must write the Turkish word for God, never "Allah". Rahman ve Rahim olan Tanrı'nın adıyla.
In the Name of God, the Lord of Grace, the Ever Merciful.
İnsanların hesap vakti yaklaşmış olduğu hâlde, onlar hâlâ gafletle yüz çevirmektedirler. (1)
Closer to people draws their reckoning, yet they continue to blithely turn away. (1)
Rableri tarafından kendilerine yeni bir öğüt geldikçe, onu oyun ve alay olarak dinlerler.
Whenever there comes to them any new reminder from their Lord, they listen to it but take it in jest; (2)
Zevke kalpleri bağlanmış durumdalar. Yine de içlerindeki düşünceleri gizleyerek, zalim olanlar birbirlerine şöyle derler:
their hearts set on pleasure. Yet, concealing their inner thoughts, the wrongdoers say to one another:
"Bu adam sizin gibi bir insandan başka bir şey mi? Gözleriniz açıkken onun büyüsüne mi uyacaksınız?" (3)
‘Is this man anything but a human being like yourselves? Will you, then, follow his sorcery with your eyes open?’ (3)
Ve şöyle diyor: "Rabbim, göklerde ve yerde söylenen her şeyi bilir. O, her şeyi işiten ve her şeyi bilendir." (4)
He says: ‘My Lord knows whatever is spoken in heaven and earth. He is the One who hears all and knows all.’ (4)
"Hayır," derler, "bunlar karmakarışık düşlerden ibaret!" – "Hayır, onu kendisi uydurdu!" – "Hayır, o yalnızca bir şair!" – "Eskiden gönderilen peygamberler gibi, bize bir mucize getirsin o zaman." (5)
‘Nay,’ they say, ‘it is but a medley of dreams!’ – ‘Nay, he has invented it himself!’ – ‘Nay, he is only a poet!’ – ‘Let him, then, bring us some sign, as the prophets of old were sent with.’ (5)
Daha önce helak ettiğimiz hiçbir topluluk iman etmedi. Peki, bunlar iman edecekler mi? (6)
Not one of the communities whom We destroyed in bygone days would ever believe. Will these, then, believe? (6)
Senden önce de yalnızca kendilerine vahiy gönderdiğimiz erkekleri elçi olarak gönderdik.
Before your time, We never sent [as Our messengers] any but men whom We inspired.
Bunun için, bilmiyorsanız önceki vahiylerin ehline sorun. (7)
Hence, ask the followers of earlier revelations if you do not know this. (7)
Onlara yiyecek yemeyen bedenler de vermedik, onlar ölümsüz de değildiler. (8)
Neither did We give them bodies that did not eat food, nor were they immortal. (8)
Sonunda onlara olan vaadimizi yerine getirdik; onları ve dilediğimiz herkesi kurtardık, aşırı giden kimseleri ise helak ettik. (9)
In the end, We fulfilled Our promise to them, and We saved them and all whom We willed [to save], and We destroyed those who transgressed beyond bounds. (9)
Size şerefinizi getiren bir kitabı indirdik. Hâlâ akıl erdirmeyecek misiniz?
We have now revealed for you a book bringing you respect. Will you not, then, use your reason?
(10)
(10)
Nice bir topluluk var ki, kötülük yapmakta ısrar etmişti; onu paramparça ettik ve yerine başka bir kavim getirdik. (11)
How many a community that persisted in evil- doing have We dashed into fragments, and raised another people in their stead? (11)
Ve azabımızı hissetmeye başladıkları anda hemen kaçıp uzaklaştılar. (12)
And as soon as they began to feel Our might they took to their heels and fled. (12)
Kaçmayın. Konforlarınıza ve evlerinize geri dönün, belki hesaba çekilirsiniz. (13)
Do not run away. Return to all your comforts and to your dwellings, so that you might be called to account. (13)
Dediler ki: "Vay halimize! Gerçekten biz zalimlermişiz!" (14)
They said: ‘Woe betide us! We were indeed wrongdoers!’ (14)
Ve onların bu feryadı, onları biçilmiş bir ekin gibi, sessiz ve sönmüş küller gibi kılana kadar dinmedi. (15)
And that cry of theirs did not cease until We caused them to become like a field mown down, still and silent as ashes. (15)
Biz gökleri, yeri ve ikisi arasındakileri oyun olsun diye yaratmadık.
We have not created the heavens and the earth and all that is between them in mere idle play.
(16)
(16)
Eğer bir eğlence edinmek isteseydik, onu kendi katımızdan edinirdik; eğer (böyle) yapacaksak (zaten) yapardık! (17)
Had We willed to indulge in a pastime, We would indeed have found one near at hand; if ever We were to do so! (17)
Hayır, Biz hakkı batılın üzerine fırlatırız, o da batılı parçalar ve bakarsın ki batıl yok olup gitmiştir. Sizin uydurduğunuz şeyler yüzünden vay halinize!
Nay, but We hurl the truth against falsehood, and it crushes the latter, and behold, it withers away. But woe to you for all your false claims.
(18)
(18)
Göklerde ve yerde olan her şey O'nundur. O'nun katında bulunanlar, O'na kulluk etmekten asla kibirlenmez ve bundan asla usanmazlar. (19)
To Him belong all those who are in the heavens and on earth. Those that are with Him are never too proud to worship Him and never grow weary of that. (19)
Gece ve gündüz, hiç durmadan O'nu sınırsız yüceliğiyle tesbih ederler. (20)
They extol His limitless glory by night and day, tirelessly. (20)
Yoksa yerden birtakım ilahları mı tapınma edinmişlerdir ki ölüleri diriltebilsinler? (21)
Or have they taken for worship some earthly deities who can restore the dead to life? (21)
Eğer göklerde ve yerde Allah'tan başka tanrılar olsaydı, ikisi de bozulup giderdi! Ama Arş'ın Rabbi olan Allah, sonsuz yücedir ve O'na isnat ettikleri her şeyden çok yücedir! (22)
Had there been in heaven or on earth any deities other than God, both would surely have fallen into ruin! But limitless in His glory is God, Lord of the Throne, and exalted is He above all that they attribute to Him! (22)
Yaptıklarından dolayı O'na hesap sorulamaz, ama onlara hesap sorulur. (23)
He cannot be questioned about whatever He does, whereas they shall be questioned. (23)
Yoksa O'ndan başka ilahlar mı edindiler? De ki: "Kesin delilinizi getirin. Bu, benimle birlikte olanların da, benden öncekilerin de mesajıdır." Hayır, onların çoğu hakkı bilmezler; bu yüzden yüz çevirirler. (24)
Or have they taken for worship some deities besides Him? Say: ‘Produce your convincing proof. This is the message of those who are with me and the message of those before me.’ But nay, most of them do not know the truth, and so they stubbornly turn away. (24)
{Ondan önce, senden önce hiçbir elçi göndermedik ki ona: "Benden başka ilah yoktur; öyleyse yalnız Bana kulluk edin" diye vahyetmiş olmayalım.} (25)
Before your time We never sent a messenger without having revealed to him that there is no deity other than Me. Therefore, you shall worship Me alone. (25)
Onlar, "Rahman bir evlat edindi!" derler. Oysa O, bundan münezzehtir (SWT). Hayır, onlar O'nun ikram edilmiş kullarıdır. (26)
They say: ‘The Most Merciful has taken to Himself a son!’ Limitless is He in His glory! No; they are but His honoured servants. (26)
Onlar, O konuşmadan konuşmazlar ve onlar O'nun emriyle hareket ederler. (27)
They do not speak until He has spoken, and they act at His behest. (27)
Onların önlerinde ve arkalarında olan her şeyi O bilir. Onlar, yalnızca O'nun razı olduğu kimseler için şefaat ederler; çünkü kendileri de O'ndan korkarak saygı duyarlar. (28)
He knows all that lies before them and all behind them. They do not intercede for any but those whom He has already graced with His goodly acceptance, since they themselves stand in reverent awe of Him. (28)
Onlardan kim, "Ondan başka bir ilah benim" derse, onu da cehennemle cezalandırırız. Zalimleri işte böyle cezalandırırız. (29)
If any of them were to say, ‘I am a deity beside Him,’ We shall requite him with hell. Thus do We reward the wrongdoers. (29)
Kâfirler, gökler ile yerin birbirine bitişik tek bir bütün olduğunu, sonra Bizim onları birbirinden ayırdığımızı görmüyorlar mı? Her canlıyı da sudan yarattık. Hâlâ inanmayacaklar mı?
Are the unbelievers unaware that the heaven and the earth were once one single entity, which We then parted asunder? We have made out of water every living thing. Will they not, then, believe?
(30)
(30)
Ve yeryüzüne, onunla birlikte sarsılmasın diye sağlam dağlar koyduk ve orada geniş yollar açtık, ki yollarını bulabilsinler. (31)
We have also set firm mountains on earth, lest it sway with them, and We have cut out there broad paths, so that they might find their way, (31)
Ve Biz göğü korunmuş bir tavan kıldık. Yine de onlar, onun ayetlerinden yüz çeviriyorlar. (32)
and We have set up the sky as a well-secured canopy. Yet they stubbornly turn away from all its signs. (32)
{Ve O, geceyi ve gündüzü, güneşi ve ayı yaratandır. Her biri kendi yörüngesinde yüzüp gitmektedir.} (33)
It is He who has created the night and the day and the sun and the moon: each moves swiftly in its own orbit. (33)
Senden önce hiçbir insana ebedi yaşam vermedik. Sen ölürsen, onlar mı ebediyen yaşayacaklarını umuyorlar? (34)
Never have We granted life everlasting to any man before you. Should you yourself die, do they, perchance, hope to live forever? (34)
Her nefs ölümü tadacaktır. Sizi, bir imtihan olarak, hem kötülükle hem iyilikle deniyoruz. Ve tümünüz Bize döndürüleceksiniz. (35)
Every soul shall taste death. We test you all with evil and good by way of trial. To Us you all must return. (35)
Hesabın Yaklaşması
Reckoning Drawing Close
Bu sûre, dünyanın önemsiz meseleleriyle meşgul olan ve hesap gününün kendilerine giderek yaklaştığı gafiller için çok etkili bir girişle başlar. Onlara ayetler ve işaretler sunulur, ama onlar ilahi hidayetten yüz çevirmeye devam ederler. Durum çok vahimdir, fakat onlar bu ciddiyetin tamamen farkında değildir. Kendilerine her yeni Kur'ân uyarısı geldiğinde alay ederek, oyunbaz bir ilgisizlik içinde direnirler. Kalpleri yalnızca kendi zevklerine yönelir. Burada şunu belirtmek gerekir: Kur'ân kullanımında "kalp" terimi, düşünme, tefekkür ve akıl yürütme melekesini ifade ettiği için akılla eş anlamlıdır. "İnsanlara hesap günü yaklaşmıştır, ama onlar hâlâ aldırmaz bir şekilde yüz çevirmektedirler. Rableri tarafından onlara yeni bir hatırlatma geldikçe, onu dinlerler ama alaya alırlar; kalpleri zevke dalmıştır. Zalimler ise iç düşüncelerini gizleyerek birbirlerine şöyle derler: 'Bu adam sizin gibi bir insandan başka bir şey mi? Gözleriniz açıkken onun büyüsüne mi uyacaksınız?'" (Âyet 1-3)
The sūrah is distinguished by a very powerful opening that shakes the careless who are preoccupied with the petty concerns of this world while the reckoning draws ever closer to them. Signs and indicators are given to them while they continue to turn their backs on divine guidance. The situation is grave, yet they remain totally unaware of its seriousness. Whenever they receive a new Qur’ānic warning, they respond with ridicule, persisting in their playful negligence. Their hearts can only attend to their own pleasure. It should be pointed out here that in Qur’ānic usage, the term, ‘heart’, is synonymous with mind as it refers to the faculty of contemplation, reflection and thought. “Closer to people draws their reckoning, yet they continue to blithely turn away. Whenever there comes to them any new reminder from their Lord, they listen to it but take it in jest; their hearts set on pleasure. Yet, concealing their inner thoughts, the wrongdoers say to one another: Is this man anything but a human being like yourselves? Will you, then, follow his sorcery with your eyes open?’” (Verses 1-3)
Bu, ciddiyetin ne olduğunu bilmeyen, en ciddi durumlarda şakayla oyalanan ve kutsal olan şeyleri hafife alan kalplerin bir resmidir. Burada onlara yapılan uyarı 'Rableri' tarafından gelmiştir, yine de onu dinlerken oyunbaz davranırlar ve hiçbir saygı göstermezler. Ciddiyeti, saygıyı ve kutsallığı bilmeyen bir ruh, hiçbir değerli görevi yerine getirmeye elverişsiz hale gelen, verimsiz bir önemsizlik durumuna düşer. Onun hayatı saygıdan yoksun, değersiz görünür. Kutsal sayılan şeylere az ya da hiç önem vermeyen bir ruh hastadır. Umursamazlık, sabrın tam tersidir.
This is a picture of hearts that know no seriousness, jesting when the situation is most serious, and trifling with what is sacred. The reminder given to them here originates with ‘their Lord’, yet they are playful as they listen to it, showing no respect whatsoever. A soul that knows no seriousness, respect or sacredness ends up in a condition of barren triviality which makes it unsuitable for the fulfilment of any task of merit. Its life seems devoid of respect, cheap. A spirit which cares little or nothing for what is held as sacred is sick. Carelessness is the opposite of endurance.
Tanrının Gönderdiği Elçiler
The Messengers God Sends
Senden önce de yalnızca kendilerine vahyettiğimiz erkekleri peygamber olarak gönderdik.
“Before your time, We never sent [as Our messengers] any but men whom We inspired.
Bunun için, bilmiyorsanız önceki kitap sahiplerine sorun. Onlara da yiyecek yemeyen bedenler vermedik, onlar ölümsüz de değildi.” (Ayetler 7-8) Sonsuz hikmetiyle Allah, peygamberlerini insanlar arasından seçti. Bu peygamberler O'nun vahiylerini aldılar ve insanları bu vahiylere dayanarak O'na iman etmeye çağırdılar.
Hence, ask the followers of earlier revelations if you do not know this. Neither did We give them bodies that did not eat food, nor were they immortal.” (Verses 7-8) In His infinite wisdom, God chose His messengers from among human beings. They received His revelations and called on people to believe in Him on the basis of such revelations.
Allah'ın bu yüce elçileri insan bedenine sahip erkeklerdi. God onları, yemek yemesinler diye özel bir türden yaratmadı. Yemek, insanın hayatta kalması için temel bir zorunluluktur ve insan olan God'un elçileri ölümsüz değildi. God'un koyduğu yasa budur; eğer o Araplar bunu bilmiyorlarsa, daha önceki vahiyleri alan kimselere sorsunlar, çünkü onlar daha önceki peygamberleri tanıyorlardı. Wait, I must correct my own output: the rules say never write "Allah" and the original says "God," so I should not have written "Allah'ın". Corrected translation: Those noble messengers of God were men with human bodies. God did not make them of a special type, so as not to eat food. Food is a basic necessity for human survival, and God'un elçileri, who were human, were not immortal. Such is the law God has set, and if those Arabs were unaware of it, then they should ask the people who received earlier revelations, because they knew earlier prophets. Final, clean version: Bu yüce God elçileri insan bedenine sahip erkeklerdi. God onları, yemek yemesinler diye özel bir türden yaratmadı. Yemek, insanın hayatta kalması için temel bir zorunluluktur ve insan olan God'un elçileri ölümsüz değildi. God'un koyduğu yasa budur; eğer o Araplar bunu bilmiyorlarsa, daha önceki vahiyleri alan kimselere sorsunlar, çünkü onlar daha önceki peygamberleri tanıyorlardı.
Those noble messengers of God were men with human bodies. God did not make them of a special type, so as not to eat food. Food is a basic necessity for human survival, and God’s messengers, who were human, were not immortal. Such is the law God has set, and if those Arabs were unaware of it, then they should ask the people who received earlier revelations, because they knew earlier prophets.
Ayrıca Allah, peygamberlerini insanlar arasından seçmiştir; çünkü onların insan hayatını yaşamalarını istemiştir. Böylece kendi pratik yaşamları, ilahi yasanın uygulanabilirliğini gösterecek ve günlük davranışları, çağrıda bulundukları şeyin örneğini oluşturacaktır. Sözler uygulamayla desteklendiğinde çok daha etkili olur; çünkü insanlar bunların uygulandıkça nasıl bir etki yarattığını görürler. Eğer Allah'ın peygamberleri başka bir türden olsaydı; yemeğe ihtiyaç duymaz, ihtiyaçlarını karşılamak için pazarlarda dolaşmaz, kadınlarla yakınlık kurmaz ve insani duyguları yaşamamış olurlardı. Bu durumda diğer insanlara karşı empati kurmaz, onların duygularını ve niyetlerini anlamazlardı. Böyle olunca insanlar onlarda takip edebilecekleri ilgili örnekler bulamazdı.
Arapları Üstün Kılan Kitap
The Book Giving Distinction To Arabs
Allah'ın yerine "Tanrı" yazılmalı; metinde "God" geçtiği için Türkçede "Tanrı" kullanıyorum. Tanrı, Peygamber Muhammed ﷺ'e zulmeden, onun mesajını reddeden ve kendisini ve takipçilerini eziyete uğratan Arap müşriklerine, yaptıkları haksızlık yüzünden O'nun yasasına tabi olduklarını hatırlatır. Ayrıca onlara şunu açıkça bildirir: Kendilerine fiziksel bir mucize göndermemesi, Tanrı'nın onlara bahşettiği lütfun bir parçasıdır; çünkü önceki toplumların yaptığı gibi hakikati reddetmeye devam etmeleri halinde bu, onların helakine yol açacaktı. Bunun yerine, onlara şeref kazandıran bir kitap göndermiştir; çünkü bu kitap kendi dillerindedir. Bu kitap, hayatlarını doğru bir temele oturtur ve onları insanlığa önderlik etmeye hak kazanmış, insanlar tarafından saygı görmeye layık bir topluluk haline getirir.
God reminds the pagan Arabs who oppressed the Prophet Muhammad (peace be upon him), denying his message and persecuting him and his followers, that they are subject to His law for their transgression. He also makes it clear to them that it is an aspect of the grace He bestows on them that He has not sent them any physical miracle, because that would have spelt their doom if they continued to reject the truth as older communities did. Instead, He sent them a book which imparts honour to them, since it is in their own language. This book sets their life on the right footing and makes of them a community entitled to lead mankind and be respected by them.
Ayrıca bu kitap, düşünen insanları onu düşünmeye ve onu uygulayarak kendilerini yükseltmeye çağırmaktadır: "Andolsun, size içinizde şerefiniz olan bir kitap indirdik. Hâlâ akletmeyecek misiniz?" (Ayet 10)
Moreover, this book invites thinking people to reflect on it and elevate themselves by implementing it: “We have now revealed for you a book bringing you respect. Will you not, then, use your reason?” (Verse 10)
Kur'ān'ın mucizesi her nesle açıktır. Bu yönüyle, belirli bir zamanda ve yerde verilen somut mucizelerden farklıdır. Araplar için Kur'ân, mesajını bütün insanlara ulaştırdıkça saygınlık, onur ve yücelik getirdi. Kur'ân'dan önce Araplar, insanlığın kayıtlarında neredeyse hiç yer almıyordu. Kendilerini hatırlatacak, insanlığa verecek bir şeyleri yoktu. Ancak kitaplarına bağlı kaldıkça, diğer insanlar tarafından saygıyla anıldılar. Nitekim yüzyıllar boyunca insanlığın önderliğini üstlendiler; hem kendilerine hem de diğer insanlara mutluluk getirdiler. Ardından bu kitabı terk edince insanlık onları bir kenara itti ve saygın konumlarını yitirdiler. Böylece insanlığın en geri sıralarına düştüler; her yönden saldırılara maruz kaldılar. Bu durum, güvenlik içinde yaşadıkları, başkalarının ise korku ve kaygı içinde bulunduğu o şanlı geçmişleriyle keskin bir tezat oluşturuyordu.
The miracle of the Qur’ān is open to all generations. Thus, it is unlike the physical miracles given at a particular time and place. For the Arabs, the Qur’ān brought respect, honour and glory as they delivered its message to all people. Prior to the Qur’ān, the Arabs barely received mention in humanity’s records. They had nothing to give humanity so as to ensure they were remembered. But as long as they upheld their book, they were honoured by the rest of mankind. Indeed, they assumed the leadership of humanity over many centuries, bringing happiness to themselves and to the rest of mankind. Then when they abandoned it, humanity left them aside, and they lost their position of respect. They were then at the tail end of humanity, suffering aggression from different quarters, in stark contrast with their glorious past when they enjoyed security while others suffered fear and anxiety.
Yine de, Sessiz ve Cansız
Still, Silent And Lifeless
Gerçekten de Kur'an'ın burada kullandığı kelimeler, sesleriyle bile, her şeyi cansız bırakan yıkıcı bir darbenin güçlü çağrışımlarını taşır. Bakıyoruz ve o toplulukların, Tanrı'nın gücü topraklarına indiğinde nasıl telaşla koşuşturduğunu görüyoruz.
Indeed, the words the Qur’ān uses here add, by their very sound, strong connotations of an overwhelming strike that leaves everything lifeless. We look and see how those communities ran around frantically as God’s power struck their land.
Onlar, tuzağa düşmüş fareler gibi bir oraya bir buraya zıplayıp sonra hareketsiz kalırlar:
They appear like trapped mice jumping here and there before they fall motionless:
"Onlar Bizim azabımızı hissettikleri anda kaçıp gittiler." (Ayet 12) Yok olacağını hissettikleri bir kasabadan ayrılmak için koşuyorlar. Sanki koşmaları, onları Tanrı'nın gücünden kurtaracakmış gibi koşuyorlar. Tanrı'nın darbesinden daha hızlı olduklarını sandıklarından değil; tuzağa düşmüş fareler gibi düşüncesiz bir hareket bu.
“As soon as they began to feel Our might they took to their heels and fled.” (Verse 12) They run so that they might leave a town which they felt was doomed. They run as though their very running will save them from God’s power. It is not that they imagine that they are faster than God’s strike; it is a thoughtless movement, like that of trapped mice.
Onlara alaylı bir biçimde şöyle denir: “Kaçmayın. Refahınıza ve konutlarınıza geri dönün, belki hesaba çekilirsiniz.” (Ayet 13) Evlerinizden kaçmanıza gerek yok. Lüks ve konforunuza geri dönün. Belki bütün bu refahtan ve onu nasıl kullandığınızdan sorguya çekileceksiniz. Ama sorgulama zamanı çoktan geçti ve Kur'an bu son felaketi acı bir alaycılıkla sunmaktadır.
They are then sarcastically told: “Do not run away. Return to all your comforts and to your dwellings, so that you might be called to account.” (Verse 13) You do not need to run away from your homes. Go back to your luxuries and comforts. You may perchance be asked about all this luxury and how you have used it. But the time for questioning is already over, and the Qur’ān delivers this final cataclysm as bitter sarcasm.
Bu, onların durumunu gözlerinin önüne açıkça serer; çünkü kaçıp kurtulabilecekleri hiçbir yol yoktur.
This brings their situation clearly before their eyes, for there is no means of escape.
Onlar Allah'ın azabından kaçıp kurtulamazlar. Bu yüzden taktik değiştirir ve hatalarını kabul ederler: "Dediler ki: Vay bizim haline! Gerçekten zalimlermişiz!" (Ayet 14) Ama bütün bunların zamanı geçmiştir. İstedikleri her şeyi söyleyebilirler, ama hiçbir faydası yoktur. Ölüp hareketsiz kalana kadar kendi hallerine bırakılırlar: "Onların bu feryadı, Biz onları biçilmiş ekin gibi, sessiz ve küle dönmüş hâle getirinceye kadar sürdü." (Ayet 15) Ama bu, hepsi hareketsiz, cansız olan insanlardan oluşan bir tarladır; oysa yalnızca bir dakika önce, hareketli, canlı ve hayatla dolu bir yerdi.
Batılın Yenilgiye Uğratılması
Vanquishing Falsehood
Bütün bunlar, Allah'a ilişkin olan her şeyin, O'nun gibi, daima var olduğunu ve ezeli olduğunu ortaya koymak için ileri sürülmüş teorik bir tartışmadır. Dolayısıyla Tanrı'nın bir eğlence edinmek istemesi hâlinde, bu eğlence, gökler, yer ve ikisi arasındaki her şey gibi yaratılmış herhangi bir şeyle ilgili olamaz. Bunların hepsi, belirli bir zamanda yaratıldıkları anlamında yenidir. Tanrı'ya ilişkin olan şey, O'nun Yüceliğine uygun olması için, O'nun yanında ebediyen kalır.
It is all a theoretical argument given here in order to establish the basic truth that whatever relates to God is, like Him, ever-present and eternal. Hence, if God wants to enjoy some pastime, such pastime would not relate to anything that is created such as the heavens, the earth or anything in between. All these are new, in the sense that they are created at a certain point in time. What relates to God remains with Him, eternally, so as to fit in with His Majesty.
Ama zamanlar boyunca geçerli olan kanun şudur: Tanrı'ya dair hiçbir oyun-eğlence yoktur. Yalnızca ciddiyet ve hakikat vardır.
But the law that operates for all time is that there is no such thing as a pastime in respect of God. There are only seriousness and truth.
Böylece, özdeki hak, arızi olan batılın üzerine galip gelecektir: "Hayır, Biz hakkı batılın üzerine atarız, o da onun beynini ezer ve bakarsın ki, o yok olup gitmiştir. Vay halinize, uydurduğunuz şeyler yüzündendir." (Enbiya, 18)
Thus, intrinsic truth will triumph over incidental falsehood: “Nay, but We hurl the truth against falsehood, and it crushes the latter, and behold, it withers away. But woe to you for all your false claims.” (Verse 18)
Arapça "bal" edatı, burada "nay" olarak çevrilmiştir ve elde olan şeyden yüz çevirmeyi ifade eder. Burada, bir eğlence edinme meselesi bir kenara bırakılarak, gerçek dünyaya ve orada işleyen, bâtılın yenilip hakkın galip gelmesini sağlayan yasalara dair daha ciddi bir noktaya geçildiğini göstermektedir. Kur'an ayeti bunu canlı bir tablo ile anlatır: Hakkı, Allah'ın bâtıla fırlattığı bir mermi olarak gösterir; bu mermi onun başını parçalar ve onu tamamen yok eder.
The Arabic particle bal, rendered here as ‘nay’, signifies turning away from whatever is at hand. Here it indicates putting aside this point about having a pastime to turn to a more serious point about the real world and the laws operating in it which ensure that falsehood is vanquished and the truth triumphant. The Qur’ānic verse paints this in a vivid picture, showing the truth as a missile hurled by God at falsehood, breaking its head and so utterly destroying it.
Böyle olması normal olan durum şudur: hakikat evrenin doğasına temel olarak aittir ve yapısına derinden nüfuz etmiştir. Batıl ise bunun aksine, ona yabancıdır; kökü ve gücü yoktur. Tanrı onu yalan olarak damgalar ve hakikati ona fırlatır. Tanrı'nın böyle bir darbesini alan her şey, mutlaka solup yok olmaya mahkûmdur.
Kanıt Gereklidir
Proof Is Required
Bu nedenle sure, yaratıkların her an Allah'ı tesbih edip O'nu övdüğü bir tabloyu çizmektedir. Aynı zamanda, kâfirlerin birden fazla ilahlarına dair iddiaları şiddetle eleştirilmektedir. Sure, evrene nüfuz eden sürekli düzende gördüklerimiz yoluyla, her şeyin, işlerin tümünü yöneten ve idare eden Allah'ın iradesiyle yürütüldüğüne tanıklık ederek, Allah'ın birliğine dair çürütülemez deliller sunmaktadır. Ayrıca, diğer topluluklara verilmiş önceki kitaplardan delil de getirmektedir.
Thus, the sūrah paints a picture of creatures glorifying God and extolling His praises at all times. At the same time, the unbelievers’ claims about their multiple deities are strongly criticized. The sūrah provides irrefutable evidence of God’s oneness by virtue of what we see in the constant system that permeates the universe, testifying that it is all run by the will of God, the One who manages and conducts all affairs. It also provides evidence from earlier scriptures given to other communities.
Yoksa onlar, ölüleri diriltebilen yeryüzü tanrılarını mı ibadet edilecek şeyler olarak edindiler?
Or have they taken for worship some earthly deities who can restore the dead to life?
Eğer göklerde ve yerde Allah'tan başka ilahlar olsaydı, ikisi de elbette bozulup giderdi! Arşın Rabbi olan Allah, onların O'na yakıştırdıklarından münezzehtir ve yücedir! O, yaptığından sorumlu tutulamaz, ama onlar sorguya çekilecektir. Yoksa O'ndan başka ilahlar mı edindiler? De ki: "Kesin delilinizi getirin. Bu, benimle birlikte olanların da, benden önce gelenlerin de mesajıdır." Ama hayır, çoğu gerçeği bilmez, bu yüzden yüz çevirirler. Senden önce hiçbir elçi göndermedik ki ona, "Benden başka ilah yoktur, o halde yalnız Bana kulluk edin" diye vahyetmiş olmayalım.
Had there been in heaven or on earth any deities other than God, both would surely have fallen into ruin! But limitless in His glory is God, Lord of the Throne, and exalted is He above all that they attribute to Him! He cannot be questioned about whatever He does, whereas they shall be questioned. Or have they taken for worship some deities besides Him? Say: ‘Produce your convincing proof. This is the message of those who are with me and the message of those before me. ‘ But nay, most of them do not know the truth, and so they stubbornly turn away. Before your time We never sent a messenger without having revealed to him that there is no deity other than Me.
Bu nedenle yalnızca Bana ibadet edin. (Ayetler 21-25)
Therefore, you shall worship Me alone. (Verses 21-25)
Surahdaki, kâfirlerin farklı ilâhlara tapmalarına dair sorulan soru, esasen onların yaptıklarının bir kınanmasıdır. Yine de bu ilâhların ölüleri diriltebildiği yönündeki betimleme güçlü bir alay unsuru taşımaktadır. Nitekim gerçek Tanrı'nın ilk niteliklerinden biri de ölüleri yeniden diriltebilmesidir. Bu nedenle, kâfirlerin taptığı ilâhların da bunu yapıp yapamayacağını sormak yerindedir. Cevap, belirtilmesine gerek kalmayacak kadar açıktır. Nitekim onların kendileri, ilâhlarının hayatı başlattığını ya da yeniden verdiğini iddia etmezler. Dolayısıyla bu ilâhlar, İlâhî Varlık'ın en birinci niteliğine sahip değildir.
Tanrı'ya Oğul Atfetmek
Claiming A Son For God
Sûre daha sonra, Hz. Muhammed'den önce farklı ümmetlere gönderilen tüm elçilere vahyedilenin mahiyetini belirtir: "Senden önce hiçbir elçi göndermedik ki ona: 'Benden başka ilah yoktur, o halde yalnız bana kulluk edin' diye vahyetmiş olmayalım."
The sūrah then states the nature of what was revealed to all messengers sent to different communities before the Prophet Muhammad’s time: “Before your time We never sent a messenger without having revealed to him that there is no deity other than Me.
Bu nedenle yalnızca Bana kulluk edin." (Ayet 25) Tanrı'nın birliği, Tanrı'nın ilk elçisini insanlığa gönderdiği günden bu yana, ilahi imanın temel ve vazgeçilmez unsurudur.
Therefore, you shall worship Me alone.” (Verse 25) God’s oneness is indeed the basic essential element in divine faith, ever since God sent His first messenger to mankind.
Hiçbir şey bundan değişmedi. Yaratıcı olan ve kendisine ibadet edilmesi gereken Tanrı birdir, ortağı yoktur. Tanrılık ve evrenin Rabbi oluşunun hakikati, ayrılamayacak tek bir meseledir. Tanrı'nın ne tanrılık alanında ne de ibadet alanında ortağı vardır. Bu gerçek, evrenin temel ve zorunlu yasalarıyla aynı sırada yer alır ve onlarla birlikte sınıflandırılır. Onlar gibi, bu gerçeğin doğruluğu da tartışmaya açık değildir.
Nothing has changed in that. God, the Creator who must be worshipped is One, without partners. The truth of Godhead and Lordship over the universe is a single issue that cannot be separated. God has no partners, whether in the sphere of Godhead or in that of worship. This fact ranks alongside the basic essential laws of the universe and is classified with them. Like them, its truth is unassailable.
Sure ardından sure, Allah'ın bir oğlu olduğunu iddia eden inkârcıların iddialarını ele alır. Wait, the rule says write the Turkish word for God, never "Allah". Corrected: Sure ardından sure, Tanrı'nın bir oğlu olduğunu iddia eden inkârcıların iddialarını ele alır.
The sūrah then picks up the claims of the unbelievers alleging that God has a son.
Bu, cehaletin saçmalıklarından biridir:
This is one of the absurdities of ignorance:
Derler ki: "Rahman bir evlat edindi." Yüceler yücesi O'nu tesbih ederiz! Hayır, onlar O'nun ikramla kulluk ettiği kullarıdır. Allah söz söylemeden onlar söz söylemezler ve O'nun emriyle hareket ederler. Önlerinde olanı da arkalarında olanı da O bilir.
They say: ‘The Most Merciful has taken to Himself a son!’ Limitless is He in His glory! No; they are but His honoured servants. They do not speak until He has spoken, and they act at His behest. He knows all that lies before them and all behind them.
Tanrı'nın Birliğinin Evrensel Kanıtı
Universal Evidence Of God’s Oneness
Sûre şimdiye kadar, hepsi Allah'ın birliğine tanıklık eden, evrenden alınmış birkaç çeşit delil sundu ve birden fazla tanrı olabileceği ihtimalini reddeden bir dizi argüman ileri sürdü. Ayrıca doğrudan insanın kalbine hitap eden deliller de getirdi. Şimdi sûre, insanın kalbini elinden tutarak, Allah'ın hikmetle yönettiği evrendeki büyük olguların bazılarını düşünmeye çağırıyor. Yine de inkârcılar, kendilerini çevreleyen açık ayetlere karşı kayıtsız kalmayı sürdürüyor. Ancak bakanlar için evren, açık bir kalp ve uyanık duyularla düşünüldüğünde, zihinleri tümüyle hayrete düşüren yönlerini ortaya koyar.
The sūrah has so far given us several types of evidence drawn from the universe, all testifying to God’s oneness, and stated a number of arguments denying any possibility of there being more than one God. It has also provided evidence that addresses people’s hearts directly. Now the sūrah takes the human heart by the hand to contemplate some of the great phenomena in the universe, as it is wisely managed by God. Yet the unbelievers remain heedless of the clear signs revealed all about them. For those who look however, the universe reveals aspects of itself that leave our minds in total amazement when we contemplate them with an open heart and alert senses.
İnkâr edenler, göklerin ve yerin birbirine bitişik tek bir bütün iken Bizim onları birbirinden ayırdığımızı görmediler mi? Ve her canlıyı sudan yarattık. Hâlâ inanmayacak mıyız?
Are the unbelievers unaware that the heaven and the earth were once one single entity, which We then parted asunder? We have made out of water every living thing. Will they not, then, believe? (Verse 30)
Göklerin ve yerin önce birbirine bitişik tek bir bütün olduğu, sonra ayrıldıkları yönündeki ifade üzerinde dikkatle durulmaya değerdir. Astronominin universal olguları açıklamaya yönelik daha ileri teoriler, Kur'an'da 1.400 yıldan fazla önce ifade edilen bu hakikati destekleme eğilimindedir. Bugün en fazla kabul gören teori, güneş sistemimiz gibi yıldız takımyıldızlarının — ki bunun içinde güneş, gezegenleri ve uyduları, dünyamız ve onun uydusu da vardır — başlangıçta bulutsu (nebula) olduğunu ileri süren teoridir. Bu bulutsu daha sonra parçalara ayrılmış ve parçaları dairesel şekillerini almıştır. Dünya da güneşten ayrılan ve soğuyan bir parçasıydı.
The statement that the heavens and the earth were split apart after having been a single entity is worth careful consideration. The more advanced theories of astronomy seeking to explain universal phenomena always tend to support this truth stated in the Qur’ān over 1,400 years ago. The theory that wins most acceptance today is that which claims that star constellations, such as our solar system which includes the sun, its planets and moons including our planet earth and its moon, were originally nebula. The nebula was then rent asunder and its parts took their circular shapes. The earth was also a piece of the sun that separated from it and cooled down.
Yazar bu yazısını yazdığından beri dünyanın kökenine ilişkin yeni teoriler ortaya atıldı; bunlardan biri Büyük Patlama'dan, bir diğeri ise sicim ve füzyondan bahsediyor. Bunların her biri ileride doğru çıkabileceği gibi, yeni teoriler lehine terk de edilebilir. Bu durum, yazarın yaklaşımının isabetini doğrulamaktadır. — Editörün notu.
1 Since the author wrote this new theories about the origins of the earth have been advanced, with one speaking about a Big Bang, and another about string and fusion. Any of these may eventually be proven correct or abandoned in favour of new theories. This confirms the wisdom of the author’s approach. — Editor’s note.
Tüm İnsanların Kaçınılmaz Sonu
The Inevitable End Of All People
Bu surenin bu ilk bölümü, yaratılış, şekillendirilme ve rızıklandırılma ile ilgili kanunları, insan hayatının doğası ve kaderiyle ilgili kanunlarla birbirine bağlayan bir özetle sona ermektedir.
This first passage of the sūrah concludes with an outline that links the laws relevant to creation, formation and sustenance with those relevant to the nature and destiny of human life:
Senden önce hiçbir insana ebedi yaşam vermedik. Sen ölürsen, onlar mı sonsuza dek yaşayacaklarını umuyorlar? Her can ölümü tadacaktır. Sizi kötülük ve iyilikle bir imtihandan geçiriyoruz. Ve hepiniz bize döndürüleceksiniz. (Ayet 34-35)
Never have We granted life everlasting to any man before you. Should you yourself die, do they, perchance, hope to live forever? Every soul shall taste death. We test you all with evil and good by way of trial. To Us you all must return. (Verses 34-35)
Hiçbir insana ebedi yaşam verilmemiştir. Her canlı ölmeye mahkûmdur ve bir başlangıcı olan her şeyin mutlaka bir sonu olacaktır. Öyleyse Allah'ın Elçisi ﷺ de ölmeye yazılmışsa, bunlar nasıl olur da kendilerine ebedi yaşam verileceğini düşünürler? Sonsuza dek yaşamayı umamayacakları hâlde, neden mutlaka ölümü tadacak kimseler gibi davranmazlar? Neden düşünüp tefekkür etmezler?
No human being has ever been granted immortality. Every creature is bound to die, and whatever has a beginning will certainly have an end. So if God’s Messenger [peace be upon him] is also destined to die, why do they think they would be granted life everlasting? Since they cannot hope to live for ever, why do they not behave like ones who will inevitably taste death? Why do they not reflect and contemplate?
"Her nefs ölümü tadacaktır." (Ayet 35) Bu, hayatı yöneten yasadır. Hiçbir istisnası ya da muafiyeti yoktur. Canlılar, dolayısıyla, bunu hesaba katmalı ve buna hazırlanmalıdır. Dünyadaki bu kısa yolculuk mutlaka sona erecektir ve bunun sonu, her canlının ölümüdür. Hepsi Allah'a döndürülecektir. Ancak hayat yolculuğumuzda başımıza ne gelirse gelsin, iyi ya da kötü, bu bir imtihan olarak amaçlanmıştır: "Biz sizi, bir imtihan olarak, kötülük ve iyilikle deneriz." (Ayet 35)
“Every soul shall taste death.” (Verse 35) This is the law that governs life. It has no exceptions or exemptions. The living, then, must take this into account and prepare themselves for it. This short journey on earth is bound to come to an end, and its end is the death of every living thing. All shall return to God. But whatever happens to us during this trip through life, whether good or bad, is meant as a test: “We test you all with evil and good by way of trial.” (Verse 35)